Jaarrekening 2020 -voorlopig concept 11-5-2021, incl. oplegger
Tekst van het document
Aan de leden van de gemeenteraad
Jaarrekening 2020
Geachte leden,
Bijgaand treft u aan de voorlopige cijfers van de jaarrekening 2020. Zoals u wellicht reeds van de leden van de raadswerkgroep financiën heeft vernomen, gaat onze accountant (Deloitte) de oorspronkelijke planning van de controle van de jaarrekening niet halen. Inmiddels is door de raadswerkgroep samen met de Auditcommissie Hoogeveen, een brief hierover verzonden naar de SWO waarin we dringend verzocht hebben met de accountant in gesprek te gaan om zich aan de vastgestelde planning te houden. Dit is niet mogelijk gebleken. Uit deze gesprekken is wel een nieuwe deadline van 30 juni naar voren gekomen. Op 30 juni zal de accountant (Deloitte) de controles hebben afgerond, een verslag van bevindingen en een accountantsverklaring hebben opgeleverd en daarbij ook met de belangrijkste schakels in het proces rondom de jaarrekening een gesprek hebben gehad over deze stukken. (Zowel ambtelijk als bestuurlijk.) Conform de huidige planning zou de jaarrekening er op 6 mei al moeten liggen, op 12 mei de bespreking van het verslag van bevindingen met de raadswerkgroep financiën, beantwoording technische vragen op 27 mei en op 24 juni zou de besluitvorming plaatsvinden. Deze planning wordt niet gehaald. Om u niet geheel in het ongewisse te laten hebben wij toch gemeend, mede overigens ook op uw verzoek, om u kennis te laten nemen van een voorlopige jaarrekening 2020.
Wij willen hierbij benadrukken dat het hier echt om voorlopige cijfers gaat. Praktijk is namelijk dat er na een controle door de accountant nog diverse wijzigingen kunnen plaatsvinden. Met name wijzigingen in balansposten en daarmee ook vaak in reserves en of voorzieningen en daarmee ook op het eindresultaat. Deze onderdelen zult u daarom ook niet (uitvoerig) aantreffen in dit boekwerk. Veelal hebben de bevindingen of controle van de accountant niet zozeer invloed op de exploitatiecijfers binnen de programma’s. Daarom hebben wij gemeend met name deze cijfers incl. toelichting met u te delen. Deze kunt u gebruiken voor uw beraadslagingen ter voorbereiding van de behandeling kadernota 2022 – 2025 op 24 juni a.s. In overleg met de griffie zien wij de behandeling van deze voorlopige jaarrekening als volgt: Verspreiding (digitaal) op 12 mei 2021; Indienen schriftelijke vragen voor 12.00 uur woensdag 19 mei; Beantwoording (schriftelijk) voor 10.00 uur woensdag 26 mei; Behandeling (opiniërend) voorlopige jaarrekening 2020 in raadsvergadering van 27 mei. Ten aanzien van de planning voor de vaststelling van de definitieve jaarrekening is het volgende voorzien. De wettelijke termijn waarop de jaarrekening door de gemeenteraad moet zijn vastgesteld is gelegen vóór 15 juli.
Deloitte heeft aangegeven dat de controles en definitieve bevindingen pas rond 2e helft juni klaar kunnen zijn. Deze bevindingen moeten eerst worden verwerkt in de jaarrekening, waarna de jaarrekening inclusief de accountantsverklaring en het verslag van bevindingen pas na 30 juni naar de raad kan worden gestuurd.
Met de griffie is afgesproken dat er op 8 juli a.s. een extra raadsvergadering zal worden ingelast om de jaarrekening (incl. accountantsverklaring en verslag van bevindingen) vast te stellen. Wij hopen dat door de voorlopige jaarrekening opiniërend in mei te hebben besproken, dat we daarmee de korte voorbereidingstijd die u heeft om de definitieve jaarrekening te behandelen, enigszins te bespoedigen. College van BenW
Voorlopig concept dd. 11 mei 2021 – aan raad
Jaarverslag en Jaarrekening 2020
Gemeente De Wolden Bezoekadres:
Raadhuisstraat 2 7921 GD Zuidwolde
Postadres: Postbus 20 7920 AA Zuidwolde Telefoon: E-mail: Internet:
14 0528 gemeente@dewolden.nl www.dewolden.nl
Inhoudsopgave
Jaarrekening 2020
Inhoudsopgave Jaarverslag 2020 ................................................................................................................. 1 Inleiding............................................................................................................................. 2 Rekeningresultaat ............................................................................................................... 4 Bestemming rekeningresultaat ............................................................................................. 10 Kerngegevens .................................................................................................................... 11 Programma's ..................................................................................................................... 13 01 De Wolden gastvrij, initiatiefrijk en stimulerend ................................................................. 13 02 De Wolden een veilig thuis .............................................................................................. 17 03 Duurzaam leven in De Wolden ......................................................................................... 21 04 De Wolden onderneemt ..................................................................................................
30 05 DWD aantrekkelijk en aangesloten ................................................................................... 35 06 De Wolden ontwikkelt met kleur en talent ......................................................................... 43 07 Gezond meedoen in De Wolden ....................................................................................... 52 08 De Wolden actief en opgeruimd ....................................................................................... 56 09 Algemene dekkingsmiddelen ........................................................................................... 62 10 Overhead ...................................................................................................................... 65 11 Vennootschapsbelasting.................................................................................................. 68 12 Onvoorzien ................................................................................................................... 69 13 Mutaties reserves .......................................................................................................... 70 14 Het geraamde resultaat ..................................................................................................
73 Paragrafen ........................................................................................................................ 74 Inleiding............................................................................................................................ 74 Lokale heffingen ................................................................................................................. 75 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................... 84 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................. 89 Bedrijfsvoering ................................................................................................................... 95 Financiering ....................................................................................................................... 97 Verbonden partijen ........................................................................................................... 104 Grondbeleid ..................................................................................................................... 117 Sociaal domein.................................................................................................................
125 De Verdieping .................................................................................................................. 128 Jaarrekening 2020 ............................................................................................................ 131 Programmarekening met toelichting ................................................................................... 132 Gerealiseerde lasten en baten per programma met toelichting ............................................... 134 01 De Wolden gastvrij, initiatiefrijk en stimulerend ............................................................... 134 02 De Wolden een veilig thuis ............................................................................................ 136 03 Duurzaam leven in de Wolden ....................................................................................... 137 04 De Wolden onderneemt ................................................................................................ 140 05 De Wolden aantrekkelijk en aangesloten ......................................................................... 142 06 De Wolden ontwikkelt met kleur en talent ....................................................................... 144 07 Gezond meedoen in de Wolden ......................................................................................
149 08 De Wolden actief en opgeruimd ..................................................................................... 152 09 Algemene dekkingsmiddelen ......................................................................................... 154 10 Overhead .................................................................................................................... 157 11 Vennootschapsbelasting................................................................................................ 160 12 Onvoorzien ................................................................................................................. 161 13 Mutaties reserves ........................................................................................................ 163 14 Het geraamde resultaat ................................................................................................ 166
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2020
Jaarverslag 2020
Jaarverslag 2020
Aldus behandeld en vastgesteld in de vergadering van het college van burgemeesters en wethouders van 11 mei 2021.
