Fietsnota.pdf

Fietsnota 2021-2026

Fietsnota De Wolden 2021-2026

1

Fietsnota 2021-2026

Inhoud 1. Inleiding ................................................................................................... 4 2. Evaluatie................................................................................................... 5 3. Ontwikkelingen ......................................................................................... 9 4. Afwegingen ............................................................................................. 14 5. Maatregelen ............................................................................................ 17 6. Financieel ............................................................................................... 19

Op 23 september 2021 zijn de uitgangspunten van de Fietsnota informatief doorgenomen met de gemeenteraad. Na de raadsavond zijn andere belanghebbenden (Dorpsbelangen, recreatieschap. gemeenten, Fietsersbond, VVN en provincies) om reacties gevraagd. De input is afhankelijk van de afwegingen verwerkt (bijlage Reactienota) in dit concept.

2

Fietsnota 2021-2026

Voorwoord De gemeente heeft de afgelopen jaren (sinds 2008) 33 km aan fietspaden aangelegd. Door de aanleg van de fietspaden is de gemeente voor toeristen en inwoners aantrekkelijker en verkeersveiliger geworden. Zonder fietspad moeten de fietsers samen met het autoverkeer gebruik maken van de vaak smalle wegen. Door het verschil in snelheid en massa zijn en voelen de verkeersdeelnemers zich onveilig. In het eerste fietsplan (2008) zijn de knelpunten in de routes bepaald en via een afwegingskader gewogen. De afwegingskaders zijn in 2013 en 2017 herzien. Het fietsverkeer is de afgelopen jaren veranderd en toegenomen door meer mobiliteit en de komst van elektrische fietsen. Reden om de prioriteiten opnieuw en breder af te wegen en een nieuwe keuze voor de komende jaren uit te werken.

3

Fietsnota 2021-2026

1. Inleiding Op 29 oktober 2020 heeft de raad de mobiliteitsvisie vastgesteld. De visie bestaat uit een mobiliteitsagenda en een uitvoeringsprogramma. In het programma staat dat we het fietsplan gaan actualiseren in 2024. Binnenkort komen een aantal subsidiestromen vrij, daarom hebben we de actualisatie van het Fietsplan (nu Fietsnota) eerder opgepakt. Startpunt voor de nota is een evaluatie van het eerdere fietsplan. We onderzoeken of de vastgestelde voornemens zijn uitgevoerd. Verder besteden we aandacht aan de nieuwe ontwikkelingen. Tot slot worden de afwegingen, voorgestelde maatregelen en een financieel overzicht in beeld gebracht.

Aanleg fietspad in cementbeton

4

Fietsnota 2021-2026

2. Evaluatie Na de vaststelling van de gemeenteraad van het Fietsplan in 2008 hebben we diverse fietspaden aangelegd. Deze fietspaden hebben een totale lengte van 33 kilometer, in totaal is ca. 10 miljoen geïnvesteerd in de nieuwe verbindingen. Hierbij is gebruik gemaakt van cofinanciering via provincie of het rijk, de gemeente heeft zelf ca. 5 miljoen uit de eigen middelen bijgedragen. Om de prioriteiten in de aanleg te bepalen is een afwegingskader opgesteld. Het oorspronkelijke kader uit 2008 is later aangevuld met de criteria “zelfwerkzaamheden, draagvlak en haalbaarheid”. Tot dusver zijn alle fietspaden met subsidie aangelegd. We hebben sinds 2008 een 15-tal fietspaden gerealiseerd, 3 zijn nog in voorbereiding en 2 in de initiatieffase. Daarnaast zijn er nog een aantal fietspaden niet uitgevoerd en zijn er op andere trajecten nog ontbrekende schakels •

Gerealiseerd. In de afgelopen jaren hebben we nieuwe fietspaden aangelegd langs diverse wegen. Door de tijd voor de grondaankopen en voorbereiding zijn de fietspaden na enkele jaren financieel afgerond.

weg Eggeweg Meppelerweg Ommerweg Oshaarseweg Willem Moesweg Koekangerweg Ec htenseweg Ruinerweg Havelterweg Linderweg Steenbergerweg Leeuwte Gedempte hoofddiep Veldpad Hoogeveensevaart totaal

plaats Koekange Zuidwolde Zuidwolde Koekange Zuidwolde Oosteinde Ruinen Ec hten Ruinerwold Linde Zuidwolde Ruinen Kerkenveld Marterhaar de Wijk

5

jaar lengte investering subsidie 2015 1.600 552.000 276.000 2018 1.100 524.000 262.000 2015 5.100 1.060.000 530.000 2015 5.000 1.725.000 862.500 2020 1.400 534.000 267.000 2018 1.800 655.000 327.500 2019 1.200 418.000 209.000 2019 2.100 809.000 404.500 2019 1.700 489.000 244.500 2019 3.400 883.000 441.500 2012 700 138.000 69.000 2018 2.800 758.100 379.050 2021 2.100 948.000 474.000 2020 1.000 183.000 91.500 2016 1.600 158.000 79.000 32.600 9.834.100 4.917.050

