C.1 Stark Jaarstukken 2025
Tekst van het document
2025
JAARSTUKKEN
www.wijzijnstark.nl
STARK
Jaarstukken 2025
J. Westendorp Voorzitter
M. Turksma Secretaris
Handtekening
Handtekening
08 april 2026 Europaweg 30 7903 TM Hoogeveen
SAMENVATTING Het resultaat van Stark over 2025 is €740.000 (begroot: nihil). Het exploitatieresultaat vóór gemeentelijke bijdrage was -/- €1.165.000 (begroot: -/- €1.598.000), deze wijkt €433.000 positief af ten opzichte van de begroting. De gemeentelijke bijdrage is gefactureerd o.b.v. de beheersbegroting (€1.319.000) en is daarmee € 154.000 lager dan begroot. In 2025 zijn vanuit wet-en regelgeving een tweetal voorzieningen gevormd die het resultaat aanzienlijk hebben beïnvloed, te weten de voorziening spaarverlof (€369.591) en de voorziening RVU (€360.128). Vanaf 2026 en verder zal er jaarlijks nog wel gedoteerd worden op deze voorzieningen, maar zal de impact kleiner zijn. In 2025 waren er ook eenmalige baten (€200.102) vanwege de instroom van SWIDW medewerkers: de afrekening voor jubileumreservering, verlofuren en spaarverlof is vrijgevallen in het resultaat. Daarnaast zijn er incidentele baten van €316.000 euro vanwege het corrigeren van het verloop van de bestemmingsreserve. Stark is een sociaal ontwikkelbedrijf dat dagelijks werkt aan het ondersteunen van medewerkers en trajectdeelnemers in hun ontwikkeling. Dit doen we met een team van deskundige coaches, praktijkbegeleiders en stafmedewerkers en in samenwerking met gemeenten, het regionale bedrijfsleven en opleiders.
We richten ons op het ontdekken van talenten en het creëren van kansen voor iedereen, met oog voor duurzame inzetbaarheid en de behoeften van de arbeidsmarkt. Bij Stark werken medewerkers op de binnen afdelingen in de productie, de horeca en schoonmaak. Daarnaast werken er ook meerdere ploegen buiten in het groenonderhoud. Stark heeft de laatste jaren fors ingezet om medewerkers te detacheren bij reguliere werkgevers. Een groot aantal van onze medewerkers werkt dan ook in het reguliere bedrijfsleven. In 2025 werkten bij Stark in totaal 492 SW-medewerkers. Hiervan waren 278 medewerkers intern geplaatst binnen afdelingen zoals productie, horeca, schoonmaak en groenbeheer. Er waren 214 SW medewerkers gedetacheerd, individueel of in groepsverband. Daarnaast zaten er 46 SW medewerkers in een begeleid werken baan. Vanuit de regeling nieuw beschut werkten er nog eens 96 mensen bij Stark. In 2025 hebben we een instroom gehad van 100 mensen die een traject richting werk hebben gevolgd bij Stark. Stark ontwikkelt mensen door middel van werk. We werken aan de werknemersvaardigheden om mensen dichter bij de arbeidsmarkt te brengen om vervolgens een stap te maken naar de reguliere arbeidsmarkt.
www.wijzijnstark.nl
02
INHOUD Samenvatting
2
Voorwoord
4
Over Stark
7
Bestuur Gemeenschappelijke Regeling
8
Openbaarheid
9
Instroom, mobiliteit en plaatsing
10
Trajecten
11
Bedrijfsvoering
12
Detacheringen
13
Groen afdelingen
13
Binnen afdelingen
14
Instroomhal
14
Ziekteverzuim
14
Ondernemingsraad
15
Vertrouwenspersonen
16
Interne controle en rechtmatigheid
16
Nettoresultaat
17
Algemeen
18
Gemeentelijke bijdrage
19
Omzet per gemeente
20
Paragrafen
21
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
22
Onderhoud kapitaalgoederen
25
Financiering
26
Verbonden partijen
27
Jaarrekening
28
VOORWOORD 2025 stond voor Stark in het teken van het verder doorontwikkelen van het lopend bedrijf en het ontwikkelen van een lange termijnvisie voor Stark in samenwerking met de drie deelnemende gemeenten. De kern van de visie is in 2024 vastgesteld en gedeeld in de drie gemeenteraden. De kern van de visie luidt:
Stark wordt een integraal sociaal ontwikkelbedrijf van de drie gemeenten voor beschut werk en re-integratie, exclusief inkomensvoorziening. Hiertoe worden via een groeimodel (onderdelen van) de gemeentelijke sociale diensten en Stark dichter bij elkaar en samen georganiseerd. Stark biedt voldoende en voldoende gevarieerd werk, waar nodig dicht bij de inwoners georganiseerd. Aan de hand van dit document hebben we een visie ontwikkeld bestaande uit drie aanvullende vormen van dienstverlening naast het lopende deel. De visie is tot stand gekomen in samenwerking met de beleidsmedewerkers, de uitvoering van de drie gemeenten en Stark. Aan de huidige werkzaamheden van Stark wordt de volgende aanvullende dienstverlening toegevoegd: 1.De inzet van arbeidsmatige dagbesteding als passende voorziening binnen het sociaal domein; 2.Het ontwikkelprogramma Kansrijk Drenthe, gericht op een brede doelgroep; 3.Het aanbieden van overbrugbanen, waarmee meer mensen vanuit een uitkering naar passend werk worden begeleid en tegelijkertijd de productiecapaciteit van Stark wordt versterkt.
