Document · PDF

D. GGD Ontwerpbegroting 2024 inclusief meerjarenraming 2024 - 2027 GGD

Gemeenteraad 29 juni 2023, gemeente De WoldenBij agendapunt: Verzamelvoorstellen GR-en22.764 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Beleidsbegroting | 20 24 Inclusief Meerjarenraming 2024-2027

GGD Drenthe | juni 2023 Mien Ruysweg 1 9408 KA Assen T. (0592) 306 300 E. info@ggddrenthe.nl I. www.ggddrenthe.nl

Inhoud

Inleiding

Beleidsbegroting 2024

De begroting in een nieuw jasje

Programma’s

2.1 2.1.1. 2.1.2 2.1.3. 2.1.4. 2.1.4.

Programma Gezondheid en Leven Advies en beleid Gezondheid & Leven Data & Epidemiologie Milieu en gezondheid Additionele dienstverlening Begroting programma Gezondheid en Leven

6 6 8 10 12 14

2.2 2.2.1. 2.2.2. 2.2.3. 2.2.4. 2.2.5. 2.2.6. 2.2.7 2.2.8

Programma Publieke Zorg en Dienstverlening Infectieziektenbestrijding Tuberculosebestrijding Technische Hygiënezorg Jeugdgezondheidszorg Rijksvaccinatieprogramma Seksuele gezondheid Additionele dienstverlening Begroting programma Publieke Zorg & Dienstverlening

15 15 16 17 18 20 20 22 26

2.3 2.3.1. 2.3.2. 2.3.3. 2.3.4. 2.3.5.

Programma Samen Veilig Openbare Geestelijke Gezondheidszorg, Vangnet & Advies Crises, rampen en incidenten Additionele dienstverlening Begroting programma Samen Veilig Begroting programma Crisis, Rampen en Incidenten

28 28 29 29 34 36

Paragrafen

3.1 3.2 3.3 3.3.1. 3.3.2. 3.3.3. 3.3.4.

Paragraaf Bedrijfsvoering Begroting programma bedrijfsvoering Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Risicobeleid De weerstandscapaciteit Risicoparagraaf Weerstandspositie

37 38 39 39 39 40 42

3.4 3.4.1. 3.4.2. 3.4.3. 3.4.4. 3.4.5.

Paragraaf Financiering Treasurystatuut Risicobeheer Renterisico kortlopende financiering (kasgeldlimiet) Renterisico vaste schuld (renterisiconorm) Europese Monetaire Unie (EMU)-saldo

43 44 44 44 44 44

Financiële begroting

46 2

4.1 4.2. 4.3 4.4 4.5

Begroting 2024 Meerjarenraming 2024-2027 Gemeentelijke bijdragen 2024 - 2027 Reserves en voorzieningen 2024-2027 Incidentele baten en lasten

46 47 49 52 55

Bijlage 1

Verklarende woordenlijst

Bijlage 2

Overige overzichten

Inleiding Ook in 2024 zet GGD Drenthe zich op basis van de herijkte strategie en koers maximaal in om bij te dragen aan de gezondheid van de Drentse bevolking. Dit doen wij vanuit onze rol als expertisecentrum op het gebied van de publieke gezondheid. Hierin zoeken wij nauwe samenwerking met onze opdrachtgevers, de Drentse gemeenten, maar ook met andere partners in ons netwerk van zorg en maatschappelijke dienstverlening. In de voorliggende begroting leest u wat concreet onze voornemens zijn voor 2024. De presentatie van de begroting is anders dan dat u van ons gewend bent. Op basis van onze herijkte strategie en koers is gekozen voor een andere inrichting van onze organisatie. De begroting volgt vanaf 2024 deze nieuwe indeling. In het eerste hoofdstuk wordt dit nader toegelicht. Voor 2024 vragen wij geen verdere uitzettingen voor nieuw beleid. De financiële basis voor onze strategische speerpunten is gelegd en gehonoreerd in de begroting 2023. De beschreven activiteiten in voorliggende begroting zijn een nadere uitwerking daarvan. Namens het algemeen bestuur

Raymond Wanders

Hans Kox

Voorzitter

Secretaris

Beleidsbegroting 2024 1. De begroting in een nieuw jasje De voorliggende begroting 2024 kent een andere indeling dan in voorgaande jaren. Dit is de eerste begroting die de nieuwe indeling van onze organisatie volgt. Van de oude programma’s beschermen, bevorderen, bewaken, jeugd en additioneel zijn we overgegaan naar een nieuwe programma-indeling die op meer inhoudelijke samenhang en synergie is gebaseerd: een programma ‘gezondheid en leven’ waarin de onderdelen gericht op gezondheidsbevordering en preventie zijn samengebracht, een programma ‘samen veilig’, waarin de onderdelen gericht op sociale veiligheid zijn samengebracht, en een programma ‘publieke zorg en dienstverlening’, waarin de ‘productie-onderdelen’ van de GGD zijn samengebracht. Deze nieuwe indeling is eind 2022 geïmplementeerd op basis van een herijkte visie en strategische koers van de GGD. Deze visie en koers zijn vooral geënt op de geleerde lessen uit de COVID-19 periode en de maatschappelijke uitdagingen waarvoor wij ons als samenleving vanuit het perspectief van de publieke gezondheid de komende jaren geplaatst zien. In het kort geschetst gaat het om het volgende. In de COVID-19 pandemie is zichtbaar geworden dat mensen die in een slechte lichamelijke conditie verkeren het meest kwetsbaar zijn om ernstig ziek te worden en een aanzienlijk grotere kans hebben om daaraan te overlijden.

Dit is een zorgelijke ontwikkeling en is het tekenend voor een bredere trend dat de gezondheidsrisico’s van onze bevolking toenemen. Het gevolg hiervan is dat er een steeds groter beroep wordt gedaan op zorg en ondersteuning. Op termijn is dit niet meer houdbaar: de kosten voor de zorg lopen teveel op en er zijn niet genoeg mensen om de zorg te kunnen verlenen. Prognoses geven aan dat als de huidige trend doorzet de helft van de beroepsbevolking in de zorg zou moeten werken. Nederland, en dus ook Drenthe, staat voor een enorme maatschappelijke opgave. Er moet een transitie in gang gezet worden van een gezondheidssysteem gericht op ziekte en zorg, naar een systeem gericht op het versterken van de gezondheid en de veerkracht van inwoners. Dit vraagt om een fundamenteel ander perspectief vanuit een breed scala aan partijen. Er is door het ministerie en tal van partijen binnen de zorg hard gewerkt aan een akkoord en een integrale aanpak van deze opgaven (IZA en GALA). Een zorgakkoord met uitgangspunten waarmee gepoogd wordt antwoord te geven op de vraag hoe we als maatschappij houdbare zorg borgen en zorgen dat we transformeren naar een systeem van ziekte en zorg naar gezondheid en veerkracht. De GGD positioneert zich hierin als belangrijke kennispartner en adviseur waar het gaat over het versterken en bevorderen van de publieke gezondheid.

‘Health for all policies’ is de strategie om de complexe maatschappelijke uitdagingen aan te gaan. Dit laatste vormt de basis van onze herziene ambitie en strategische agenda voor de jaren 2022-2028. Wij positioneren ons als dé strategische kennispartner in de regio op het gebied van gezondheid en sociaal veilig leven. We verzamelen, ontwikkelen, leveren en delen data en kennis die ons inzicht geven in gezondheidsfactoren. We zijn een verbindende schakel en aanjager in de kanteling van het systeem van crisis naar preventie. We dragen fundamenteel bij aan een toegenomen gezondheid, sociale veiligheid en veerkracht van de Drentse samenleving en leefomgeving. Samen met partners in het ecosysteem werken we opgavegericht aan ‘health for all policies’ en stimuleren we het creëren van een duurzame gezonde leefstijl en een veilige en gezonde fysieke en sociale leefomgeving. In het gezamenlijk ecosysteem faciliteren en creëren we randvoorwaarden zodat de Drentse samenleving (gemeenten, instanties, inwoners en bedrijven) vaardig en veerkrachtig is om gezonde keuzes te maken zodanig dat die bijdragen aan langer gezond blijven, veiliger en gelukkiger leven en naar vermogen mee kunnen doen. 5

Hoe we dit in 2024 doen beschrijven we hieronder per programma.

