DEF Notitie op weg naar RES 2 0

Op weg naar RES 2.0 Doorontwikkeling RES-regio Drenthe

28 JANUARI 2022

1

INHOUD INHOUD ....................................................................................................................... 2 1. Inleiding ................................................................................................................... 3 1.1 Op weg naar RES 2.0 ....................................................................................... 3 1.2 ACHTERGROND .............................................................................................. 4 2. RES 2.0: einddocument ............................................................................................ 5 3. Proces tot aan RES 2.0.............................................................................................. 6 A. ELEKTRICITEIT .................................................................................................. 6 B. WARMTE.......................................................................................................... 7 C. RUIMTE ............................................................................................................ 8 D. COMMUNICATIE EN PARTICIPATIE ................................................................... 9 E. MONITORING ................................................................................................. 10 4. Kennis delen, doorontwikkelen en samenwerken Samenwerken binnen de regio 11 5.

Organisatie ............................................................................................................ 12

2

1. Inleiding 1.1 Op weg naar RES 2.0 Voor u ligt de notitie voor de Regionale Energiestrategie (RES) 2.0 regio Drenthe. Deze notitie is een vervolg op de RES 1.0 regio Drenthe, en markeert de eerste stap in het proces naar het vaststellen van RES 2.0. Met de regionale energiestrategie voor onze regio houden we de regie op het energievraagstuk voor Drenthe. In het Klimaatakkoord is afgesproken om nationaal in 2030 op land 35 teraWattuur (TWh) op te wekken met windenergie en grootschalige zonne-energie. Met het vaststellen van de RES 1.0 regio Drenthe is de Drentse bijdrage aan de nationale doelstelling van 35 TWh vastgesteld op 3,45 TWh. Een aanzienlijk deel van onze bijdrage van 3,45 TWh is reeds met wind- en zonne-energieprojecten gerealiseerd. Een ander deel van de opgave betreft de projecten waarvoor al vergunningen zijn verleend of in procedure zijn. Het overige deel van de opgave betreft (techniek neutrale) ambities die nader ingevuld moeten worden. In onderstaand overzicht is de verdeling te zien.

In deze notitie geven we aan hoe we de RES 2.0 ontwikkelen, welke stappen we in regionaal verband zetten tussen RES 1.0 en RES 2.0, wat er regionaal wordt opgeleverd tot aan RES 2.0 en welke stappen de lokale overheden zelf zetten. Het resultaat is een vastgestelde RES 2.0, uiterlijk op 1 juli 2023. De afspraken zoals gemaakt in RES 1.0 vormen het vertrekpunt. Dit betekent ook dat er in RES 2.0 geen additionele opgave voor hernieuwbare elektriciteit wordt opgenomen. De RES wordt tweejaarlijks geactualiseerd, tot aan 2030. Voor deze notitie is gebruik gemaakt van: 1. Het evaluatierapport dat door een onafhankelijk bureau is uitgevoerd na de oplevering van de RES 1.0 Drenthe

3

2. De vastgestelde RES 1.0 Drenthe 3. De amendementen en moties die bij de vaststelling van de RES 1.0 Drenthe zijn aangenomen 4. Het rapport “Een Energietransitie MET Drenthe” van de Natuur- en Milieufederatie Drenthe, Drentse KEI (energiecoöperaties). Het Drentse Landschap, LTO Noord en VNO-NCW en MKB Drenthe 5. De Handreiking RES 2.0 en de bijbehorende werkbladen van de NP RES

1.2 ACHTERGROND DRENTSE AMBITIE Deze notitie neemt de afspraken zoals vastgesteld in de RES 1.0 als vertrekpunt. In de RES 1.0 heeft u de volgende ambities vastgesteld: •

