G. Nieuwsbrief omgevingswet De Wolden januari 2022 definitief (002).pdf

Nieuwsbrief voor de raad – januari 2022

Beste raadsleden, De Omgevingswet gaat op 1 juli 2021 in werking. De wet bundelt 26 wetten. De wet heeft als doelen een einde te maken aan de wirwar van regels, de leefomgeving in samenhang te bekijken, ruimte te bieden voor lokaal maatwerk en besluitvorming sneller en beter te laten verlopen. De voorbereidingen van de SWO zijn erop gericht om op die datum met de wet te kunnen werken. U hebt op verschillende manieren informatie gekregen over de implementatie van de omgevingswet en de komende maanden zullen er ook nog enkele voorstellen aan uw raad worden voorgelegd die nodig zijn om op 1 juli 2022 met de Omgevingswet te kunnen werken. De laatste informatie die u hebt gekregen is verwoord in de notitie sturing en participatie. Daarin is een aantal adviezen op hoofdlijnen opgenomen die uitgewerkt moeten worden. Aan het slot van deze nieuwsbrief leggen we u het verband tussen die adviezen en de informatie in deze nieuwsbrief uit. We herijken regelmatig onze route richting 1 juli aan de hand van de actuele informatie van het moment en gaan u regelmatig informeren over de meest actuele onderwerpen van dat moment. In deze nieuwsbrief informeren wij u over waar we nu staan ten aanzien van een aantal actuele onderwerpen. Het is geen volledig overzicht van alle onderwerpen waar we mee bezig zijn.

In de volgende nieuwsbrieven zullen wij steeds de meest actuele onderwerpen van dat moment belichten. 1. Omgevingsplan Het omgevingsplan is het juridisch bindende instrument waarmee de gemeenteraad regels stelt ten aanzien van de fysieke leefomgeving. Het is nodig om regels op te stellen omdat dit

1

vanuit hogere regelgeving (rijk en provincie) vereist is en om de doelen uit de omgevingsvisie te kunnen behalen. Op het moment dat de Omgevingswet in werking treedt krijgt elke gemeente een (tijdelijk) omgevingsplan. Dit bestaat uit de huidige planologische regels (bestemmingsplannen en beheersverordeningen), en de bruidsschat. De bruidsschat bevat regels van het Rijk die onder het nieuwe stelsel over gaan naar de gemeente (bijvoorbeeld regels over geluid en geur). Het toekomstige omgevingsplan bevat heel veel meer informatie over de fysieke leefomgeving dan het bestemmingsplan, zoals we dat tot op heden kennen. Daar waar het bestemmingsplan met name gericht is op ruimtelijke ordening (bouw- en gebruiksbepalingen van grond en bouwwerken), bevat het toekomstige omgevingsplan ook bepalingen uit bijvoorbeeld de milieuwetgeving. Alle aspecten die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving, die momenteel in 26 verschillende wetten worden geregeld, komen straks samen in het omgevingsplan. Eind 2029 dient iedere gemeente één omgevingsplan te hebben voor het hele grondgebied. Het opstellen van de regels voor het omgevingsplan is een omvangrijke klus, waar stapsgewijs en in samenwerking met verschillende experts, aan gewerkt wordt: welke regels werken in de praktijk en welke niet? We willen toe naar een set basisregels die in de praktijk goed voor de gemeente werkt.