Fietsnota 2021-2026

combinatie fietspad en natuurontwikkeling

•

Voorbereiding. Voor een aantal fietspaden hebben we in de afgelopen jaren subsidie aangevraagd en gekregen. Deze fietspaden hebben een prioriteit gekregen in het fietsplan en zijn in voorbereiding. Tijdens de voorbereiding wordt het tracé uitgewerkt, vinden onderzoeken plaats, wordt het bestek opgesteld en wordt nagegaan welke eigendommen moeten worden aangekocht. weg Dwingelerweg Linderweg Ruinerweg totaal

plaats Ansen Linde Echten

lengte bedrag 380 150.000 780 300.000 900 225.000 675.000

aanleg fietspad

6

Fietsnota 2021-2026 •

Initiatief. De volgende fietspaden zijn vermeld in het fietsplan, maar nog niet in voorbereiding. In de initiatieffase wordt nagegaan of uitvoering haalbaar is. In deze fase is nog geen subsidie aangevraagd. In samenwerking met de omgeving worden verkenningen uitgevoerd: Weerwilleweg (Koekange) en Eursinge (Ruinen). weg Weerwilleweg Eursinge totaal

•

plaats lengte kosten Koekange 600 263.500 Ruinen 2200 770.000 1.033.500

Niet uitgevoerd. Een aantal routes van het Fietsplan zijn nog niet voorzien van een vrij liggend fietspad. Van prioriteit 2 betreft dit: weg Blijdenstein fietssnelweg Hoogeveensevaart Reestweg Boverhofsweg Emsweg Linderveldweg totaal

•

De routes in prioriteit 3 zijn: weg Hesselterweg Leijenweg Ossesluis Koekangerweg Spiekampenweg totaal

•

plaats lengte kosten Ruinerwold 411 186.000 de Wijk 1.386 485.100 Drogteropslagen 912 353.000 Koekange 758 189.500 Drogteropslagen 3.730 948.000 2.161.600

plaats Oosteinde de wijk Koekange Koekange Zuidwolde

lengte kosten 2.130 532.000 834 208.500 290 72.500 995 248.750 1.204 301.000 1.362.750

Ontbrekende schakels: in de ruilverkavelingen RuinerwoldKoekange en Zuidwolde zijn eigendommen toebedeeld aan de gemeente om recreatieve fietsroutes aan te leggen. Bij de toedeling/onteigening van de vorige eigenaren heeft de gemeente aangegeven het eigendom nodig te hebben om de fietspaden op termijn aan te kunnen leggen. De tracés functioneren nu als “struinpad”. Een struinpad is een voor wandelaars begaanbare (gemaaide) grasstrook.

7

Fietsnota 2021-2026

De in De Wolden aanwezige fietsroutes:

Overzicht aanwezige fietsroutes De Wolden

8

Fietsnota 2021-2026

3. Ontwikkelingen In de fietsnota anticiperen we op de laatste ontwikkelingen. Het inwonersaantal van de gemeente De Wolden is (licht)groeiende en steeds vaker wordt gebruik gemaakt van de fiets als vervoermiddel. Hierdoor neemt het aantal fietsers in de gemeente toe. Tevens heeft de gemeente De Wolden in haar beleid (o.a. Mobiliteitsagenda duurzaamheid) opgenomen in te willen zetten op het stimuleren van het fietsgebruik, wat het aannemelijk maakt dat het aantal fietsers nog sneller zal groeien. De landelijke trend laat zien dat er een forse toename is van het bezit en gebruik van de e-bike (gegevens ANWB, 2020). De verwachting is dat deze trend zich doorzet in de komende jaren en daarmee een steeds groter onderdeel uit gaat maken van het fietssysteem in de gemeente. Uit gegevens van het rijk (toekomstbeeld fiets) blijkt dat 28% van alle verplaatsingen per fiets wordt afgelegd en dat het gebruik op de langere fietsafstanden aan het groeien is.

Jaar

Deel fietsverkeer woonwerk (bron nationaal toekomstbeeld fiets)

2019

29,6%

2020

32,9% (verkoop e-bikes toegenomen met 38%)

Ter voorbereiding op de Fietsnota is tijdens een overleg in juni input gevraagd aan de Fietsersbond, Veilig Verkeer Nederland en Recreatieschap Drenthe. Het verslag van dit overleg is opgenomen in bijlage 3. Verder zijn de mogelijkheden voor subsidie bij de provincie en het rijk geïnventariseerd. De volgende aandachtspunten zijn voor de Fietsnota van belang: a. Ontwerp, denk hierbij aan de breedte, de verharding, de bermen en andere innovatieve oplossingen: in het verleden werd uitgegaan van een breedte van 2,50 meter, ook bestaan een aantal paden nog uit schelpen of een andere half verharding. De fietsen krijgen een steeds snellere mechaniek (trapondersteuning) waardoor hogere snelheden mogelijk worden. Maar ook bakfietsen, ligfietsen en scootmobiels vragen meer ruimte. Bij het ontwerp van de paden kunnen we rekening gaan houden met de nieuwe gebruikers door het

