Jaarstukken 2024 De Wolden - Gewaarmerkt
Tekst van het document
Wat hebben we daarvoor gedaan? 0.61/0.62 OZB (niet) woningen Activiteit
(Extra) verhoging van de onroerendezaakbelastingen.
Verantwoording/ realisatie 2024
In de begroting 2024 is voor de jaarschijf 2027 rekening gehouden met een extra verhoging van de onroerendezaakbelastingen met € 133.000. Dit is nodig om te voldoen aan het uitgangspunt van een structurele verhoging van 2,5% (1,5% trend en 1% areaaluitbreiding).
Middelen
Trendmatige verhoging voor 2027 is toegepast. Dit heeft in 2024 geen financieel effect.
0.70 Algemene uitkering uit het gemeentefonds Activiteit
Actualiseren uitkering gemeentefonds.
Verantwoording/ realisatie 2024
Bij het samenstellen van de jaarrekening 2024 is voor wat betreft de inkomsten uit het gemeentefonds rekening gehouden met de laatst bekende circulaires.
Middelen
De stand van de decembercirculaire 2024 is verwerkt in de jaarrekening.
Beleidsindicatoren Onderstaande tabel geeft de verplichte beleidsindicatoren voor programma weer. Beleidsindicator Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden Gemiddelde WOZ-waarde
Eenheid
Jaar
De Wolden
Nederland
€
2024
774
Geen data
€
2024
868
Geen data
x € 1.000
2024
396
379
Betrokkenheid verbonden partijen Onderstaande tabel geeft de verbonden partij weer waarin wij participeren. Daarnaast wordt toegelicht hoe deze verbonden partij bijdraagt aan de realisatie van onze doelstellingen. Bank Nederlandse Gemeenten Bijdrage aan de gemeentelijke doelstelling
Aanhouden als duurzame belegging en opbrengsten inzetten als algemeen dekkingsmiddel.
Enexis Bijdrage aan de gemeentelijke doelstelling
Enexis beheert het energienetwerk in Noord-, Oost- en Zuid-Nederland van ongeveer 2,8 miljoen huishoudens, bedrijven en overheden. De netbeheerderstaak is een publiek belang, wettelijk geregeld met o.a. toezicht vanuit de Autoriteit Consument en Markt. De vennootschap heeft ten doeL het realiseren van een duurzame energievoorziening door state of the art dienstverlening en netwerken en door regie te nemen in innovatieve oplossingen. Dit om de energietransitie te versnellen én excellent netbeheer uit te voeren. Deze doelen worden gerealiseerd op basis van de volgende strategieën: • Netwerk en dienstverlening tijdig gereed voor veranderingen in de energiewereld.
Gemeente De Wolden
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
91
Programma's 10 Algemene dekkingsmiddelen
Jaarverslag 2024
• Betrouwbare energievoorziening. • Excellente dienstverlening: hoge klanttevredenheid en verlaging kosten. • Samen met lokale partners Nederlandse klimaatdoelen realiseren. • Innovatieve, schaalbare oplossingen om de energietransitie te versnellen. De energietransitie heeft een grote impact op de netbeheerders en dus ook op Enexis Netbeheer. Dit komt o.a. door de aanleg van wind- en zonneparken maar ook door het veranderde gedrag van klanten die bijvoorbeeld decentraal energie gaan opwekken. Daarnaast blijft Enexis Netbeheer investeren in het reguliere onderhoud en de reguliere uitbreidingen die nodig zijn voor een veilig en betrouwbaar netwerk. CSV Amsterdam Bijdrage aan de gemeentelijke doelstelling
Op 9 mei 2014 is de naam van Claim Staat Vennootschap B.V. gewijzigd in CSV Amsterdam B.V. De statuten zijn gewijzigd zodat de nieuwe organisatie nu drie doelstellingen vervult: a. namens de verkopende aandeelhouders van Essent een eventuele schade claimprocedure voeren tegen de Staat als gevolg van de Wet Onafhankelijk Netbeheer; b. namens de verkopende aandeelhouders eventuele garantieclaim procedures voeren tegen RECYCLECO B.V. (“Waterland”). In het kader van de verkoop van Attero aan Waterland hebben de verkopende aandeelhouders een aantal garanties en vrijwaringen gegeven aan Waterland. Voor een deel van de verkoopopbrengst wordt gedurende een bepaalde tijd een escrow-rekening aangehouden. c. het geven van instructies aan de escrow-agent wat betreft het beheer van het bedrag dat op de escrow-rekening n.a.v. verkoop Attero is gestort.
