De Wolden jaarverslag bezwaarschriftencommissie 2024

Jaarverslag 2024 bezwaarschriftencommissie

Inhoudsopgave 1.

Inleiding

2

2.

De bezwaarschriftencommissie

2

2.1 Samenstelling commissie 2.2 Ondersteuning commissie 2.3 Werkwijze 2.4 Vergaderfrequentie

2 2 3 3

Cijfers

4

3.1 Aantal bezwaarschriften 3.2 Resultaat bezwaarbehandeling 3.3 Termijnen en tijdigheid

4 5 6

Uitgelicht

8

4.1 Algemeen 4.2 Rechterlijke uitspraken

8 8

3.

4.

-1-

Jaarverslag 2024 bezwaarschriftencommissie

1.

Inleiding

Dit jaarverslag van de bezwaarschriftencommissie van de gemeente De Wolden (hierna: de commissie) heeft betrekking op alle bezwaarschriften die zij op een hoorzitting heeft behandeld in de periode van 1 januari 2024 tot en met 31 december 2024. Daarnaast zijn daarin de bezwaarschriften verwerkt die in die periode zonder hoorzitting zijn afgehandeld, bijvoorbeeld omdat die kennelijk nietontvankelijk zijn geoordeeld of zijn ingetrokken. Op grond van de ‘Verordening bezwaarschriftencommissie De Wolden’ (hierna: de Verordening) van 4 december 2018 is aan de commissie de bevoegdheid toebedeeld de gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders en de burgemeester van de gemeente De Wolden te adviseren over bezwaarschriften op alle beleidsterreinen met uitzondering van bezwaren die zijn ingediend tegen besluiten op grond van een wettelijk voorschrift inzake belastingen of de Wet waardering onroerende zaken en bezwaren tegen besluiten op grond van artikel 1.2.1 sub b en sub c Wet maatschappelijke ondersteuning 2015. In 2024 heeft de commissie 36 adviezen uitgebracht. Dit jaarverslag kan een hulpmiddel zijn voor de verbetering van de gemeentelijke besluitvorming door de signaalfunctie en de leerfunctie die van de bezwaarschriftprocedure uitgaat.

Het verslag kan bovendien de basis vormen voor een evaluatiegesprek tussen de verschillende betrokken gemeentelijke bestuursorganen en de commissie. 2.

De bezwaarschriftencommissie

2.1 Samenstelling commissie De commissie bestaat uit onafhankelijke leden met een juridische, bestuurlijke en/of ambtelijke achtergrond. In het verslagjaar 2024 was de commissie als volgt samengesteld: voorzitter: de heer mr. S.H. Spoormans leden: mevrouw mr. M. Heres mevrouw mr. J. Wiersma-Veenhoven de heer mr. G.J. Ten Brinke de heer L. van der Tol De commissie vergadert -in wisselende samenstelling- met een voorzitter en twee leden, bijgestaan door een ambtelijk secretaris. 2.2 Ondersteuning commissie De commissie wordt ondersteund door een secretariaat, bestaande uit: secretarissen:

mevrouw mr. A.B. van Ulsen mevrouw W.A. ter Wal de heer R. de Weerd (plv.) adm. ondersteuning: mevrouw E. Dijksterhuis-Timmerman De secretarissen ondersteunen de commissie bij het opstellen van verslagen, adviezen en het jaarverslag. Het secretariaat zorgt daarnaast voor het samenstellen van de dossiers, het plannen van hoorzittingen en het registreren van gegevens over bezwaarschriften.

-2-

Jaarverslag 2024 bezwaarschriftencommissie

2.3 Werkwijze Voor het functioneren van de commissie is de Verordening bezwaarschriftencommissie De Wolden richtinggevend. Een bezwaarschrift wordt ingeboekt bij het secretariaat van de commissie. De secretaris stuurt het bezwaarschrift door naar de afdeling die het besluit waartegen het bezwaarschrift gericht is, heeft voorbereid. De behandelend ambtenaar geeft aan op welke manier het bezwaarschrift behandeld wordt. Als het mogelijk is om het probleem op te lossen door het geven van uitleg over het besluit, het herstellen van een fout of het bieden van maatwerk, dan wordt het bezwaarschrift niet voor advies aan de commissie voorgelegd. Kan het probleem niet worden opgelost, dan wordt het bezwaarschrift aan de commissie voorgelegd. De behandelend ambtenaar stuurt in dat geval een afschrift van de relevante stukken en het verweerschrift naar de commissie. Na ontvangst van de stukken plant het secretariaat een datum voor een hoorzitting. De stukken voor de commissie worden in iBabs geplaatst. Als het bezwaarschrift kennelijk niet-ontvankelijk is, wordt geen hoorzitting gehouden. Voor de hoorzitting worden de bezwaarmaker, de behandelend ambtenaar en de eventuele andere belanghebbenden uitgenodigd. Alle partijen kunnen tijdens de hoorzitting hun standpunten toelichten. De commissie stelt meestal ook nog nadere vragen aan partijen.

