collegevoorstel invoeren starterslening toekomstbestendig wonen lening en aanpassing verzilverlening - 27-08-24

Burgemeester en wethouders

Datum 27 augustus 2024 Onderwerp Actualisatie Verordening Verzilverlening, invoeren Verordening toekomstbestendig wonen lening en invoeren Verordening starterslening De Wolden. Wij willen a. de mogelijkheden voor starters op de woningmarkt in De Wolden verruimen en b. inwoners van De Wolden ondersteunen bij het verduurzamen, verbeteren en/of levensloopbestendig maken van hun woning. Wij besluiten 1. De gemeenteraad voor te stellen de geldende Verordening Verzilverlening in te trekken en de Verordening verzilverlening gemeente De Wolden (bijlage 1) vast te stellen. 2. De gemeenteraad voor te stellen de geldende Verordening Stimuleringslening in te trekken en de Verordening toekomstbestendig wonen lening De Wolden (bijlage 2) vast te stellen. 3. De gemeenteraad voor te stellen de Verordening Starterslening De Wolden (bijlage 3) vast te stellen. 4. De gemeenteraad voor te stellen voor de starterslening een nieuwe reserve aan te maken. 5. De gemeenteraad voor te stellen een bedrag van € 90.000 voor de starterslening via de bijgevoegde begrotingswijziging op te nemen in de begroting van 2024. 6. De gemeenteraad voor te stellen een bedrag van € 450.000 voor de starterslening op te nemen in een reserve in de begroting van 2025. 7. De gemeenteraad voor te stellen voor de verzilverlening een nieuwe reserve aan te maken. 8.

De gemeenteraad voor te stellen een bedrag van € 400.000 voor de verzilverlening op te nemen in een reserve in de begroting van 2025. Want 1. Middels de gewijzigde verordening verzilverlening wordt mogelijk gemaakt dat de aanvrager van de lening deze ook kan inzetten voor een schenking aan zijn of haar kind bij de aankoop van een starterswoning in de gemeente De Wolden. 2. De huidige Verordening Stimuleringslening is niet meer actueel. a. de huidige lijst van maatregelen die hoort bij de Verordening stimuleringslening is verouderd en de lijst van uit te voeren maatregelen is te gedetailleerd en ook gedateerd; b. het maximale leenbedrag van de consumptieve variant van de toekomstbestendig wonen lening wordt verhoogd naar € 30.000. In de huidige regeling was het maximale leenbedrag van de consumptieve variant van de lening € 10.000; c. voor huurders wordt het in deze nieuwe regeling ook weer mogelijk een lening aan te vragen voor maatregelen die bijdragen aan het meer levensloopbestendig maken in en om de woning, en/of maatregelen die bijdragen aan het verduurzamen van de woning en/of maatregelen die bijdragen aan (comfort-) verbetering van de woning. De huurder dient vooraf schriftelijk toestemming te hebben verkregen van de

Pagina 1 van 4

verhuurder. De veranderingen zijn overzichtelijk weergegeven in een was/wordtlijst (bijlage 5). 3. Op dit moment kent De Wolden geen starterslening. Aangezien het voor een starter moeilijk is om een eerste stap te doen op de woningmarkt is een starterslening wenselijk. 4. Omdat voor de starterslening nog geen reserve is opgenomen in de begroting dient hiervoor een nieuwe reserve te worden aangemaakt. 5. Met dit bedrag kunnen in 2024 nog 3 startersleningen worden verstrekt, of zoveel meer tot het maximumbedrag van € 90.000 is bereikt. 6. Met de reserve kunnen minimaal 15 startersleningen worden verstrekt (in het geval iedere aanvrager het maximale bedrag van € 30.000 leent). 7. Omdat voor de verzilverlening nog geen reserve is opgenomen in de begroting dient hiervoor een nieuwe reserve te worden aangemaakt. 8. Er is nog budget beschikbaar bij SVn, maar een Verzilverlening wordt pas terugbetaald bij verkoop van de woning of overlijden. Het budget loopt daarom voorlopig alleen maar terug. Daarom het voorstel om € 400.000 in een reserve op te nemen. Maar Voor zowel de uitbreiding van de mogelijkheden van de verzilverlening als het invoeren van de starterslening is wel extra budget nodig en dienen nieuwe reserves te worden opgenomen in de begroting. Zie financiële gevolgen.