Publiek Belang Elektriciteitsproductie B.V. Bijdrage aan de gemeentelijke doelstelling
Onderdeel van Essent was het 50% aandeel in N.V. Elektriciteits Productiemaatschappij Zuid-Nederland (EPZ), o.a. eigenaar van de kerncentrale in Borssele. Het bedrijf Delta N.V. heeft de verkoop van dit bedrijfsonderdeel van Essent aan RWE bij de rechter aangevochten. Een bemiddelingstraject is succesvol afgerond en in 2011 zijn de aandelen alsnog geleverd aan RWE. Het Publiek Belang Elektriciteitsproductie (EPZ) blijft bestaan met een beperkt takenpakket om de zaken die uit de verkoop voortkomen af te wikkelen.
NV Rendo Bijdrage aan de gemeentelijke doelstelling
Rendo is een regionaal netwerkbedrijf, verantwoordelijk voor een adequate distributie van gas, elektriciteit, warmte en data in Zuid-Drenthe en Noord-Overijssel. Rendo streeft ernaar om haar huidige sterke positie als netbeheerder en netwerkbedrijf (aardgas, groen gas, elektriciteit, data en warmte) voortdurend te verbeteren. Rendo wil als netwerkbedrijf actief zijn bij de nieuwe ontwikkelingen op het gebied van duurzaam gebruik van energie en de transitie naar een duurzame energievoorziening. De nabijheid van het eigen betrouwbare en veilige energienetwerk is steeds het vertrekpunt. Daarnaast wil Rendo een maatschappelijk verantwoordelijke rol innemen voor haar stakeholders als het gaat om duurzaamheid en energietransitie in de regio.
Waterleidingmaatschappij Drenthe (WMD) Bijdrage aan de gemeentelijke doelstelling
Gewaarborgde levering van water
Beleidsdocumenten
• • • • • • • • • •
92
Financiële verordening De Wolden 2023 Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) Nota reserves en voorzieningen 2024-2027 Treasurystatuut Nota risicomanagement en weerstandsvermogen 2015 Gemeentewet en beleidskader financieel toezicht op gemeenten van de provincie Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten Gemeentelijke verordening onroerende-zaakbelastingen 2023 Gemeentelijke verordening forensenbelasting 2023 Gemeentelijke verordening toeristenbelasting 2023
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
Gemeente De Wolden
Jaarverslag 2024
Programma's 10 Algemene dekkingsmiddelen
Wat heeft het gekost? Onderstaande tabel geeft het resultaat van het programma weer uit de primitieve begroting, de begroting na wijziging en de jaarstukken. Onder deze tabel worden de afwijkingen tussen de jaarstukken en de begroting na wijziging groter dan € 25.000 toegelicht. Primitieve begroting 2024