Secretaris,
Gemeente De Wolden
Burgemeester,
1
Inleiding
Jaarrekening 2020
Inleiding Jaarresultaat Hierbij bieden wij u het jaarverslag en de jaarrekening 2020 aan. De jaarrekening 2020 sluit met een positief rekeningresultaat van afgerond € 1.649.000 Dit resultaat is voornamelijk een gevolg van incidentele mee- en tegenvallers. Bij de aanbieding van de begroting 2020 was er een nadelig saldo begroot van € 474.000. Na de bijstellingen bij de begrotingswijzigingen 1-5 (-/- € 628.000) bijgesteld naar een verwacht positief begrotingssaldo van € 154.000. De Bestuursrapportage leverde een negatieve bijstelling op van € 1.883.000. Deze bijstelling was een gevolg van onder andere hogere kosten van de jeugd, inkomensvoorzieningen en maatwerkvoorzieningen. Begrotingswijzigingen 8 en 9 lieten een nadeel zien van € 1.600. In december is er nog een positieve bijstelling geweest, waardoor het uiteindelijke verwachte tekort uit zou komen op € 767.000. Het gerealiseerde resultaat laat echter een voordeel zien van € 1.649.000. Begroting primair 2020
-/-
474.000
Begrotingswijziging 2020 (1-5)
+
628.000
Begroting 2020
+
154.000
Bestuursrapportage
-/-
1.883.000
Saldo verwacht resultaat
-/-
1.729.000
Begrotingswijziging 2020 (8, 9)
-/-
1.600
Decemberbijstelling
+
768.000
Verwacht begrotingstekort
-/-
963.000
Jaarrekeningresultaat
+
1.649.000
Positief verschil tussen de laatste bijstelling en de jaarrekening
+
2.747.000
In het jaarverslag gaan we onder 'Rekeningresultaat' op hoofdlijnen in op de voornaamste oorzaken van het positieve verschil tussen de Bestuursrapportage 2020 en het saldo van de Jaarrekening 2020. Bij de diverse programma’s en paragrafen lichten we dit verder toe. Bestemming rekeningresultaat Met de raad is de afspraak gemaakt om mogelijke incidentele overschotten of tekorten bij bestemming van het rekeningresultaat te verrekenen met de algemene reserve. Hierbij zal rekening worden gehouden met gemaakte afspraken om een deel te bestemmen voor andere doeleinden. Reserve investeringsprojecten Als gevolg van het gewijzigde BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) is, vanaf boekjaar 2017, afschrijving ineens van investeringsprojecten ten laste van een reserve niet meer toegestaan. In verband hiermee is een aanzienlijk deel van de middelen uit deze reserve overgeheveld naar een nieuwgevormde Dekkingsreserve infrastructuur. In de jaarrekening 2018 is aangegeven dat het saldo te zijner tijd overgeheveld wordt naar de algemene reserve. Het resterende saldo van afgerond € 614.298 is in 2019 overgeheveld naar de algemene reserve.
2
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2020
Inleiding
Is datgene gerealiseerd wat we ons hadden voorgenomen/afgesproken? Deze vraag beantwoorden we in het jaarverslag. We gaan daarbij in op activiteiten die als speerpunten met elementen van nieuw beleid in de Programmabegroting 2020 en de tussentijdse rapportage zijn opgenomen. De toelichting op de gerealiseerde lasten en baten per programma in de jaarrekening is op hoofdlijnen. In principe lichten we afwijkingen onder de € 25.000 niet toe, tenzij dat relevant is. Covid-19 De uitbraak van Covid-19 (corona) eind februari 2020 heeft een enorme impact op ons allemaal. De wereldwijde pandemie leidt tot ongekende omstandigheden. De crisis en het ontstaan van de 'anderhalvemetersamenleving' raken bijna elk beleidsveld waarop de gemeente actief is; van sport tot horecabeleid en van maatschappelijke ondersteuning tot het functioneren van de ambtelijke organisatie. Voor de aanpak van Covid-19 kijken wij wat we, aanvullend op de landelijke maatregelen van het Rijk, kunnen doen. Voor 2020 hebben we gestreefd naar een zo adequaat mogelijke uitvoering van de landelijke en lokale maatregelen en naar zoveel mogelijk continuïteit van de reguliere werkzaamheden en van noodzakelijke (digitale) besluitvorming en de daarvoor benodigde interne maatregelen getroffen. Voor meer informatie rondom de bestrijding van de crisis verwijzen wij naar de hierover opgenomen paragraaf.
Gemeente De Wolden
3
Rekeningresultaat
Jaarrekening 2020
Rekeningresultaat De jaarrekening 2020 sluit met een voordelig resultaat van afgerond € 1.649.000. Dit resultaat is ontstaan uit de volgende onderdelen: Omschrijving
Bedrag (€)
Bedrag (€)
Begrotingstekort (stand december 2020)
Bedrag (€) -/- 963.000
Positieve afwijkingen: Bestuur (010)
278.000
Burgerzaken (020)
97.000
Samenkracht en burgerparticipatie (610)
163.000
Openbare orde en veiligheid (120)
30.000
Ruimtelijke ordening (810)
116.000
Grondexploitatie (niet-bedrijventerrein) (*820)
58.000
Economische ontwikkeling (310)
98.000
Verkeer en vervoer (210)
382.000
Openbaar groen (570)
45.000
Onderwijsbeleid en leerlingzaken (430)
155.000
Cultuurpresentatie, cultuurproduct (530)
52.000
Media (560)
28.000
Samenkracht en burgerparticipatie (610)
122.000
Begeleide participatie (640)
172.000
Arbeidsparticipatie (650)
101.000
Geëscaleerde zorg 18+ (681)
77.000
Samenkracht en burgerparticipatie (610)
116.000
Inkomensregelingen (630)
267.000
Maatwerkvoorziening (WMO) (660)
206.000
Maatwerkdienstverlening 18+ (671)
137.000
Geëscaleerde zorg 18+ (681)
73.000
Volksgezondheid (710)
38.000
Sportbeleid en activering (510)
42.000
Sportaccommodaties (520)
269.000
Treasury (050)
68.000
Algemene uitkering (070)
125.000
Overhead (040)
283.000
Onvoorzien (080)
80.000 3.678.000
Negatieve afwijkingen:
4
Bouwen en wonen (830)
139.000
Begraafplaatsen (750)
55.000
Maatwerkdienstverlening 18- (672)
608.000
Wijkteams (620)
29.000
Afval (730)
73.000
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2020
Omschrijving
Rekeningresultaat
Bedrag (€)
Economische promotie (340)
51.000
Mutatie reserves (011)
153.000
Bedrag (€)
Bedrag (€)
-/- 1.108.000
Overige posten en afronding Totaal positief saldo
42.000 1.649.000
Algemene opmerking Hieronder vindt u een globale omschrijving van de positieve en negatieve afwijkingen per taakveld. Voor meer gedetailleerde (cijfer)informatie over de totstandkoming van de hieronder genoemde afwijkingen verwijzen wij u naar het hoofdstuk gerealiseerde lasten en baten per programma. Hier wordt per programma, en tevens de algemene dekkingsmiddelen, onvoorziene uitgaven en overhead, in het jaarverslag en in de jaarrekening een toelichting bij de belangrijkste afwijkingen gegevens. Daarnaast melden we tevens overige relevante informatie. Positieve afwijkingen: Bestuur (010) Per saldo is er een voordeel van € 278.000 binnen het taakveld Bestuur. De grootste positieve afwijkingen, € 136.000, zijn de te ruim begrote vergoedingen voor raadsleden, burgemeester en wethouders, een verzekering die ten onrechte is meegenomen voor wethouders een voordeel op verzekeringspremies van gewezen wethouders. De reiskosten en opleidingskosten laten een voordeel, dit is mede het gevolg van de beperkende maatregelen als gevolg van corona. De grootste negatieve afwijkingen zijn een verhoging van de verzekeringspremies van de wethouders, er zijn aanpassingen gedaan aan de raadzaal en er is audiovisuele apparatuur aangeschaft, de bijdrage voor de regio Zwolle is te laag begroot en de vergoeding voor de griffie is hoger dan begroot als gevolg van personeelswisseling.
De baten laten een voordeel zien van € 142.000. Er heeft een verrekening plaatsgevonden met de voorziening APPA (Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers). Daarnaast zijn er niet voorziene detacheringsvergoedingen en een terugontvangst van de VDG. Burgerzaken (020) Ten opzichte van de begrote lasten is er per saldo een voordeel van € 124.000 binnen het taakveld Burgerzaken. De grootste positieve afwijking is een voordeel op het verkiezingsbudget. Via de septembercirculaire 2020 hebben alle gemeenten een bedrag ontvangen voor de dekking van de extra kosten voor de organisatie van de verkiezingen in maart 2021. Dit bedrag is bijgeraamd maar niet uitgegeven. Bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat zal dit bedrag in 2021 beschikbaar blijven en zal dan ook niet meegenomen worden in het resultaat van 2020. De bijdrage aan de SWO is lager uitgevallen. De baten laten een nadeel zien van € 27.000. Dit zijn hoofdzakelijk lagere inkomsten van de verschillende gemeentelijke leges. Voor een specificatie verwijzen wij naar de paragraaf lokale heffingen. Samenkracht en burgerparticipatie (610) lastenkant. Dit komt hoofdzakelijk door een lager bedrag aan uitgekeerde subsidies door Initiatiefrijk De Wolden. Daarnaast is nog een klein voordeel op diverse kosten. De werkelijke baten zijn € 50.000 hoger dan begroot. Dit komt door een incidentele subsidie van de provincie Drenthe.