1. Arbeidsmatige dagbesteding (met kans op doorontwikkeling) Het programma richt zich op inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt voor wie regulier werk (nog) niet haalbaar is, maar die wél gebaat zijn bij structuur, activering en sociale participatie. Door middel van praktische werkzaamheden ontdekken deelnemers hun interesses, vergroten zij hun zelfvertrouwen en ervaren zij dat zij ertoe doen. Binnen Stark ligt de nadruk op productie, dienstverlening en reguliere werkplekken voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Arbeidsmatige dagbesteding vormt daarop een belangrijke aanvulling: het creëert een laagdrempelige instroomroute voor mensen die nog niet klaar zijn voor regulier werk, maar wél behoefte hebben aan structuur en activering. Zo ontstaat een doorlopende ontwikkellijn waarin deelnemers kunnen doorgroeien van dagbesteding naar overbrugbanen en uiteindelijk – waar mogelijk – naar betaald werk. Daarmee versterkt arbeidsmatige dagbesteding zowel de sociale als de economische impact van Stark.
04
2. Kansrijk Drenthe Het programma Kansrijk Drenthe fungeert als een voorliggende voorziening voor inwoners die (nog) niet klaar zijn voor reguliere werk- of re-integratietrajecten. Het biedt een veilige, ontwikkelgerichte omgeving waarin deelnemers werken aan vertrouwen, het ervaren van perspectief en het leren accepteren van hulp. Vanuit die basis kunnen zij stap voor stap hun talenten ontdekken en versterken. Pas in een latere fase komt het opbouwen van arbeidsritme en verdere toeleiding naar werk of scholing aan bod. Daarmee vormt Kansrijk Drenthe een noodzakelijke brug tussen thuiszitten en instromen in reguliere trajecten richting werk of opleiding. Het ontwikkelprogramma Kansrijk Drenthe vraagt bij uitstek om een integrale aanpak. De deelnemende gemeenten kennen de inwoners en hebben intensief contact met maatschappelijke organisaties zoals maatschappelijk werk, schuldhulpverlening, verslavingszorg en andere betrokken partijen. Stark vult dit aan met een arbeidsgerichte omgeving waar mensen hun interesses kunnen ontdekken, structuur en vertrouwen opdoen en verder kunnen groeien richting – bij voorkeur betaalde – arbeid.
3. Overbrugbaan Een BAB-overbrugbaan is een tijdelijke, begeleide werkplek voor mensen die nog niet direct naar de reguliere arbeidsmarkt kunnen uitstromen, maar wel ontwikkelpotentieel hebben. BAB staat voor Banenafspraakbaan, een baan die valt onder de Banenafspraak uit het sociaal akkoord (2013). Werkgevers en de overheid hebben daarin afgesproken om extra banen te creëren voor mensen met een arbeidsbeperking (opgenomen in het doelgroepregister van het UWV). Tijdens deze baan zijn deelnemers uit de uitkering, wat niet alleen financieel maar ook psychologisch een belangrijke stap vooruit betekent. Ervaring leert dat de doorstroom naar regulier werk vanuit een overbrugbaan veel kansrijker is dan vanuit een uitkeringssituatie. Daarnaast levert het voor het individu duidelijke meerwaarde op: structuur, eigen inkomen, werkervaring en het gevoel weer mee te doen. Daarmee vormt de overbrugbaan zowel voor de deelnemer als voor de samenleving een waardevolle investering.