9

Fietsnota 2021-2026 toegenomen gebruik en de langere afstanden waarop wordt gefietst. -

Breedte. De eerder aangelegde fietspaden hebben een breedte van 2,50 meter. Door de toename van het elektrisch fietsen voldoet deze breedte niet langer. Geadviseerd wordt om nieuwe fietspaden (voor zover ruimtelijk haalbaar) een breedte te geven van 3 meter. Bij een dergelijke breedte kunnen de gebruikers elkaar beter passeren. De hoogte van de investering stijgt dan met 20%.

-

Verharding. Fietsers hebben een voorkeur voor gesloten verharding, zoals asfalt en beton. Dergelijke verhardingen bieden de grootste vlakheid en minste weerstand en daardoor het meeste comfort. Half verharding is minder vlak (comfort) en kan glad worden door mos en bladval in de herfst en winter. Een gesloten verharding verdient daarom de voorkeur.

-

Vergevingsgezinde bermen. Fietsers moeten uitwijken voor de andere gebruikers van het fietspad, veel bermen zijn niet geschikt om naar uit te wijken. De bermen zijn onvoldoende stabiel door een gebrek aan afwatering, aanwezige beplanting of stevigheid van de ondergrond. Deze bermen kunnen we op natuurlijke wijze verstevigen door te verschalen, maar ook door beplanting op 0,50 meter van de zijkant van het pad te snoeien.

proef zonnepanelen als fietsverharding

-

Innovatieve oplossingen. Fietsroutes met zonnepanelen als bovenlaag leveren een bijdrage aan duurzaamheid en bereikbaarheid. Ook zijn voor de panelen andere financieringsmogelijkheden beschikbaar.

b. Routering: voor het volgen van een route over de fietspaden maken de fietsers gebruik van oriëntatiemiddelen. Naast de bekende paddenstoelen 10

Fietsnota 2021-2026 en knooppuntaanduidingen kan gebruik worden gemaakt van navigatiesystemen. -

Navigatiesystemen. Tegenwoordig wordt vaak gebruik gemaakt van routering via een mobiele telefoon of ander systeem.

-

Fietsknooppunten. Recreatieschap Drenthe heeft de fietsknooppunten Drenthe gerealiseerd. Andere ondersteunende fietsverwijzingen (paddenstoelen en borden) blijken in diverse locaties niet altijd meer aanwezig of actueel te zijn.

knooppuntkaart fietsroute netwerk

c. Onderhoud: het is belangrijk dat de staat van onderhoud van de fietsroutes goed zijn. Plasvorming en oneffenheden zorgen dat de fietser uitwijkt, waardoor risico’s kunnen ontstaan, maar ook routes worden gemeden. Optie is om in de onderhoudsplannen de fietspaden extra prioriteit te geven. We gaan extra aandacht geven aan onveilige situaties door gerichte reparaties uitvoeren.

d. Veiligheid: naast het ontwerp van het fietspad zelf, zijn ook andere voorzieningen in de wegen voor de veiligheid van de fietsers van belang. -

Oversteken. Kruisingen van fietspaden met wegen (oversteken) zijn niet altijd fysiek herkenbaar in het wegprofiel. Door accenten te geven aan de oversteekplaatsen kan de aandacht van de weggebruiker worden gevestigd op de overstekende fietsers. 11

Fietsnota 2021-2026

obstakel fietspad (afsluitpaal motorvoertuigen)

-

Obstakels. Afsluitpalen en andere obstakels in de fietspaden wordt afgeraden. Fietsers verwachten geen belemmeringen in de routes. Aangeraden wordt obstakels in specifieke situatie wel toe te passen om autoverkeer te weren, maar in het algemeen zoveel mogelijk te beperken.

-

Fietsstroken. Op locaties met relatief hoge verkeersintensiteiten (> 1500 motorvoertuigen per dag) waar de aanleg van een vrij liggend fietspad niet haalbaar is, kunnen andere fysieke maatregelen mogelijk in het wegprofiel worden aangelegd. De hiervoor gehanteerde minimale breedte van rijloper en fietsstroken worden hierbij toegepast.