Om die reden besteden we veel aandacht aan de inventarisatie van de huidige en toekomstige regels. Om tot het omgevingsplan te komen zullen we een analyse maken van de bruidsschat. Deze regels moeten een plek in het omgevingsplan krijgen. Daarnaast worden de bestaande bestemmingsplannen op inhoud doorgenomen. Ook scannen we de huidige gemeentelijke verordeningen op artikelen die de fysieke leefomgeving betreffen. Dit alles bundelen we in een handboek. Het opstellen van het handboek is monnikenwerk en met beperkte capaciteit een uitdaging om op tijd klaar te hebben. 1.1. Delegatie De Omgevingswet geeft uw raad de mogelijkheid om de bevoegdheid tot het vaststellen van delen van het omgevingsplan te delegeren aan het college van burgemeester en wethouders. Het is zowel mogelijk om een algemeen delegatiebesluit te nemen als één of meer gebiedsgerichte delegatiebesluiten. Wij bereiden een voorstel aan uw raad voor om inhoud te geven aan dit besluit waarbij wij in eerste instantie vooral zullen ingaan op de meer technische/administratieve aanpassingen van het omgevingsplan en bestaande beleidskaders die uw raad al heeft gesteld. 2. Omgevingsvergunning Onder de Omgevingswet verandert ten aanzien van de vergunningverlening een aantal belangrijke zaken. Er komt een splitsing tussen de bouwtechnische beoordeling van een

2

bouwwerk en de planologische beoordeling (op grond van het omgevingsplan). Dit zijn twee verschillende activiteiten waarvoor een vergunningsplicht kan bestaan. Net zoals nu kan er van de regels van het omgevingsplan door middel van een omgevingsvergunning worden afgeweken. In de Omgevingswet heet dit een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (OPA). Procedureel zijn er echter drie grote verschillen tussen het huidige recht en de OPA: Reguliere procedure Een aanvraag om een buitenplanse omgevingsplanactiviteit doorloopt in beginsel de reguliere procedure van de Algemene wet bestuursrecht -Awb (= beslistermijn van 8 weken). In de Omgevingswet is voor enkele heel uitzonderlijke gevallen een uitgebreide procedure voorgeschreven. In de huidige situatie doorloopt een deel van de grotere afwijkingen van het bestemmingsplan de uitgebreide procedure van de Wabo (= beslistermijn van 26 weken). Het college kan besluiten de uitgebreide procedure van toepassing te verklaren. Wij zullen in beginsel geen gebruik maken van deze bevoegdheid. Twee jaar na inwerkingtreding van de omgevingswet gaan we evalueren en bekijken we of hiervoor door middel van een beleidsregel toch gebruik van moet worden gemaakt.

Bindend advies Nu is het zo dat in de gevallen waar de uitgebreide procedure van de Wabo van toepassing is, de gemeenteraad (in beginsel) door middel van de verklaring van geen bedenkingen het orgaan is dat beslist over de planologische toelaatbaarheid van een activiteit. Onder de Omgevingswet blijft voor nagenoeg alle gevallen de reguliere procedure van toepassing en ligt de bevoegdheid in beginsel bij het college, tenzij u gebruik maakt van de mogelijkheid om gevallen aan te wijzen waarbij een bindend advies van uw raad gevraagd moet worden. Daar blijft de beslistermijn 8 weken. Als uw raad geen besluit neemt op dit punt, heeft de raad geen adviesrecht met betrekking tot buitenplanse omgevingsplanactiviteiten. Hoewel dit ook een keuze zou kunnen zijn vinden wij dit zeer onwenselijk en derhalve geen reële optie. Aandachtspunt daarbij is de wettelijke beslistermijn voor deze aanvragen om omgevingsvergunning. Die beslistermijn is – zoals gezegd - 8 weken. Op basis van het huidige vergaderschema is het niet haalbaar om binnen die beslistermijn een raadsbesluit over een aanvraag omgevingsvergunning te laten nemen. Wij bereiden momenteel een voorstel aan uw raad voor om inhoud te geven aan deze bevoegdheid. Participatieplicht In de Omgevingswet is bepaald dat uw raad gevallen kan benoemen waarbij verplichte participatie aan de orde is.

Dit wordt dan een indieningsvereiste bij een aanvraag omgevingsvergunning. Het gaat daarbij om een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. De uitkomsten van het participatietraject maken dan deel uit van de aanvraag om een omgevingsvergunning en moet worden meegewogen in de besluitvorming. Daarbij blijft de beslistermijn 8 weken. Wij bereiden een voorstel aan uw raad voor om invulling te geven aan deze participatieverplichting.