Operationele aansturing
Stark heeft in 2025 grote stappen voorwaarts gezet hetgeen geleid heeft tot een betere bedrijfsvoering zowel financieel als operationeel. Een korte opsomming: De orderportefeuille was goed gevuld. We werken hoe langer en hoe meer volgens het lean principe. De opbrengst per uur is sterk verbeterd. De afdeling groen is weer opnieuw opgezet. We hebben een pand gehuurd voor de groenafdeling, het werk en de opbrengsten zijn beiden toegenomen. De formatie is op orde en het ziekteverzuim onder staf en leiding is van 13% per einde jaar teruggebracht naar 7%. Het ziekteverzuim onder de doelgroep is stabiel ten opzichte van 2024, maar is in 2025 maand op maand wel gedaald. Het MT is weer op sterkte. AFAS is geïmplementeerd in de volle breedte. We werken nu met 1 geïntegreerd systeem en kunnen in 2026 afscheid nemen van meerdere licenties. We sluiten 2025 af met een significant beter financieel resultaat dan 2024.
05
OVER STARK
OVER STARK Stark is een ontwikkelbedrijf die mensen van A naar B brengt. De A staat voor Afstand en de B voor Bijdrage. Kortom we brengen mensen van Afstand naar Bijdrage. Dit doen we voor mensen aan de basis van de arbeidsmarkt. Stark ontwikkelt mensen door werk. Stark heeft brede kennis van de arbeidsmarkt en is een schakel tussen bedrijfsleven en medewerkers in gezamenlijkheid met de gemeenten, het UWV en het onderwijs.
@wijzijnstark
@wijzijnstark
@wijzijnstark
www.wijzijnstark.nl
07
BESTUUR GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING De Gemeenschappelijke Regeling Stark is een bedrijfsvoeringsorganisatie (BVO). De deelnemende gemeenten bepalen het beleid en Stark voert dit beleid uit. Het bestuur van Stark is verantwoordelijk voor de uitvoering van het vastgestelde beleid. Het bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling bestaat uit twee collegeleden per gemeente. Per 31 december 2025 is de samenstelling als volgt: De heer J. Westendorp, voorzitter (gemeente Hoogeveen) De heer J. Schipper, vicevoorzitter (gemeente Midden-Drenthe) De heer M. Turksma, secretaris (gemeente De Wolden) De heer R. Hooch Antink, vicesecretaris (gemeente De Wolden); De heer N. Wind, lid (gemeente Hoogeveen); De heer J. Smit, lid (gemeente Midden-Drenthe).
08
OPENBAARHEID Stark valt onder de werking van de Wet open overheid (Woo). De Woo regelt zowel de actieve als de passieve openbaarmaking van overheidsinformatie. De jaarstukken 2025 van de Gemeenschappelijke Regeling Stark zijn na vaststelling door het algemeen bestuur openbaar en worden, inclusief de controleverklaring van de accountant, digitaal beschikbaar gesteld via de website van GR Stark en ter kennisname aangeboden aan de deelnemende gemeenten. In 2025 is nog geen volledig ingericht Woo‑proces aanwezig binnen Stark. Er worden wel voorbereidende stappen gezet om te komen tot een structurele werkwijze die voldoet aan de eisen van de Woo. In 2026 wordt gewerkt aan: het opstellen van een intern proces voor het ontvangen, registreren en afhandelen van Woo‑verzoeken; het bepalen van verantwoordelijkheden binnen de organisatie; het in kaart brengen van documentcategorieën die onder de actieve openbaarmakingsplicht vallen; het inrichten van interne bewustwording en training rondom Woo‑verplichtingen. In de huidige situatie worden Woo‑verzoeken die binnenkomen per geval beoordeeld en behandeld in het MT. Stark werkt planmatig toe naar volledige naleving van de Woo.
09
INSTROOM, MOBILITEIT EN PLAATSING Participatiewet, onderdeel Sociale Werkvoorziening In onderstaande tabel wordt het bestand WSW-dienstbetrekkingen en externe plaatsingen in personen per begin en einde van het verslagjaar weergegeven.
Uit bovenstaand overzicht zijn de volgende mutaties in aantallen en percentages af te leiden:
In 2025 zien we een daling van 15 personen in het WSW-bestand (inclusief het aantal Begeleid Werken). Dit komt overeen met een daling van 2,7% van het aantal personen. Een krimp in het WSW-bestand is in lijn met de verwachting. Er vindt geen nieuwe instroom meer plaats sinds de invoering van de Participatiewet in 2015, maar in 2025 zijn er wel 20 medewerkers ingestroomd vanuit SWIDW. In 2024 was de daling 5,1% van het aantal personen. Voor de WSW-doelgroep is het landelijk gemiddelde 7,0%. (bron: Cedris) Het aantal personen dat extern werkzaam is, bedraagt 260. Dit is 48,4% van het totale aantal personen, aan het einde van het verslagjaar, wat een stijging is van 1,9% ten opzichte van het voorgaande verslagjaar. Het landelijk gemiddelde ligt op 31,7%. (bron: Cedris) In onderstaande tabellen is de instroom en uitstroom in de dienstbetrekkingen uit de Sociale Werkvoorziening weergegeven (exclusief Begeleid Werken).