De uitgaven die gedaan zijn voor Initiatiefrijk De Wolden zullen verrekend worden met de algemene reserve en hebben geen effect op het rekeningresultaat. Openbare orde en veiligheid (120) Op het taakveld openbare orde en veiligheid is er een incidenteel voordeel van € 30.000 ten opzichte van de begroting. Dit is te verklaren doordat de definitieve afrekening van de GGD inzake de Wvggz en door enkele kleinere voordelen. Verder als gevolg van een lagere doorbelasting van de Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen. Voor nadere toelichting hierover verwijzen wij naar programma 10 Overhead.
Gemeente De Wolden
5
Rekeningresultaat
Jaarrekening 2020
Ruimtelijke ordening (810) Per saldo is er een voordeel van € 116.000 ten opzichte van de gewijzigde begroting. Hoofdzakelijk het gevolg van een lagere doorbelasting van de SWO. De lasten voor inhuur derden voor bestemmingsplannen zijn lager uitgevallen door minder planschade uitbetalingen, minder extern gevraagde plannen en daardoor lagere bijbehorende advisering. Dit voordeel wat hieruit ontstaan is, € 25.000, wordt toegevoegd aan de Reserve Egalisatie actualisatie bestemmingsplannen. Grondexploitatie (niet-bedrijventerrein) (*820) Het voordeel binnen dit taakveld, € 58.000, wordt met name veroorzaakt door de winstneming van de grondexploitaties en de storting in de voorziening. De winstneming op de grondexploitaties (niet zijnde bedrijventerreinen) is € 141.000. Voor complex De Dissel wordt er € 83.000 gedoteerd aan de voorziening. Voor een verdere uiteenzetting zie de paragraaf grondbeleid. Economische ontwikkeling (310) Per saldo is er in 2020 een voordeel gerealiseerd van € 98.000 ten opzichte van de gewijzigde begroting. Dit komt met name doordat het budget voor een beeldbepalend evenement niet is besteed. Verkeer en vervoer (210) Per saldo is er een voordeel van € 382.000 binnen dit taakveld. Dit komt doordat de opbrengsten voor herstraat- en degeneratiekosten op het product 'Kabels en leidingen' hoger zijn dan begroot.
Ook is sprake van een lagere doorbelasting van de Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen van. Voor nadere toelichting wordt verwezen naar het programma 10 Overhead. Daarnaast wordt er een hogere bijdrage van € 323.000 van de provincie ontvangen voor het realiseren van de ontsluiting van de kern Zuidwolde op de N48. Het positieve resultaat wordt als incidentele bate beschouwd. Openbaar groen (570) Per saldo is er een voordeel van € 45.000 ten opzichte van de begroting. Dit wordt met name verklaard door een lagere doorbelasting van de SWO. Onderwijsbeleid en leerlingzaken (430) Per saldo is er een voordeel van € 155.000. Dit wordt veroorzaakt door een aantal zaken. Deze zijn: - Incidenteel lagere lasten onderwijsbegeleiding. - Incidenteel hogere kosten van leerlingenvervoer. - Incidenteel lagere kosten voor peuterspelen. - Lagere doorbelasting van de SWO. De baten zijn lager dan geraamd. De oorzaak hiervan is dat een deel van de uitkering die is ontvangen voor de uitvoering van het Onderwijsachterstandenbeleid, is doorgeschoven naar 2021. Dit leidt tot een nadeel in 2020. Cultuurpresentatie, cultuurproduct (530) Het positieve resultaat van € 52.000 is voornamelijk ontstaan door: - Lagere subsidieaanvragen vanwege de voor de sector aangrijpende en ingrijpende gevolgen van de Covid-19 maatregelen.
- Hogere uitgaaf als gevolg van verstrekken van noodsteun in het kader van covid. - Lagere doorbelasting van de SWO. Media (560) Het voordelig resultaat is ontstaan doordat de exploitatielasten van de bibliotheek gevestigd aan de Hoofdstraat 110 in Zuidwolde, (incidenteel) lager zijn uitgevallen dan was voorzien. De gemeentelijke subsidie aan Biblionet was daarentegen hoger door de cao-aanpassing. Samenkracht en burgerparticipatie (610) De lasten voor Samenkracht en burgerparticipatie zijn incidenteel lager uitgevallen dan begroot. Dit wordt naast een aantal kleinere afwijkingen voornamelijk veroorzaakt door de lagere kosten van kinderdagverblijven.
6
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2020
Rekeningresultaat
Begeleide participatie (640) Per saldo een positieve afwijking van € 172.000. De lasten zijn € 71.000 lager dan werd begroot. De voornaamste reden zijn de lagere vervoerskosten en de lagere bijdrage in het nadelig saldo van Stark. De bijdrage aan de Stichting Werkgelegenheids Initiatieven De Wolden was daarentegen wat hoger. Daarnaast ook hier een lagere doorbelasting van de SWO. De baten zijn incidenteel € 101.000 hoger dan werd verwacht. Dit is ontstaan door een niet geraamde bijdrage van de Stichting Werkgelegenheidsinitiatieven De Wolden. Deze bijdrage bestond uit een terugstorting door de Stichting van te veel ontvangen (dubbel) budgetten voor verloftegoeden en ambtsjubilea. Arbeidsparticipatie (650) Oorzaken van de positieve afwijking ten bedrage van € 101.000 is als volgt: - Minder besteed aan trajecten en begeleidingskosten zowel voor Nieuwkomers als regulier. Dit als gevolg van de coronacrisis. - Incidenteel lagere bijdrage aan de arbeidsmarktregio. - Lagere doorbelasting van de SWO. Geëscaleerde zorg 18+ (681) De lasten zijn incidenteel € 77.000 lager dan begroot. De bijdrage aan de GGD voor de uitvoering van VTD wordt verdeeld over twee taakvelden. Deze taakvelden zijn 681 Geëscaleerde zorg 18+ en 682 Geëscaleerde zorg 18-. De voornaamste oorzaak van dit voordeel is een te hoge raming op het taakveld Geëscaleerde Zorg 18+.
Op het taakveld 682 is het juiste budget geraamd en gerealiseerd. Samenkracht en burgerparticipatie (610) Per saldo een positief saldo van € 116.000, dat wordt veroorzaakt door lagere uitgaven (incidenteel) voor algemeen maatschappelijk werk. Dit is ontstaan doordat het budget in de begroting 2020 in dit programma is verhoogd met € 41.500 voor het project ‘Begeleid zelfstandig wonen voor kwetsbare jongeren’, terwijl de lasten in programma ‘De Wolden ontwikkelt met kleur en talent’ zijn verantwoord. Voor het project bouw Sport en Cultuur is de sloop van het dorpshuis in de begroting opgenomen. Dit project loopt echter verder uit naar 2021. De sloop van het dorpshuis is nog niet gerealiseerd en daarmee ook de afwaardering niet dus dat geeft een eenmalig voordeel. Naast een aantal kleinere posten ook hier lagere doorbelasting van de SWO. Inkomensregelingen (630) Per saldo een voordeel van € 267.000. De lasten van de inkomensregelingen zijn € 2.007.000 lager dan verwacht. Deze lagere lasten zijn hoofdzakelijk een gevolg van: - er is minder uitgekeerd aan bijstandsuitkeringen; - er is incidenteel meer uitgekeerd aan bijzondere bijstand; - lagere doorbelasting van de SWO. De baten zijn € 1.740.000 lager dan begroot.