•

• • • •

• • • • •

Het resultaat van het RES-proces is de bijdrage van Drenthe van 3,45 TWh tot 2030 op grootschalige hernieuwbare elektriciteit, door met name zon en wind, in combinatie met de inpasbaarheid op het energienetwerk. Daar ligt voor nu ook de horizon. Wel zullen we ontwikkelingen die voor verdere toekomst belangrijk zijn, volgen. Voor onze warmteopgave gaan we in beeld brengen welke warmtebronnen er in Drenthe beschikbaar zijn als alternatief voor aardgas en maken we afspraken over het gebruik van deze bronnen. We bewaken de leefomgevingskwaliteit in Drenthe en willen Drenthe mooi houden, ook al zal het landschap veranderen. We willen gezamenlijke afspraken maken over hoe we met onze landschappelijke waarden en kernkwaliteiten omgaan, met ruimte voor een nadere lokale invulling; We bepalen zelf welke technieken we in Drenthe toepassen voor de productie van hernieuwbare elektriciteit (zon, wind of andere technieken). We nemen de termijnen uit het Klimaatakkoord als vertrekpunt, maar zorgvuldigheid gaat voor snelheid; Onze bijdrage is een reële bijdrage aan de nationale doelstelling voor 2030.

Hiermee geven we bovendien concreet invulling aan onze lokale en provinciale klimaat- en energiedoelstellingen; We betrekken onze inwoners, ondernemers, raden, staten en algemeen besturen, netbeheerders en maatschappelijke partners bij de totstandkoming én de uitvoering van de RES-Drenthe en streven daarbij naar zo veel mogelijk draagvlak; We willen de revenuen van de Energietransitie zo veel mogelijk in Drenthe houden en zetten in op het benutten van de economische kansen die de Energietransitie ons biedt; We willen dat de Energietransitie voor iedereen betaalbaar is en dat lasten en lusten goed worden verdeeld; We willen onze woningen en gebouwen verduurzamen en ze loskoppelen van aardgas; We willen de kennis die we genereren in het RES-proces zo veel mogelijk ontsluiten en delen; We benutten ons eigen onroerend goed maximaal.

4

2. RES 2.0: einddocument Voor 1 juli 2023 wordt de RES 2.0 als document vastgesteld door raden, staten en algemeen besturen. De RES 2.0 is pragmatisch en praktisch van opzet en is gericht op de uitvoering. Hierbij vormen de ambities, afspraken en uitgangspunten die in de RES 1.0 zijn vastgesteld de basis. De RES 2.0 wordt ontwikkeld als een oplegger op de RES 1.0, waarin de voorgang wordt gerapporteerd, de energiestrategie wordt geactualiseerd en de uitvoering richting RES 3.0 wordt bepaald. De RES 2.0 kent de volgende deelthema’s: a. Elektriciteit b. Warmte c. Ruimte d. Communicatie en Participatie e. Monitoring De RES 2.0. kent per deelthema de volgende structuur: • Voortgang •

•

Actualisatie •

•

Per deelthema wordt de voorgang gerapporteerd. We laten zien welke stappen we hebben gezet tussen de RES 1.0. en RES 2.0. Daarnaast presenteren we de resultaten die in deze periode zijn behaald.

Per deelthema wordt de inhoud van de strategie geactualiseerd. We zetten te maken keuzes op een rij. Daarnaast brengen we verdieping aan in de onderwerpen waar nodig. Eventuele verbredende onderwerpen voegen we toe.

Uitvoering •

In de RES 2.0 zetten we per deelthema op een rij welke stappen we gaan zetten richting de RES 3.0. en welke resultaten we in deze periode beogen te behalen.

5

3. Proces tot aan RES 2.0 Per deelthema wordt aangegeven welke stappen we zetten tussen RES 1.0 en RES 2.0, wat regionaal wordt opgeleverd en welke stappen worden verwacht van lokale overheden. Voor deelthema warmte wordt ook beschreven waarover wordt besloten in RES 2.0.