10
De netto mutatie in 2025 van het aantal SW-dienstverbanden is 10. De instroom komt met name door de instroom van SWIDW medewerkers per begin 2025. De voornaamste reden van uitstroom is pensionering. Participatiewet, Beschut Werk In onderstaande tabel wordt het aantal geplaatste personen in beschut werk per begin en einde van het verslagjaar weergeven.
In 2025 is het aantal geplaatsten in beschut werk gestegen met 10 personen. Dit is 20 personen boven de taakstelling, waarbij de gemeente Hoogeveen 19 extra plekken heeft gecreëerd en de gemeente De Wolden 1. De gemeente MiddenDrenthe zit 2 plekken onder taakstelling.
TRAJECTEN
Trajecten verschillen inhoudelijk van elkaar, het einddoel is altijd duurzame (arbeids-) participatie. We geven deelnemers inzicht in hun capaciteiten en mogelijkheden door het aanbieden van diverse werksoorten, met als doel maximale participatie en, waar mogelijk, doorstroom naar het reguliere bedrijfsleven.
11
BEDRIJFSVOERING
BEDRIJFSVOERING In deze paragraaf gaan we in op de bedrijfsvoering van Stark. We geven de stand van zaken weer en gaan in op de verschillende activiteiten waarmee we onze doelstellingen hebben gerealiseerd.
DETACHERINGEN De doelstelling van de participatiewet is om mensen zo regulier mogelijk te plaatsen bij het reguliere bedrijfsleven. Stark geeft al sinds jaar en dag invulling aan dit doel. Een groot deel van de medewerkers is gedetacheerd bij het reguliere bedrijfsleven, veelal binnen onze gemeenten. De bedrijven waarmee wij werken houden rekening met de mogelijkheden en talenten van onze mensen waardoor ze van een grote toegevoegde waarde zijn. In deze krappe arbeidsmarkt hebben deze bedrijven ook behoefte aan goede werknemers. Hierdoor ontstaat er een mooie win-win situatie. De beweging om mensen van binnen naar buiten te krijgen blijven we vormgeven.
GROEN AFDELINGEN In 2024 zijn we al begonnen met het opnieuw vormgeven van de afdeling groen. In 2025 hebben we een nieuwe locatie gehuurd. Vanuit deze locatie kunnen we beter vorm en inhoud geven aan het uitvoeren van groenprojecten en nog belangrijker, het opleiden en ontwikkelen van mensen die willen werken in het groen. In 2025 is onze groenafdeling weer gegroeid en hebben we geïnvesteerd in mensen en middelen. Voor de komende jaren verwachten we een verdere groei. Voor de gemeente Midden-Drenthe onderhouden we veel van het gemeentelijk groen middels de eisen van het groenbestek. We werken vanuit 3 locaties, Westerbork, Beilen en Smilde. Onze mensen die altijd in het groen werken voor de gemeente Hoogeveen en de Wolden, doen dit op basis van een detachering. Dagelijkse aansturing en begeleiding ligt daarmee bij de gemeentelijke collega's. Stark verzorgt de jobcoaching. Stark heeft ook nog een kleine locatie op plan Schoonhoven. Hier werkt een klein deel van onze mensen, maar ook de stagiaires en de mensen die in een traject zitten, voor particuliere en zakelijke opdrachtgevers. De werkzaamheden bestaan veelal uit regulier onderhoud aan tuinen en bedrijfsterreinen alsmede het verzorgen van nieuwe aanplant en aanleg. Dit is bij uitstek een mooie plek om mensen ook vakvaardigheden bij te brengen.
Daarnaast hebben we een kleine kwekerij waar we zelf onze planten en heesters kweken om deze vervolgens te gebruiken voor nieuwe aanplant.
13
BINNEN AFDELINGEN Een groot deel van onze SW-medewerkers en de medewerkers die onder de regeling nieuw beschut vallen, zijn aangewezen op een (beschutte) plek binnen. Ze voeren dagelijks inpak-, productie- en montagewerkzaamheden uit en zijn op die manier van waarde. In 2025 zijn we gaan werken volgens het ‘lean’ principe. Met een teruglopend aantal medewerkers vragen onze opdrachtgevers nog steeds hetzelfde en soms meer. Dit vraagt van ons een andere inrichting van ons werkproces. Diverse collega’s van ons begeleidend personeel zijn inmiddels geschoold in het ‘lean’ principe en het slimmer werken heeft geresulteerd in een betere uuropbrengst. Het ‘lean’ proces gaan we verder doorvoeren in 2026, maar wel met oog voor onze mensen. In 2025 hebben we al onze opdrachtgevers weten te behouden, afscheid kunnen nemen van de minder renderende opdrachtgevers om vervolgens nieuwe opdrachten aan te kunnen nemen.