De voornaamste oorzaken zijn: - incidenteel meer ontvangen terugvorderingen van uitkeringen; - incidenteel meer aflossingen van bijstandsleningen; - een incidenteel hogere rijksbijdrage Bundeling Uitkering Inkomensvoorziening Gemeenten voor betaling van uitkeringen en loonkostensubsidie; - incidenteel meer aflossingen van verstrekte leningen in het kader van Besluit Bijstandsverlening Zelfstandigen. De gevolgen van de TOZO-regeling in het kader van de coronacrisis zijn hier ook verantwoord. Deze verlopen echter budget neutraal. Maatwerkvoorziening (WMO) (660) Op dit taakveld betreffende de maatwerkvoorzieningen rolstoel, hulpmiddelen en woonvoorzieningen van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning is een positief resultaat van € 206.000. Hoofdzakelijk veroorzaakt door minder verstrekkingen waarschijnlijk veroorzaakt door de coronacrisis.
Gemeente De Wolden
7
Rekeningresultaat
Jaarrekening 2020
Maatwerkdienstverlening 18+ (671) Onder dit taakveld worden, als onderdeel van de Wet Maatschappelijke ondersteuning, onder meer de uitgaven voor de huishoudelijke hulp, dagbesteding, vervoer en begeleiding verantwoord. De lasten op deze terreinen zijn lager dan verwacht. Anderzijds wel een nadeel op de via het Centraal Administratie Kantoor (CAK) verkregen eigen bijdragen WMO. Het CAK werkt echter met een kasstelsel, waardoor achterstanden in de inkomsten zichtbaar worden. Geëscaleerde zorg 18+ (681) Per saldo is er op dit taakveld een voordeel van € 73.000. De baten van het WMO-onderdeel beschermd wonen zijn lager dan verwacht. De oorzaak is dat centrumgemeente Assen een hogere integratie-uitkering voor Beschermd wonen heeft ontvangen van het Rijk. De verdeling van het overschot 2020 is gebaseerd op een prognose van centrumgemeente Assen. Dit is een incidenteel voordeel. Volksgezondheid (710) Op dit taakveld is onder meer de bijdrage aan de GGD begroot voor het onderdeel Veilig Thuis Drenthe (VTD). De werkelijke bijdrage aan de GGD voor de VTD is verantwoord op de taakvelden 681 en 682 in het programma ‘De Wolden Ontwikkelt met kleur en talent’. Sportbeleid en activering (510) Een positief verschil van € 42.000 veroorzaakt door het niet volledig inzetten van het subsidiebudget voor 2020. Vanwege corona zijn er vrijwel geen activiteiten geweest bij sportverenigingen.
Hierdoor zijn ook minder subsidies verstrekt aan sportverenigingen dan begroot. Op het gebied van grote evenementen is om dezelfde reden minder aan subsidies uitgegeven. Daarnaast was er een lagere doorbelasting van de SWO. Sportaccommodaties (520) Een positief saldo van € 269.000 hoofdzakelijk veroorzaakt voor het niet benutten van de opgenomen stelpost in de begroting voor de exploitatie- en kapitaallasten van het nog te realiseren Huus voor Sport & Cultuur. Middels de resultaatbestemming zal dit bedrag worden gereserveerd voor komende jaren ten behoeve van de realisatie van het Huus voor Sport & Cultuur. Daarnaast zijn er lagere kosten voor wat betreft gas en elektra en lagere doorbelasting van de SWO. Treasury (050) Ten opzichte van de begroting 2020 valt het saldo van de werkelijke lasten en baten incidenteel € 68.000 voordeliger uit. Dit wordt veroorzaakt door een combinatie van hogere rentebaten kort geld en meevallende rentelasten langlopende geldleningen. Hier staat tegenover dat er minder renteontvangsten zijn geweest betreffende de in het verleden verstrekte personeelsleningen doordat hierop extra is afgelost. Algemene uitkering (070) Op een geraamd bedrag van ± € 34,0 miljoen is een bedrag van afgerond € 125.000 (0,37%) incidenteel meer ontvangen.
Dit wordt enerzijds veroorzaakt door een afwijking in de definitieve vaststelling van de verschillende eenheden en maatstaven. Ook is in 2020 incidenteel nog voor een bedrag van afgerond € 83.000 ontvangen wegens afrekening over de jaren 2019 en 2018. Overhead (040) Per saldo is er een voordeel van € 283.000 op het taakveld overhead veroorzaakt door een lagere werkelijke bijdrage 2020 aan de SWO t.o.v. de begroting 2020. Daarnaast lagere kapitaallasten, klein onderhoud en aankoop materiaal bij het gemeentehuis. Onvoorzien (080) Per saldo is er een voordeel van € 80.000 op een aantal onvoorziene (stel)posten, zoals onvoorziene uitgaven, subsidies en taakstellingen. Negatieve afwijkingen: Wonen en bouwen (830) Per saldo is er een nadeel van € 139.000 ten opzichte van de gewijzigde begroting. Dit nadeel komt met name aan de batenkant de opbrengsten bouwleges in 2020 lager zijn uitgevallen dan begroot.
8
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2020
Rekeningresultaat
Aan de lastenkant is een voordeel door een lagere doorbelasting SWO. Begraafplaatsen en crematoria (750) Per saldo is er nadeel van € 55.000. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door lagere baten graf- en begraafrechten als gevolg van een afname in het aantal begrafenissen. Hierdoor zijn er ook minder graven verkocht. De lasten zijn, als gevolg van de afname in het aantal begrafenissen, ook lager uitgevallen. Daarnaast is er sprake van een lagere doorbelasting van de SWO. Maatwerkdienstverlening 18- (672) Een negatief saldo van € 608.000. De oorzaken van dit saldo zijn: - De extra kosten voor niet geleverde zorg; het betreft hier dus aanvragen van zorgaanbieders voor niet geleverde zorg door Covid-19. Het Rijk verplicht gemeenten hiervoor te compenseren. - De kosten van cliëntgebonden overeenkomsten (CGO) zijn hoger dan was voorzien. - De kosten van de pleegzorg zijn doordat het aantal voorzieningen in de tweede helft van jaar relatief sterker is gestegen hoger dan verwacht. - Lagere doorbelasting van de SWO. Wijkteams (620) Bij Stichting Mee Drenthe kende het traject uitvoeringscoördinatie een langere afbouw van tijdelijke zaken. Hieraan is een incidenteel nadelig resultaat verbonden van € 29.000. Afval (730) In 2020 is er per saldo nadeel van € 33.000 gerealiseerd. Het nadeel van € 33.000 komt door de volgende effecten: 1.
De Nedvang vergoedingen vallen per saldo € 70.000 voordeliger uit dan begroot. 2. Door areaal uitbreiding is er een hogere opbrengst afvalstoffenheffing van afgerond € 28.000 gerealiseerd. 3. De marktprijs OPK (oud papier) daalt gestaag. Hierdoor zijn de opbrengsten met € 28.000 afgenomen. 4. De inzameling- en verwerkingskosten van het afval zijn ten opzichte van de begroting € 64.000 nadelig. Dit komt met name door een indexatie van de tarieven per 1-1-2020 van 5%. In de begroting was rekening gehouden met 1% kostenstijging. 5. De milieustraat heeft een nadeel van afgerond € 8.000 ten opzichte van de begroting. Dit komt met name door extra stortingen van afval in verband met corona. 6. De kosten van het composteerterrein zijn € 28.000 hoger dan begroot. Een nieuwe berekenwijze levert meer tonnen op afkomstig van de milieustraat. Een deel daarvan is veroorzaakt door corona en niet structureel. 7. Diverse kleine voor en nadelen welke een nadelig saldo hebben van € 3.000. 8. Een extra storting in de voorziening van € 40.000. Economische promotie (forensen- en toeristenbelasting) (340) Ten opzichte van de raming is afgerond een bedrag van € 59.000 minder ontvangen. Deze afwijking is grotendeels veroorzaakt door een lagere opbrengst toeristenbelasting. Ingaande 2019 is de heffingssystematiek van de toeristenbelasting gewijzigd.
