Evaluatie Regio Zwolle september 2025 def DD 23-10-2025 met laatste aanvullingen

Evaluatie Regio Zwolle Inleiding In recentelijk vastgestelde nota Samenwerkingsverbanden is vastgelegd dat verschillende samenwerkingsverbanden regelmatig geëvalueerd zullen worden. Op verzoek van het college is het samenwerkingsverband Regio Zwolle beoordeeld. Daarbij is gebruik gemaakt van het afwegingskader evaluatie en heroverweging Verbonden Partij (zie bijlage 1). De evaluatie is op ambtelijk niveau uitgevoerd.

Procesevaluatie Het evaluatieproces ziet op de periode vanaf moment deelname aan de Regio Zwolle januari 2014 tot heden. Hierbij is gebruik gemaakt van de memo, de evaluatie van december 2017, de Meerjarige agenda Regio Zwolle stapt door 2024-2028, het jaarverslag 2024 Regio Zwolle, de mid-term review van de Regio Zwolle 2025. Conclusie: Wij besluiten kennis te nemen van deze evaluatie, in te stemmen met de aanbevelingen en de raad informeren over deze evaluatie en de aanbevelingen. Zoals aangegeven in de nota Samenwerkingsverbanden wordt het afwegingskader zoals opgenomen in bijlage 1 hierbij als leidraad gehanteerd. De vragen uit dit afwegingskader die niet van toepassing zijn, hebben wij buiten beschouwing gelaten.

Onderzoeksvraag De onderzoeksvragen die hier centraal staan zijn: 1. Is deelname aan de Regio Zwolle als gemeente houdbaar?

Beantwoording vragen a.d.h.v. evaluatiekader 1) Publiek belang a. Sluiten de doelstellingen van de gemeente en het samenwerkingsverband op elkaar aan? a. Doelstellingen Het college heeft in het najaar van 2013 besloten tot deelname aan de Regio Zwolle op basis van de memo opgesteld door de toenmalig ambtelijk secretaris de heer Kees Praamstra. Bij de inventarisatie van de stukken is het niet gelukt het concrete collegebesluit boven water te halen. In 2017 heeft het team Economie een evaluatie uitgevoerd, die uiteindelijk begin 2018 is vastgesteld door de gemeenteraad. Vanwege het ontbreken van doelstelling is vooral gefocust op de deelname aan projecten. Onderstaand de conclusie van destijds. “Conclusie en aanbevelingen

1

De samenwerking met de Regio Zwolle heeft meerwaarde voor de gemeente De Wolden en de ondernemers binnen de gemeente. Veel ondernemers hebben ondersteuning gekregen via Kennispoort, het netwerk is vergroot, er zijn samen met de Regio enkele succesvolle projecten doorlopen en er is met succes gelobbyd voor een betere bereikbaarheid.” In de speerpuntennotitie die door het college is opgesteld n.a.v. de Meerjarige agenda van de Regio Zwolle 2024 – 2028 zijn per speerpunt doelstellingen voor De Wolden opgenomen. Bij deze evaluatie kijken we vooral naar de realisatie van de meerjarige agenda. Deze meerjarige agenda is als ijkpunt gebruikt voor deze evaluatie. In de Mid-termreview (Tussentijdse rapportage Regio Zwolle Stapt Door 2024-2028 en de Gateway Review) zijn op hoofdlijnen de resultaten en effecten beschreven. Bevindingen: Het ontbreken van de vooraf vastgestelde doelstellingen en meetbare indicatoren maakt dat de evaluatie niet volgens het eigen vastgestelde afwegingskader kan plaatsvinden. Wat wel mogelijk is, is het beoordelen van de tevredenheid over de samenwerking op basis van gesprekken met ambtenaren en collegeleden. Deze werkwijze hebben wij toegepast. b. Kan een beeld van de effectiviteit van het samenwerkingsverband worden verkregen? De Mid-term review laat zien dat de Regio Zwolle goed op weg is bij de uitvoering van de meerjarige agenda.

Ook tijdens de recente raadsexcursie heeft de raad kennis kunnen nemen van een aantal projecten en daarmee behaalde resultaten. Bevindingen: Vanuit bestuurlijk oogpunt bestaat er tevredenheid over de projecten en behaalde resultaten van de Regio Zwolle. Met name de sterke positie van de Regio in de landelijk gremia (zoals NOVEX en Regiodeal) legitimeert de gemeentelijke betrokkenheid. Landelijk wordt er steeds vaker voor gekozen om initiatieven via de regio’s uit te rollen. De sterke positie van de Regio Zwolle maakt dat wij vooraan staan bij de verdeling van de rijksmiddelen.

c. Zijn de belangen van de gemeente gebaat bij voortzetting van het samenwerkingsverband? Ja. Het succes van de Regio Zwolle draagt nadrukkelijk bij aan de gemeentelijke en lokale doelen en ambities. d. Wat zijn relevante externe ontwikkelingen en wat is hiervan de verwachte impact? Zie separaat document: ‘Tussentijdse evaluatie De Wolden Meerjarige Agenda 2024-2028 Regio Zwolle Stapt door’ Governance

2

e. Voldoet de zeggenschapsstructuur en het interne toezicht bij het samenwerkingsverband? En wordt voldaan aan de waarborgen van het samenwerkingsverband? De Regio Zwolle is een licht en flexibel samenwerkingsverband waarbij een samenwerkingsconvenant aan ten grondslag ligt. In 2024 is de governance herzien en gekozen voor een plattere organisatie.

f.