A. ELEKTRICITEIT RES 2.0 regio Drenthe richt zich ten aanzien van elektriciteit op de uitvoering van de in RES 1.0 gemaakte afspraken over realisatie van hernieuwbare elektriciteit en onze bijdrage van 3,45 TWh. Welke stappen zetten we tussen RES 1.0 en RES 2.0? Routekaart RES en elektriciteitsnetwerk 2030 We ontwikkelen een routekaart “RES en elektriciteitsnetwerk 2030”. Hierin wordt de regionale aanpak en programmering van de uitbreidingen van het elektriciteitsnetwerk in samenhang met de opwek van hernieuwbare elektriciteit opgenomen. De routekaart is een dynamisch document. Routekaart, netimpactanalyse en REIS (Regionale Energie-infrastructuur programmering) zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Daarom zullen relevante nieuwe situaties en ontwikkelingen over en weer vragen om actualisatie van en voeding tussen zowel routekaart, netimpactanalyse als REIS. Monitoring en actualisatie van de routekaart zal periodiek plaatsvinden op weg naar 2030. Knelpunten en mogelijke oplossingen bij de uitvoering van de routekaart worden aangegeven en dit doen we in samenwerking met betrokken partijen. In RES 2.0 omschrijven we de stand van zaken over de uitvoering van de routekaart. In de netimpact-analyse van RES 1.0 is de gehele verwachte belasting van het netwerk (zowel aanbod- en vraagzijde) doorgerekend. De netwerkbedrijven TenneT, Enexis en Rendo actualiseren de netimpact analyse.

Waar nodig wordt deze bijgesteld en aangepast aan nieuwe ontwikkelingen. In de analyse wordt de samenhang van hernieuwbare energie, met de elektrificatie van industrie, mobiliteit, landbouw en gebouwde omgeving opgenomen, waarbij naast concrete projecten ook de sectorale beleidsvoornemens zijn betrokken (onder meer wijkuitvoeringsplannen, Industrietafel Noord-Nederland e.d.). We dragen bij aan deze integrale netimpact analyse door de netwerkbedrijven onder meer te voeden met relevante informatie over bovenstaande sectoren. In de REIS zal het geheel van de energie infrastructuur integraal worden afgewogen en opgenomen. Uitvoeringsstrategie “zon-op-dak” We voeren drie sporen uit om tot een intensivering van realisatie “zon-op-dak” te komen. Het gaat om de sporen industrie/mkb, landbouw, overheidsvastgoed. “Zon-op-dak” vraagt, gelet op de huidige uitvoeringspraktijk, om een impuls. Voor realisatie van “zon op dak” maken we dan ook een stevig meerjarig uitvoeringsprogramma die met alle betrokken partners wordt uitgevoerd. Netimpact analyse De netwerkbedrijven TenneT, Enexis en Rendo actualiseren de netimpact analyse. Waar nodig wordt deze bijgesteld en aangepast aan nieuwe ontwikkelingen. In de analyse wordt de samenhang van hernieuwbare energie, met de elektrificatie van industrie, mobiliteit, landbouw en gebouwde omgeving opgenomen.

We dragen bij aan deze integrale netimpact analyse door de netwerkbedrijven te voeden met relevante informatie over bovenstaande sectoren.

6

Combineren opwek van wind- en zonne-energie. Samen met betrokken partijen onderzoeken we de mogelijkheden om de opwek van wind- en zonne-energie meer en slimmer te combineren. Op deze manier willen we het gebruik van het elektriciteitsnetwerk zo efficiënt mogelijk maken. Wat leveren we regionaal op? 1. Periodieke actualisatie van en rapportage over de uitvoering van de routekaart; 2. Rapportage “Netimpact analyse”; 3. Uitvoeringsstrategie zon-op-dak: meerjarig uitvoeringsprogramma en jaarlijkse rapportage over de uitvoering; 4. Rapportage “wind/zon combinaties”. Welke stappen verwachten we van overheden? Samenwerking in de RES-regio is essentieel om de doelstelling voor 2030 te bereiken. Van alle RES-partners vragen we inzet in tijd, kennis en middelen. De gevraagde inzet wordt in gezamenlijkheid bepaald voor bovenstaande producten. Voor het programmatisch uitvoeren van “zon-op-dak” vragen we van de gemeenten, waterschappen en provincie nog een voorstel voor de specifiek benodigde middelen.

