C. VRD Het verhaal van de begroting 2024 - onderbouwing

Het verhaal van de begroting 2024 Veiligheidsregio Drenthe Aanleiding Burgemeesters en hun ambtelijke ondersteuning hebben behoefte aan onderbouwing om de Ontwerpbegroting 2024 VRD goed te bespreken met hun raden. Daar biedt deze memo handvatten voor. Deze inhoud zal ook gebruikt worden voor de voorbereiding van de zomermarkten. Grote loon- en prijsstijging De VRD is vanuit haar visie een zuinige en doelmatige organisatie en kijkt al kritisch naar taken en uitgaven. Ook is de bedrijfsvoeringstaak zeer doelmatig georganiseerd door samenwerking met de GGD. Zoals voor alle organisatie geldt, ziet ook de VRD een forse toename van de lonen en prijzen. In de laatste berekeningen komt dat neer op een uitzetting van 2,5 miljoen euro. Conform de afspraken die zijn gemaakt in ‘Samen werken voor Drenthe’ komt deze uitzetting voor rekening van de gemeenten. In de meicirculaire van het gemeentefonds komt meer duidelijkheid over de compensatie die gemeenten krijgen voor de gestegen lonen en prijzen. Bezuinigen verlamt de slagkracht van de VRD Het is altijd een bestuurlijke afweging om een taakstelling op te leggen om (een deel van) de loon- en prijscompensatie binnen de begroting te vinden. De laatste jaren is gebleken dat juist de VRD als crisisorganisatie van groot belang is geweest in de samenleving.

Samen met de gemeenten is ze slagvaardig en efficiënt te werk gegaan om met beperkte menskracht, toch maximaal te presteren. Het Rijk stelt zelfs middelen te beschikking om deze taak nog verder te verbeteren. Een taakstelling zou dus gevonden moeten worden binnen de begroting voor het deel brandweer. Bezuinigen bij de brandweer gaat onmiddellijk gepaard met beperking van slagkracht, kwaliteit, betrouwbaarheid of aantasting van motivatie (omdat door vrijwilligers niet begrepen zal worden waarom bezuinigd moet worden terwijl de (rijks)overheid nog veel geld besteed aan andere doeleinden). Drenthe heeft momenteel een evenwichtig brandweerstelsel, maar is ook de regio met de langste opkomsttijd. Er loopt een programma om in de toekomst de kosten te kunnen bepreken. Kosten stijgen buitenproportioneel De VRD wordt geconfronteerd met ongekende kostenstijgingen, vooral materieel heeft hierin verhoudingsgewijs een groot aandeel. De stijging van prijzen van grondstoffen en technologie (chips) zien we direct terug in de prijs van aan te schaffen materieel. Bijvoorbeeld brandweervoertuigen die aangeschaft moeten worden zijn 25% duurder dan het budget waar wij mee hebben gerekend: meer 1

dan 150.000 euro extra per tankautospuit. Daar ligt nu de opgave: zo goed mogelijk de touwtjes aan elkaar knopen. Hier dan ook nog op bezuinigen is ondoenlijk. Risico’s vakbekwaamheid brandweervrijwilligers Om ervoor te zorgen dat brandweervrijwilligers veilig kunnen blijven werken is een kwaliteitsimpuls nodig. Hiervoor zijn extra financiële middelen noodzakelijk. Brandweermensen moeten worden bijgeschoold in de nieuwe basisprincipes voor brandbestrijding. Deze zijn ontwikkeld op basis van de lessen die zijn geleerd uit het ongeval bij De Punt. Deze nieuwe inzetmethodiek zorgt voor veiligheid van ons personeel. Indien de bijscholing niet wordt gegeven, lopen we extra risico’s in de veiligheid van ons brandweerpersoneel en hun optreden. Om logistieke redenen wordt ingezet op een periode van twee jaar. Som der delen De VRD zit landelijk al laag in de gemiddelde besteding aan scholing van brandweermensen. En die scholing is juist cruciaal voor brandweermensen die zich vrijwillig inzetten. De kosten van de voorgestelde scholing zijn ook niet hoog, het gaat om een bedrag van € 1.250,- per brandweermens. Maar we hebben veel brandweermensen in de regio, voor 800 mensen komt dat neer op € 1.000.000,-. Afgewogen investering We verdelen de bijscholing over twee jaar om dit goed te kunnen organiseren en om de bestaande processen ook niet te veel te verstoren.

Er is gekeken naar andere vormen om deze kennis over te brengen, zoals digitaal, maar dat gaat niet het gewenste effect hebben. Brandweermensen moeten fysiek oefenen, slangen in hun handen hebben, koppelingen zelf aanleggen én in teamverband optreden. Inzet van andere gelden De inzet van corona-budget is nadrukkelijk niet mogelijk gebleken. Corona is voorbij en in 2024 bestaan de regelingen voor de kosten die in dit kader zijn gemaakt niet meer. Ook andere externe gelden kunnen niet zomaar worden ingezet, dat past niet in het rechtmatigheidsbeginsel. Inhaalslag vaccinaties voor veilig optreden In het kader van veilig brandweeroptreden is bij een recente (RI&E) geconcludeerd dat de VRD brandweermedewerkers vaccinaties moet aanbieden voor risico’s waar zij aan worden blootgesteld. Daar werden tot dusver achteraf hygiëne- en zorgmaatregelen op getroffen. Dat blijkt niet voldoende volgens wettelijke kaders. Daarom moet een inhaalslag worden gemaakt om brandweermensen vaccinaties aan te bieden. Dat vraagt om een incidentele financiële impuls in 2024 van € 100.000,-.

2

Impuls crisisbeheersing gefinancierd door het Rijk Vanaf 2020 heeft de veiligheidsregio enorm veel ervaring opgedaan met maatschappelijke crises. Daarin faciliteert en coördineert de VRD het netwerk van samenwerkende partijen. Informatievoorziening is daarin een belangrijke schakel. Geoormerkt geld Voor het ministerie van Justitie en Veiligheid is de versterkte rol van de veiligheidsregio in crisisbeheersing ook een feit. Daarom kent zij vanaf 2023 structureel geld toe aan de veiligheidsregio’s om zich hierop beter te prepareren. Tegenover dit geld staan concrete prestatieafspraken. Daarmee is dit geld dus niet vrij te besteden voor andere ontwikkelingen, hoe noodzakelijk ook. Deze impuls is voor de VRD ook echt nodig, niet voor niets werd in 2023 hier al aandacht voor gevraagd. Toen is er geen extra geld voor beschikbaar gesteld, nu kan met het geld van JenV alsnog de versterking worden ingezet. Hier hebben de Drentse gemeenten ook profijt van. De slagkracht, kennis en inzetbaar personeel in crises neemt hierdoor toe. Juist door samen taken op te pakken, kunnen we efficiënter werken en gezamenlijke taken versterken. De VRD moet zich ook voorbereiden op de volgende crisis. Wat er op ons afkomt weten we niet, dat er iets op ons afkomt, is een feit. Transparante organisatie De VRD is vanzelfsprekend een open en transparante organisatie.

Als we kijken naar de afgelopen crises is veel transparantie gevraagd van de VRD. Het doen en laten van de VRD heeft onder een vergrootglas gelegen en dat werkt door in werkwijzen. Bijvoorbeeld in de wijze van communiceren, informatie delen en contact onderhouden. Deze investering kost extra inzet. Deze implementatie kan de VRD niet in gezamenlijkheid doen met gemeenten, dit is geen generiek proces. Wijzigingen om die transparantie te bewerkstelligen moeten met maatwerk in de eigen organisatiecultuur worden doorgevoerd.

3