INSTROOMHAL De instroomhal van Stark is de eerste stap op weg naar ontwikkeling. Hier ontdekken trajectdeelnemers waar hun vaardigheden en mogelijkheden liggen. We bieden een breed scala aan werksoorten die verder gaan dan eenvoudige inpakwerkzaamheden. Van het nauwkeurig naaien van knuffels – een samenwerking met een lokale winkelier voor een goed doel – tot het opknappen en repareren van fietsen als betaalbaar alternatief voor medewerkers. Van het vervaardigen van houten vogelhuisjes tot ander technisch en gedetailleerd werk. Alles in de instroomhal ontstaat vanuit een concrete vraag, waardoor het niet alleen bijdraagt aan vakvaardigheden, maar ook direct inspeelt op maatschappelijke behoeften en de weg naar het reguliere bedrijfsleven versnelt. Stark voert ook (delen van) inburgeringstrajecten uit. De doelen van het inburgeringstraject gaan verder dan de verplichte werkuren eis en het taalprogramma. Stark vindt het passen bij haar rol als werkgever om ook deze medewerkers goed voor te bereiden op het functioneren in het reguliere bedrijfsleven. Daarom koppelen we onze taalcursussen aan de praktijk in diverse alledaagse situaties. Dat doen we door bijvoorbeeld taal op en van de werkvloer.
ZIEKTEVERZUIM Het ziekteverzuim binnen Stark is in 2025 17,93% (in 2024: 17,45%). Bij de medewerkers met een SW-dienstverband is het totale ziekteverzuim in 2025 ten opzichte van 2024 gestegen met 0,48%-punt. Het verzuim van Stark ligt boven de benchmark van 16,4%. Het langverzuim van Stark is hoog. Het langverzuim blijft moeilijk te beïnvloeden. Wel is in 2025 het ziekteverzuim maand op maand gedaald. In 2026 hopen we, onder begeleiding van de nieuwe arbodienstverlener, een volgende stap hierin te maken.
14
ONDERNEMINGSRAAD De ondernemingsraad (OR) van Stark bestaat uit 11 leden en wordt ondersteund door een ambtelijk secretaris. De OR werkt met vier commissies: VGWM, Financiën, PR & Communicatie en het Dagelijks Bestuur. In 2025 had de OR 9 keer overlegvergadering met de directeur en er vonden 2 artikel 24overleggen plaats over de toekomstplannen van Stark. Daarnaast waren er gesprekken met het bestuur en de interne vertrouwenspersonen. De OR verleende instemming op vijf onderwerpen, waaronder de externe vertrouwenspersoon, preventiemedewerkers, aanbesteding Arbodienstverlening, PAGO/PMO en het PSA-beleid & klachtenregeling. Ook gaf de OR positief advies over de organisatiestructuur en de benoeming van de nieuwe directeur. Een initiatiefvoorstel van de OR over het draaiboek bijzondere gebeurtenissen is per 1 juni 2025 alsnog ingevoerd en geldt nu voor onbepaalde tijd. Verder investeerde de OR in zijn eigen ontwikkeling door trainingen en was actief zichtbaar op de werkvloer via nieuwsbrieven, rondgangen en het inloopspreekuur. Blik op 2026 In het nieuwe jaar blijft de OR zich inzetten voor een fijne werkomgeving bij Stark.
Belangrijke speerpunten zijn: Arbo en Veiligheid Trainingen voor OR-leden In gesprek blijven met de directeur over de toekomst van Stark Deelnemen aan belangrijke bijeenkomsten zoals de POC-NN bijeenkomsten De OR zichtbaarder maken binnen de organisatie Voorbereiden van de verkiezingen in 2027 Visietraject Zoals ook in de Visie genoemd staat, verandert Stark van een werkbedrijf naar een ontwikkelbedrijf. Nieuwe vormen van dienstverlening, naast het bestaande aanbod, hebben gevolgen voor medewerkers. Dat vraagt om een andere manier van denken en werken. Ook de OR is hierbij betrokken. Om de voortgang van de visie goed te blijven volgen staat dit punt op de agenda van de overlegvergaderingen (OV) in 2026. De OR blijft hierover in gesprek met de directeur.