B. WARMTE Eén van de grootste uitdagingen van de energietransitie is het vervangen van aardgas als warmtebron door alternatieve duurzame energiebronnen. Meer dan de helft van het totale energiegebruik in de RES-regio Drenthe wordt namelijk ingezet voor het verkrijgen van warmte – 7,03 TWh. Dit wordt nu nog grotendeels met aardgas gedaan. Hiervan is 3,9 TWh voor de bebouwde omgeving nodig. Op gemeentelijk niveau worden concrete uitvoeringsplannen gemaakt. Op regionaal niveau zoeken we de samenwerking op. Welke stappen zetten we tussen RES 1.0 en RES 2.0? Opstellen regionale Routekaart warmtebronnen (inclusief impact industrie, glastuinbouw en landbouw) We werken, parallel met de ontwikkeling van de lokale Transitievisies Warmte, onze regionale bronnenstrategie verder uit. We bekijken o.a. welke combinaties van vraag en aanbod van warmte het beste passen: waar gebruiken we duurzame gassen voor en wat kunnen we met industriële restwarmte, aquathermie en geothermie? Als deze warmtebronnen worden benut, wat betekent dat dan voor de vraag naar elektriciteit? De regionale Routekaart warmtebronnen zal een denkrichting opleveren voor de verduurzaming van warmte in onze regio. Specifiek aandachtspunt is de stikstofdepositie van warmtebronnen.

Nader onderzoeken van biogrondstoffen Er is onderzoek gedaan naar de potentie om biogrondstoffen als transitiemiddel in te zetten voor energiedoeleinden. Gebleken is dat veel van de vrijkomende biogrondstoffen, naast voor de productie van energie, al voor hoogwaardigere toepassingen worden ingezet. Uit de resultaten is gebleken dat er potentie is om vooral met mest groengas te produceren. We brengen aan de hand van een literatuurstudie de ontwikkelingen rondom biogrondstoffen en energieproductie in beeld. Hierbij worden ook de bestaande infrastructuur, netto CO2-reductie, het effect op de stikstofdepositie en circulariteit meegenomen. Op basis van deze informatie worden de regionale kansen geïdentificeerd.

7

Kennisdeling en uitwisseling We signaleren nieuwe ontwikkelingen op het gebied van techniek en wetgeving en brengen dit onder de aandacht van de overheden en de stakeholders die met dit onderwerp bezig zijn. Wat leveren we regionaal op? 1. Regionale Routekaart Warmtebronnen: • Actualisatie informatie regionale warmtebronnen • Inventarisatie gemeentelijke Transitievisies Warmte en Wijkuitvoeringsplannen • Analyse regionale kansen en risico’s • Opstellen denkrichting(en) over invulling regionale warmtevraag

2. • • • •

Onderzoeksrapport biogrondstoffen Ontwikkelingen rondom biogrondstoffen en energieproductie Inventarisatie huidige en toekomstige gasproductietechnieken Reeds aanwezige en benodigde infrastructuur Inzicht criteria productielocaties

Welke stappen verwachten we van overheden? De gemeenten stellen de Transitievisies Warmtes op. Zij maken de keuze welke warmtebronnen zij willen inzetten in hun wijken (wijkuitvoeringsplannen) en op welke termijn dit gaat gebeuren. Zij werken hierbij samen met de betrokken waterschappen en de Provincie. Indien noodzakelijk vindt hierover regionale afstemming en informatie-uitwisseling plaats. Waarover wordt besloten in de RES 2.0? In de RES 2.0 worden de afspraken en inzichten die voortkomen uit de regionale routekaart warmtebronnen vastgelegd

C. RUIMTE RES 1.0 regio Drenthe onderschrijft de vier ruimtelijke principes uit het Klimaatakkoord. Dit wordt in de praktijk gebracht. Op regionaal niveau is het de insteek om overheden en andere betrokkenen in Drenthe te ondersteunen. Dit doen we door het beschikbaar stellen van ruimtelijke analyses en onderzoek en werkmethodes. Overheden zorgen voor borging in eigen beleid. Welke stappen zetten we tussen RES 1.0 en RES 2.0? Ontwerp Gids Drentse Ontwerp en Energie Tafel (primair voor zon-op-land) We ontwerpen een gids voor inwoners, belanghebbenden, professionals en overheden om samen te werken aan duurzame energieprojecten die waardevol zijn voor het landschap, de leefomgeving, de economie en het klimaat Integrale effectenanalyse We laten een Integrale effectenanalyse uitvoeren, gericht op ontwikkelingen tot 2030. Hierbij wordt onderzoek gedaan naar de ruimtelijke doorwerking van RES 1.0, in samenhang met andere opgaven binnen Drenthe en ten aanzien van omliggende RES-regio’s. In deze analyse worden ook de effecten van de uitvoering van de