De hoofdregel is dat de hoorzittingen in het openbaar plaatsvinden. Ook worden hoorzittingen achter gesloten deuren gehouden, bijvoorbeeld bij bezwaarschriften uit het Sociaal Domein. Daarbij komt vaak de financiële of medische situatie van een bezwaarmaker aan de orde komen. Na de hoorzitting beraadslaagt de commissie achter gesloten deuren over de inhoud van het advies dat zij aan het bestuursorgaan zal uitbrengen. De commissie vraagt soms nog om nadere informatie of laat een aanvullend onderzoek verrichten. In het advies beoordeelt de commissie eerst de ontvankelijkheid van het bezwaarschrift en vervolgens het besluit: is het besluit in overeenstemming met de geldende regels (rechtmatigheid) en is het juiste besluit genomen (doelmatigheid). Het advies wordt uitgebracht aan het bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen. De bezwaarmaker en de eventuele andere belanghebbenden krijgen een afschrift. Het bestuursorgaan neemt uiteindelijk een besluit op het bezwaarschrift en neemt daarbij het advies in acht. Het bestuursorgaan mag alleen gemotiveerd afwijken van het advies. Voor belanghebbenden staat daarna beroep open bij de rechter tegen het besluit op bezwaar van het bestuursorgaan. 2.4 Vergaderfrequentie De commissie komt in beginsel eens in de twee weken op donderdagmiddag in het gemeentehuis samen om partijen te horen.

Het horen vindt plaats in een samenstelling van de (plaatsvervangend) voorzitter en twee leden. Het aantal vergaderingen en het aantal behandelde zaken per vergadering hangt af van de hoeveelheid ingediende bezwaarschriften. In 2024 vergaderde de commissie 11 keer. Ook dit jaar heeft een gesprek plaatsgevonden tussen de voorzitter van de commissie en de burgemeester, die op grond van de Gemeentewet tot taak heeft om toe te zien op een zorgvuldige behandeling van bezwaarschriften.

-3-

Jaarverslag 2024 bezwaarschriftencommissie

3.

Cijfers

Het secretariaat registreert de bezwaarschriften ten aanzien waarvan de commissie bevoegd is om te adviseren. Bijgehouden wordt hoeveel bezwaarschriften worden ingediend (paragraaf 3.1), wat het resultaat van de bezwaarbehandeling is (paragraaf 3.2) en hoe lang de behandeling heeft geduurd (paragraaf 3.3). 3.1 Aantal bezwaarschriften De aantallen In 2024 zijn in totaal 41 bezwaarschriften ingediend ten aanzien waarvan de commissie bevoegd is om te adviseren. Met de uit 2023 resterende werkvoorraad van 34 bezwaarschriften had de commissie 75 bezwaarschriften te behandelen. In grafiek 1 is de ontwikkeling in het aantal te behandelen bezwaarschriften over de afgelopen jaren te zien. Grafiek 1

aantal bezwaarschriften 80

60 57 40 29

37

29 31

20 19

21

21

23

2020

2021

2022

2023

10

0 sociale zaken

2024

algemene zaken

De onderwerpen De 41 door de commissie in 2024 ontvangen bezwaarschriften hadden betrekking op de volgende onderwerpen: Participatiewet (PW) Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Omgevingsvergunningen Handhavingsbesluiten Subsidie Huisnummering Evenementenvergunning Woo Regeling gehandicaptenparkeerkaart -4-

7 3 4 10 2 1 3 1 1

Jaarverslag 2024 bezwaarschriftencommissie

Verkeersbesluiten Brp

6 3

Het aantal ingediende bezwaarschriften is in 2024 lager dan in 2023. Een daling van 80 naar 41. De commissie heeft geen eenduidige verklaring voor deze daling. Wel kan geconstateerd worden dat er bij een aantal bezwaarprocedures in 2023 sprake was van meerdere bezwaarmakers tegen één besluit. Daarvan was in 2024 geen sprake. Over een aantal jaren bekeken is er altijd sprake van enige schommeling in de aantallen. 3.2 Resultaat bezwaarbehandeling Resultaten totaal In 2024 trokken 19 bezwaarmakers (34,5 %) hun bezwaarschrift in na het geven van nadere uitleg, het herstellen van een fout of het bieden van maatwerk door het bestuursorgaan. De commissie bracht in 2024 advies uit over 36 bezwaarschriften. Op 1 januari 2025 was er nog een resterende werkvoorraad van 20 bezwaarschriften.