15
VERTROUWENSPERSONEN Begin 2025 zijn we als Stark de samenwerking aangegaan met Andere wending. Het jaar 2025 is gebruikt om in alle lagen van Stark de training gedrag en communicatie aan te bieden. De wens is dat iedereen vanuit dezelfde basisprincipes leert communiceren. Bewustwording met betrekking tot het eigen handelen is waar aandacht aan wordt geschonken, evenals het versterken van de rol van leidinggevenden door vroegtijdig signalen te herkennen en deze leren bespreekbaar te maken vanuit een luisterende niet veroordelende basishouding. Er zijn in 2025: 25 meldingen geweest bij de vertrouwenspersonen. 2 meldingen gingen over seksuele intimidatie, 1 melding over agressie met geweld, 9 meldingen over pesten en 13 emotie meldingen. De vertrouwenspersonen concluderen dat deze meldingen in lijn liggen met wat verwacht mag worden binnen een sociaal veilige SW- organisatie. Een mooi compliment dus. Voor het komende jaar willen we als groep vertrouwenspersonen graag de gedragscode meer zichtbaar maken binnen het bedrijf en met regelmaat terug laten keren in de gezamenlijke overlegstructuren door alle lagen van het bedrijf. Wat we in 2026 willen versterken zijn de volgende punten: preventie en bewustwording aandacht voor werkdruk en taakinhoud zichtbaarheid van de vertrouwenspersonen rol leidinggevenden versterken opstellen, evalueren en bijstellen van procedures.
INTERNE CONTROLE EN RECHTMATIGHEID Het jaar 2025 is het derde jaar waarover het bestuur in de jaarrekening een verklaring afgeeft over de rechtmatigheid van onze organisatie. Door het (zelf) geven van een rechtmatigheidsverantwoording is een verbetering ontstaan op de interne processen en beheersing van onze organisatie. Begin 2025 is hiervoor door het bestuur een normenkader en een intern controle plan vastgesteld. Gedurende het jaar zijn door de interne organisatie diverse controles, volgens dit plan, uitgevoerd. De interne controles zijn vastgelegd en bevindingen zijn gedeeld met managers en bestuur. Maatregelen zijn en worden genomen om onduidelijkheden op te lossen. Niet alle onduidelijkheden leiden tot een afwijking in de rechtmatigheid. Door het bestuur is een verantwoordingsgrens vastgesteld van 2% van de totale lasten. De verklaring van het bestuur over de rechtmatigheidsverantwoording is opgenomen in de jaarrekening.
16
NETTORESULTAAT
NETTORESULTAAT Deze paragraaf gaat in op de financiën. We geven een samenvatting van het financieel resultaat, de omzet per gemeente en de gemeentelijke bijdrage.
ALGEMEEN Het resultaat over 2025 is €740.000 (begroot: nihil). Het exploitatieresultaat vóór gemeentelijke bijdrage was -/- €1.165.000 (begroot: -/- €1.598.000), deze wijkt €433.000 positief af ten opzichte van de begroting. Dit tekort is bijgedragen door de deelnemende gemeenten, waardoor er geen onttrekking nodig is uit de algemene reserve. In de jaarrekening vindt u een nadere toelichting over de afwijkingen ten opzichte van de begroting.
18
BEDRIJFSRESULTAAT In onderstaand overzicht wordt het bedrijfsresultaat weergegeven. Dit betreffen de resultaten exclusief het subsidieresultaat.
Het bedrijfsresultaat geeft een indicatie of Stark in staat is om de begeleidingskosten en overheadlasten te kunnen dragen zonder een subsidiebijdrage. Het resultaat in 2025 is negatief. De voorzieningen voor spaarverlof en RVU hebben een grote invloed op het bedrijfsresultaat.
GEMEENTELIJKE BIJDRAGE
* Aja is Arbeidsjaren
De gemeentelijke bijdrage bedraagt € 1.165.000. De gemeentelijke bijdrage is gefactureerd o.b.v. de beheersbegroting (€1.319.000) en is daarmee € 154.000 lager dan begroot. De gemeentelijke bijdrage is conform de afgesproken methodiek verdeeld over de drie gemeenten.
19
OMZET PER GEMEENTE In onderstaand overzicht wordt de omzet per gemeente weergegeven:
* bron: CBS 2025
20
PARAGRAFEN
PARAGRAFEN In deze paragrafen wordt nader ingegaan op het weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud kapitaalgoederen, financiering en verbonden partijen. De volgens artikel 26 Besluit Begroting en Verantwoording verplichte paragrafen Lokale heffingen en Grondbeleid zijn niet van toepassing bij Stark.
WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING Inleiding Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit en alle risico’s waarvoor geen dekking vanuit verzekeringen of voorzieningen/bestemmingsreserves is, welke van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. Weerstandscapaciteit en continuïteit De weerstandscapaciteit bestaat uit de financiële middelen en mogelijkheden om onverwachte, niet begrote kosten te kunnen dekken. We maken hierin onderscheid tussen een structurele weerstandscapaciteit en een incidentele weerstandscapaciteit. Waarbij de structurele weerstandscapaciteit kan worden ingezet voor tegenvallers in de lopende exploitatie, zonder dat dit ten koste gaat van de reguliere bedrijfsvoering van Stark. De incidentele weerstandscapaciteit is om eenmalige kosten op te kunnen vangen. Bestemde reserves zijn onderdeel van de incidentele weerstandscapaciteit. De structurele weerstandscapaciteit van Stark bestaat uit de algemene reserve. Per 31 december bedraagt de algemene reserve € 2.204.000. De incidentele weerstandscapaciteit bestaat uit de bestemmingsreserve. Per 31 december bedraagt deze € 75.000. Een specificatie van het verloop van de algemene reserve en de bestemmingsreserve vindt u in de jaarrekening.
Op grond van de Gemeenschappelijke Regeling Stark en de Wet Gemeenschappelijke Regeling, mede in combinatie met eisen van de Bank Nederlandse Gemeenten, worden exploitatietekorten van Stark gedekt door de deelnemende gemeenten. Risicobeheersing In de begroting 2025 met meerjarenraming tot en met 2028 hebben we risico’s geïdentificeerd en - zo goed als dat kan - gekwantificeerd. In de risicoanalyse is hebben we beoordeeld of risico’s met beheersmaatregelen verminderd of vermeden kunnen worden. De risico’s zijn afgezet tegen het beschikbare weerstandsvermogen waarbij de conclusie kan worden getrokken dat het weerstandsvermogen per 31 december 2025 voldoende is.
22
Risico’s benoemd in de begroting 2025 In de begroting 2025 hebben we een aantal risico’s opgenomen. In deze paragraaf verantwoorden we deze risico’s. Rijksbijdrage In de branche van sociale ontwikkelbedrijven zijn veel ontwikkelingen gaande. Ten tijde van he opstellen van de begroting werd er besluitvorming verwacht over de beschikbaarheid van extra gelden voor het verbeteren van de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven. Deze beslissing is in 2025 genomen en de colleges hebben besloten om deze gelden aan Stark toe te kennen. Hiervoor is een bestemmingsreserve gevormd. Hieruit zullen de kosten van het visietraject (deels) bekostigd worden. Toekomstvisie In 2025 is de toekomstvisie voor Stark tot stand gekomen en hebben de drie gemeenten hier hun akkoord op gegeven. In 2025 heeft dit nog geen impact op de jaarrekening. In de beheersbegroting 2026 en beleidsbegroting 2027-2030 zal er rekening geworden houden met de plannen in deze toekomstvisie. Omzetderving als gevolg van stijgend ziekteverzuim Het ziekteverzuim binnen Stark is fors. We zien door de vergrijzing van ons medewerkersbestand dat het ziekteverzuim lastig te reguleren is. Omdat het ook vaak gaat om langdurig, niet te beïnvloeden, ziekteverzuim bestaat het risico op omzetderving.
In 2025 is het verzuim licht gestegen ten opzichte van 2024, maar is de omzet, met uitzondering van de omzet op de binnenafdelingen, hoger dan begroot. Bedrijfsvoering In voorgaande beleidsbegrotingen en in deze beleidsbegroting met meerjarenraming vanaf 2025, is uitgegaan van een geleidelijke daling in loonkosten van ondersteunend personeel. In verhouding tot de krimp in de SW-populatie lijkt dit een logisch gevolg. We constateren echter dat de doelgroepen meer begeleidingsbehoefte hebben dan voorgaande jaren. Er is, om deze reden, rekening gehouden met een lagere krimp (van 2%) in ondersteunend personeel in verhouding tot de krimp in de SW-populatie. Daarnaast constateren wij een grotere kostenstijging voor ondersteunend personeel als gevolg van de wijzigingen in de cao SGO. Bij iedere wijziging in ondersteunend personeel wordt zorgvuldig afgewogen of er vervanging nodig is, of dat verplaatsing tussen rollen mogelijk is. De kostenverhogingen maken het moeilijker om een sluitend bedrijfsresultaat te halen. En vormen daarmee een risico op het exploitatieresultaat van Stark. In 2025 lagen de kosten voor begeleidend personeel hoger dan de begroting, maar in lijn met 2024. De inhuur van personeel is in 2025 steeds verder teruggelopen en deze posities zijn nu vast ingevuld.