8

energiestrategie op onderwerpen zoals gezondheid, stikstof en biodiversiteit meegenomen. Gemeenten en partners kunnen dit onderzoek naar eigen inzicht gebruiken. Juridische verankering RES 1.0 en RES 2.0 We willen kennis en kunde opbouwen en delen (platform) om binnen Drenthe de juridische kwaliteit en herbruikbaarheid en vergelijkbaarheid binnen Drenthe te vergroten, uitvoeringskosten en tijdsbelasting voor alle betrokkenen te verlagen en afspraken binnen projecten juridisch goed te borgen. Op verzoek van of in overleg met VDG dragen we daarom bij aan vrij toepasbare regelsets rondom energieprojecten in omgevingsplannen, met aandacht voor efficiëntie en ruimte voor lokale keuzes en maatwerk.

Doorvertaling landelijke kennis naar Drentse praktijk Op landelijk niveau wordt over verschillende onderwerpen systematisch kennis opgebouwd. We haken als regio aan bij deze kennisontwikkeling, en vertalen deze zo nodig naar de Drentse praktijk. We volgen ontwikkelingen op het gebied van milieunormeringen en m.e.r.-verplichtingen en anticiperen daar op als dat wenselijk of nodig is. Wat leveren we regionaal op? 1. Ontwerp gids: Drentse Ontwerp en Energie Tafel + ondersteuningsaanbod 2. Rapport: Integrale effectenanalyse. 3. Handreiking (op verzoek van/ in samenwerking met VDG): verankering RES 1.0 en 2.0 in juridische instrumenten Welke stappen verwachten we van overheden? Gemeenten en provincie borgen de regionale afspraken in hun beleid, en ontwikkelen een gedegen planologisch proces bij (nieuwe) energieprojecten. Waterschappen ontwikkelen nieuwe energieprojecten volgens de regionale ruimtelijke afspraken.

D. COMMUNICATIE EN PARTICIPATIE Communicatie en publiciteit Gemeenten, provincie en waterschappen communiceren over de Energietransitie binnen hun eigen communicatielijnen. Op regionaal niveau richten we ons op het verhogen van kennis over de Regionale Energiestrategie in Drenthe, het actief delen van actuele informatie en ondersteunen we de overheden. Wat leveren we regionaal op? 1. Een publieksvriendelijke vertaling van de monitor; 2. Een communicatiestrategie over de voortgang van de Drentse Energietransitie; 3. Een actuele ‘gereedschapskist communicatie’ op de website. Welke stappen verwachten we van overheden? Gemeenten, provincie en waterschappen communiceren binnen hun eigen communicatielijnen. Daarbij kunnen zij gebruik maken van de regionaal ontwikkelde communicatiestrategie en content. Inwonersparticipatie: meepraten, meedoen en meeprofiteren

9

We vinden het belangrijk dat inwoners binnen de Drentse Energietransitie kunnen meepraten, meedoen en meeprofiteren. In de regio Drenthe kiezen we voor een aanpak op twee niveaus: lokaal en regionaal. Binnen onze regionale samenwerking is het lokale niveau in principe leidend. De gemeenten geven vorm aan hun eigen energie- en participatiebeleid. Gemeenten die energiebeleid hebben, verscherpen en/of actualiseren dit beleid indien nodig. Bijvoorbeeld om uitvoering te geven aan de regionale afspraak om te streven naar 50% lokaal eigendom bij nieuwe energieprojecten. Hierbij kiezen ze voor een participatieproces dat bij deze herziening past. Enkele gemeenten werken op dit moment aan energie- en participatiebeleid. Evenals de gemeenten, draagt de provincie Drenthe zorg voor actueel participatiebeleid bij energieprojecten. Op regionaal niveau richten we ons op het ophalen van kennis en ideeën uit de Drentse samenleving, onderwijsprojecten en ondersteunen we de gemeenten door o.a.: Wat leveren we regionaal op? 1. Een regionaal kennis- en inspiratienetwerk; 2. Een actuele ‘gereedschapskist participatie en lokaal eigendom’ op de website; 3. Een concreet scholieren- en studentenparticipatieproject. Welke stappen verwachten we van overheden? Gemeenten en provincie stellen op een participatieve wijze eigen energie- en participatiebeleid op en/of actualiseren deze.