3

2.1. Omgevingstafel In de geest van de wet zal er vaker en meer vooroverleg plaatsvinden met de initiatiefnemer op basis van een integrale adviestafel (de zogenaamde Omgevingstafel). Hierdoor wordt de gemeente meer transparant en sneller in besluitvorming. Doel is om te bepalen of het initiatief wenselijk is, past binnen de (omgevings)visie en strategische doelen, en of het kansrijk is om verder te onderzoeken. Een pilot voor de Omgevingstafel is in uitvoering. Wij zullen de bevindingen uit deze pilot gebruiken om de omgevingstafel en bijbehorende werkprocessen verder in te richten. 2.2. Adviescommissie ruimtelijke kwaliteit Op grond van de Omgevingswet is de gemeente verplicht om een commissie in te stellen die adviseert over de aanvragen om een omgevingsvergunning voor een rijksmonumentenactiviteit. Op het moment dat de Omgevingswet in werking treedt verdwijnt de formele basis waarop de erfgoedcommissie (erfgoedverordening) nu adviseert. Daarnaast verandert het welstandstoezicht. De welstandscommissie komt te vervallen. Wij zijn ons aan het oriënteren op deze veranderingen en wij gaan een voorstel aan uw raad voorbereiden voor het tweede kwartaal van 2022 over de verplichte verordening voor het instellen van de commissie Ruimtelijke kwaliteit. De VNG heeft een modelverordening opgesteld. 3.

Legesverordening Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet moet ook de legesverordening worden aangepast aan de wet. Dit betekent aan terminologie en de producten die de Omgevingswet kent. De VNG heeft hiervoor een modelverordening opgesteld. De komende tijd gaan we de wijzigingen die nodig zijn en eventuele financiële consequenties in beeld brengen en een voorstel aan uw raad voorbereiden voor het tweede kwartaal van 2022. 3.1. Verordening nadeelcompensatie Gelijktijdig met de inwerkingtreding van de Omgevingswet zal ook titel 4.5 van de AWB in werking treden. Daarmee komt er in de AWB een algemene regeling voor nadeelcompensatie. De Omgevingswet kent in afdeling 15.1 voor het omgevingsrecht een aanvullende eigen regeling. Dit komt in de plaats van de regels omtrent planschadevergoeding uit de Wet ruimtelijke ordening. De VNG heeft bij deze nieuwe regelingen een modelverordening opgesteld. Wij bereiden een voorstel aan uw raad voor over de verordening nadeelcompensatie voor het tweede kwartaal van 2022. 4. Werkprocessen Wij zijn gestart met het aanpassen van de werkprocessen onder de Omgevingswet. Dit betekent de werkprocessen voor vergunningen, toezicht en handhaving, bezwaar en beroep, aan te passen aan de Omgevingswet.

Bij deze aanpassing van de werkprocessen stellen wij ons als doel verbetering van de dienstverlening en de bedrijfsvoering en het verbeteren van de knelpunten in de huidige processen. Wij streven ernaar in het eerste kwartaal 2022 te kunnen gaan oefenen met meldingen en aanvragen omgevingsvergunning zodat ze kunnen worden behandeld volgens de Omgevingswet en dat toezicht en handhaving kan

4

plaatsvinden. Een ander onderdeel waar we mee bezig zijn is het proces voor het behandelen van kleine initiatieven binnen de gemeente. 5. Participatiebeleid Hierboven is uitgelegd dat er een voorstel voor uw raad wordt voorgelegd voor het bepalen van de gevallen waarbij verplichte participatie aan de orde is in het geval er een omgevingsvergunning wordt ingediend. De Omgevingswet schrijft voor de gemeente verplichte participatie voor bij het maken van een Omgevingsvisie, omgevingsprogramma en omgevingsplan. De wet ademt ook in het algemeen uit dat participatie belangrijk is. Daarom wordt participatiebeleid ontwikkeld waar bovenstaande verplichte participatie voor gemeenten wordt uitgewerkt en ook welke – niet verplichte – participatie gevraagd kan worden bij ruimtelijke initiatieven. Omdat het voor een initiatiefnemer bij de start duidelijk moet zijn welke participatie nodig is, ontwikkelen we een quickscan participatie. Die scan geeft aan wat de impact van het initiatief op de omgeving is en of er dan veel of weinig participatie nodig is. 6. Relatie tussen eerdere adviezen en deze nieuwsbrief van december 2021. De onderstaande adviezen zijn overgenomen uit de Notitie sturing en participatie Omgevingswet. Het betreft adviezen ten aanzien van de besluitvorming over onderwerpen in het kader van de Omgevingswet die de gemeenteraden raken. Nr. Advies