Gewijzigde begroting 2024
Rekening 2024
Restant
-1.028
-912
-935
22
Algemene uitkering
-348
-230
-18
-212
Lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is
-344
-346
-434
88
Overige algemene dekkingsmiddelen
-103
-103
-109
6
Saldo van de financieringsfunctie
-233
-233
-373
141
Baten
52.632
53.071
53.395
-325
Algemene uitkering
46.140
46.540
46.521
19
678
619
634
-15
5.559
5.577
5.741
-165
1
1
0
1
254
334
499
-165
51.604
52.158
52.461
-302
Primitieve begroting 2024
Gewijzigde begroting 2024
-1.028
-912
-935
22
050 Treasury
-233
-233
-373
141
061 OZB woningen
-156
-157
-230
72
062 OZB niet-woningen
-69
-70
-78
8
064 Belastingen overig
-119
-119
-127
7
070 Algemene uitkeringen en overige uitk.
-348
-230
-18
-212
340 Economische promotie
-103
-103
-109
6
52.632
53.071
53.395
-325
932
953
1.133
-180
061 OZB woningen
3.524
3.524
3.600
-76
062 OZB niet-woningen
1.522
1.522
1.623
-102
064 Belastingen overig
0
0
0
0
46.140
46.540
46.521
19
515
532
519
13
51.604
52.158
52.461
-302
Bedragen x € 1.000 Lasten
Dividend Lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is Overige algemene dekkingsmiddelen Saldo van de financieringsfunctie Resultaat
Bedragen x € 1.000 Lasten
Baten 050 Treasury
070 Algemene uitkeringen en overige uitk. 340 Economische promotie Resultaat
Gemeente De Wolden
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
Rekening 2024
Restant
93
Programma's 10 Algemene dekkingsmiddelen
Jaarverslag 2024
Toelichting Lasten 050 Treasury De lasten voor de treasury zijn € 114.000 hoger dan begroot. De oorzaak hiervoor is dat De Wolden geen rentekosten kan toerekenen aan de investeringen, als gevolg van een voordelig rentesaldo (meer rente ontvangen over de tegoeden, dan rente betaald over de schulden). Op basis van de begroting werd verwacht dat er wel rentekosten zouden kunnen worden toegerekend aan de investeringen. Doordat het toerekenen van rente aan investeringen binnen het taakveld Treasury wordt gezien als een opbrengst, levert het een nadeel op wanneer er minder of geen rente kan worden toegerekend. Dit is een nadeel voor de lastenzijde van het taakveld treasury, maar tegelijk een voordeel binnen de programma's. 061 OZB woningen Door meer bezwaren tegen de WOZ-beschikking zijn de proceskosten voor bezwaarschriften hoger dan we begroot hebben. Dit leidt tot een nadeel van € 72.000. 070 Algemene uitkering De middelen die wij uit het gemeentefonds ontvangen voor extra taken worden ook aan dit budget toegevoegd. Deze middelen worden in afwachting van nadere besluitvorming over de besteding van deze middelen, eerst "geparkeerd" op dit budget. In 2024 hebben we niet alle middelen kunnen besteden. Dit leidt tot een voordeel van € 212.000. Een onderdeel hiervan is de Lbv/Lbv+.
Het Rijk heeft gemeente De Wolden € 95.000 toegekend voor extra werkzaamheden rondom de Lbv/Lbv+ regelingen, zoals vergunningaanpassingen, omgevingsplanwijzigingen en sloopverplichtingen. Extra capaciteit is noodzakelijk om deze complexe trajecten tijdig en zorgvuldig af te handelen. Hoewel het budget in 2024 is uitgekeerd, vinden de werkzaamheden plaats in 2025. Wij willen daarom deze middelen bestemmen voor 2025 (zie Bestemming rekeningresultaat). Baten 050 Treasury De baten zijn € 180.000 hoger dan verwacht. Hier zijn de volgende verklaringen voor te vinden. Door de hoge rente (gemiddeld 3,6%) en hoge tegoeden in de Schatkist heeft De Wolden hogere rente-inkomsten ontvangen. Dit had een positief effect van € 126.000. Verder werd er meer rente ontvangen vanuit de verstrekte leningen vanuit het SVN. De hogere rente-inkomsten vanuit het SVN van € 54.000 worden veroorzaakt door het verstrekken van starters- en duurzaamheidsleningen. 061 OZB woningen / 062 OZB niet woningen We hebben hogere inkomsten omdat er meer objecten in aanbouw gereed waren om gewaardeerd te worden dan we in begroting hadden opgenomen. Dit leidt tot een voordeel van € 178.000.