We heffen de toeristenbelasting sindsdien na afloop van het belastingjaar. Gelet hierop is de nog te ontvangen toeristenbelasting over 2020 gebaseerd op de werkelijke cijfers 2019. Mutatie reserves (011) In totaal is op dit onderdeel sprake van een nadeel ter grootte van afgerond € 153.000. Hier tegenover staan voordelen binnen de verschillende programma's. Bijvoorbeeld de storting in de algemene reserve wegens afroming 'Algemene reserve bouwgrondexploitatie' van afgerond € 118.000. Deze was niet geraamd en geeft derhalve een nadeel. Hier staan echter in programma 'Duurzaam leven in De Wolden' (woningbouw) en programma 'De Wolden onderneemt' (bedrijventerreinen) voordelen in de vorm van winstnemingen tegenover. Overige posten en afronding Dit is een optelsom van afwijkingen kleiner dan € 25.000.
Gemeente De Wolden
9
Bestemming rekeningresultaat
Jaarrekening 2020
Bestemming rekeningresultaat De rekening van Lasten en Baten van 2020 sluiten we af met een positief resultaat van afgerond €1.649.000. Voor de bestemming van dit bedrag is op grond van de BBV-voorschriften nog expliciete besluitvorming van de raad nodig. Met de raad is de afspraak gemaakt om mogelijke incidentele overschotten / tekorten bij bestemming van het rekeningresultaat te storten in / te onttrekken uit de algemene reserve. Conform de ’Nota grondbeleid 2019-2022´ is i.v.m. het bereiken van de bovengrens van de reserve bouwgrondexploitatie een bedrag van afgerond € 201.000 overgeheveld naar de algemene reserve.
10
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2020
Kerngegevens
Kerngegevens Rekening 2019 31-12-2019
A. Sociale structuur Aantal inwoners
Begroting 2020 1-1-2020
Rekening 2020 31-12-2020
24.330
24.281
24.376
van 0 t/m 19 jaar
5.218
5.099
5.113
van 20 t/m 64 jaar
13.265
13.209
13.283
van 65 t/m 74 jaar
3.221
3.229
3.357
van 75 jaar en ouder
2.626
2.744
2.623
Aantal periodieke bijstandsgerechtigden
202
228
213
Aantal uitkeringsgerechtigden ingevolge de:
28
32
30
- Wet Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen werknemers (IOAW)
23
27
24
- Wet Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ)
3
3
2
- Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (BBZ)
2
2
4
Waarvan:
Aantal tewerkgestelden (aja’s) in sociale werkvoorziening Leerwerkbedrijf Stark
37
Aantal personen bij de Stichting Werkgelegenheidsinitiatieven De Wolden
42
40
38
334
356
385
1.242
1.190
1.202
Aantal unieke jeugdigen Aantal unieke wmo-klanten (oud en nieuw)
Rekening 2019
B. Fysieke structuur Oppervlakte van de gemeente (in hectares)
Begroting 2020
Rekening 2020
22.635
22.635
22.635
156
156
156
0
0
0
Aantal woonruimten
11.173
10.931
10.994
- woningen/wonen*
10.497
10.304
10.370
676
627
624
2,31
2,22
2,39
- binnenwater - historische stads- en dorpskern
- recreatiewoningen - logies** - bijzondere woningen - wooneenheden Gemiddelde woningbezetting*
C. Financiële structuur Bedragen x € 1.000
2019 Totaal
2019 Bedrag per inwoner
2020 Totaal
2020 Bedrag per inwoner
Totale exploitatielasten programma’s
52.751
2.168
62.339
2.557
Opbrengst belastingen en heffingen
10.289
423
10.606
435
Algemene uitkering gemeentefonds
30.098
1.237
32.376
1.328
Uitkeringen deelfonds soc. domein
1.650
68
1.745
72
Vaste schuld
14.852
610
18.708
767
Gemeente De Wolden
11
Kerngegevens
C. Financiële structuur Bedragen x € 1.000
Jaarrekening 2020
2019 Bedrag per inwoner
2019 Totaal
2020 Bedrag per inwoner
2020 Totaal
Eigen financieringsmiddelen inclusief resultaat
41.897
1.722
43.364
1.779
Geactiveerde kapitaaluitgaven
56.802
2.334
58.513
2.400
553
23
3.416
140
42.932
1.765
42.276
1.734
Financieringsoverschot +/tekort *** Gewaarborgde geldleningen * 2020 bijgesteld naar peildatum 1-1-2020 WSJG
** Het betreft hier het aantal verblijfsobjecten met de functies wonen en logies met de status ‘in gebruik’. Onder logies vallen naast recreatiewoningen ook andere toeristische verblijfsobjecten zoals hotels. De gegevens 2019 zijn nog afkomstig uit de eigen administratie, terwijl de informatie 2020 is gebaseerd op gegevens van CBS-Statline. *** Totale vaste activa exclusief voorraden minus totale vaste passiva exclusief algemene reserve bouwgrondexploitatie.
12
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2020
Programma's
Programma's 01 De Wolden gastvrij, initiatiefrijk en stimulerend We werken voor onze inwoners en ondernemers en dat doen we met veel plezier. We zijn dichtbij en gastvrij voor iedereen die met ons in contact wil of moet komen. We geven ruimte aan initiatieven en we stimuleren de ontwikkeling naar een duurzame en levendige, lokale democratie. Programmahouder: Roger de Groot Het programma in beeld
Wat hebben we gedaan? De coronacrisis heeft ook invloed gehad op zaken onder dit programma. Het college heeft het contact met inwoners gezocht om een hart onder de riem te steken. Er zijn veel hartverwarmende initiatieven ontstaan om elkaar te helpen in de dorpen en kernen. En de gemeenteraad heeft zich moeten aanpassen met onlinebijeenkomsten en vergaderingen. Hoe blijf je onverminderd transparant en houd je de deur wijd open naar inwoners? Het aantal aanvragen voor de subsidie van Initiatiefrijk De Wolden kende een grilliger verloop dan anders, maar kwam uiteindelijk toch op een vergelijkbaar niveau dan voorheen (zie ook de paragraaf). De raad heeft in 2020 een nieuwe visie dienstverlening vastgesteld. De visie luidt: wij zorgen dat onze dienstverlening passend is, zodat iedereen de dienstverlening krijgt die hij nodig heeft. Wat integer bestuur betreft: in 2020 is er een wisseling geweest binnen het college van B&W. Voorafgaand aan de benoeming van de nieuwe wethouder is een risicoanalyse integriteit uitgevoerd. In 2020 is ook de nieuwe griffier aangetreden en daarvoor is ook een risicoanalyse integriteit uitgevoerd. Uit beide risicoanalyses zijn geen belemmeringen naar voren gekomen die een benoeming in de weg stonden. Er zijn verder geen bijzonderheden te melden.
Gemeente De Wolden
13
01 De Wolden gastvrij, initiatiefrijk en stimulerend
Jaarrekening 2020
Wat transparant bestuur betreft: de inwerkingtreding van de nieuwe Wet open overheid, die de Wet openbaarheid van bestuur vervangt, laat nog even op zich wachten. Om die reden is in 2020 nog niet gestart met de voorbereidingen hiervoor. Wat informatieveiligheid betreft: Op basis van de zelfevaluatie ENSIA 2020 is vastgesteld dat de organisatie voldoet aan de meeste maatregelen vanuit de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). Een aantal verbeteringen moeten we in 2021 nog doorvoeren. Belangrijk aandachtspunt blijft het 'privacy-bewustzijn' binnen de gemeente en de SWO. In 2020 zijn 50 datalekken gemeld (met name door verkeerde adressering van brieven en bijlagen). Hiervan zijn twee datalekken gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). De AP heeft hierop verder geen actie ondernomen. Het aantal meldingen is vergelijkbaar met 2019. Beleidsdoelen Vitale democratie Ruimte geven aan initiatieven vanuit de samenleving. Jongeren betrekken en mensen die normaal weinig of niet betrokken zijn bij onze lokale democratie. Ruimte geven aan de samenleving bij het gemeentelijke beleid- en besluitvormingsproces. Een transparant en integer bestuur. Dienstverlening Creëren van eenvoudige aanvraag- en behandelprocessen. Uitbreiden behandelen aanvragen op basis van vertrouwen en ja, mits. Doorontwikkelen van (integraal) maatwerk.