De commissie adviseerde 11 keer om het bezwaarschrift niet-ontvankelijk te verklaren. In dat geval heeft de commissie niet inhoudelijk over het besluit geadviseerd. Een bezwaarschrift is niet-ontvankelijk, wanneer er geen sprake is van een voor bezwaar vatbaar besluit, wanneer de indiener geen rechtstreeks belanghebbende bij het besluit is of het bezwaarschrift te laat is ingediend of er geen procesbelang (meer) is. In 2024 werd acht keer een bezwaarschrift van een Stichting tegen een verleende omgevingsvergunning voor een monomestvergister niet-ontvankelijk verklaard. Dit omdat de vergunningplicht voor het vergisten van uitsluitend dierlijke meststoffen als gevolg van gewijzigde wetgeving was komen te vervallen en volstaan kon worden met een melding. Daartegen staan geen bezwaarmogelijkheden open. Een bezwaarschrift kan ook niet-ontvankelijk worden verklaard wanneer het niet aan een van de in de wet gestelde vormvereisten voldoet, bijvoorbeeld omdat het -5-

Jaarverslag 2024 bezwaarschriftencommissie

niet is ondertekend of wanneer er geen gronden zijn ingediend. In de praktijk behandelt de commissie deze bezwaarschriften meestal wel inhoudelijk, omdat bezwaarmaker in een dergelijk geval in de gelegenheid moet worden gesteld om het geconstateerde gebrek te herstellen, waarna niet-ontvankelijkverklaring achterwege blijft. De commissie adviseerde 22 keer om het besluit in stand te laten en bij 3 bezwaarschriften om het besluit te herroepen.

Besluiten op bezwaar Doorgaans nemen de bestuursorganen de adviezen van de commissie over. In 2024 was dat ook het geval en is er geen enkele keer afgeweken van het advies van de commissie. 3.3 Termijnen en tijdigheid Bezwaarschriften moeten volgens de Awb afgehandeld worden binnen 12 weken na verstrijking van de bezwaartermijn. De termijn loopt niet wanneer deze is opgeschort. De Awb bepaalt om welke redenen de termijn is of kan worden opgeschort. De termijn kan daarnaast eenmalig worden verlengd met zes weken of, wanneer alle belanghebbenden daarmee instemmen, voor een langere tijd. Gemiddelde behandeltijd In 2024 kwamen 55 bezwaarprocedures door het nemen van een besluit op bezwaar door het bestuursorgaan of intrekking door de bezwaarmaker ten einde. De behandeling van bezwaarschriften kostte gemiddeld 17,6 weken. Dit is de termijn tussen ontvangst van het bezwaarschrift en de beslissing op bezwaar en na aftrek van de perioden van opschorting. Deze termijn is berekend voor zowel bezwaarschriften die eindigen in een beslissing op bezwaar als ook voor bezwaarschriften die worden ingetrokken. In 2023 kwam deze gemiddelde behandeltermijn neer op 13,8 weken. De commissie moet constateren dat de behandelduur behoorlijk gestegen is ten opzichte van het vorige verslagjaar. Voor zover zij daar invloed op heeft, streeft de commissie naar verlaging van deze termijn.

-6-

Jaarverslag 2024 bezwaarschriftencommissie

Tijdigheid bezwaarbehandeling Op grond van artikel 7:10 Awb dient er binnen 12 weken, na afloop van de bezwarentermijn een besluit op bezwaar te worden genomen. De beslissing kan zo nodig met 6 weken worden verdaagd. De commissie constateert dat bij 39 van de 55 bezwaarschriften de bezwaarprocedure langer duurde dan de daarvoor geldende wettelijke termijn van 12 weken, na afloop van de bezwaartermijn. Dit is bijna 71% van de afgehandelde bezwaarschriften. In de meeste situaties waarbij de wettelijke behandeltermijn dreigde te worden overschreden is de behandeltermijn op grond van artikel 7:10, lid 3 Awb verdaagd met 6 weken. Er wordt bijvoorbeeld niet verdaagd, indien binnen zeer korte termijn een intrekking dan wel beslissing op bezwaar valt te verwachten. Bij 24 bezwaarschriften duurde de totale behandeltijd echter meer dan 18 weken (43,6 %). Het betreft zowel bezwaarschriften uit het sociaal domein als op het terrein van het omgevingsrecht en verkeersbesluiten. Deze cijfers geven mogelijk een iets vertekend beeld: onder de 24 bezwaarschriften zit een achttal bezwaarschriften tegen eenzelfde besluit waarbij de behandelduur 30,1 weken was (bezwaarschriften tegen verleende omgevingsvergunningen voor monovergisters).