23
Risico’s vanuit de jaarrekening 2025 Personele verplichting seniorenregeling SW (niet uit de balans blijkende verplichting). Voor de SW-medewerkers kent Stark een seniorenregeling, waarbij zij vanaf een bepaalde leeftijdsgrens minder kunnen gaan werken tegen een gelijk of iets lager salaris. De regeling kent een eigen bijdrage. Deze regeling kwalificeert als een meerjarige toezegging aan personeel en daarom heeft Stark overwogen of een voorziening aan de orde moet zijn. Omdat sprake is van jaarlijks gelijkblijvend volume is het vormen van een voorziening niet aan de orde. Het jaarlijks gelijkblijvende volume wordt veroorzaakt door (1) een stabiele vermindering van de arbeidsbetrekking en (2) een stabiel aantal deelnemers door uitstroom vanuit de oude regeling en beperkte instroom in de nieuwe regeling. Op grond van het BBV moet bij iedere personele verplichting overwogen worden of een voorziening noodzakelijk is. Het basis uitgangspunt is dat meerjarige toezeggingen aan personeel als voorziening op de balans worden gepresenteerd om de toekomstige verplichting uit hoofde van het werkgeverschap tot uitdrukking te brengen. Het BBV legt hieraan één beklemming op: een verbod op het opnemen van een verplichting bij arbeidskostengerelateerde verplichtingen met een jaarlijks gelijkblijvend volume.
Doordat geen voorziening getroffen mag worden wordt conform de vereisten van het BBV toegelicht onder de niet uit de balans blijkende verplichtingen in de jaarrekening. Echter bestaat de verplichting voor Stark wel en brengt dit een risico met zich mee. Het gelijkblijvend volume kan in de toekomst wijzigen door onverwachte instroom van deelnemers (zoals vanuit SWIDW) of loonontwikkelingen/CAO-afspraken. Deze volumewijziging is niet afgedekt op de balans en zouden dan direct ten laste van de exploitatie worden gebracht. Dit kan impact hebben op het vermogen van Stark en/of de gemeentelijke bijdrage.
24
Financiële kengetallen Onderstaande kengetallen zijn erop gericht om op eenvoudige wijze inzicht te geven in de financiële positie (en het verloop daarvan) van Stark.
Netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. De netto schuldquote is berekend op basis van het totaal baten conform de staat van baten en lasten en conform de BBV. Ten opzichte van vorig jaar is de netto schuldquote gedaald. Er is afgelost op de lening voor de nieuwbouw van het pand aan de Europaweg. Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de organisatie in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het totale balanstotaal. Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte geeft inzicht in de mate waarin Stark financiële ruimte heeft om structurele kosten te dekken met structurele inkomsten. De negatieve ratio in 2025 wordt met name veroorzaakt door een aantal verplichtingen vanuit de BBV m.b.t. het opnemen van voorzieningen voor RVU en Spaarverlof. Hierdoor wordt de mutatie reserves negatief en volgt hieruit een negatieve ratio.
Lopende rechtsgeschillen Stark heeft op dit moment een zaak in behandeling, waarmee een materieel belang gemoeid is, dan wel waarmee het daarmee gemoeide belang niet is vast te stellen. Het potentiële voordeel van deze zaak is € 35.000.
ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN Stark heeft in 2024 intrek genomen in het pand wat in eigendom is. In 2025 zou hiervoor een meerjaren onderhoudsplan opgesteld worden, maar dit is niet voltooid. Dit plan wordt in 2026 opgesteld. De dotatie aan de voorziening groot onderhoud zal daarom vanaf 2026 plaatsvinden, omdat er zonde meerjaren onderhoudsplan geen voorziening gevormd mag worden conform BBV. Voor alle gehuurde panden worden de onderhoudsuitgaven jaarlijks ten laste van de exploitatie gebracht.
25
FINANCIERING Op grond van de wet Financiering Decentrale Overheden (wet FIDO) dient een treasury paragraaf bij het jaarverslag te worden toegevoegd. Het algemene beleid betreffende de uitvoering van de treasury functie is neergelegd in het treasury statuut van Stark. Het beleid is gericht op het minimaliseren van de financiële risico’s en binnen de geldende kaders een zo optimaal mogelijk rendement te behalen. Kasgeldlimiet In de wet FIDO is voor onder andere gemeenschappelijke regelingen een kasgeldlimiet opgenomen. Hiermee wordt een maximum gesteld aan de netto vlottende schuld, dan wel de netto kortlopende schuld. De kasgeldlimiet voor Stark bedraagt 8,2% van het begrotingstotaal (oftewel de begrote lasten), conform de uitvoeringsregeling financiering decentrale overheden. Onderstaand overzicht geeft de werkelijke omvang van de kasgeldlimiet weer:
26
Renterisiconorm De jaarlijkse verplichte aflossingen en de renteherzieningen mogen, conform de wet FIDO, niet meer bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. In onderstaande tabel is de berekening van de renterisiconorm weergegeven.
VERBONDEN PARTIJEN De holding onder de gemeenschappelijke regeling Stark, te weten Stark Sales & Participation B.V. (SSP B.V.) participeert ultimo 2025 in 2 100% deelnemingen, welke operationeel zijn als personeels-B.V.’s.
27
JAARREKENING