2. Programma’s 2.1

Programma Gezondheid en Leven

In het programma Gezondheid & Leven is de strategische kennis, onderzoeks- en adviesrol van de GGD belegd. De aan het programma verbonden adviseurs leveren integrale (afgestemde) strategische advisering op het gebied van gezondheid en sociale veiligheid aan gemeenten en partnerorganisaties op regionaal niveau. Het fundament van de advisering is gelegen in de duiding van beschikbare (epidemiologische) data, onderzoek en vertaling van en naar (wetenschappelijke) toepasbare kennis en inzichten. De adviseurs vervullen een verbindende schakelrol naar buiten (gemeenten, partners, onderwijs en onderzoek), zowel op inhoudelijke thema’s, op regionaal niveau, maar ook intern. Zij vervullen de kennisfunctie in de rol van ‘makelaar’. Het is de kunst om te bouwen aan een ‘center of expertise’ door slim kennis te halen, samen te brengen, te verbinden, te delen en toepasbaar te maken voor de regio. De kernkracht van het programma is het strategisch partner zijn in de regio. Dit doen we door intensief in- en extern samen te werken in het verbinden van commitment en actie op gedeelde gezondheidsdoelen. We genereren en delen data, kennis, expertise en inzichten. Daartoe ontwikkelen en participeren we in partnerships en strategische allianties waarmee we een omgeving (ecosysteem) weten te creëren waarin de gezondheid van de Drentse inwoners substantieel en duurzaam positief wordt gestimuleerd.

Het programma richt zich primair op: • Strategisch partnerschap: de integrale strategische advisering- en agendering aan gemeenten van vraagstukken (publieke) gezondheid en sociale veiligheid. • Data duiden Doen: het integraal, structureel en op vraag monitoren van (publieke) gezondheid en sociale veiligheid in Drenthe. • Kennispartner: het ontwikkelen, vergroten en delen van kennis op het gebied van (publieke) gezondheid en sociale veiligheid. • Verbinder in het netwerk: van publieke en private partijen (stakeholders), gericht op het versterken van de (fysieke, mentale en sociaal emotionele) gezondheid en veerkracht van de inwoners van Drenthe. • Aanjager, stimulator, facilitator, leider en innovator: gericht op het vormgeven van interdisciplinaire initiatieven en oplossingen die de collectieve beweging van zorg naar gezondheidsbevordering en -bescherming dienen. Concreet wordt dit vormgegeven door de volgende onderdelen die in dit programma zijn ondergebracht.

2.1.1. Advies en beleid Gezondheid & Leven Wij adviseren de Drentse gemeenten over beleid en interventies die de gezondheid van de inwoners versterken en bijdragen aan het verkleinen van gezondheidsverschillen. De advisering richt zich op het met impact beïnvloeden van een gezonde leefstijl en een gezonde leefomgeving. We doen dat op basis van populatie inzichten vanuit (lokale) data en op basis van state of the art wetenschappelijke inzichten ten aanzien van effectief gezondheidsbeleid en bewezen interventies die lokaal toepasbaar zijn. Wij adviseren ook bij lokale en regionale preventienetwerken. We vertalen landelijke initiatieven gericht op het versterken van gezondheid naar de Drentse context. De resultaten van onderzoek en kennis over de lokale situatie vormen daarvoor de basis. 6

Wat willen we bereiken? • We dragen substantieel bij aan het versterken van de gezondheid van de inwoners van Drenthe door gemeenten integraal, op basis van populatiegegevens en wetenschappelijke inzichten gericht te adviseren over het positioneren van gezondheid in het lokale beleid en in te zetten interventies. ‘Health for all policies’ is daarbij een belangrijk uitgangspunt. • We versterken onze kennispositie door het inrichten van kenniscommunities en ontsluiten, verbinden en vertalen ‘state of the art’ (wetenschappelijke) kennis en inzichten op het gebied van gezondheid en vertalen dit actief naar de toepassing ervan in regionaal en lokaal beleid. • We bieden multifactoriaal populatie inzichten inzake gezondheid van de bevolking en factoren die hiermee samenhangen op basis van combinaties van data vanuit verschillende bronnen op regionaal, gemeentelijk en wijkniveau. We agenderen maatschappelijke en gezondheidsvraagstukken door het duiden van Drentse gezondheidsdata, in samenwerking met externe partners. • We initiëren, participeren, regisseren en verbinden in lokale of regionale initiatieven en netwerken gericht op het versterken van de gezondheid van de populatie en dragen zorg voor de ontwikkeling van leernetwerken en kennisdeling.

Wat gaan we daarvoor doen? Integrale advisering gemeenten Gemeenten hebben een belangrijke rol en verantwoordelijkheid waar het gaat om gezondheid, welbevinden en sociale veiligheid van hun inwoners. Ondersteund door data en (wetenschappelijke) kennis en inzichten ondersteunen we de gemeenten bij het formuleren van beleid en interventies die de gezondheid en sociale veiligheid stimuleren. Onze strategische advisering willen we samenhangend (vanuit verschillende perspectieven en inzichten) en aansluitend en passend bij de lokale ambities en beleid vorm geven. Onze adviseurs weten wat de lokale vraagstukken en politieke ambities zijn en zorgen voor een samenhangende (intern afgestemd en zo nodig met betrokkenheid van externe partners) advisering. We vertalen de Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV) die het RIVM in 2024 uitbrengt naar de Drentse situatie. We volgen actief de voortgang van het gemeentelijk gezondheidsbeleid en dragen bij aan (tussen)evaluaties gericht op realisatie van beoogde resultaten. Op basis van populatie inzichten op regionaal, gemeentelijk en lokaal niveau adviseren wij in de vertaling van landelijk naar lokaal gezondheidsbeleid. Belangrijke pijlers daarin zijn: van ziekte en zorg naar gezondheid en veerkracht, achterliggende oorzaken en samenwerking (health for all policies).

IZA en GALA We ondersteunen gemeenten bij de uitvoering van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Gemeenten, GGD, zorgverzekeraars en VWS bouwen met het GALA een fundament onder het preventiebeleid. Het GALA bevat afspraken over te behalen doelstellingen en resultaten op: o het terugdringen van gezondheidsachterstanden, waaronder Kansrijke Start en het belang van de eerste duizend dagen; o een gezonde fysieke leefomgeving die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten; o het versterken van (de verbinding met) de sociale basis; o een gezonde leefstijl; o versterking van de mentale weerbaarheid en mentale gezondheid; o vitaal ouder worden; o domeinoverstijgende inzet vanuit een regionale preventie-infrastructuur. 7

De kennis- en adviesfunctie van de GGD wordt versterkt om gemeenten nog beter van dienst te zijn. Gemeenten kunnen bij de GGD terecht met adviesvragen over het brede scala van thema’s binnen de publieke gezondheid. Kennispartner – center of expertise In onze strategische koers zetten we in op het steviger ontwikkelen van de GGD als expert en kennispartner voor gemeenten en (keten)partners op het gebied van publieke gezondheid. We verzamelen, ontsluiten, ontwikkelen en delen – state of the art- kennis en inzichten op het gebied van gezondheid en sociale veiligheid. Onze ambitie richt zich op het samenbrengen en ontsluiten van kennis (makelaarsrol) en het toepasbaar maken voor inzet in beleid en interventies. Publieke gezondheid en sociale veiligheid beslaan een breed inhoudelijk terrein. Daarom brengen we focus aan, rekening houdend met landelijke ambities en doelstellingen/kaders, maar ook met het perspectief op de specifieke problematiek in Drenthe en tenslotte vanuit de waarneming waar de lokale partners (gemeenten en zorgpartners) de komende jaren hun energie op willen richten (Coalition of the willing). Rondom specifieke thema’s richten we kenniscommunities in en participeren we actief in netwerken met onderzoeks- en onderwijsinstellingen, professionele instituten, zorginstellingen en ketenpartners. We werven subsidies gericht op de ontwikkeling van kennis en innovaties.

We participeren in onderzoekprogramma’s, verbinden ons aan lectoraten, hebben een actief en aantrekkelijk stage- en afstudeerbeleid en zijn een interessante leeromgeving voor trainees, AIOS, coschappen en specialisaties van artsen Maatschappij en Gezondheid. GGD Drenthe participeert in kennisnetwerken zoals de Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Noord Nederland, de werkplaats sociaal domein en Aletta Jacobs School of Public Health. De samenwerking met regionale en bovenregionale onderzoeksbureaus wordt voortgezet in het kader van de academisering. Participatie in lokale en regionale gezondheid gerelateerde netwerken In het bredere netwerk van zorg- en andere partijen zetten wij ons in om ons als expert, verbinder en aanjager van het versterken van de publieke gezondheid op de kaart te zetten. We ontsluiten en delen actief kennis over de publieke gezondheid in Drenthe, agenderen maatschappelijke en gezondheidsvraagstukken en adviseren over kansen voor het versterken van gezondheid.