-

Verlichting: in het Beheerplan Openbare Verlichting zijn de uitgangspunten voor de aanleg, beheer en onderhoud van de openbare verlichting vastgesteld.

e. Ontbrekende schakels: om veilig te kunnen fietsen is het van belang dat fietsverbindingen aaneengesloten zijn en dat de fietser zich niet hoeft te mengen met het overig verkeer. -

Fietssnelwegen. De aanleg van hoogwaardige, directe en veilige fietsroutes tussen de grotere kernen draagt bij aan een goede bereikbaarheid, duurzame samenleving stimuleert gezond leven en zorgt voor een recreatieve en toeristische impuls. De provincie heeft een “uitvoeringsagenda Fietsprovincie Drenthe” opgesteld. In de agenda wordt aan het verbeteren en aanleggen van 12

Fietsnota 2021-2026 fietsverbindingen naar de steden prioriteit gegeven. Voor De Wolden gaat dit om de routes richting Meppel, Zwolle, Hoogeveen en Dedemsvaart.

blauw gestippeld: verbindingen richting Balkbrug (fietsprovincie Drenthe)

-

Recreatieve verbindingen. We hebben eigendommen toebedeeld gekregen via de ruilverkavelingen Ruinerwold – Koekange en Zuidwolde (RAK) om recreatieve fietsroutes aan de leggen. Om de grond te kunnen toebedelen is grond “onteigend” van particulieren met de motivatie dat er een fietspad zou worden aangelegd. Een aan aantal van de beoogde paden is nog niet gerealiseerd.

f. Subsidie: de afgelopen jaren hebben we fietspaden aangelegd als cofinanciering beschikbaar was. Het rijk en de provincie hebben middelen beschikbaar om de fietsverbindingen en veiligheid te stimuleren. De verschillende subsidies kunnen vanaf volgend jaar gestapeld worden. -

SPV. Het rijk wil de risico-situaties in de infrastructuur vertalen naar maatregelen om de verkeersveiligheid te verbeteren (Strategisch Plan Verkeersveiligheid). De subsidie wordt gebaseerd op normbedragen en omvat ongeveer 50% van de bouwkosten.

-

De Provincie heeft subsidie beschikbaar gesteld voor het verbeteren en uitbreiden van het recreatieve fietsnetwerk, maar ook budget (voorheen BDU – voortaan een jaarlijkse bijdrage) voor het verkeersveiliger maken van verbindingen. De bijdragen zijn doorgaans 50%.

13

Fietsnota 2021-2026

4. Afwegingen De in hoofdstuk 2 en 3 aangegeven evaluatie en ontwikkelingen worden hier samengevat. Per aspect wordt een afweging/voorstel in beeld gebracht. •

Niet geprioriteerde routes. In het Fietsplan zijn een aantal routes ingedeeld in prioriteit 3. Deze routes worden volgens de eerder gemaakte keuzes niet voorzien van een fietspad. Periodiek vragen inwoners aandacht voor de routes. We kunnen in gesprek gaan met de verenigingen van Dorpsbelangen om de noodzaak van een vrijliggend fietspad of de realisatie van andere maatregelen (fietsstroken) te bespreken. De uitkomsten van deze afstemming verwerken we in een update van dit plan. Voorstel: we houden rekening met de mogelijk aanleg en reserveren daarom een bedrag in het budget voor de mogelijke uitvoering. Fietsstrook d.m.v. markering en rood asfalt

•

Fietssnelweg. De route langs de Hoogeveensevaart tussen Hoogeveen en de Schoonveldeweg (brandweerkazerne de Wijk) wordt veel gebruikt door woonwerk en recreatief verkeer. Op dit moment eindigt de route bij de brandweerkazerne. Het fietspad kan samen met de gemeente Meppel langs het kanaal worden verlengd tot de wijk Oosterboer. Vanaf de brandweerkazerne is in De Wolden een tracé kansrijk langs Wijkbrug richting Hooijersteeg. Dit tracé kan als fietssnelweg worden ingericht. Alternatief is om zoals de fietsersbond adviseert op het al beschikbare tracé (ruilverkaveling) vanaf de Boverhofsweg tot de Emsweg een vrijliggend fietspad te realiseren. Voorstel: Beide routes sluiten aan op grondgebied van de gemeente Meppel. We gaan in overleg met Meppel om tot een gezamenlijk plan te komen. De tracés op het grondgebied van De Wolden nemen we ter voorbereiding op in dit plan.

14

Fietsnota 2021-2026 •

Recreatieve paden. In eerdere plannen van de gemeente zijn o.a. fietspaden langs de Oude Ruiner Aa (Ruinen), Braambergersloot (Drogteropslagen), Rabbingerveld (Zuidwolde), Zuiderweg en Ringdijk (Alteveer) als mogelijkheid genoemd. Voorstel: We gaan in overleg met de Belangenverenigingen om de noodzaak van de aanleg van deze paden te bespreken.