Is de rechtsvorm van het samenwerkingsverband het meest geschikt voor de uitvoering van de betreffende taak?

Uitgangspunten voor het samenwerkingsmodel zijn: -

Het vermijden van bestuurlijke drukte (coalition of the willing); En flexibiliteit. De omvang van het Samenwerkingsverband met 22 gemeenten en 4 Provincies en 4 Waterschappen stelt de eigen organisatie regelmatig voor uitdagingen. Ook het verschil in omvang en karakter van de betrokken gemeenten zorgt voor verschillende belangen. Toch lijkt de gekozen organisatievorm passend bij het uitgangspunt van “coalition of the willing”. Een zwaardere vorm op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) zou zeer waarschijnlijk de samenwerking verstikken.

2) Informatievoorziening a. Voldoen de begrotingen, jaarrekeningen en overige informatievoorzieningen van het samenwerkingsverband Hier wordt aan voldaan. Jaarlijks wordt een begroting opgesteld en vastgesteld door het Algemeen Bestuur (AB). Verantwoording vindt jaarlijks plaats via de jaarrekening die ook door het AB wordt vastgesteld en ter kennisname naar de raad gaat. Verder wordt er door het jaar heen op ambtelijk en bestuurlijk niveau vergaderd en informatie uitgewisseld. Ook 3

worden er jaarlijks Regio bijeenkomsten georganiseerd, zoals de Bijeenkomst voor raden en staten en de Regio Zwolle dag waarin een beeld wordt gegeven van de resultaten en van waar aan wordt gewerkt.En als laatste kan de klankbordgroep Raden en Staten genoemd worden waar vanuit onze gemeente ook een raadslid zitting heeft. 3) Doelmatigheid a. Zijn in organisatie en werkwijze afdoende randvoorwaarden aanwezig voor een doelmatige uitvoering? Het Regio Zwolle bureau heeft de afgelopen jaren te maken gehad met een groot verloop van personeel. Dit is doelmatige uitvoer niet ten goede gekomen. b. Is de gemeente afdoende in control? Door nauwe betrokkenheid vanuit de gemeente op zowel ambtelijk als bestuurlijk niveau is de Regio Zwolle genoodzaakt om kritisch te blijven kijken naar diens eigen handelen. Zo zijn er in 2025 goede aanpassingen doorgevoerd in het begrotingsproces. Daarnaast is een gateway review door een externe partij uitgevoerd waarin de werkprocessen en samenwerkingen beoordeeld zijn. Dit heeft geleid tot een aantal aanbevelingen, deze worden nu actief opgepakt. Ten aanzien van de inhoud van de meerjarige agenda “Regio Zwolle stapt door 2024-2028” is door de Regio Zwolle een tussentijdse evaluatie uitgevoerd (zie bijlage).

In deze evaluatie is een stand van zaken weergegeven en wordt een doorkijkje gegeven naar welke activiteiten de resterende jaren nog moet worden opgepakt.

Conclusie De deelname aan de Regio Zwolle blijft vooral een politieke keuze. Het strategische belang is dat wij door onze deelname aan de Regio Zwolle deel uitmaken van een sterke en centraal gelegen regio. De kracht van de Regio Zwolle zit vooral in de positionering en profilering naar het Rijk (Den Haag) en Brussel. De effecten daarvan worden meer en meer zichtbaar.

4

BIJLAGE 1 1 . . .

Toetsing publiek belang

1. 2. 3. 4.

2

1.

Toetsing governance en passende rechtsvorm

2. 3.

3

4

5

6

Sluiten de doelstelling van de gemeente en het samenwerkingsverband op elkaar aan? Kan een beeld van de effectiviteit van het samenwerkingsverband worden verkregen? Zijn de belangen van de gemeente gebaat bij voortzetting van het samenwerkingsverband? Wat zijn relevante externe ontwikkelingen en wat is hiervan de verwachte impact?

Voldoet de zeggenschapsstructuur en het interne toezicht bij het samenwerkingsverband? Voldoen de waarborgen in de organisatie van het samenwerkingsverband? Is de rechtsvorm van het samenwerkingsverband het meest geschikt voor de uitvoering van de betreffende taak?

Toetsing informatievoorziening

Toetsing waarborgen voor doelmatigheid

Toetsing van de vormgeving en (sturings)relatie tussen gemeente en verbonden partij

1.

Voldoen de begrotingen, jaarrekeningen en overige informatievoorzieningen van het samenwerkingsverband?

1.

Zijn in organisatie en werkwijze afdoende randvoorwaarden aanwezig voor een doelmatige uitvoering?

1. 2.

Is de gemeente afdoende in control? Hoe functioneert het gemeentelijke eigenaarschap en opdrachtgeverschap? Zijn de bestaande afspraken en overeenkomsten toereikend in kader van sturing en verantwoording?

3.

Toetsing van de effecten van een eventuele heroverweging

1.

5

Wat zijn de effecten van een eventuele heroverweging?