De inzichten dat gezondheid van een populatie sterk samenhangen met maatschappelijke factoren zijn een belangrijke basis voor de speerpunten waar we op ons richten: o het inrichten van een gezonde sociale en fysieke leefomgeving om gezond leven zo makkelijk en logisch mogelijk te maken; o inzetten op een sterke ‘community’, een sterke sociale basis; o oplossingen voor achterliggende problematiek; o het versterken van de gezondheid en de veerkracht van inwoners; Samenwerking met en tussen verschillende beleidsterreinen en domeinen is hiervoor essentieel (health for all policies). In Drenthe maken we zowel ambtelijk als bestuurlijk deel uit van de governance rond het meerjarenprogramma ‘Drenthe, samen Gezond in Beweging’ en participeren we in expertgroepen rond middelengebruik, gezond gewicht en mentale gezondheid. We zijn partner in het Drents Netwerk Positieve gezondheid. 2.1.2 Data & Epidemiologie Wij bewaken de gezondheid en de leefstijl van de inwoners van Drenthe door de uitvoering van monitoronderzoeken, onderzoek op basis van de registraties van de jeugdgezondheidszorg of andere bronnen. 8

Resultaten en duiding worden teruggekoppeld aan gemeenten en andere partners, en kunnen leiden tot beleidsimpulsen en in te zetten interventies door gemeenten. De monitor geeft inzicht in de effecten van het gemeentelijk beleid en is een belangrijk instrument voor evaluatie van gemeentelijk beleid. We stellen onze data beschikbaar voor gemeenten en verrijken deze steeds meer met data uit andere bronnen van diverse samenwerkingspartners. We ontwikkelen actuele interactieve regio- en gemeentebeelden waarin gezondheid en samenhangende factoren in beeld zijn gebracht. Wat willen we bereiken? • Data vormen een belangrijke bron en basis voor het ontwikkelen van gezondheidsbeleid en interventies. Het ontsluiten en samenbrengen van eigen data en data uit andere bronnen draagt bij aan een integraal en verdiepend beeld van gezondheid op regionaal, lokaal en wijkniveau. Het geeft zicht op samenhangende factoren en ondersteunt gemeenten op gericht, trefzeker en effectief inzetten van beleid en interventies. • Iedere gemeente in Drenthe heeft een actueel integraal en breed populatie inzicht van gezondheid (d.w.z. gezondheid in samenhang met individuele kenmerken, leefstijl, sociale netwerk, leef- en werkomstandigheden en sociale en fysieke omgevingsfactoren). We doen dit door informatie te bieden op provinciaal en gemeentelijk niveau, en zo mogelijk op een nog lager schaalniveau.

Deze informatie betreft verschillende doelgroepen en thema’s en informatie over trends in de tijd op basis van interne en externe bronnen. • Inzicht in de gezondheid en leefstijl van de jeugd in Drenthe en de ontwikkelingen na COVID-19. • De voorbereidingen voor de reguliere Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen zijn gereed en de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen is opnieuw uitgevoerd. • Gemeenten van informatie voorzien vanuit de registraties van de jeugdgezondheidszorg. Wat gaan we daarvoor doen? Datagedreven werken Om een waardevolle bijdrage te kunnen leveren aan de transitie van zorg naar gezondheid en veerkracht is een integraal populatie-inzicht nodig. Dit integrale populatie-inzicht verkrijgen we door opgavegericht samen te werken, data gestuurd te organiseren, het ontwikkelen van een integrale data-infrastructuur, integraal te monitoren en gebruik te maken van innovatieve datatechnieken. Om tot dit beeld te komen werkt epidemiologie samen met andere interne en externe partners om data te delen. Deze data, die binnen en buiten onze organisatie beschikbaar zijn, brengen we samen tot een integraal populatie inzicht. Dit helpt de gemeenten bij het aanbrengen van focus in lokaal beleid en het kiezen van opgaven en interventies. Gezondheidsmonitor In het najaar van 2023 is de reguliere landelijke Gezondheidsmonitor Jeugd uitgevoerd.

In 2024 worden de cijfers geanalyseerd en gepubliceerd op provinciaal en gemeentelijk niveau. Alle belangrijke uitkomsten worden in een toegankelijk vormgegeven samenvatting beschreven. In 2024 worden in samenwerking met andere GGD-en, GGD GHOR Nederland, RIVM en het CBS de voorbereidingen getroffen voor de reguliere Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen. Daarnaast wordt in 2024 opnieuw de Gezondheidsmonitor onder Jongvolwassenen afgenomen. IZA en GALA We ondersteunen en faciliteren gemeenten met gemeentebeelden, data en populatie inzichten in het licht van IZA en GALA. 9

Gegevens jeugdgezondheidszorg Epidemiologie voorziet alle gemeenten van gegevens over onder- en overgewicht en andere onderwerpen verzameld tijdens de contactmomenten JGZ overeenkomstig de jaren voor de corona pandemie. Panelonderzoek Ons GGD panel is een kwalitatief onderzoeksinstrument waarmee in een relatief korte tijd ervaringen, belevingen en meningen van inwoners van Drenthe in beeld kunnen worden gebracht. In 2024 bevragen we met regelmaat ons eigen panel over actuele onderwerpen gerelateerd aan gezondheid. 2.1.3. Milieu en gezondheid We adviseren gemeenten over de manier waarop de fysieke en sociale leefomgeving kan bijdragen aan gezondheid en over gezondheidsbescherming t.a.v. milieuthema’s waar gezondheidsrisico’s te verwachten zijn. Denk aan thema’s als luchtkwaliteit, geluid, geur, bodem, straling, kwaliteit binnenmilieu, klimaatverandering, energietransitie en meer. Gezondheidsrisico’s omvat ook ongerustheid, hinder en/of overlast. Daarnaast geven we voorlichting en advies over het effect van het binnen- en buitenmilieu op de gezondheid. Binnen de crisisorganisatie adviseren we over het effect van schadelijke stoffen op de gezondheid bij incidenten met gevaarlijke stoffen vanuit de vanuit een noordelijke GAGS poule (gezondheidskundig adviseur gevaarlijke stoffen).

Wat willen we bereiken? • We zijn bij alle twaalf gemeenten betrokken als deskundige partner bij de ontwikkeling en advisering van de omgevingsvisie en omgevingsplannen en nemen hierin actief deel. • In omgevingsvisies en omgevingsplannen is aandacht voor het belang van een gezonde leefomgeving. Gemeenten wegen de impact op gezondheid mee bij het beoordelen van vergunningaanvragen. We ontwikkelen ons als erkend adviseur in het fysieke domein. Door vroegtijdig betrokken te zijn bij plannen die de leefomgeving veranderen dragen we bij aan een gezondheid bevorderende leefomgeving van de inwoners. • We adviseren over de gevolgen van de energietransitie voor de gezondheid. • In 2024 verwachten we dat de Omgevingswet van kracht zal zijn, waarbij de GGD partner is waar het gaat om advisering inzake gezondheidseffecten. • We verhogen de kwaliteit van advisering door het verstevigen en ontwikkelen onze kennis en expertrol op dit domein zodat gemeenten deskundig met actueel ontsloten kennis geadviseerd worden bij hun vraagstukken. • We zetten in op een poule van Gezondheidskundig Adviseurs Gevaarlijke Stoffen (GAGS) vanuit een grotere regio dan Noord-Nederland vanwege een tekort aan opgeleide functionarissen.

Wat gaan we hiervoor doen: Gezonde leefomgeving Het creëren van een gezonde sociale en fysieke leefomgeving is een krachtige manier om gezondheidsproblemen te voorkomen en gezondheid van inwoners te bevorderen. De Omgevingswet biedt veel kansen om de leefomgeving gezonder in te richten. Met de twaalf gemeenten in Drenthe en in nauwe samenwerking met de Veiligheidsregio en de Regionale Uitvoeringsdienst ontwikkelt de GGD zich als adviseur van gemeenten bij het opstellen van omgevingsvisies, omgevingsplannen en bij vergunningverlening bij grotere bouwplannen. We zijn actief lid van het Omgevingsplatform Drenthe (OPD).