•

Routeaanduidingen. Diverse fietswegwijzers (paddenstoelen) in de gemeente zijn niet meer goed leesbaar of ontbreken. Hoewel steeds vaker routenavigatiesystemen worden toegepast zijn de fietswegwijzers een belangrijk hulpmiddel bij het bepalen van de route. paddenstoel

Voorstel: Uit een inventarisatie van het recreatieschap en de NBD (Nationale bewegwijzeringsdienst) blijkt dat om de paddenstoelen weer op orde te krijgen we een inhaalslag moeten uitvoeren. Hiermee is een investering van ca. 35.000 gemoeid. De NBD is een uitvoerende instantie en heeft geen eigen middelen beschikbaar. Het Recreatieschap heeft 2 jaar terug de wegbeheerders opgeroepen om te investeren in de paddenstoelen en heeft hier in principe samen met de provincie middelen voor beschikbaar. •

Bermen. Om uitwijken naar de berm beter mogelijk te maken, kunnen we het verschralen van de bermen bij fietspaden verder doorzetten. Het ecologisch bermbeheer is ook recreatief interessant voor de fietsers. De kosten voor verschraling zijn opgenomen in het ecologisch bermbeheer. Verder kunnen we in de berm een obstakelvrije zone bij fietspaden gaan hanteren met een breedte naast de verharding van 0,50 meter. Voorstel: Door beplanting langs de fietspaden gericht te snoeien kunnen we het uitwijken naar de bermen verbeteren. Voorgenomen wordt dit binnen de reguliere maaiwerkzaamheden uit te voeren.

•

Half verharde paden. Half verharde paden zijn schelpenpaden, puinpaden of paden van schots graniet. Dit is onder meer toegepast bij de Drogterweg, Veldpad (Koekangerveld) en de paden in de boswachterij. Het verharden van de paden is niet altijd mogelijk door de beschikbare ruimte (bomen, landschappelijke aspecten). Ook kunnen we de urgentie afwegen ten opzichte van het gebruik van het fietspad, het moment en de kosten van onderhoud aan de half verharding. Voorstel: Voor zover er sprake is van gemeentelijk eigendom gaan we inventariseren of er kansen zijn om half verharde routes te voorzien van een gesloten verharding (beton). Daarbij besteden we aandacht aan de stikstofproblematiek. 15

Fietsnota 2021-2026 •

Afwegingskader prioriteiten. Om de prioriteiten in de noodzaak van aanleg van de verschillende paden te bepalen, maken we gebruik van een afwegingskader. Aan het eerdere kader van het Fietsplan zijn in 2017 de criteria zelfwerkzaamheid en haalbaarheid toegevoegd. In de volgende tabel zijn de huidige kaders inzichtelijk gemaakt.

C riteria

Toelichting

Breedte rijbaan

< 6.00 m

Op smallere wegen is het voor de fietser minder v e ilig o m gebruik te maken van de rijbaan.

Intensiteit

>1500 mvt / dag

Wegen buiten de bebouwde kom met een relatief hoge verkeersintensiteit zijn minder veilig voor fietsverkeer. Provincie Drenthe erkent de grens van 1500 motorvoertuigen per dag als grens om uit verkeersoverwegingen een fietspad aan te leggen.

Schoolroute

Routes naar het (voortgezet) onderwijs

Schoolkinderen zijn kwetsbare verkeersdeelnemers. In samenspraak met de Belangenverenigingen bepaald welke routes worden gebruikt door het fietsverkeer vanuit de diverse dorpen naar het voortgezet onderwijs in o.a. Meppel, Hoogeveen en Dedemsvaart. Veel routes worden ook gebruikt naar het basisonderwijs.

Ongevallen

Aantal ongevallen

Het aantal fietsongevallen neemt af. Bij 16% van het aantal ongevallen zijn fietsers betrokken. 64% va n deze ongevallen vindt plaats op de rijbaan. In bijlage 3 wordt dieper ingegaan op de huidige situatie. Momenteel wordt het aantal ongevallen op de rijbaan geregistreerd. In het provinciaal mobiliteitsber aa d is e e n nieuw meetsysteem geïntroduceerd waarin ook de fietspaden worden meegenomen. Over deze gegevens kunnen we later beschikken.

Zelfwerkzaamheden

Inzet bij voorbereiding e n uitvoering.

Participatie door inwoners bij het initiatief en/of bij de uitvoering zorgt voor extra draagvlak.

Haalbaarheid

Realiseerbaar zonder grote belemmeringen

Gelet op planologie en eigendom binnen 2 jaar uit te voeren. Inzicht in de medewerking van de eigenaren is hierbij essentieel.

Voorstel: We toetsen de mogelijke routes aan het aangevulde afwegingskader. Door de ontwikkelingen en nieuwe criteria kunnen de eerdere prioriteiten wijzigen.

16

Fietsnota 2021-2026

5. Maatregelen punten

prioriteit

zelfwerkzaamheden

1

haalbaarheid

1 Blijdenstein (Ruinerwold) 2 fietssnelweg Meppel (de Wijk) 3 Reestweg (Drogteropslagen) 4 Boverhofsweg Emsweg (Koekange) 5 Linderveldweg (Linde) 6 Hesselterweg (Oosteinde) 7 Leijenweg * (de Wijk) 8 Ossesluis * (Koekange) 9 Koekangerweg * (Koekange) 10 Spiekampenweg (Zuidwolde)

ongevalle

intensiteit

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

nr fietspad / afwegingen

schoolroute

breedte

In volgende tabel zijn de fietsroutes opnieuw getoetst aan het afwegingskader.