Bijvoorbeeld om uitvoering te geven aan de regionale afspraak om te streven naar 50% lokaal eigendom bij nieuwe energieprojecten. Waterschappen en gemeenten streven bij nieuwe energieprojecten op eigen grond naar 50% lokaal eigendom. E. MONITORING Er wordt een monitor ontwikkeld. Deze maakt de doelstellingen uit de RES 1.0 voor RES Drenthe op een transparante, begrijpelijke en uniforme manier toegankelijk. De monitor verstrekt informatie over onder andere: • De opwek door windenergie en grootschalige zonne-energie; • De procesparticipatie, financiële participatie en lokaal eigendom; • De procesvoortgang in ruimtelijke planvorming (ook op omgevingsvergunningen); • Borging van ruimtelijke afspraken in Omgevingsvisie en -plannen richting 2025; • Realisatie van energie-infrastructuur richting 2030; • Beschikbaarheid en inzet van regionale warmtebronnen. Wat leveren we regionaal op? Een monitoringstool (toegankelijke website) waarmee de voortgang van de realisatie van de doelstellingen uit de RES gevolgd wordt. De tool wordt daarnaast gebruikt ter ondersteuning van maatschappelijke betrokkenheid en draagvlak en voor tijdige signalering van problemen en bijsturing.

10

4. Kennis delen, doorontwikkelen en samenwerken Samenwerken binnen de regio We behouden een nauwe samenwerking met de RES-partners, waarbij kennis en informatie actief wordt gedeeld. Zo zorgen we ervoor dat gemeenten en andere organisaties het wiel niet opnieuw hoeven uit te vinden. Voorbeelden van onderwerpen waarop we de samenwerking zoeken zijn biodiversiteit, lokaal eigendom en circulariteit. Afstemming regio’s Naast de regionale afstemming tussen gemeenten in Drenthe, is bij de RES 2.0 ook aandacht voor afstemming met andere omliggende regio’s zoals de RES West Overijssel, de RES Groningen en de RES Fryslân. Het gaat dan voornamelijk om afstemming met de zoekgebieden uit die regio’s (die tegen de Drentse grens liggen) waarbij wellicht gezamenlijke voordelen zijn te behalen door eventuele ontwikkelingen te bundelen. Samenhang andere opgaven Er is samenspel met andere onderwerpen op regionale schaal (industrie, mobiliteit, gebouwde omgeving, landbouw en landgebruik). Bij de onderdelen elektriciteit, warmte en ruimte worden ook de ontwikkelingen vanuit deze klimaattafels meegenomen in de genoemde routekaarten en effectenanalyse. RES in relatie tot de arbeidsmarkt In de RES 2.0 zal in beeld gebracht worden wat de gevolgen en/of kansen zijn van de energietransitie op de arbeidsmarkt in Drenthe.

Positie volksvertegenwoordigers De raden, Staten en algemeen besturen van de waterschappen hebben met de vaststelling van de RES 1.0 afspraken gemaakt over de uitvoering tot aan de RES 2.0. Ook de RES 2.0 stellen ze vast. Daarbij kunnen zij moties en amendementen indienen. Het is daarom belangrijk dat de volksvertegenwoordigers grip hebben en houden op de regionale samenwerking binnen het RES-proces. Om volksvertegenwoordigers hierin te ondersteunen, informeert de DET volksvertegenwoordigers actief over de regionale stappen en ontwikkelingen. Dit doet zij door middel van nieuwsbrieven, de website energievoordrenthe.nl en regionale informatiebijeenkomsten. Daarnaast informeren bestuurders hun eigen raden, Staten en algemeen besturen over de wijze waarop deze regionale ontwikkelingen samenkomen met de eigen beleidsontwikkelingen en uitvoeringsagenda’s. Naar aanleiding van de uitkomsten van de enquête aan volksvertegenwoordigers, organiseert de DET richting RES 2.0, een regionale bijeenkomst voor volksvertegenwoordigers om de wensen en behoeften van volksvertegenwoordigers wat betreft betrokkenheid bij het regionale proces te delen. Ook wordt tijdens deze bijeenkomst verkend of er behoefte bestaat aan een regionale werkgroep. Het is aan de volksvertegenwoordigers zelf om, indien gewenst, vervolg te geven aan een dergelijke werkgroep.