Stand van zaken

Relatie met deze nieuwsbrief

Betrokkenheid raad

1

Richt het voortraject zo in dat het optimaal kan verlopen.

Hiervoor is een voorstel in voorbereiding.

Ja, onder andere bij punt 2.1 en 4 in de nieuwsbrief over intake- en omgevingstafel en inrichten processen.

Raad ontvangt informatie.

2

Neem de raad goed mee in het vervolgproces.

Via griffiers overleggen hoe.

3

Ontwikkel een model voor evaluatie en monitoring.

Nog niet in voorbereiding.

Raad stelt vast.

4

Maak procesafspraken met college om te bepalen welke initiatieven vroegtijdige betrokkenheid van uw raad vragen.

Nog niet in voorbereiding.

Raad stelt vast.

5

5

Zorg voor een goed gevoerd participatieproces.

Dit hangt samen met de afspraken die gemaakt worden in het kader van punt 6. Dat beleid moet duidelijkheid bieden over de mate van participatie bij verschillende initiatieven.

6

Stel een goed afgewogen participatiebeleid vast.

Hiervoor is een voorstel in voorbereiding.

7

Stel een bindend advieslijst vast.

Hiervoor is een Ja, zie bij punt 2 van Raad stelt vast. voorstel in de nieuwsbrief over voorbereiding. *) bindend advies.

8

Onderzoek of de huidige commissie haar vervolg kan krijgen als gemeentelijke adviescommissie.

Hiervoor is een voorstel in voorbereiding.

9

Stel een aangepaste legesverordening vast.

Vanaf 1 juli 2022 Ja, zie bij punt 3 van Raad stelt vast. zal er een de nieuwsbrief over aangepaste legesverordening. legesverordening gelden. Hiervoor wordt een voorstel voorbereid.

10

Stel een Hiervoor is een nadeelcompensatieverordening voorstel in vast. voorbereiding.

Ja, zie bij punt 2 van Raad stelt vast. de nieuwsbrief over participatie.

Ja, zie bij punt 2.2 van de nieuwsbrief over adviescommissie ruimtelijke kwaliteit.

Raad stelt vast.

Ja, zie bij punt 3.1 Raad stelt vast. van de nieuwsbrief over verordening nadeelcompensatie.

*) Samen met het raadsvoorstel bindend adviesrecht wordt de raad ook aangeboden:

6

-raadsvoorstel delegatie omgevingsplan -raadsvoorstel verplichte participatie bij omgevingsvergunningen 7. Interessante reeks podcasts voor raadsleden Graag attenderen we de raad op een reeks podcasts die de VNG over de Omgevingswet heeft opgenomen met Pascale Georgopoulou. In deze podcasts gaat zij specifiek in op de rol en de positie van de gemeenteraad. Diverse onderwerpen komen aan de orde om raadsleden te informeren, maar ook om de raad houvast te bieden. Het gaat om concrete acties, tips en adviezen waar raadsleden direct mee aan de slag kunnen. Ze zijn hier te vinden: https://vng.nl/artikelen/podcasts-omgevingswet Vragen en opmerkingen kunnen gemaild worden naar communicatie@dewolden.nl.

Hartelijke groet, namens het college van Burgemeester en Wethouders, Inge Nieuwenhuizen Burgemeester

Vanessa Gosselink-van Dijk gemeentesecretaris

7