94
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
Gemeente De Wolden
Jaarverslag 2024
Programma's 11 Onvoorziene uitgaven
11 Onvoorziene uitgaven Wat heeft het gekost? Onderstaande tabel geeft het resultaat van het programma weer uit de primitieve begroting, de begroting na wijziging en de jaarstukken. Onder deze tabel worden de afwijkingen tussen de jaarstukken en de begroting na wijziging groter dan € 25.000 toegelicht. Primitieve begroting 2024
Gewijzigde begroting 2024
Lasten
-874
-1.356
4
-1.360
080 Overige baten en lasten
-874
-1.356
4
-1.360
Resultaat
-874
-1.356
4
-1.360
Bedragen x € 1.000
Rekening 2024
Restant
De onvoorziene uitgaven bestaan uit een budget voor onvoorziene uitgaven voor startsubsidies en een post voor onvoorziene uitgaven voor het college. Verder zijn in de onvoorziene uitgaven ook de stelposten voor bedrijfsmatige investeringen verwerkt en de budgetten voor de kapitaallasten van nieuw beleid. Primitieve begroting 2024
Gewijzigde begroting 2024
Rekening 2024
Onvoorziene lasten startsubsidies
10
10
0
Onvoorziene uitgaven college
20
20
5
30
30
5
Stelpost voor bedrijfsmatige investeringen
476
0
-9
Stelpost voor kapitaallasten nieuwe investeringen
220
0
0
696
0
-9
Begrotingsruimte
148
1.326
2.472
Totaal
874
1.356
2.468
Bedragen x € 1.000
Voor een toelichting op de gewijzigde begroting 2024 verwijzen wij u graag naar 'Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het begrotingsjaar' verder op in deze jaarrekening. Het resultaat van jaarrekening 2024 is € 2.472.000 voordelig.
Gemeente De Wolden
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
95
Programma's 12 Overhead
Jaarverslag 2024
12 Overhead Wat hebben we bereikt? Wat hebben we daarvoor gedaan? Beleidsdocumenten
Wat heeft het gekost? Onderstaande tabel geeft het resultaat van het programma weer uit de primitieve begroting, de begroting na wijziging en de jaarstukken. Onder deze tabel worden de afwijkingen tussen de jaarstukken en de begroting na wijziging groter dan € 25.000 toegelicht. Primitieve begroting 2024
Gewijzigde begroting 2024
Rekening 2024
Restant
Lasten
-9.288
-9.895
-10.474
580
040 Overhead
-9.288
-9.895
-10.474
580
Baten
20
0
-18
18
040 Overhead
20
0
-18
18
-9.268
-9.895
-10.492
597
Bedragen x € 1.000
Resultaat
Toelichting Lasten 040 Overhead Er is binnen het taakveld sprake van een nadeel van afgerond € 580.000 op de lasten. Dit komt door een hogere doorbelasting van de Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen. De SWO sluit 2024 af met een nadelig resultaat van € 1,372 miljoen. Dit is voornamelijk veroorzaakt door onvoorziene omstandigheden, zoals € 934.000 toevoeging aan de voorziening voor verlofsparen en voormalig personeel. Daarnaast wordt er € 603.000 gestort in de reserve nog uit te voeren werkzaamheden. Het aandeel van de Wolden in de SWO is 29,54%. Het nadeel van € 1,372 miljoen van de SWO betekent voor de Wolden een nadeel VAN € 405.000. Op de overige kosten is een nadeel van € 175.000.
Waarin hebben we geïnvesteerd? Onderstaande tabel geeft de in dit jaar gedane investeringen weer uit de primitieve begroting, de begroting na wijziging en de jaarstukken. Onder deze tabel worden de afwijkingen tussen de jaarstukken en de begroting na wijziging toegelicht.