De GGD stelt zich daarbij als doel dat met de inrichting van de leefomgeving van inwoners van Drenthe de gezondheid wordt beschermd en in positieve zin beïnvloed kan worden. Door vroegtijdig betrokken te zijn bij plannen die de leefomgeving veranderen kan de GGD door het inbrengen van unieke expertise behulpzaam zijn bij het in beeld brengen van consequenties van verandering van de leefomgeving en het adviseren over de leefomgeving in relatie tot de gezondheid van de inwoners van Drenthe. We werken samen binnen regionale netwerken, met andere GGD-en en kennisinstituten zoals het RIVM. De kansen van een gezonde leefomgeving worden steeds meer gezien. Adviesvragen aan de GGD zullen naar verwachting toenemen in aantal en in complexiteit. Om de Drentse gemeenten optimaal te kunnen blijven ondersteunen bij de implementatie en uitvoering van de Omgevingswet zullen additionele afspraken worden gemaakt met de individuele gemeenten. Kennisfunctie en Samenwerking Noord Nederland Milieu en de effecten van klimaatontwikkelingen nemen een steeds grotere plaats in waar het gaat om gezondheidsbedreigingen van de bevolking. De huidige omvang van de adviesfunctie binnen de GGD Drenthe op dit domein is, in het licht van genoemde ontwikkeling, te smal en te kwetsbaar om ook in de toekomst de gemeenten op deze toenemende majeure vraagstukken deskundig te kunnen adviseren.

Daarom zijn we gestart met een Noord Nederlandse Samenwerking op dit domein om zodoende meer robuustheid en deskundigheid te kunnen borgen. Deze samenwerking zal ook in 2024 verder en steviger worden ingericht. Daarnaast zullen we ook op dit specifieke domein steviger inzetten op het invullen van onze rol als kennispartner door het ontsluiten en delen van kennis op basis van o.a. het realiseren van kenniscommunities met onderzoeks- en onderwijsinstellingen en andere partners in dit veld. Klimaat Klimaat is een breed onderwerp waar we als GGD en gemeenten een steeds grotere rol in (zullen) krijgen. Als gevolg van de energietransitie en de doelstellingen die het kabinet wil realiseren verwachten we een toename aan vragen te krijgen over de wijze waarop de energietransitie de leefomgeving zal beïnvloeden. De GGD adviseert de woningbouwcorporaties over de wijze waarop het binnenmilieu bij Nul-Op-de Meter (NOM) woningen gezond gehouden kan worden. Daarnaast blijven we gemeenten adviseren bij vragen over gezondheidsaspecten van windturbines, NOM woningen en andere ontwikkelingen en technologieën. In toenemende mate wordt de GGD betrokken bij visies rondom klimaatadaptatie. Dit omvat de manier waarop we ons moeten aanpassen aan een veranderend klimaat in het licht van gezondheid en gezondheidsbescherming.

Denk hierbij aan vraagstukken rondom hitte, droogte, wateroverlast en overstromingen. De GGD adviseert de gemeenten bij het opstellen van visies en uitvoeringsagenda’s. Gezondheidskundig Adviseurs Gevaarlijke Stoffen (GAGS) De GAGS kan bij crises en rampen worden ingezet. Ook doet de GAGS mee aan oefeningen en informeert onze ketenpartners over de rol en meerwaarde van de GAGS bij crises en rampen. We vinden het belangrijk om 24/7 bereikbaarheid en beschikbaarheid blijvend te kunnen garanderen. Daarom hebben we verbinding in Noord Nederland en andere regio’s om gezamenlijk invulling te geven aan de GAGS-poule. Deze verbinding is goed voor de beschikbaarheid maar ook om een goed en gedegen kennis- en leernetwerk op te bouwen. Behandelen van meldingen en klachten Inwoners van Drenthe kunnen bij ons terecht met vragen, meldingen of klachten over het effect van het binnen- of buitenmilieu op de gezondheid. Dat geldt ook voor gemeenten en provincie. Bij (risico op) 11

blootstelling aan gevaarlijke stoffen bij incidenten wordt de gezondheidskundig adviseur gevaarlijke stoffen (GAGS) ingezet. Begroot 2024 Aantal meldingen/klachten • Binnenmilieu Aantal beleidsadviezen Aantal GAGS inzetten in Drenthe Aantal gemeenten waarin M&G actief is i.h.k.v. de Omgevingswet

Begroot 2023

Begroot 2022

Realisatie 2022

170 65 50 30

96 63 66 28

2.1.4. Additionele dienstverlening Impuls versterking kennisfunctie GGD Tot april 2024 versterken we vanuit een ZonMW subsidie de kennis- en adviesrol van de GGD. Het doel is het stimuleren van kennisuitwisseling op verschillende niveaus (landelijk, regionaal en lokaal). De kennisuitwisseling betreft zowel wetenschappelijke kennis als ervaringskennis. Daarbij dient gebruik gemaakt te worden van een erkende interventie met aansluiting op de lokale context. In Drenthe is gekozen voor het bevorderen van de implementatie van de interventie Kind naar Gezond Gewicht, inclusief het monitoren en het evalueren van de implementatie. In eerste instantie richten we ons hierbij op invoering in de gemeenten Assen en Coevorden. Met de verrijkte kennis adviseren we vervolgens ook de overige tien gemeenten over de implementatie van Kind naar Gezond Gewicht. Kansrijke Start Het landelijke actieprogramma Kansrijke Start ving aan in 2018 en inmiddels is er een vervolgaanpak voor de jaren 2022-2025. Kansrijke Start zet in op de eerste cruciale duizend dagen van het leven. Deze eerste duizend dagen vormen het fundament waar de rest van het leven op wordt gebouwd. De missie van Kansrijke Start is om alle kinderen een Kansrijke Start te geven, waarbij alle ouders in staat moeten worden gesteld om hun kind een gezond en veilig begin van het leven te geven.

De ambitie is in iedere gemeente structureel een lokale Kansrijke Start-aanpak inclusief interventies te realiseren. Deze lokale aanpak moet verder worden versterkt, uitgebouwd en geborgd op weg naar een gezonde generatie in 2040. Het programma kent drie actielijnen: voor, tijdens en na de zwangerschap tot en met de eerste twee levensjaren. Actielijn 1, voor de zwangerschap: zoveel mogelijk kwetsbare ouders zo goed mogelijk voorbereiden op hun zwangerschap en daarnaast het voorkomen van ongeplande en onbedoelde zwangerschappen in kwetsbare gezinnen. Actielijn 2, tijdens de zwangerschap: het beter signaleren van medische en sociale problemen bij (a.s.) kwetsbare ouders en toe geleiden naar steun op maat. Actielijn 3, na de zwangerschap: meer kwetsbare ouders zijn toegerust voor het ouderschap en de opvoeding. Minder baby’s en jonge kinderen worden uit huis of onder toezicht geplaatst. GGD Drenthe heeft een ondersteunende en adviserende en verbindende rol bij de lokale coalities Kansrijke Start in alle 12 gemeenten. Op basis van de door GGD Drenthe gemaakte regiobeelden Kansrijke Start kan, samen met partners, het gesprek worden gevoerd over de mogelijke inzet van beleid en de monitoring hierop. We zijn onderdeel van het landelijke en regionale netwerk Kansrijke Start en brengen opgedane kennis en expertise in, richting gemeenten en partners in het sociaal en medisch domein. 12

Daarnaast geven we uitvoering aan vrijwel alle onderdelen/interventies van Kansrijke Start zowel vanuit de basistaken als additioneel: Nu Niet Zwanger, Pré- en Voorzorg, Prenataal huisbezoek, Samen ouders groepen, Gezonde School-aanpak, voorlichting Seksuele Gezondheid, inzet van de jeugd gezondheidsverpleegkundige in de lokale coalities Kansrijke/Goede Start en vroegsignalering op basis van de GIZ-methodiek (gezamenlijke inschatting zorgbehoefte). Nu niet zwanger Nu Niet Zwanger (NNZ) is een programmaonderdeel van Kansrijke Start en biedt ondersteuning aan mensen in een kwetsbare situatie bij het maken van een bewuste keuze over het moment van hun kinderwens. Dit moet voorkomen dat zij onbedoeld zwanger raken. Nu Niet Zwanger is een preventief en vrijwillig programma. Wij zijn regionaal trekker van het programma. De coördinatie en uitvoering ligt bij de projectleider en inhoudelijk coördinatoren NNZ. De inhoudelijk coördinatoren hebben een goed netwerk in zowel het sociale als het medische domein en onderhouden en breiden dit netwerk waar mogelijk nog verder uit. Ze dragen zorg voor het werven, scholen en ondersteunen van de aandachtsfunctionarissen in de aangesloten organisaties. In 2023 is gewerkt aan de uitbreiding en borging van NNZ binnen de Publieke gezondheid. De borging van het programma wordt ook landelijk begeleid en ondersteund met registratie en kwaliteit.