Inwoners en ondernemers betrekken bij optimalisering dienstverlening. Voldoen aan de landelijke en Europese kaders voor Informatieveiligheid. Samenwerking over de gemeentegrenzen Behartigen van de belangen van de inwoners van De Wolden, daarbij gaan we altijd uit van een win-win situatie in de samenwerking met onze partners. Informatie verbonden partijen Bij de realisatie van de bovenstaande beleidsdoelen zijn de volgende verbonden partijen betrokken: - Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen te Hoogeveen - taakveld 00.40. In de paragraaf ´Verbonden partijen´ is per verbonden partij nadere informatie opgenomen over de visie, doelstellingen, beleidsvoornemens, financieel belang, zeggenschap en ontwikkelingen. Beleidsindicatoren De gemeente is op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording verplicht om beleidsindicatoren op te nemen. Vooralsnog is gestart met de vermelding van de verplichte basisset. Omdat zowel het bestuur als de organisatie de uitkomsten nog moeten duiden, vergt het enige tijd om ook de beleidsdoelen en eventueel de speerpunten hierop aan te passen. 'De Wolden gastvrij, initiatiefrijk en stimulerend' De Wolden 2018
Benchmark 2018
De Wolden 2016
Totale waardering van inwoners voor alle inspanningen van de gemeente
7,2
6,8
6,8
Waardering inwoners voor de gemeentelijke dienstverlening
7,1
6,8
6,9
Waardering inwoners voor relatie inwoner-gemeente
6,8
6,2
6,5
Beleidsindicator
We leiden deze indicatoren af van de meest recente, onafhankelijke burgerpeiling/benchmark 'Waar staat je gemeente'. Door de coronacrisis is de in 2020 geplande peiling uitgesteld.
14
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2020
01 De Wolden gastvrij, initiatiefrijk en stimulerend
Activiteiten 2020 0.1 – Bestuur Activiteit
3DeWolden professionaliseren en de raad beter toerusten.
Verantwoording/ realisatie
Door de coronacrisis is het niet mogelijk gebleken uitvoering te geven aan individuele opleidingen voor raadsleden. Het bedrag van € 5.000 is niet besteed. Veel energie van de raadsleden is gestoken in de omslag van fysiek naar digitaal vergaderen en de transparantie naar inwoners.
Middelen
2020 € 5.000 -
2021 € 5.000 -
2022 -
2023 -
I/S Incidenteel Structureel
0.1 – Bestuur Activiteit
Verhoging bijdrage Regio Zwolle.
Verantwoording/ realisatie
De verhoging i.v.m. de nieuwe agenda is doorgevoerd, van € 29.520 naar € 55.520. Dit gaat om de vaste bijdrage. Daarnaast is er nog een afzonderlijke bijdrage voor de human capital agenda van de Regio Zwolle (zie programma De Wolden onderneemt).
Middelen
2020 € 26.000
2021 € 26.000
2022 € 26.000
2023 € 26.000
I/S Incidenteel Structureel
0.1 - Bestuur Activiteit
Viering 75 jaar vrijheid.
Verantwoording/ realisatie
Vanwege de coronacrisis is het project 75 jaar vrijheid Drenthe verschoven naar 2021. Het niet bestede geld mocht van de provincie Drenthe meegenomen worden naar 2021. Het is nu nog onduidelijk wanneer de activiteiten weer plaats kunnen vinden. Eén organisatie uit De Wolden heeft het ontvangen geld in 2020 geretourneerd, de andere organisaties hebben het ontvangen geld nog op hun rekening staan. Als er geen activiteiten georganiseerd kunnen worden vanwege corona, moet het geld waarschijnlijk retour naar de provincie. Het is nog onduidelijk wat hierin het beleid van de provincie wordt, ze kunnen er ook voor kiezen om het budget mee te nemen naar 2022.
Middelen (t.l.v. algemene reserve)
2020 € 26.000 -
2021 -
2022 -
2023 -
I/S Incidenteel Structureel
0.2 – Burgerzaken Activiteit
Implementatie dienstverleningsconcept - aanpassing publieksruimte.
Verantwoording/ realisatie
Er is op hoofdlijnen een uitwerking van de dienstverlening in de publieksruimte gemaakt. Om de dienstverlening aan de balies gastvrijer en efficiënter in te richten is voorgesteld om de publieksruimte aan te passen en om hiervoor een investering aan te vragen in de kaderbrief 2021. Na de behandeling van de kaderbrief is besloten om de aanpassing van de ruimte nu niet als speerpunt voor de begroting 2021 op te voeren, maar nader uit te werken in relatie tot de visie Dienstverlening 2021-2025, het beoogde resultaat en de financiën.
Middelen
Gemeente De Wolden
2020 -
2021 pm -
2022 -
2023 -
I/S Incidenteel Structureel
15
01 De Wolden gastvrij, initiatiefrijk en stimulerend
Jaarrekening 2020
0.2 - Burgerzaken Activiteit
Herijken visie dienstverlening.
Verantwoording/ realisatie
In 2020 startten we het proces om in een aantal bijeenkomsten input op te halen voor de herijking van de visie Dienstverlening 2016-2020. Dit heeft geleid tot een nieuwe visie 2021-2025 die de raad op 17 december 2020 heeft vastgesteld. De visie luidt: wij zorgen dat onze dienstverlening passend is, zodat iedereen de dienstverlening krijgt die hij nodig heeft. We hebben de visie gemaakt zonder het incidentele budget van € 5.000 hiervoor te gebruiken.
Middelen
2020 € 5.000 -
2021 -
2022 -
2023 -
I/S Incidenteel Structureel
Het beleid voor dit programma is vastgelegd in de beleidsdocumenten:
Toekomstvisie 2005-2020, 22 december 2005. Raadsbreed Programma 2018-2022 'Samen verantwoordelijk', maart 2018. Collegeprogramma 2018-2022, mei 2018. Visie dienstverlening 2016-2020, 25 februari 2016. Visie Dienstverlening 2021-2025. Visie op Informatieveiligheid 2018.
Investeringen In cijfers (afgerond op € 1.000) is het beeld van de investeringen als volgt: LASTEN Begroting Beschikbaar Uitgaven Overschot(+)/ Restant voor gesteld in werkelijk tekort(-) naar 2021 wijziging 2020
Nr.
Omschrijving
1.
Basisregistratie Grootsch. Topografie
62
0
0
62
62
Toelichting Basisregistratie Grootschalige Topografie Deze basisregistratie actualiseren (wettelijke verplichting) is een meerjarig traject. Door de coronacrisis hebben we helaas weinig kunnen doen in 2020. We hebben een actuele topografische kaart nodig, waarvoor we moeten inmeten. Dat inmeten kon niet overal ter plekke gebeuren. In 2021 gaan we de kaart wel afronden, door ook gebruik te maken van beeldmateriaal. Een actuele kaart gebruiken we voor diverse taken intern in de bedrijfsvoering, onder andere voor extra belastingopbrengsten WOZ/OZB. Wat heeft het gekost? Rekening
Begroting
Begroting
Rekening
Afwijking
2019
2020
2020
2020
begroting -/-
voor wijz.
na wijz.
Bedragen x € 1.000 Lasten programma Baten programma Resultaat
3.021
2.852
2.930
rekening 2.557
372
453
303
294
458
164
-2.568
-2.549
-2.636
-2.100
537
Een analyse per taakveld is opgenomen in het hoofdstuk 'Gerealiseerde lasten en baten per programma' van het jaarrekeningdeel.
16
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2020
02 De Wolden een veilig thuis
02 De Wolden een veilig thuis Het programma 'De Wolden een veilig thuis' richt zich op het veiligheidsdomein. Het programma staat voor de opgave dat inwoners zich in zowel fysiek als sociaal opzicht veilig voelen. In hun eigen huis én in hun buurt en dorp. Programmahouder: Roger de Groot Het programma in beeld
Wat hebben we gedaan? Afgezonderd gezin in Ruinerwold In 2020 zijn op het rampenbudget de kosten geboekt voor de nasleep van de ontdekking van een afgezonderd gezin in Ruinerwold in 2019. Dit verklaart een overschrijding op het budget. De gemeenteraad is in 2020 o.a. in de bestuursrapportage op de hoogte gebracht van de gemeentelijke inzet die voortvloeit uit de verantwoordelijkheid die de gemeente heeft genomen ten aanzien van de zes jongvolwassenen. Daarbij is getracht om de kosten voor de gemeente zoveel mogelijk te beperken. Vanaf de zomer van 2020 zijn de kosten voor uitkering en zorg beëindigd, omdat de jongvolwassenen zijn ingeschreven bij een andere gemeente. De Wolden kent nog enkele afrondende zaken, die vanwege de uniekheid van de zaak nog niet zijn opgelost. De gemeente tracht daar waar mogelijk gemaakte kosten te verhalen. Beleidsdoelen Het programma kent de volgende beleidsdoelen: 1. Inwoners ervaren De Wolden als een veilige woon- en leefomgeving. 2. Wij willen een gemeente zijn waar inwoners zich vellig voelen in zowel fysiek als sociaal opzicht. In hun eigen huis en in hun buurt en dorp. 3. De Wolden behoort tot de veiligste gemeenten in Nederland. We hebben de ambitie, dat te blijven.