Bedragen x € 1.000 Lasten
Primitieve begroting 2024 0
Energiebesparing gemeentehuis Zuidwolde Resultaat
96
0
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
Gewijzigde begroting 2024
Rekening Restant 2024
-34
-34
-34
-34
-34
-34
0
0
Gemeente De Wolden
Jaarverslag 2024
Programma's 13 Vennootschapsbelasting
13 Vennootschapsbelasting Wat heeft het gekost? Onderstaande tabel geeft het resultaat van het programma weer uit de primitieve begroting, de begroting na wijziging en de jaarstukken. Onder deze tabel worden de afwijkingen tussen de jaarstukken en de begroting na wijziging groter dan € 25.000 toegelicht. Primitieve begroting 2024
Gewijzigde begroting 2024
Rekening 2024
Restant
Lasten
-15
-15
0
-15
090 Vennootschapsbelasting (VpB)
-15
-15
0
-15
Resultaat
-15
-15
0
-15
Bedragen x € 1.000
Op 1 januari 2016 is de ‘Wet modernisering Vpb-plicht overheidsondernemingen’ in werking getreden. Op basis hiervan zijn wij met ingang van 1 januari 2016 vennootschapsbelastingplichtig, voor zover wij met onze activiteiten een onderneming voor de vennootschapsbelasting (hierna: Vpb) drijven. Dit heeft tot gevolg dat elk jaar dient te worden beoordeeld of de gemeente ondernemingsactiviteiten verricht. In 2024 zijn de definitieve aanslagen opgelegd tot 2022. Hiervoor hebben we een terugbetaling ontvangen over 2021 en 2022 van totaal € 14.000. We hebben een voorschot betaald van € 14.000 over 2024 waardoor er per saldo geen uitgaven zijn in 2024 voor de vennootschapsbelasting.
Gemeente De Wolden
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
97
Programma's 14 Reserves
Jaarverslag 2024
14 Reserves Wat hebben we bereikt? Wat hebben we daarvoor gedaan? Beleidsdocumenten
•
Nota reserves en voorzieningen 2024-2028
Wat heeft het gekost? Onderstaande tabel geeft het resultaat van het programma weer uit de primitieve begroting, de begroting na wijziging en de jaarstukken. Onder deze tabel worden de afwijkingen tussen de jaarstukken en de begroting na wijziging groter dan € 25.000 toegelicht. Primitieve begroting 2024
Gewijzigde begroting 2024
Rekening 2024
Restant
Lasten
0
-4.241
-2.704
-1.537
011 Mutaties reserves
0
-4.241
-2.704
-1.537
Baten
1.020
8.277
5.346
2.931
011 Mutaties reserves
1.020
8.277
5.346
2.931
Resultaat
1.020
4.036
2.642
1.394
Bedragen x € 1.000
Toelichting Lasten Een storting in de reserve komt als last in de exploitatie tot uiting. Reserve sociaal domein, reserve ontheemden en reserve startersleningen Bij het bestemmen van het jaarrekeningresultaat 2023 is besloten om deze reserves aan te vullen: € 147.000 reserve sociaal domein, € 1,3 miljoen reserve ontheemden en € 90.000 reserve startersleningen. Deze stortingen zijn via een balansmutatie gegaan, maar hadden daarmee niet begroot moeten worden in dit programma. Op het totaal van de jaarrekening heeft deze administratieve onjuistheid geen financieel effect. Baten Een onttrekking aan de reserve komt als bate in de exploitatie tot uiting. Algemene reserve Voor ondermijning is er € 56.000 als onttrekking begroot. Er zijn geen kosten gemaakt in 2024 en daarom heeft er geen onttrekking plaatsgevonden. Dit geldt ook voor beleidskader landelijke gebied waar € 25.000 voor was begroot. Voor dorpshuis de Barg'n Berghuizen is er voor het isoleren een bedrag van € 135.000 begroot. Er is voor € 61.000 aan kosten gemaakt in 2024, hierdoor ontstaat er een verschil van € 74.000. Daarnaast is het jaarresultaat 2023 nog begroot, dit is een balansmutatie en had niet in de exploitatie begroot moeten worden. De begrote onttrekking aan de algemene reserve van € 884.000 Buddingehof en € 37.500 De Snikke Fort heeft in 2024 niet plaatsgevonden.