Achtergrond Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn) SVn biedt duurzame financieringsoplossingen aan verschillende doelgroepen. Zo heeft SVn een aantal producten die je als gemeente kunt afnemen. Onder andere de starterslening, verzilverlening en stimuleringslening (oftewel de toekomstbestendig wonen lening). Daar waar de markt faalt, biedt SVn hulp met verschillende financieringsoplossingen. Vaak gaat het om financieringen die mensen op de reguliere markt minder snel kunnen krijgen. Financieringen die nodig zijn om te verduurzamen, te verbouwen of een eerste woning te kopen. Een aanvraag voor een financiering (lening) gaat als volgt. De aanvrager dient een aanvraag in bij de gemeente. De gemeente toetst deze aanvraag aan de verordening. Er wordt gekeken of de aanvraag voldoet aan de voorwaarden die voor die regeling zijn gesteld. Als dat het geval is, ontvangt de aanvrager een toewijzingsbrief. Met die toewijzing kan de lening aangevraagd worden bij SVn. SVn voert vervolgens een financiële toets uit. Bij akkoord, ontvangt de aanvrager een offerte en komt de lening na acceptatie door de aanvrager tot stand. Het leenbedrag wordt in een bouwdepot gestort (waar het gaat om de verzilverlening en de toekomstbestendig wonen lening). Vanuit dat bouwdepot kunnen de nota's betaald worden.

Verzilverlening In 2019 heeft de gemeente De Wolden de verzilverlening ingevoerd. Met de verzilverlening kan een deel van de overwaarde van de woning gebruikt worden om de woning veilig, comfortabel en/of duurzaam te maken voor de toekomst. De aanvrager betaalt geen rente en aflossing omdat de rente ieder jaar wordt opgeteld bij de schuld. Bij overlijden of bij verkoop van de woning dient de gehele lening te worden afgelost. SVn heeft de bestedingsmogelijkheden van deze lening uitgebreid. Een verzilverlening kan nu ook worden ingezet voor een schenking aan een zoon of dochter voor de aankoop van een eerste eigen woning in de gemeente De Wolden. Toekomstbestendig wonen lening In 2019 heeft de gemeente De Wolden de Stimuleringslening ingevoerd. Deze lening is bedoeld voor het verduurzamen en/of verbeteren van de woning en/of aanpassen voor het levensloopbestendig maken van de woning of het langer thuis wonen. De aan deze regeling gekoppelde lijsten van maatregelen blijken te gedetailleerd, gedateerd en te beperkt te zijn. De toekomstbestendig wonen lening vervangt de stimuleringslening. Pagina 2 van 4

Hierbij kan middels een persoonlijke lening maximaal € 30.000 en met de hypothecaire variant maximaal € 50.000 geleend worden voor de hierboven beschreven maatregelen. Starterslening De starter kan nauwelijks terecht op de woningmarkt van De Wolden. Daarom is ervoor kozen de starterslening in te voeren, als één van de onderdelen van het starterspakket. De starterslening dicht het gat tussen de maximale hypotheek van de starter(s) en de koopsom van de woning. De starterslening is dus een extra lening naast de gewone hypotheek. Het maximale leenbedrag wordt € 30.000. De starterslening kan echter nooit meer bedragen dan 20% van de aankoopsom van de woning. Het aankoopbedrag van de woning wordt gekoppeld aan de NHG-grens, te weten 100% hiervan (in 2024 €435.000). Dit betekent wanneer de NHG-grens stijgt, de aankoopsom van de woning waarvoor een starterslening kan worden aangevraagd automatisch meestijgt. Waar het gaat om het meefinancieren van verduurzamingsmaatregelen geldt een hogere NHG-grens. In dit geval is dus een hoger aankoopbedrag mogelijk (maximaal 106% van de NHG-grens). De financiële gevolgen zijn Starterslening Bij collegebesluit van 23 november 2023 over het starterspakket is aangegeven dat we de raad mogelijk in 2024 vragen extra geld beschikbaar te stellen voor de uitvoering van de starterslening in 2024.