1 1

3 2 2 2 2 1 1 1 1 1

2 2 2 2 2 3 3 3 3 3

1 1 1

*: aaneengesloten route

De prioriteiten van de routes in prioriteit 3 zijn ongewijzigd. De route fietssnelweg Meppel (langs de Hoogeveensevaart) en/of de route Boverhofsweg – Emsweg zijn gewaardeerd in prioriteit 2. De situering en haalbaarheid van een fietssnelweg richting Dedemsvaart wordt met de gemeente Hardenberg afgestemd en kan later toegevoegd. De fietsnota voorziet in een bredere aanpak dan alleen de aanleg van fietsroutes. Ook andere knelpunten zijn genoemd en inclusief de fietsroutes in het volgende overzicht gerubriceerd en van een voorstel voorzien:

17

Fietsnota 2021-2026

Knelpunt Fietsplan niet uitgevoerd Ontbrekende schakels (inclusief prio 2)

Ontwerp Routering

Onderhoud

Veilige inrichting

Voorstel

kosten

Routes prio 3 bespreken met dorpsbelangen en afhankelijk van de uitkomst afvoeren. Aanleg routes voorbereiden.

Reserveren voor mogelijke maatregelen 1.300k Blijdenstein 186k Fietssnelweg Meppel 485 Reestweg 353 Boverhofsweg-Emsweg 190 Linderveldweg 948 Totaal 2.162k opnemen bij uitwerking plannen

Nieuwe verkeersfietspaden uitvoeren in beton met een breedte van 3.00 meter Nieuwe routes melden bij de eigenaren van routesysteem en inzetten op een inhaalslag voor de verwijzingen (paddestoelen). Het effect op het onderhoudsbudget wegen om de huidige onderhoudskwaliteit van fietspaden te verhogen onderzoeken. afsluitpalen waar mogelijk verwijderen attentievlakken aanbrengen op 10 kruisingsvlakken met fietspaden route naar Meppel ontwikkelen

35k vervangen paddestoelen

nader te bepalen

150k

(opgenomen bij ontbrekende schakels)

Fietssnelwegen

Recreatieve fietspaden

Bespreken met dorpsbelangen en afhankelijk van uitkomst afvoeren.

18

Bij opvoeren ontbrekende schakels subsidie aanvragen.

Fietsnota 2021-2026

6. Financieel De kosten van de hiervoor vermelde maatregelen zijn nader uitgewerkt. De kosten zijn gebaseerd op de CROW-kengetallen maatregelen openbare ruimte. In bijlage 2 zijn de kosten en de situering van prio 2 fietspaden aangegeven. Van de prio 3 fietsroutes zijn de kosten vermeld.

Maatregel

Kosten (euro)

a. niet uitgevoerd (reserveren prio3)

1.363.000

b. ontbrekende schakels (incl. prio2)

2.162.000

c. ontwerp

0

d. routering

35.000

e. veilige inrichting

150.000

f. fietssnelwegen

zie b

g. recreatieve fietspaden

nb

totaal

3.710.000

Indien alle maatregelen gedurende de 5-jarige looptijd van dit plan worden uitgevoerd, dan bedragen de totale kosten €742.000 per jaar, bij 50% subsidie wordt de gemiddelde eigen bijdrage €371.000. In de periode 2008 tot en met 2020 hebben we per jaar gemiddeld €819.000 geïnvesteerd in nieuwe fietsverbindingen, de eigen bijdrage bedroeg €410.000. De uitkomsten van de fietsnota worden meegenomen in de afwegingen voor de begroting 2023.

19

Fietsnota 2021-2026

Bijlagen 1. Informatie ongevallen 2. Situering routes met prioriteit 2 3. Verslag overleg fietsersbond, recreatieschap en VVN 4. Recreatieve routes (ruilverkavelingen)

20

Fietsnota 2021-2026 Bijlage 1: ongevallen in De Wolden (bron Haskoning) Het aandeel fietsongevallen is in werkelijkheid altijd hoger omdat veel van deze ongevallen, met name enkelvoudig, niet (goed) worden geregistreerd. VeiligheidNL geeft meer inzicht in de fietsongevallen in Nederland, wat ook van toepassing is op de provincie Drenthe: Enkelvoudige fietsongevallen Meervoudige fietsongevallen Verdeling naar type fiets: Verdeling naar type fiets: • 65% op de gewone fiets • 33% op de gewone fiets • 74% op de elektrische fiets • 23% op de elektrische fiets • 53% op de racefiets • 41% op de racefiets 62% door evenwichtsverlies 12% tijdens het fietsen 17% botsing met iets of iemand (geen verkeersdeelnemer) 10% procent van de slachtoffers van een enkelvoudig ongeval verloor het evenwicht tijdens op- of afstappen.