11

5. Organisatie Vanaf het begin is de Drentse RES georganiseerd aan de hand van een aantal tafels. Uit de evaluatie blijkt dat er duidelijke tevredenheid heerst over deze samenwerking. Belangrijke succes-voorwaarden hierbij zijn het strakke procesmanagement door het werkbureau, de rol van de onafhankelijk voorzitter van de DET en de herkenbare organisatievorm. De huidige werkstructuur gaat daarom in huidige vorm door en daarmee blijft de stabiliteit en kwaliteit gewaarborgd. Verder wordt blijvend ingezet op gezamenlijk delen van kennis en kunde, zodat bevoegde gezagen dit niet zelf hoeven op te pakken. Hiermee ontstaat de RES-organisatie als kennisplatform voor o.a. de energietransitie. Voorwaarde voor het behouden van de consistentie, continuïteit en kwaliteit is, dat alle deelnemers van de Drentse Energietafel leden blijven leveren voor de werkgroepen die onder het werkbureau hangen. Besluitvorming We kiezen in het vervolgproces voor een duidelijkere rolverdeling tussen de bestuurlijke partners en samenlevingspartners door een heldere en duidelijke scheiding te maken tussen advisering/ besluitvoorbereiding en besluitvorming. De Drentse Energietafel (DET) is het gremium waar adviserend over de onderwerpen wordt gesproken door alle betrokken partijen en de besluitvorming wordt voorbereid.

Twee weken na het DET overleg vindt er besluitvorming plaats door de afgevaardigde bestuurders van de gemeenten, provincie en algemene besturen van de waterschappen. Er vindt terugkoppeling plaats aan de DET over deze besluitvorming. Op deze manier is er duidelijkheid over de rollen, verantwoordelijkheden en draagt het bij aan het vertrouwen in de onderlinge relaties. In het figuur hieronder is de structuur schematisch weergegeven.

Zowel op regionaal als op lokaal niveau spelen maatschappelijke partners in de RES-regio Drenthe een essentiële rol in de totstandkoming en uitvoering van de RES en het realiseren van regio-brede maatschappelijke betrokkenheid. Iedere maatschappelijke partner heeft immers wortels en een achterban in de samenleving. Vanuit de maatschappelijke partners is aangegeven dat zij graag op verschillende wijzen betrokken willen zijn bij de uitvoering en doorontwikkeling van de RES. De maatschappelijke partners hebben aan de Drentse Energietafel een adviserende rol. Van de maatschappelijke partners mag verwacht worden dat

12

zij op een consistente wijze adviseren, en dat het geluid dat zij aan de Drentse Energietafel laten horen gelijk is aan het geluid naar buiten. Stakeholderanalyse Gaandeweg de RES hebben ontwikkelingen plaatsgevonden waardoor de RES-organisatie in een nieuwe fase is gekomen. Een herijking van betrokken partijen is daar ook een onderdeel van. Daarom zal opnieuw een stakeholdersanalyse plaatsvinden. Vervolgens wordt vastgelegd wie op welke manier wordt betrokken bij de Drentse Energietafel. Verbreden De werkwijze en aanpak van het Werkbureau is gericht op de RES 2.0. Uit de evaluatie is naar voren gekomen dat de aanpak die in Drenthe gekozen is, ook goed van waarde kan zijn voor andere opgaven die gerelateerd zijn aan de Energietransitie. Er zal onderzocht worden waar kansen liggen voor regionale samenwerking. Financiën Voor de uitvoering van de RES 1.0 naar de RES 2.0 heeft de RES-organisatie een doeluitkering van het Rijk ontvangen. We verwachten het proces binnen de doeluitkering van het rijk uit te voeren. Mochten er meer onderwerpen gezamenlijk worden opgepakt en/of kosten hoger uitvallen? Dan kunnen we terugvallen op een in de DET afgesproken verdeelsleutel van 30% voor provincie Drenthe, 60% voor de gemeenten en 10% voor waterschappen.

13