Het aantal aangesloten organisaties met aandachtsfunctionarissen NNZ stijgt. De meeste mensen in een kwetsbare situatie zijn vaak al in beeld bij een of meer van deze organisaties. Professionals binnen deze organisaties worden ondersteund in het voeren van het gesprek over kinderwens, seksualiteit en anticonceptie. Indien nodig kan opschaling bij complexe casuïstiek plaatsvinden vanuit de betrokken organisatie naar de inhoudelijk coördinator. We werken er naartoe dat de ondersteuning vanuit NNZ beschikbaar is voor alle mensen in een kwetsbare situatie. Gezonde School-aanpak De gezonde school aanpak is een onafhankelijke advisering waarbij de GGD met scholen in gesprek gaat over het beleid in de scholen en met scholen samen een plan maakt hoe de gezondheid van de jeugd te verbeteren. Scholen worden hierbij begeleid door een deskundige Gezonde school adviseur (GSA). De GSA kan op basis van data en gezondheidsonderzoek van leerlingen gericht kijken hoe de gezondheid verbeterd kan worden. Wij kunnen een standaard aanbod bieden aan alle kinderen/scholen in Drenthe binnen alle vormen van onderwijs door uitbreiding van onze GSA's en door de JGZ-verpleegkundigen te faciliteren in hun rol van ambassadeur voor de Gezonde School. Dit zal ertoe leiden dat alle kinderen via de scholen dezelfde kansen krijgen op een gezonder leven.

Jong leren eten Het programma Jong Leren eten heeft als doel om kinderen en jongeren van 0-18 jaar meer in aanraking te brengen met kennis en activiteiten over voeding, zodat ze zelf gezonde en duurzame keuzes kunnen maken. Het programma ondersteunt kinderopvang en onderwijs (PO, VO en MBO). Jong Leren Eten richt zich in de uitvoering in eerste instantie op intermediaire partijen die contacten en toegang hebben tot de einddoelgroep (kinderopvang en onderwijs), daar waar dit het thema voeding/voedsel betreft. Jong Leren Eten brengt partijen/organisaties bij elkaar uit het ‘groene’ duurzaamheidsdomein en het ‘witte’ gezondheidsdomein. Jong Leren Eten stimuleert hun samenwerking en afstemming, zowel op landelijk niveau als op provinciaal/regionaal niveau. Daarbij staat de vraag van de school of het kinderopvangcentrum centraal.

2.1.4. Begroting programma Gezondheid en Leven

Programma Gezondheid en Leven

Baten

Taak

Product

Basis

Epidemiologie Gezondheidsbevordering Milieu en Gezondheid

Totaal Basis Additioneel

Epidemiologie Gezondheidsbevordering Kansrijke Start

Totaal Additioneel Totaal Baten Lasten

Basis

Totaal Basis Additioneel

Epidemiologie Gezondheidsbevordering Milieu en Gezondheid Epidemiologie Gezondheidsbevordering Kansrijke Start

Totaal Additioneel Totaal Lasten Reserveringen

Basis Totaal Basis Additioneel

Totaal Additioneel Totaal Reserveringen Totaal Gezondheid en Leven

Epidemiologie Epidemiologie Gezondheidsbevordering Kansrijke Start

Rekening 2022 454 447 557 1.457 92 209 128 429 1.886 -478 -416 -568 -1.462 -86 -199 -119 -404 -1.866 -9 -9 -6 -10 -9 -25 -33 -13

Primitieve Begroting begroting 2024 2023 449 473 406 833 552 609 1.407 2.029 122 114 190 148 130 140 442 403 1.849 2.318 -443 -530 -406 -833 -552 -609 -1.400 -2.086 -119 -111 -188 -138 -121 -131 -427 -380 -1.827 -2.352 -7 57 -7 57 -4 -3 -2 -10 -9 -9 -15 -23 -22 34 0 0

De stijging van de begroting 2024 wordt onder andere veroorzaakt door de loon- en prijscompensatie voor 2024 van 8,2%. Voor de additionele begroting 2024 is de additionele beheersbegroting 2023 bepalend. In 2024 zijn extra structurele middelen van € 250.000 opgenomen voor de versterking van de strategische advies- en kennisfunctie binnen het programma Gezondheid en Leven. Daarnaast heeft een gewijzigd formatieplan voor Gezondheidsbevordering geleid tot een overheveling van programma Bedrijfsvoering naar programma Gezondheid en Leven van € 100.000. Daarnaast wordt in 2024 het volwassenen- en ouderenonderzoek uitgevoerd. De kosten worden gedekt uit de egalisatiereserve.

2.2

Programma Publieke Zorg en Dienstverlening

Naast de rol van adviseur en kennispartner op het gebied van publieke gezondheid is bij de GGD ook een aantal wettelijke taken - deels verplicht, deels additioneel – belegd die primair zijn gericht op de uitvoering van diensten. Ook in dit programma ambiëren we een manier van werken en samenwerken waarin, naast integraliteit, gezondheid, en preventie, ook ‘operational excellence’ en efficiëntie centraal staan. Samenwerking draait hier om de vraag: ‘wat is nodig en behulpzaam’. Hierbij gaat het bijvoorbeeld over het zo effectief, efficiënt en klantgericht mogelijk inrichten van een goede infectieziektenbestrijding, toezichtstaken, jeugdgezondheidszorg en forensische geneeskunde. Tevens is ook binnen dit programma het datagericht werken van groot belang, zodat we onze inzet daar kunnen plegen waar het nodig is. Concreet wordt dit vormgegeven door de volgende onderdelen die in dit programma zijn ondergebracht. 2.2.1. Infectieziektenbestrijding GGD Drenthe zet zich in voor het voorkómen, opsporen en bestrijden van infectieziekten. Wat willen we bereiken? • Een toekomstbestendige infectieziektenbestrijding. • Een grotere rol voor preventie om daarmee gezondheidsschade door infectieziekten te beperken. Wat gaan we daarvoor doen? De afgelopen jaren hebben laten zien hoe belangrijk infectieziekten en de preventie daarvan kunnen zijn.

Het is duidelijk geworden wat de gevolgen van een grootschalige infectie-uitbraak kunnen zijn op verschillende aspecten van het leven. Afgelopen jaren hebben de GGD-en onvoldoende middelen gekregen om alle taken uit te voeren, zoals we dat hadden willen doen. Vanuit het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) krijgen de GGD-en in 2023 en 2024 aanvullende middelen, waarmee de infectieziektebestrijding op het niveau kan komen dat nodig is om onze doelstellingen van voorkomen, opsporen en bestrijden, te realiseren. Deze middelen zullen ingezet worden om risicogroepen beter in beeld te krijgen, betere samenwerking te bevorderen tussen ketenpartners en aanvullend onderzoek te doen naar infectieziekten. We zullen in 2024 blijven onderzoeken of onze dienstverlening aansluit bij behoeftes van burgers en partners. Met deze kennis zullen we eerder het gesprek aangaan over infectiepreventie en welke adviezen daarbij van toepassing zijn. We zullen onze werkzaamheden nog meer baseren op data. Datagestuurd werken zal beter inzichtelijk maken waar gezondheidsrisico’s aanwezig zijn en wat nieuwe ontwikkelingen en opkomende infectieziekten zijn. Hiermee kunnen we snel en adequaat de juiste adviezen geven waarmee wij (in samenwerking met partners) in een vroeg stadium infecties kunnen voorkomen en bestrijden.