Gemeente De Wolden
17
02 De Wolden een veilig thuis
Jaarrekening 2020
4. We pakken veiligheidsvraagstukken breed, integraal op; preventiegericht en gekenmerkt door samenwerking. Informatie verbonden partijen Bij de realisatie van de bovenstaande beleidsdoelen zijn de volgende verbonden partijen betrokken: - Veiligheidsregio Drenthe te Assen - taakveld 01.10. In de paragraaf ´Verbonden partijen´ is per verbonden partij nadere informatie opgenomen over de visie, doelstellingen, beleidsvoornemens, financieel belang, zeggenschap en ontwikkelingen. Beleidsindicatoren De gemeente is op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording verplicht om beleidsindicatoren op te nemen. Vooralsnog is gestart met de vermelding van de verplichte basisset. Omdat zowel het bestuur als de organisatie de uitkomsten nog moeten duiden, vergt het enige tijd om ook de beleidsdoelen en eventueel de speerpunten hierop aan te passen. 'De Wolden een veilig thuis' Beleidsindicator
Jaar
De Wolden
Nederland
Verwijzingen Halt per 10.000 inwoners van 12-17 jaar
2018
77
119
Winkeldiefstallen aantal per 1.000 inwoners
2018
0,2
2,2
Geweldsmisdrijven aantal per 1.000 inwoners
2018
1,9
4,8
Diefstallen uit woningen aantal per 1.000 inwoners
2018
1,5
2,5
Vernielingen en beschadigingen (openbare ruimte) per 1.000 inwoners
2018
2,1
5,4
Activiteiten 2020 1.1 – Crisisbeheersing en brandweer Activiteit
Bijdrage aan de verbonden partij Veiligheidsregio Drenthe in Assen.
Verantwoording/ realisatie 2020
De VRD blikt terug op een uitzonderlijk jaar. In 2020 stond de 'veiligheidsregio' opeens landelijk op de kaart in de coördinatie van de bestrijding van Covid-19. De VRD heeft in samenwerking met gemeenten en partners hard gewerkt om de coronacrisis te bestrijden. Dit is een pandemie van ongekende omvang die ons telkens versteld deed staan. Het vroeg flexibiliteit, richting en uithoudingsvermogen. En dat vraagt het nog steeds. Er is een crisisorganisatie opgezet die ook al tussentijds is geëvalueerd. Er is veel bestuurlijk afgestemd tussen de voorzitter van de veiligheidsregio en de burgemeesters. Door de crisis is veel werk stil komen te liggen en bleek het regulier oefenen van brandweermensen kwetsbaar. Er wordt geprobeerd die achterstanden in 2021 deels weg te werken. Medewerkers bedrijfsvoering hebben de crisisorganisatie en de medewerkers die vanuit huis werken digitaal gefaciliteerd.
Middelen
18
Over 2020 hebben we conform de begroting een bijdrage van € 1.279.232 aan de Veiligheidsregio betaald.
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2020
02 De Wolden een veilig thuis
1.2 – Openbare orde en veiligheid Activiteit
Invoering Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz).
Verantwoording/ realisatie 2020
De effecten van de per 1 januari 2020 inwerking getreden verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) waren beperkt. Er zijn 5 meldingen gedaan, waarvan 2 zijn uitgemond in een verkennend onderzoek. Dat is goed op te vangen binnen de gemaakte afspraken.
Middelen
De afrekening 2020 (€ 9.000) met de GGD heeft plaatsgevonden.
Het beleid voor dit programma is vastgelegd in de beleidsdocumenten: Het beleid voor dit programma is vastgelegd in de (beleids)nota’s: Integraal veiligheidsbeleid 2016-2019. Regionaal Beleidsplan Noord Nederland 2015-2018. Beleidsregels Hard- en Softdrugs 2015. Evenementenverordening 2015. Beleidsnota keten en caravans 2017. Beleidsregels BIBOB 2017. Preventie- en handhavingsplan alcohol 2017. Beleidsregel wet aanpak woonoverlast 2018. Beleidsregel Handhaving helingbestrijding 2018. Investeringen In cijfers (afgerond op € 1.000) is het beeld van de investeringen als volgt: LASTEN Nr. Omschrijving
Begroting voor wijziging
Beschikbaar gesteld in 2020
Uitgaven werkelijk
Overschot(+)/ tekort(-)
Restant naar 2021
1.
Aanpassing brandweerkazerne Ruinen
37
11
26
0
2.
Aanpassing brandweerkazerne Ruinerwold
11
3
8
0
Toelichting Om te voldoen aan de wet- en regelgeving hebben in 2020 aanpassingen plaatsgevonden aan de brandweerkazernes van Ruinen en Ruinerwold. 1 Aanpassing brandweerkazerne Ruinen De interne verbouwing is nagenoeg afgerond. Voor de afrondende fase in 2020 worden nog lasten verwacht van ongeveer € 10.000. Het positieve resultaat wordt voornamelijk veroorzaakt door gunstige aanbesteding en schilderwerkzaamheden in eigen beheer uit te voeren. 2 Aanpassing brandweerkazerne Ruinerwold De interne verbouwing is door zelfwerkzaamheid uitgevoerd, dat heeft geresulteerd in een positief restantbedrag van € 11.000. Hiervan zal nog een klein bedrag nodig zijn voor aanpassing van de cv-installatie.
Gemeente De Wolden
19
02 De Wolden een veilig thuis
Jaarrekening 2020
Wat heeft het gekost? Rekening
Begroting
Begroting
Rekening
Afwijking
2019
2020
2020
2020
begroting -/-
voor wijz.
na wijz.
Bedragen x € 1.000
rekening
Lasten programma
1.860
1.883
1.980
1.945
35
Baten programma
45
9
9
11
2
-1.815
-1.874
-1.971
-1.935
36
Resultaat
Een analyse per taakveld is opgenomen in het hoofdstuk 'Gerealiseerde lasten en baten per programma' van het jaarrekeningdeel.
20
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2020
03 Duurzaam leven in De Wolden
03 Duurzaam leven in De Wolden Dit programma gaat over de fysieke leefomgeving. Het omvat de thema's ruimtelijke ontwikkeling, wonen, duurzaamheid en riolering. Programmahouder: Gerrie Hempen Het programma in beeld
Wat hebben we gedaan? De Wolden is een aantrekkelijke gemeente om te wonen en leven. Dit komt onder meer door de kwaliteit van de omgeving, het landschap en de sociale netwerken in de dorpen. Er zijn verschillende ontwikkelingen die van invloed zijn op deze kwaliteiten. Bijvoorbeeld de verandering van de samenstelling van de bevolking door ‘ontgroening’ en ‘vergrijzing’. Maar ook de groeiende behoefte aan duurzame energiebronnen en de gevolgen van klimaatverandering; zaken die ook in De Wolden hun uitwerking hebben. Onze ambitie is te streven naar een aantrekkelijke en duurzame woon- en leefomgeving in De Wolden. Daarom geven we ontwikkelingsgericht ruimte aan initiatieven uit de samenleving, met oog voor naoberschap en behoud van ruimtelijke kwaliteit. We doen dit op basis van een veranderende rol van de overheid. Inwoners doen mee, de overheid faciliteert. Meer samen optrekken. We denken mee, faciliteren en bieden, waar nodig, maatwerk. Om oplossingen te vinden voor de vraagstukken met betrekking tot duurzaamheid en milieu zetten we in initiatieven van onze inwoners en lokale bedrijven. We stimuleren hun ondernemerschap om oplossingen te realiseren en wij faciliteren dit waar dat nodig is. We trekken hierin samen op met partners als de Gebiedscoöperatie Zuidwest Drenthe en Rendo.