Eind september worden de verordeningen geagendeerd voor de raad. Na vaststelling in oktober 2024 kan de starterslening vanaf 1 november 2024 worden aangevraagd. Wij vragen de raad om voor 2024 extra middelen ter beschikking te stellen voor drie startersleningen. Het gaat om een bedrag van € 90.000 (3 x € 30.000). Wij stellen voor om voor het budget van de starterslening in 2025 een bedrag van € 450.000 (15x € 30.000) in een reserve op te nemen in de begroting. Toekomstbestendig wonen lening Voor de toekomstbestendig wonen lening is het opnemen van extra budget niet nodig. Door het revolverende karakter van de SVn-regelingen zijn er binnen de huidige rekeningen-courant bij SVn voldoende middelen beschikbaar om deze regeling uit te voeren. Deze lening vervangt de stimuleringslening. In de huidige regeling is nog voldoende budget beschikbaar. Dit budget wordt ingezet voor de toekomstbestendig wonen lening. Mocht op termijn blijken dat het beschikbare budget voor uitvoering van de toekomstbestendig wonen lening te laag wordt, dan vragen wij de raad om alsnog een bedrag in de begroting hiervoor op te nemen. Verzilverlening Door de uitbreiding van de mogelijkheden binnen deze regeling (bijdrage voor een kind voor aankoop van een eerste woning in de gemeente De Wolden) dient er een reserve voor extra budget te worden opgenomen in de begroting van 2025.

Er is nog budget beschikbaar bij SVn, maar een Verzilverlening wordt pas terugbetaald bij verkoop van de woning of overlijden. Het budget loopt daarom voorlopig alleen maar terug. Ons voorstel is om voor de verzilverlening in de begroting van 2025 een reserve op te nemen van € 400.000. Alternatieven Verzilverlening niet inzetbaar maken voor bijdrage aan zoon/dochter voor aankoop eerste woning in De Wolden Door de verzilverlening niet inzetbaar te maken voor een bijdrage aan zoon/dochter voor de aankoop van de eerste woning blijft het ook hierdoor nauwelijks mogelijk om voor de starter de eerste stap op de woningmarkt te zetten in de gemeente De Wolden waardoor ook hier geldt dat uitgeweken moet worden naar andere gemeenten die wel regelingen hebben voor starters op de woningmarkt. Bestaande verordening Stimuleringslening niet intrekken en geen nieuwe regeling invoeren Pagina 3 van 4

Door de bestaande verordening stimuleringslening niet in te trekken en geen nieuwe regeling (toekomstbestendig wonen lening) in te voeren blijven we te maken hebben met een verouderde lening. Dit kan onder andere betekenen dat we in bepaalde situaties bij een leningaanvraag de hardheidsclausule toe moeten passen. Het toepassen van de hardheidsclausule loopt via het college. Starterslening niet invoeren Door de starterslening niet in te voeren blijft het voor de starter nagenoeg onmogelijk een eerste stap op de woningmarkt in De Wolden te zetten waardoor ze wel moeten uitwijken naar een andere gemeente die wel deze regeling heeft. Daarnaast is in de woon(zorg)visie opgenomen dat de startersregeling onderzocht/ingevoerd gaat worden. Ook heef het college in 2023 een besluit genomen over het starterspakket, waar de starterslening een onderdeel van is. Participatie Bij de totstandkoming van de nieuwe en gewijzigde verordeningen is SVn nauw betrokken geweest. Vervolgens is het getoetst door de jurist en de financieel adviseur. Dit heeft geleid tot de verordeningen die nu ter besluitvorming liggen. Als de raad akkoord is, zal hierover gecommuniceerd worden zoals hieronder staat weergegeven. Communicatie Na een positief besluit door de gemeenteraad worden de gewijzigde verordening en de nieuwe verordeningen gepubliceerd op https://lokaleregelgeving.overheid.nl.

Daarnaast worden deze verordeningen op de bestemde websites geplaatst en worden naast het persbericht in De Wolder Courant, ook de doelgroep en financieel-, hypotheekadviseurs en makelaars die actief zijn in de gemeente De Wolden over de gewijzigde en nieuwe regelingen geïnformeerd. Bijlagen 1. Concept Verordening verzilverlening gemeente De Wolden 2. Concept Verordening toekomstbestendig wonen lening De Wolden 3. Concept Verordening starterslening De Wolden 4. Raadsvoorstel aanpassing Verordening verzilverlening, invoeren Verordening toekomstbestendig wonen lening en invoeren Verordening starterslening 5. Was-wordt-lijst van de betreffende verordeningen 6. Conceptpersbericht

Pagina 4 van 4