We zullen onze taken meer proactief uitvoeren en meer de focus leggen op actieve preventie. Dit zal inhouden dat we gaan inzetten op voorlichting, scholing, audits, onderzoek en onderwijs. Hiernaast blijven we tijdig alle binnengekomen meldingen, zowel artikel 26 als individuele, tijdig afhandelen conform de geldende richtlijnen hieromtrent. We gaan dus meer en intensiever samenwerken met verschillende partners in het stadium waarin nog geen sprake is van een infectieuitbraak. Met dit opgebouwde netwerk zijn we sneller in staat om kwalitatief goed 15

advies te geven. Ook zullen we bestaande samenwerkingsverbanden verstevigen en uitbouwen. In het kader van opleiden tot nieuwe IZB-professionals zullen we bijvoorbeeld samenwerken met omringende GGD-en, waardoor we borgen dat de medische expertise geborgd is voor de toekomst Hieronder geven wij aan wat onze verwachte aantallen meldingen zijn in 2024. We hebben ervoor gekozen om bepaalde indicatoren niet meer op te nemen in de begroting. Dit omdat deze indicatoren niet goed reflecteren hoe we de werkzaamheden hebben uitgevoerd. Ook zijn dit geen landelijke indicatoren, zodat we door het weglaten van deze indicatoren, beter aansluiten bij landelijke regelgeving. Begroot 2024 Aangiften meldingsplichtige ziekten (art.26) m.u.v. COVID-19 em MPOX Individuele meldingsplichtige infectieziekten Totaal aantal meldingen infectieziekten Aantal oefeningen draaiboeken outbreaks Aantal openbare gezondheidszorg-diagnostieken Aantal besmettingen met hepatitis A per 10.000 inwoners Aantal georganiseerde groepsvoorlichtingen gericht op infectiepreventie

Begroot 2023

Begroot 2022

Realisatie 2022

164

1.110 1.200 n.v.t. n.v.t. n.v.t.

1.110 1.200 2 30 0,1

1150 1.314 0 2 0,04

n.v.t.

2.2.2. Tuberculosebestrijding In de bestrijding van tuberculose werkt GGD Drenthe samen met het Regionaal Expertise Centrum. Er wordt gescreend bij risicogroepen en indien nodig wordt behandeling ingezet. De dienstverlening wordt uitgevoerd door GGD Groningen via een dienstverleningsovereenkomst. Wat willen we bereiken? • Goede adequate TBC zorg in Drenthe gericht op alle specifieke doelgroepen, met name ook migranten. Wat gaan we daarvoor doen? We voeren zowel screening, behandeling en voorlichting uit waar dit nodig is. Dit doen we met inzet van geschoold en bekwaam personeel waarbij we gebruik maken van de meest actuele richtlijnen. Waar nodig zetten we de MRU (mobiele röntgen unit) in. We bevorderen de samenwerking binnen 3-Noord en stemmen daarbinnen af. Begroot 2024 Aantal BCG vaccinaties Latente tuberculose infectie aangemeld Aantal opgespoorde latente infecties TBC per 100.000 inwoners in het werkgebied Aantal mantouxtesten om TBC vast te stellen Aantal röntgenfoto’s van de longen Aantal nieuwe patiënten Aantal nieuwe TBC gevallen per 100.000 in het werkgebied

Begroot 2023

Begroot 2022

Realisatie 2022

130 15

71 9

3,05

1,81

350 400 12 2,44

128 608 22 4,42

2.2.3. Technische Hygiënezorg Technische Hygiënezorg (THZ) houdt toezicht op de kinderopvang door inspecties en voorlichting. Daarmee wordt de veiligheid, hygiëne en gezondheid bevorderd. Daarnaast worden tatoeage- en piercingshops geïnspecteerd. Wat willen we bereiken? • We dragen bij aan de bevordering van de veiligheid, hygiëne en gezondheid bij kinderopvanglocaties. THZ stemt af met de teams infectieziektebestrijding, milieu en gezondheid en het programma Samen Veilig. • Onze inspectierapporten zijn van goede kwaliteit en volgens de landelijke richtlijn opgesteld. Daarop kunnen gemeenten hun handhavingstaak rond de kwaliteit van de kinderopvang baseren. • We informeren gemeenten over ontwikkelingen en trends in het naleven van de Wet Kinderopvang op kindercentra. • We dragen bij aan infectiepreventie door hygiëne-inspecties uit te voeren bij de tatoeage-en piercingshops. Op basis van deze audits worden er vergunningen verleend aan de shops. Wat gaan we daarvoor doen? Inspecties Kinderopvang We voeren inspecties uit op alle kinderopvangcentra in de gemeenten. Elke geregistreerde locatie krijgt een inspectiebezoek. Het gaat hierbij om kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang, gastouderbureaus. We hebben daarbij inzicht in de kwaliteit van de kinderopvang door de uitvoering van inspecties op basis van de Wet kinderopvang.

Het gaat hierbij om veiligheid, gezondheid, pedagogische kwaliteit, kwaliteit van het personeel en de werkwijze op de kinderopvanggroepen. We blijven in gesprek met houders en kunnen onze bevindingen goed onderbouwen. De toezichthouders hebben een onafhankelijke rol en houden daarin ook rekening met het beleid van de gemeenten. De inspecties bij geregistreerde gastouders vinden plaats via een steekproef. Sinds 2023 is de wettelijke steekproef opgehoogd van 5% naar 50%. Tattoo en Piercing De locaties waarbij de vergunning verloopt worden bezocht en wanneer zij voldoen wordt een vergunning uitgeschreven.

Begroot 2024 Reguliere inspecties Inspecties KDV/BSO/GOB Gastouders nieuw en steekproef 5% Totaal regulier Onvoorzien inspecties KDV, BSO/GOB nieuw (OVR + ONR) KDV, BSO/GOB/GO nader onderzoek of herstelaanbod KDV, BSO/GOB/GO inspectie incidenteel GO ophoging steekproef > 5% Totaal onvoorzien Aantal inspecties Tattoo & piercing Totaal

Begroot 2023

Begroot 2022

Realisatie 2022

657 240 897

670 247 917

628 154 782

140 200 120 250 710

150 158 115 166 589

72 175 76 226 549

1.657

1.556

1.382

2.2.4. Jeugdgezondheidszorg Alle kinderen in Nederland hebben het recht om zo gezond, veilig en kansrijk op te groeien. Dat betekent dat de JGZ staat voor het kind, de belangen van het kind behartigt en zich inzet op alle terreinen waarop het leven van een kind zich afspeelt. Dit kan al starten tijdens de zwangerschap. Als er eerder goede ondersteuning is in kwetsbare situaties komt dat ten goede aan betere geboorte uitkomsten en beter toekomstperspectief. Voor de groep 0-18 jaar voeren we de JGZ in acht Drentse gemeenten uit en in alle Drentse gemeenten de 4-18 jaar. In het rapport ‘Kiezen voor Houdbare Zorg. Mensen, middelen en maatschappelijk draagvlak’ dat in september verscheen, komt de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid tot de conclusie dat we – om de groei van de zorg te begrenzen – beter moeten kiezen waar de prioriteiten in de zorg liggen. Leidend zijn hierbij twee uitgangspunten. Waar kunnen we de meeste gezondheidswinst behalen? En in welke delen van de zorg moeten kwaliteit en toegankelijkheid versterkt worden? De jeugdgezondheidszorg als preventieve basisvoorziening voor ieder kind en gezin is één van de oplossingsrichtingen die bij kan dragen aan deze prioritering, en aan het keren van het tij wat betreft de alsmaar stijgende zorgkosten. De JGZ ziet met regelmaat vrijwel alle kinderen en gezinnen in Drenthe gedurende een lange periode.

Door vroegsignalering, preventieve interventies, normalisering en het bieden van lichte opvoedondersteuning leveren we een belangrijke bijdrage aan het bewust en veilig laten opgroeien van kinderen tot gezonde volwassenen. We willen een groter aandeel hebben in het afleveren van gezonde en veerkrachtige generaties in Drenthe. De kinderen die kwetsbaar zijn, hebben meer preventieve ondersteuning nodig en voor hen willen we er nog meer zijn. De focus van de JGZ ligt op minder steun waar dat kan, en meer steun waar dat nodig is, vanuit een aanbod dat overal voor ieder kind beschikbaar is. Wat willen we bereiken? • Taakherschikt werken is in 2024 volledig ingevoerd. • Het werken met slimme vragenlijsten in de peuterleeftijd wordt geëvalueerd en bijgesteld.

• • • • •

De gezondheidsonderzoeken in Speciaal Basisonderwijs en Speciaal Onderwijs worden uitgevoerd met behulp van slimme vragenlijsten. Het dashboard schoolonderzoeken basisonderwijs wordt doorontwikkeld. De informatie uit het dashboard wordt vertaald naar een collectieve aanpak. De methode MAZL is geborgd in de verzuimbewaking op scholen. Op basis van de opgehaalde ervaringen vanuit het PPP-onderzoek (ervaringen van klanten en medewerkers) worden verbeterplannen opgesteld en uitgevoerd. De aanbestedingsprocedure van het digitale kinddossier KD-plus wordt opgestart.