Vanuit hun positie kunnen zij een rol spelen in het proces van bewustwording en het ontwikkelen van projecten. Wij streven het volgende op de langere termijn na: - Veilige, aantrekkelijke, klimaatbestendige en gezonde woon- en leefomgeving. - Duurzame energie- en grondstoffenvoorziening en minder CO2 uitstoot. - Verduurzamen particuliere woningvoorraad.
Gemeente De Wolden
21
03 Duurzaam leven in De Wolden
Jaarrekening 2020
Omgevingswet Binnen het project Implementatie Omgevingswet is in 2020 verder gewerkt aan het uitvoeren van de acties die nu nodig zijn voor de – uitgestelde – invoering van de wet op 1 januari 2022: Samengevat betreft dat de verdere implementatie van het digitale stelsel, het samenvoegen van regelingen en het opleiden van medewerkers. Toekomstvisie (tevens Omgevingsvisie) De Wolden 2040 In 2020 is een extern bureau aangetrokken. Dat bureau is samen met de gemeente in gesprek gegaan met de stakeholders (instellingen, organisaties, ondernemersverenigingen, dorpsbelangen en meer). Er is een campagne opgezet om alle inwoners begin 2021 te betrekken bij het project. Er is onderzoek gedaan naar de bestaande visies, trends en ontwikkelingen. De thema’s die voorbereid zijn door de raad en de dorpsbelangen zijn naar aanleiding daarvan vervolmaakt. Zij vormden de basis voor de gesprekken met de stakeholders. De thema’s en de opbrengst van de gesprekken met de stakeholders daarover vormden de basis voor de campagne met de samenleving. In 2020 is dit alles online gebeurd vanwege Covid-19. Wonen In 2020 is uitvoering gegeven aan het Woonplan 2017-2020. Om te voorzien in voldoende (betaalbare) woningen zijn onder andere plannen voor (her)ontwikkeling mogelijk gemaakt. Bij een aantal ontwikkelingen had de gemeente een proactieve rol, bijvoorbeeld door het opstellen van een locatiepaspoort.
Het locatiepaspoort is een document dat de minimale randvoorwaarden weergeeft voor de (her)ontwikkeling van een locatie. Het geeft een beeld van (en een inspiratie voor) een gewenste ontwikkeling van een locatie. Om ook in de toekomst aan de blijvende vraag naar woningen te kunnen voldoen, is het strategisch woningbouwprogramma ontwikkeld. Dit is een interne verkenning die inzicht geeft welke locaties geschikt zijn voor uitbreiding van woningbouw. Het interne onderzoek geeft zicht op de haalbaarheid van de planontwikkeling, waarbij milieubelemmeringen, mogelijk woonprogramma in relatie tot een stedenbouwkundig ontwerp en grondexploitatie verkend zijn. Op basis van dit inzicht zijn concrete locaties benoemd die potentie hebben om formeel als woningbouwlocatie te worden bestemd. Gezamenlijk met andere gemeenten in de regio Zuidwest Drenthe is de woonbehoefteraming geactualiseerd. Dit onderzoek geeft inzicht in de verwachte woonbehoefte voor de periode tot 2029. Daarnaast is in samenwerking met de gemeenten en woningbouwcorporaties in Zuidwest Drenthe een woonwagen behoefteonderzoek uitgevoerd. Deze onderzoeken dienen mede als input voor het Woonplan, dat in 2021 geactualiseerd wordt. PAS Vooralsnog ondervindt de woningbouw in onze gemeente geen negatieve gevolgen van de ontwikkelingen ten gevolge van de PAS-uitspraak.
Een aantal (bouw)projecten zijn middels het programma Aerius uitgerekend. Hieruit blijkt dat deze activiteiten in de aanleg- en bouwfase geen stikstofdepositie op de Natura 2000-gebieden tot gevolg hebben. PFAS In juli 2020 zijn in het tijdelijk handelingskader voor het omgaan met PFAS-houdende grond en baggerspecie een aantal toepassingswaarden voor PFAS verruimd. Dit tijdelijk handelingskader is een volgende stap op weg naar een definitief handelingskader voor PFAS, waarmee PFAS wettelijk wordt verankerd in de Regeling bodemkwaliteit. Asbest Nu het 'Wetsvoorstel verwijdering asbest en asbesthoudende producten' door de Eerste Kamer is verworpen is er geen rechtsbasis meer voor een wettelijk verbod voor asbestdaken. In 2020 is daarom vooral ingezet op het invoeren van gegevens in de asbestdakenkaart door de Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe (RUD). Vitaliseren en transformeren vakantieparken In 2020 heeft De Wolden de ingezette strategie met betrekking tot het programma Vitale Vakantieparken Drenthe voortgezet. Samen met de provinciale Taskforce VVP ontwikkelen we oplossingen voor planologische en juridische problemen die we tegenkomen in de veranderopgave.
22
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2020
03 Duurzaam leven in De Wolden
Het transformatieproces is complexer gebleken dan vooraf ingeschat, waardoor het proces ook minder snel verloopt. Voor het vitaliseren en excelleren van vakantieparken is het tegengaan van permanente bewoning noodzakelijk. In 2020 is de beleidsregel Tijdelijke bewoning van recreatiewoningen aangescherpt en is hierop actief gehandhaafd. Op een deel van de parken zijn handhavingstrajecten op zowel individueel als parkniveau gestart. Vanuit het excelleerprogramma hebben twee parken zich aangemeld en zijn gesprekken gevoerd met een derde park. Eén aanvraag is afgewezen omdat de indiener niet aan de gestelde eisen voldeed. Afspraken Klimaat en Energie: Regionale Energie Strategieën (RES) Om de doelstellingen zoals afgesproken tijdens de VN Klimaatconferentie in Parijs (2015) te behalen, is er een Klimaat- en Energieakkoord gesloten. Het Rijk doet dit samen met de decentrale overheden en maatschappelijke partners. Het doel is het behalen van een CO2-reductie van 4955% in 2030 en 80-95% in 2050. De Wolden participeert in de RES Drenthe. In een RES staat een inventarisatie van het huidige energieverbruik in de regio en wat de potentie (ruimtelijk) is voor hernieuwbare energie (opwekking, opslag en infrastructuur). Ook geeft de gemeente aan hoeveel duurzame warmte en energie in 2030 opgewekt kan worden. Vóór de zomer 2020 hebben alle raden in Drenthe ingestemd met de concept RES.
De concretisering van de RES vindt plaats binnen het project Toekomstvisie en in de RES 1.0 (verwacht: uiterlijk juli 2021). Opgave verduurzaming bestaande woningvoorraad De Wolden participeert in de Drentse Energie Deal met als doel dat we in 2040 in Drenthe energieneutraal wonen en zelfvoorzienend zijn op energiegebied. Er ligt een grote opgave in de verduurzaming van de bestaande woningvoorraad in De Wolden. Hiervoor werken we samen met het Drents Energie Loket en de woningbouwcorporaties. We bieden de inwoners advies en ondersteuning in de vorm van leningen. Proeftuin Aardgasvrije Wijken Op 26 oktober 2020 zijn 19 nieuwe proeftuinen bekend gemaakt in het kader van de regeling Proeftuin Aardgasvrije Wijken. De proeftuingemeenten krijgen een rijksbijdrage om een dorp, wijk of buurt aardgasvrij of aardgasvrij-ready te maken. Gemeente De Wolden heeft een subsidie van € 2,4 miljoen toegekend gekregen om Schoolkring Ansen aardgas vrij te maken. Transitievisie Warmte Elke gemeente moet voor eind 2021 een Transitievisie Warmte vaststellen. Met deze Transitievisie maken gemeenten het tijdspad inzichtelijk: wanneer kunnen welke wijken of buurten van het aardgas worden afgekoppeld. Voor de wijken of buurten die voor 2030 gepland staan, maakt de gemeente ook al de mogelijke warmte-alternatieven bekend.