61% door aanrijding door verkeersdeelnemer 39% fietste zelf tegen een verkeersdeelnemer aan. 41% was tegenpartij fietser

andere andere

25% wiel raken van andere fietser. 25% sturen in elkaar haken 39% was de tegenpartij een rijdende auto. 7% botsing met bromfiets/scooter/snorfiets. Relatief vaak fietsers in de leeftijd 13-34 jaar.

Figuur 1: Leeftijdsverdeling bij enkelvoudige vs. meervoudige fietsongevallen

Doelgroepen: • De groepen met de grootste aantallen ongevallen waren fietsers in de leeftijd 55 -74 jaar e n kinderen van 4-17 jaar (vooral jongens 4-12 jaar). • Het aantal fietsongevallen per gefietste kilometers stijgt bij vrouwen met het stijge n van de leeftijd vanaf 50 jaar. Bij mannen begint deze stijging vanaf de leeftijd van 70 jaar. • Meer dan de helft van de ongevallen gebeurde op een gewone fiets, éé n op de vi jf op e e n elektrische fiets, en één op de tien op een racefiets. • Twee derde van de fietsongevallen was een enkelvoudig ongeval. Het aandeel enkelvoudi ge ongevallen is het hoogst bij elektrische fietsen. • Racefietsers hebben relatief vaak een meervoudig ongeval. • Jongeren in de leeftijd van 13 tot en met 34 jaar hebben vaker een meervoudig ongeval. 21

Fietsnota 2021-2026 • • •

Drie procent van de fietsers was tegen een paaltje gebotst. Oudere fietsers hadden een grotere kans op een fietsongeval en dat verband met leeftijd was sterker voor enkelvoudige ongevallen dan voor meervoudige ongevallen. Mensen die vaak fietsten hadden meer fietsongevallen door hun grotere blootste lli ng maar minder ongevallen per fietskilometer. Met name het aantal enkelvoudige fietsongevallen per fietskilometer was bij frequente fietsers lager.

Het aandeel enkelvoudige ongevallen is toegenomen in vergelijking met 2012, vooral door de toename van het aandeel ongevallen op elektrische fietsen, die relatief vaak enkelvoudig zijn. Wat betreft lichtvoering van fietsers (I&W, 2018) is voor Assen, in het onderzoek de enige Drentse gemeente, bekend dat circa 66% van de fietsers hier voor- en achterlicht voert. Dit is ge l i jk aan he t landelijk gemiddelde. Het is aannemelijk dat het percentage voor de andere gemeenten i n Dre nthe ook rond het landelijk gemiddelde ligt. Gekeken naar doelgroepen dan zien we dat 54% van de jongeren tot 18 jaar voert licht, tegenover 84% van de 50-plussers. Lichtvoering is dus een aandachtspunt voor de provincie Drenthe, met name onder jongeren.

22

Fietsnota 2021-2026 Bijlage 2. Situering prioriteit 2 routes.

Kosten en situering prio 2 en 3 routes

Prio 2 weg Blijdenstein fietssnelweg Hoogeveensevaart Reestweg Boverhofsweg Emsweg Linderveldweg totaal

plaats lengte kosten Ruinerwold 411 186.000 de Wijk 1.386 485.100 Drogteropslagen 912 353.000 Koekange 758 189.500 Linde 3.730 948.000 2.161.600

Prio 3 weg Hesselterweg Leijenweg Ossesluis Koekangerweg Spiekampenweg totaal

plaats Oosteinde de wijk Koekange Koekange Zuidwolde

23

lengte kosten 2.130 532.000 834 208.500 290 72.500 995 248.750 1.204 301.000 1.362.750

Fietsnota 2021-2026 Bijlage 3.

Verslag overleg fietsnota 2021 – 2031 via MS-teams, 17 juni 2021, 14.00 uur. Aanwezig: Dick Dijkstra (Recreatieschap Drenthe), Henk Boelens (VVN ZW Drenthe), Jan Hendriks (fietsersbond De Wolden Hoogeveen), Marianne Kloosterman en Gerard Velthuis (gemeente). 1. opening en voorstelronde Het overleg wordt door Gerard geopend. De bij dit teams-overleg aanwezigen worden welkom geheten. 2. toelichting fietsplan (planning en achtergronden) Marianne geeft een toelicht over de achtergronden. De gemeente heeft in 2020 een mobiliteitsvisie vastgesteld. Afgesproken is dat in 2021 een fietsnota wordt opgesteld. Na de goedkeuring van de startnotitie vindt nu overleg plaats met de stakeholders. In de afgelopen periode zijn er veel ontwikkelingen geweest op fietsgebied. De provincie heeft een nota fietsnetwerk Drenthe en uitvoeringsagenda Drenthe uitgewerkt. De gemeente heeft de afgelopen jaren veel fietspaden aangelegd, het is belangrijk om naar de toekomst de kansen op fietsgebied goed in beeld brengen en de juiste keuzes te maken. In het nu op te stellen plan wordt de ontwikkelingen in beeld gebracht, daarna zal de raad prioriteiten gaan aangeven. 3. bespreken en inbreng aandachtspunten 3a. welke fietspaden zijn in voorbereiding en welke fietsroutes ontbreken Gerard laat een tekening zien van bestaande en nieuwe plannen van nog aan te leggen fietspaden.