Wat gaan we daarvoor doen? 2024 is het jaar waarin taakherschikking volledig wordt geïmplementeerd. Aan het einde van het jaar zal er in de 0-4 zorg volledig taakherschikt gewerkt kunnen worden. Voor de peuterleeftijd wordt er daarnaast gebruik gemaakt van een slimme vragenlijst waarbij ouders direct tips en adviezen ontvangen. De eerste stappen van de modernisering van de gezondheidsonderzoeken op het Speciaal Onderwijs zullen worden gemaakt en de effecten van maatwerk en flexibiliteit in de dienstverlening worden in 2024 goed zichtbaar. Op basis van informatie uit de gezondheidsonderzoeken zal er een dashboard beschikbaar zijn waaruit informatie gedistilleerd kan worden voor collectieve, preventieve aanpak. We verwachten dat in 2024 de focus bij de JGZ-professionals meer komt te liggen bij de adviserende taken rondom jeugdbeleid, en daarmee komt er ook meer aandacht voor ondersteuning van collectieve interventies. In 2024 zal verzuimbegeleiding, met behulp van de methode MAZL, geborgd zijn. Hierbij is ook aandacht noodzakelijk voor ziekteverzuim op het MBO-onderwijs. Het continu verbeterproces met behulp van het programma PPP-zorg is inmiddels een feit geworden. Hiermee kan in de dienstverlening beter worden aangesloten bij wensen en behoeften van onze klanten. We voeren de interventies pre- en voorzorg uit om kwetsbare zwangeren te ondersteunen.

Hierbij wordt nauw samengewerkt met de geboortezorgketen en is de jeugdverpleegkundige vaste partner bij de lokale coalitie Kansrijke/Goede Start en neemt deel aan de multidisciplinaire overleggen m.b.t. de zwangeren in een meer kwetsbare situatie. Tot slot wordt in 2024 gestart met de aanbesteding van het digitale kinddossier KD-plus.

Begroot 2024 in zorg: 0-4 jaar 4-12 jaar 12-18 jaar Totaal in zorg Bereik: 0-4 jaar 4-12 jaar 12-18 jaar Totaal bereik Aantal individuele contacten: 0-4 jaar 4-12 jaar 12-18 jaar Totaal individuele contacten Niet verschenen zonder bericht

Begroot 2023

Begroot 2022

Realisatie 2022

12.000 40.000 35.000 87.000

12.636 39.163 35.037 86.836

11.000 14.000 9.000 34.000

14.092 13.112 8.300 35.504

50.000 21.500 12.000 83.500 8,0%

47.317 21.612 13.762 82.691 12,6%

2.2.5. Rijksvaccinatieprogramma Met de uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) worden kinderen beschermd tegen ernstige infectieziekten. Wat willen we bereiken? • Tijdens de Coronapandemie zijn de vaccinatiecijfers landelijk en in Drenthe gedaald. De ambitie is om de vaccinatiegraad in Drenthe weer terug te krijgen richting het niveau van vòòr de pandemie. Wat gaan we daarvoor doen? In 2023 en in 2024 zetten we in op meer samenwerking met andere onderdelen van GGD Drenthe waar gevaccineerd wordt, zoals de reizigersvaccinaties en de COVID-vaccinaties. Met deze samenwerking waarbij we inzetten op één herkenbaar vaccinatieloket, met daarnaast ruimere mogelijkheden tot het maken van een afspraak op maat, proberen we de drempel voor ouders/jongeren te verlagen om vaccinaties te halen. Begroot 2024 Vaccinatiegraad DKTP kleuters Vaccinatiegraad DTP basisschool Vaccinatiegraad BMR basisschool Vaccinatiegraad HPV meisjes Vaccinatiegraad HPV jongens Vaccinatiegraad Men ACWY Vaccinatiegraad MKV

Begroot 2023

94,0% 94,0% 94,0% 70,0% 50,0% 90,0% 76,0%

Begroot 2022

94,0% 94,0% 94,0% 70,0% 60,0% 92,0% 70,0%

95,0% 95,0% 95,0% 60,0% 60,0% 90,0% 70,0%

Realisatie 2021 92,8% 92,7% 92,9% 70,9% nvt 88,5% 76,0%

Gerealiseerde cijfers over 2022 volgen in de 2e helft van 2023 via het RIVM. 2.2.6. Seksuele gezondheid De GGD zet zich in voor een goede seksuele gezondheid voor de Drentse inwoners. Seksuele Gezondheid is een belangrijk onderdeel van iemands mentale en fysieke welzijn en gezondheid. Het huidige kabinet onderschrijft de volgende werkdefinitie door de WHO: 20

‘Seksuele gezondheid is een met seksualiteit verbonden toestand van fysiek, emotioneel, mentaal en sociaal welzijn. Seksuele gezondheid is dus meer dan alleen de afwezigheid van ziekte, disfunctie of zwakte. Seksuele gezondheid vereist een positieve en respectvolle benadering van seksualiteit en seksuele relaties. Seksuele gezondheid vereist ook het mogen en kunnen aangaan van plezierige en veilige seksuele ervaringen; zonder dwang, discriminatie en geweld. Om seksuele gezondheid te bereiken en te behouden, moeten de seksuele rechten van alle personen worden gerespecteerd, beschermd en gerealiseerd.’ Seksuele gezondheid heeft dus een brede context. GGD Drenthe zet zich daarom in voor een goede seksuele gezondheid voor de Drentse inwoners. We houden ons naast seksueel overdraagbare aandoeningen (soa’s) of hiv, het voorkomen van onbedoelde zwangerschappen en het voorkomen van seksueel grensoverschrijdende gedrag of geweld, bezig met dat inwoners door kennis, vaardigheden en in vrijheid eigen invulling kunnen geven om plezierige, veilige en gelijkwaardige seksuele belevingen aan te kunnen gaan.

Wat willen we bereiken? • Inwoners van Drenthe zijn dusdanig goed geïnformeerd dat zij op basis hiervan in staat zijn om keuzes te maken over hun seksuele gezondheid en de keuzes van anderen te respecteren, met als doel prettige, vrijwillige en veilige seks, beschermd tegen soa’s en hiv, seksueel geweld en onbedoelde zwangerschap. •

Inwoners van Drenthe hebben toegang tot passende, betaalbare, en kwalitatief goede (seksuele) gezondheidsvoorzieningen, zorg, advies, ondersteuning en bescherming bij hulpvragen en problemen rond hun seksuele gezondheid, inclusief soa en hiv.

Wat gaan we daarvoor doen? Preventie en behandeling van seksueel overdraagbare aandoeningen, seksualiteitsvragen We zetten in op uitbreiding van collectieve preventieactiviteiten. We geven voorlichting, trainingen en publieksinformatie daarnaast zetten we ook in op individuele preventie en behandeling, via spreekuren en testfaciliteiten. Denk hierbij o.a. aan PrEp spreekuren voor mannen die seks hebben met mannen, seksualiteit vragen counseling. In 2024 wordt meer ingezet op de collectieve preventie. Individuele preventie blijft gericht op de risicogroepen jongeren onder de 25, mannen die seks hebben met mannen (MSM), migranten, sekswerkers en LHBT. Gezond seksueel gedrag van kinderen en jongeren GGD Drenthe vindt gezondheid van binnen de voorlichtingen over seksualiteit op scholen blijven we aandacht besteden aan een respectvolle omgang met elkaar, keuzes te maken over hun seksuele gezondheid en de keuzes van anderen te respecteren, met als doel prettige, vrijwillige en veilige seks, beschermd tegen soa’s en hiv, seksueel geweld en onbedoelde zwangerschap. Samen met de jeugdgezondheidszorg en binnen de Gezonde School methodiek en Kansrijke start besteden we aandacht aan het bespreekbaar maken van de seksuele ontwikkeling vanaf de vroege jeugd.