De subsidie is wel al toegekend maar nog niet uitgekeerd, dit zal in 2025 gebeuren. Reserve bouwgrondexploitatie Er is een onttrekking gedaan aan de reserve grondexploitatie, omdat de risico’s van de actieve grondexploitaties aanzienlijk zijn afgenomen. Deze onttrekking was niet begroot en is verwerkt binnen de mutatie van de algemene reserve. Dit leidt tot een nadeel van € 139.000. 98
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
Gemeente De Wolden
Jaarverslag 2024
Programma's 14 Reserves
Reserve huisvesting onderwijs In de Berap 2024 staat dat er € 16.000 uit de reserve huisvesting onderwijs wordt gehaald om noodlokalen voor het basisonderwijs te financieren. Echter zijn de kosten nog niet gemaakt in 2024 en daarom heeft er ook nog geen onttrekking aan de reserve plaatsgevonden. Dit leidt tot een voordeel van € 16.000. Reserve transitiefonds toekomstgerichte landbouw In de Berap 2024 staat dat er € 250.000 uit de reserve transitiefonds toekomstgerichte landbouw wordt gehaald om aangevraagde en nog aan te vragen subsidies te kunnen financieren. De kosten zijn niet volledig gemaakt in 2024 en daarom heeft ook niet de volledige onttrekking aan de reserve plaatsgevonden. Er zit nog € 170.000 in de reserve.
Gemeente De Wolden
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
99
Paragrafen Lokale heffingen
Jaarverslag 2024
Paragrafen Lokale heffingen De gemeentelijke belastingen vormen een belangrijk onderdeel van de inkomsten van de gemeente. De onroerendezaakbelastingen (OZB) en de toeristen- en forensenbelasting zijn lokale heffingen die we als algemeen dekkingsmiddel kunnen aanmerken. Daarnaast zijn er nog heffingen die niet tot de algemene dekkingsmiddelen horen, maar wel in deze paragraaf betrokken zijn. Hierbij valt te denken aan de afvalstoffenheffing en de rioolheffing, maar ook de gemeentelijke leges waar tegenover een direct aanwijsbare tegenprestatie staat. Privaatrechtelijke bedragen zoals prijzen van sportaccommodaties en dergelijke komen niet in deze paragraaf aan de orde. In het boekjaar 2024 bestond 15,6% van de inkomsten (exclusief mutaties reserves) van de gemeente De Wolden uit lokale heffingen (belastingen en rechten). Deze lokale heffingen zijn opgebracht door inwoners, bedrijven en recreanten. In 2023 was dit 16,5%. Deze paragraaf geeft een overzicht van de diverse lokale heffingen en belastingen op hoofdlijnen. Hiermee ontstaat inzicht in de lokale lastendruk, wat van belang is voor de integrale afweging tussen enerzijds beleid en anderzijds inkomsten. Ook lichten we toe welk beleid de gemeente in het boekjaar 2024 heeft gevoerd ten aanzien van de lokale heffingen en welke landelijke ontwikkelingen (rijksbeleid) daarop van invloed waren.
Ten aanzien van de ontwikkeling van de heffingen en tarieven van de gemeentelijke rechten en belastingen hanteren we de volgende uitgangspunten: • •
• • • • • • •
100
Wij beperken de belastingdruk op onze inwoners zoveel mogelijk. Trendmatige verhogingen van de heffingspercentages onroerendezaakbelastingen (OZB) zijn geen automatisme. Dat doen we bijvoorbeeld niet als we al een ruim sluitende begroting hebben. Eventuele verhogingen kunnen we ook zien in relatie tot de ambities van onze gemeente en de bijbehorende maatschappelijke investeringen. De leges en de graf- en begraafrechten passen we jaarlijks aan met de inflatiecorrectie. Wij werken transparant. Wij motiveren tarieven en verhogingen daarvan. De gevolgen van tariefverhogingen voor de woonlasten van de burger brengen wij jaarlijks in beeld. Wij werken kostendekkend. Wij streven er naar rechten zoveel mogelijk kostendekkend te houden.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
Gemeente De Wolden