In totaal gaat het om 10 nieuwe fietsroutes verdeeld over het gehele gebied. De aanwezigen geven de volgende aanvullingen: - Toeristische fietsverbinding bij ’t Ende naar Overijssel vanaf de Stapelerweg; - Dwingelerweg - plan 120 bungalows (GV-aanpak deel route voorzien); - Aansluiting fietspad Nijstad (afstemmen met Hoogeveen); - Fietsroute naar Meppel, waarbij rekening wordt gehouden met de verbindingen naar de dorpen (langs spoorlijn Emsweg - Boverhofsweg); - Oversteken bij Ten Arlo, Veeningen/W. Moesweg (MK-aanpak voorzien); - Betrekken in uitwerking belang recreatieve ontwikkelingen Green Point bij Pesse. 3b. Menging van fiets en overig verkeer binnen de bebouwde kommen (50km wegen) - De fietsersbond en VVN wil bij shared space meer aandacht voor de gelijke rechten van de verkeersdeelnemers. In de Hoofdstraat van Zuidwolde is dit besef nog niet duidelijk bij ieder. Dit kan worden verbeterd door een paar ludieke tekstborden te plaatsen (auto te gast). In omliggende gemeenten zijn hier voorbeelden van. - Ook wordt gepleit om bij wegen bij een 50 km limiet (doorgaande wegen) een officiële fietsstrook aan te brengen op de rijbaan. Als dit door ruimtegebrek (breedte weg) niet kan zou je moeten overwegen om de weg af te waarderen naar 30 km zone of een fietspad aan te leggen.

24

Fietsnota 2021-2026

3c. voorkeursbreedte van fietspaden Door de toegenomen snelheden van de fietsen (elektrische fietsen en speedpedelec) voldoet de oude inrichting van de paden niet meer. Om dit op te vangen moet je in de toekomst rekening houden met: - Breedte 3.00 meter bij nieuw aan te leggen fietspaden (2 richtingen); - Breedte van fietssnelwegen krijgen een breedte van 3,50 meter; - Fietspaden van de toeristische hoofdstructuur voorzien van markering om gescheiden fietsstroken aan te geven. 3d. comfort verhardingstypes en obstakels in de berm Aandacht wordt gevraagd voor: - half verhardingen vervangen door beton of andere gesloten verharding - bermen verschalen en bloemrijke mengsels toepassen - vergevingsgezinde bermen/ stevigheid stabiliteit zijn van belang om bij uitwijken ongevallen te voorkomen; - zorgen voor voldoende afwatering van de fietspaden; - structureel vegen bijvoorbeeld in de herfst bij bladval om gladheid te voorkomen; - gebruik van split op fietspaden levert gevaarlijke situaties op (eerder opzuigen?). 3e. verwijzingen Het onderwerp verwijzingen wordt besproken. Besproken wordt het belang van fysieke voorzieningen: - Verwijzingen blijven nodig. Je kunt wel slim gebruik maken van de digitale bewegwijzeringen en de hieraan gekoppelde paddenstoelen en fietsknooppunten. - Duidelijk is dat de paddenstoelen worden gebruikt en een belangrijke functie hebben.

- Het is wel noodzakelijk om budget vrij te maken om de paddenstoelen te vernieuwen. De gemeente is doorgaans eigenaar (soms Staatsbosbeheer en Drents landschap). Op dit moment wordt er geen prioriteit aan gegeven. 3f. toepassen van voorzieningen (fietspalen) - Het toepassen van voorzieningen (obstakels en afzetpalen) wordt afgeraden. Fietsers verwachten geen belemmeringen in de routes, indien dit wel noodzakelijk is, kun je dit in de rijbaan (ribbels) aankondigen; - Met banken en info-panelen, etc. zijn de routes aantrekkelijker te maken. Hier zou meer aandacht aan kunnen worden besteed. 4. samenvatting overleg Van dit overleg wordt een verslag gemaakt. Dit wordt aan de aanwezigen toegezonden. De ingebrachte aandachtspunten worden verwerkt in de concept fietsnota. Het concept wordt kort na de vakantie besproken met de wethouder en in september voorgelegd aan de gemeenteraad. Tussentijds worden de aanwezigen ook gevraagd om een reactie. 5. rondvraag en sluiting - Dick adviseert contact op te nemen met de mountainbike vereniging. Mogelijk hebben zij ook nog aandachtspunten. - De aanwezigen worden door Gerard bedankt voor de inbreng.

25

Fietsnota 2021-2026 Bijlage 4 (recreatieve fietspaden).

26

Fietsnota 2021-2026

27

Fietsnota 2021-2026

28