Begroot 2024 Seksuele gezondheid Activiteiten/campagnes onder jongeren Activiteiten onder migranten Activiteiten onder LHBT Activiteiten t.b.v. prostituees Bijscholing aan professionals SENSE Aantal Soa consulten Vindpercentage Soa Aantal gevonden Soa Aantal consulten (Sense) Aantal Hepatitis B vaccinaties voor risicogroepen

Begroot 2023

Begroot 2022

Realisatie 2022

12 30 45 45 8

52 32 15 45 15

850 17% 145 75 120

876 29% 258 137 130

2.2.7 Additionele dienstverlening Jeugdgezondheidszorg Voor- en Vroegschoolse educatie (VVE) De JGZ heeft in het Basispakket JGZ de taak om een (dreigende) achterstand van de (taal) ontwikkeling van een kind te signaleren en zo nodig hierbij te verwijzen. Dit gebeurt tijdens de consulten van 14 maanden en 2 jaar op het consultatiebureau. Een extra consult, om de taalontwikkeling beter in kaart te brengen of te volgen, valt onder de basistaken. Intensievere begeleiding bij toeleiding en monitoring VVE maken onderdeel uit van de additionele activiteiten: a) Het extra motiveren van ouders; b) Het indiceren voor VVE; c) Het actief volgen van VVE-kinderen en het actief monitoren van het bereik van de doelgroep. Een Jeugdverpleegkundige kan bijvoorbeeld een extra consult uitvoeren of een huisbezoek brengen om ouders te adviseren over het stimuleren van de taalontwikkeling en het belang van VVE. Het voordeel van de JGZ-er is dat zij bekend is bij de ouders en kan gericht voorlichting en advies geven, passend bij het gezin. Tevens kan inzet gevraagd worden op advisering ten aanzien van VVE-beleid binnen gemeenten en samenwerking met (voor)schoolse voorzieningen specifiek gericht op VVE. De preventief logopedist kan ook ingezet worden om op inhoud mee te denken wat de beste ondersteuning is voor ouder en kind.

Extra ondersteuning gezinnen en jeugd als partner in het voorliggend veld In een aantal gemeenten heeft de jeugdgezondheidszorg een aanvullende inzet vanuit de Jeugdwet. Jeugdverpleegkundigen ondersteunen ouders en jongeren bij vragen en problemen met opgroeien en opvoeden. Hierin wordt nauw samengewerkt en extra ingezet op deelname aan het sociaal team, jeugdteam of de toegang jeugd. Jeugdverpleegkundigen kunnen worden ingezet als praktijkondersteuner jeugd in de huisartspraktijk (HAO). Extra ondersteuning ouder en jeugd in samenwerking met het onderwijs In het onderwijs kan de jeugdarts en/of jeugdverpleegkundige extra ondersteunen in de zorgstructuur of tijdens de 1-2-3-tjes, met als doel problemen met leerlingen vroegtijdig te signaleren en bespreekbaar te maken met ouders en/of jongeren. Vanuit de jeugdgezondheidszorg kan ingezet worden op preventieve/collectieve interventies met leerlingen. Vaak in samenwerking met school en maatschappelijk werk. Verzuimbegeleiding kan extra worden ingezet op het regulier onderwijs en voor de doelgroep 18+ op het MBO. Preventieve logopedie Met preventieve logopedie worden stoornissen in de spraak-en taalontwikkeling van jonge kinderen vroeg ontdekt. Ouders, pedagogisch medewerkers en leerkrachten krijgen voorlichting en advies om de spraak en taalontwikkeling te stimuleren.

Er wordt gewerkt met zogenaamde slimme vragenlijsten waarbij ouders direct (online) advies op maat ontvangen. Technische Hygiënezorg additioneel (toezicht op WMO-voorzieningen). De GGD kan voor gemeenten het toezicht op WMO-voorzieningen uitvoeren. De toezichthouders zijn daartoe opgeleid en gekwalificeerd. Bij het toezicht verzamelen en beoordelen we gegevens over de kwaliteit van de verstrekte voorzieningen. Het gaat hierbij om zowel calamiteiten-onderzoek als kwaliteitsonderzoek. Publieke gezondheid asielzoekers Drenthe In opdracht van het Centraal Orgaan Asielzoekers voert de GGD de taken binnen de publieke gezondheidszorg voor asielzoekers uit, waaronder jeugdgezondheidszorg en gezondheidsbevordering, Jeugdgezondheidszorg De kinderen van asielzoekers in Drenthe 0-18 jaar worden door een jeugdarts en een jeugdverpleegkundige gezien tijdens een verpleegkundige intake of een medisch onderzoek met het kind en de ouders. De gezondheid wordt in beeld gebracht. Indien nodig wordt aanvullende zorg ingezet. We voeren het RVP uit. We zetten in op een flexibel zorgaanbod om fluctuaties in de zorgvraag op te kunnen vangen. Gezondheidsbevordering Samen met COA maken we afspraken over de thema’s voor groepsvoorlichtingen. We verzorgen deze voorlichtingen, c.q. groepsgesprekken, ondersteund door een tolk.

Onderwerpen kunnen zijn: het gezondheidssysteem in Nederland, gezonde voeding, psychische gezondheid, seksuele gezondheid en opvoedondersteuning. In de beschermde opvanglocatie voeren we een voorlichtingsprogramma uit dat voorziet in de behoefte van jongeren. Onze inzet is berekend op maximale voorlichting per centrum, namelijk 26. Omdat er extra voorlichtingen ingekocht worden door een aantal centra zal de formatie hierop aangepast worden.

Begroot 2024 Asielzoekers (totaal) Asielzoekers (0-18 jarigen) Aantal asielzoekers (18 jarigen en ouder) Asielzoekerscentra Kleine wooneenheid (KWE)/ Kleinschalige woongroep (KWG) Verpleegkundige intakes (VI) 0-4 jarigen Verpleegkundige intakes (VI) 4-18 jarigen Medische onderzoeken (MO) 0-4 jarigen Medische onderzoeken (MO) 4-18 jarigen Aantal groepsvoorlichtingen

4.000 900 3.100 6 2 130 800 130 800 150

Begroot 2023 2.150 850 1.300 5 1 125 600 125 600 130

Begroot 2022 2.000 800 1.200 4 1

Nieuw per 2023

Realisatie 2022 4.315 1.014 3.301 5 2 130 797 126 779 147

Publieke gezondheid statushouders Gemeenten hebben met ingang van 2021 een sleutelpositie in de uitvoering van het nieuwe inburgeringsstelsel. Het nieuwe inburgeringsstelsel biedt kansen om gezondheidsvoorlichting structureel op te nemen binnen het inburgeringsprogramma van statushouders. In overleg met gemeenten, verkennen we de mogelijkheden in welke vorm we leefstijl- en gezondheidsvoorlichting een structurele plek in het inburgeringsprogramma kunnen geven. De thema’s kunnen qua inhoud en vorm worden toegesneden op de behoefte. Voorbeelden zijn de gezondheidszorg in Nederland, psychische gezondheid, gezonde voeding, opvoeding en seksuele en reproductieve gezondheid. Er ligt een aanbod klaar die met gemeenten besproken kan worden en op maat aangepast kan worden. Indien er vraag is zal de formatie opgehoogd worden om uitvoering te garanderen. Forensische geneeskunde In de komende jaren moet de dienstverlening forensisch geneeskunde duurzaam geborgd worden. Om dit te bereiken moet ook de samenwerking Forensisch Geneeskunde 3 Noord geborgd worden en zal GGD Drenthe als penvoerder hierin de kartrekker blijven. Forensisch Geneeskunde zal uiteindelijk één team Noord Nederland worden.

De komende jaren zal er ook ingezet worden op het op orde brengen van de formatie aan forensisch artsen, taakdifferentiatie, opleiden en eenduidige arbeidsvoorwaarden forensisch medewerkers conform landelijk model van GGD GHOR NL. Om dit alles te bereiken zal in 2023 het project ’Samenwerking FG 3Noord’ conform projectplan gecontinueerd worden. In 2024 zal er implementatie plaatsvinden van de opgeleverde producten in het project. Dit zal gebeuren onder leiding van een kwartiermaker die tevens teammanager is van het team FG Noord Nederland. Deze wordt reeds in 2022 geworven. Last but not least zal de komende jaren in een landelijk overleg met de ministeries van Justitie en Veiligheid, VWS en politie gesproken worden over voldoende financiële middelen om forensische geneeskunde duurzaam te borgen. Deze gesprekken zijn reeds gestart in 2022 en krijgen een vervolg in 2023. Maar ook de jaren daarna zal hierover gesproken moeten worden en zeker als ook rekening gehouden wordt met een toename van forensisch geneeskundige inzet.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12878767/1