Ook ingediende bezwaren tegen een verkeersbesluit voor de Slenkenweg en een paar handhavingszaken van één bezwaarmaker die gevoegd zijn behandeld, zorgen voor een lange behandeltijd. Ter vergelijking: in 2023 duurde de behandeltermijn in 26% van de bezwaarprocedures meer dan 18 weken. De commissie acht het wenselijk om deze forse behandeltijd terug te dringen. Met name bij de termijn tussen het indienen van een bezwaarschrift en het behandelen op een hoorzitting zou winst te behalen zijn. Bij de zaken die niet tijdig zijn afgehandeld zat er relatief gezien een langere termijn tussen de datum van het bezwaarschrift en de datum van de hoorzitting. De commissie realiseert zich dat dit verschillende redenen kan hebben, zoals bijvoorbeeld werkdruk, maar ook de duur van het informele overleg. Als oorzaken voor de langere behandelduur kan daarnaast nog het volgende genoemd worden: Zoals de commissie in haar vorige jaarverslag signaleerde wordt er door het bestuursorgaan nog onvoldoende gebruik gemaakt van de mogelijkheid van artikel 7:10 Awb om de behandeltermijn uit te stellen tijdens premediation. Ook kwesties met meerdere besluiten en met meerdere bezwaarmakers en gemachtigden leiden regelmatig tot langere behandeltermijnen, bijv. omdat het plannen van een hoorzitting niet eenvoudig is. 4.

Uitgelicht

In dit hoofdstuk wil de commissie enkele meer algemene punten aanstippen. Ook doet de commissie verslag van de in het afgelopen jaar ontvangen uitspraken over zaken, waarover de commissie in bezwaar heeft geadviseerd. 4.1 Algemeen Vertegenwoordiging ter zitting De commissie constateert dat de vertegenwoordigers goed voorbereid op zitting verschijnen, met heldere verweerschriften. In die gevallen dat de commissie een opmerking heeft gemaakt over bijv. de wijze van verweer voeren ziet de commissie een lerend effect bij de volgende zittingen. De vertegenwoordigers zijn daarnaast op zitting empathisch en denken mee met partijen. De commissie is content met het feit dat bij veel bezwaren eerst wordt getracht om zonder tussenkomst van de commissie tot een oplossing te komen. De commissie is tevreden over hoe de dossiers worden aangeleverd en de informatie die vanuit de bestuursorganen wordt aangeleverd. -7-

Jaarverslag 2024 bezwaarschriftencommissie

Termijnen Zoals in het voorgaande aangegeven is 71% van de bezwaren niet binnen de wettelijke termijn afgehandeld. In deze situaties zouden bezwaarmakers het bestuursorgaan in gebreke kunnen stellen. De commissie adviseert u om te bekijken of het mogelijk is om de termijn tussen het indienen van het bezwaar en de hoorzitting in te korten. Zoals ook vorig jaar door de commissie gesignaleerd is, is het raadzaam om direct bij het starten van de premediation af te stemmen of bezwaarmaker(s) instemmen met uitstel. Hierdoor loop je als organisatie minder kans om – indien de premediation langer duurt – in tijdnood te komen, met daarbij het risico van een ingebrekestelling op grond van de Wet dwangsom bij niet tijdig beslissen. 4.2 Rechterlijke uitspraken De commissie volgt nauwlettend de zaken waarover zij heeft geadviseerd, wanneer tegen het op het advies volgende besluit (hoger) beroep wordt ingesteld. De uitspraken zijn een graadmeter voor de juistheid van de adviezen. In 2024 zijn er 7 uitspraken van de rechtbank Noord-Nederland ontvangen. Twee zaken hebben betrekking op handhavingszaken met betrekking tot eenzelfde perceel. De opgelegde last onder dwangsom werd deels vernietigd, omdat de last te ruim was. Voor het overige bleef de last in stand. Wel diende het college het invorderingsbesluit opnieuw te beoordelen.

In de andere zaak kon de last onder dwangsom in stand blijven maar achtte de rechtbank het beroep tegen de verruiming van de begunstigingstermijn gegrond. Daarnaast oordeelde de rechtbank Noord-Nederland nog in één zaak waarbij een omgevingsvergunning werd geweigerd. Hierbij was sprake van een motiveringsgebrek, aldus de rechtbank, waarbij de rechtsgevolgen in stand konden blijven. Op het terrein van de Participatiewet deed de rechtbank Noord-Nederland in een drietal zaken uitspraak. Twee beslissingen op bezwaar konden in stand blijven. In de derde zaak (een opgelegde maatregel) woog de rechtbank de feiten anders dan de commissie, met als gevolg dat het bestreden besluit werd herroepen. In een op grond van de Wmo aangespannen zaak oordeelde de rechtbank dat er inmiddels geen procesbelang meer was als gevolg van het indienen van een nieuwe aanvraag en het gedurende de behandeling daarvan laten voortduren van de indicatie. De Wolden, april 2025, De secretaris,

De voorzitter,

A.B. van Ulsen

S.H. Spoormans

-8-