Brief raad septemberciculaire 2022 26 oktober 2022

Aan de leden van de Gemeenteraad Datum: 25 oktober 2022 Onderwerp: uitkomsten septembercirculaire 2022 Ons kenmerk: Geachte heer, mevrouw, Op 21 september 2022 is de septembercirculaire 2022 verschenen. Deze circulaire is de vertaling van de Miljoenennota van het rijk en geeft de meeste actuele informatie over de gemeentefondsuitkering. Hieronder informeren wij u op hoofdlijnen over de financiële uitkomsten van deze circulaire. Uitkomsten Septembercirculaire 2022 De begroting 2022-2026 is gebaseerd op de uitkomsten van de meicirculaire 2022. In de hieronder staande tabel wordt een vergelijking gemaakt tussen de in de begroting opgenomen meicirculaire 2022 en de actualisatie daarvan in de septembercirculaire 2022. In hoofdlijnen zijn de uitkomsten van de septembercirculaire 2022 hieronder vermeld: 2022

2023

2024

2025

2026

uitkomsten septembercirculaire 2022

41.766.518

42.734.374

43.749.126

44.210.731

41.337.672

uitkomst meicirculaire 2022

40.422.443

41.996.028

42.966.238

44.291.733

40.605.189

verschil voor verrekening taakmutaties V

1.344.075 V

738.346 V

782.888 N

-81.002

V

732.483

taakmutaties (verhogen budgetten)

N

1.124.908 N

88.062 N

75.010 N

29.622

N

29.398

NETTO gevolgen voor de exploitatie ( V= voordelig // N = nadelig)

V

219.167 V

650.284 V

707.878 N

-110.624

V

703.085

In 2022 ontvangen we ten opzichte van de meicirculaire 2022 € 1.344.000 meer. Dit is onder meer een gevolg van een positieve afrekening uit het BTW Compensatiefonds van € 366.000. Voor extra taken ontvangen we € 1.125.000. De belangrijkste taken waarvoor we extra geld ontvangen zijn de energietoeslag en de invoeringskosten van de omgevingswet. Daarnaast ontvangen we ook geld voor bijvoorbeeld de uitvoering van de Wet Kwaliteitsborging bouw. Deze bedragen zijn te vinden in de tabel in bijlage 1. Verder hebben we ook nog te maken met een aantal verlagingen als gevolg van landelijke ontwikkelingen, hierbij gaat het om € 147.000. . Indien alle taken uitvoerbaar zijn binnen het daarvoor door het rijk beschikbaar gestelde budget ontstaat er een voordeel van van € 219.000. In 2023 is de uitkering uit het gemeentefonds € 738.000 hoger. Dit is een gevolg van een toename van de omvang van het gemeentefonds. Hierdoor ontvangen we € 463.000 meer. Een andere oorzaak is de verrekening uit het BTW Compensatiefonds. Gemeenten declareren gezamenlijk minder uit dit fonds. Het gedeelte dat niet is gedeclareerd wordt overgeheveld naar het gemeentefonds. Door deze toename ontvangen we € 200.000. Tevens ontvangen we extra middelen voor Asiel/inburgering en de uitvoering van de Wet Kwaliteitsborging bouw. Hierbij gaat het om € 88.000. Door een aantal landelijke Pagina 1 van 4

ontwikkelingen ontvangen we € 13.000 minder. Indien alle taken uitvoerbaar zijn binnen het daarvoor door het rijk beschikbaar gestelde budget ontstaat er een voordeel van € 650.000. Dit bedrag komt dan bovenop het in de begroting genoemde begrotingssaldo. In 2024 ontvangen we € 783.000 meer uit het gemeentefonds. Dit is een gevolg van een toename van de omvang van het gemeentefonds. Hierdoor ontvangen we € 92.000 meer. Een andere oorzaak is de verrekening uit het BTW Compensatiefonds. Net als in 2023 ontvangen we in 2024 € 200.000. Voor de uitvoering van de jeugdzorg ontvangen we € 551.000 meer. Tevens ontvangen we extra middelen voor Asiel/inburgering en de uitvoering van de Wet Kwaliteitsborging bouw. Hierbij gaat het om € 75.000. Door een aantal landelijke ontwikkelingen ontvangen we € 135.000 minder. Indien alle taken uitvoerbaar zijn binnen het daarvoor door het rijk beschikbaar gestelde budget ontstaat er een voordeel van € 708.000. In 2025 ontvangen we ten opzichte van de meicirculaire € 81.000 minder. De oorzaak hiervan is een lagere stijging (minder meer) van de omvang van het accres. Deze ontwikkeling leidt tot een lagere uitkering van € 197.000. Een andere oorzaak is de verrekening uit het BTW Compensatiefonds. Net als in 2023 en 2024 ontvangen we in 2025 € 200.000 meer. Voor de uitvoering van de jeugdzorg ontvangen we € 107.000 meer.

Tevens ontvangen we extra middelen voor de uitvoering van de Wet Kwaliteitsborging bouw. Hierbij gaat het om € 29.000. Door een aantal landelijke ontwikkelingen ontvangen we € 220.000 minder. Indien alle taken uitvoerbaar zijn binnen het daarvoor door het rijk beschikbaar gestelde budget ontstaat er een nadeel van € 110.000. Het jaar 2026 werd beschouwd als een financieel ravijnjaar. Om gemeenten voor dat ene jaar tegemoet te komen heeft het kabinet besloten een extra bijdrage van 1 miljard te verstrekken. Het aandeel van De Wolden bedraagt € 1.086.000. Het ravijnjaar wordt daarmee 1 jaar doorgeschoven naar 2027. Mede door deze incidentele toevoeging aan het gemeentefonds ontvangen we uiteindelijk € 732.000 meer dan we hadden voorzien in de meicirculaire 2022. Naast het reeds genoemde aandeel in de landelijke toevoeging van 1 miljard, wat voor De Wolden leidt tot een meeropbrengst van € 1.086.000, is er nog een aantal oorzaken. Eén van de oorzaken is de aangekondigde wijziging in de omvang van het gemeentefonds. Dit leidt tot een verlaging van € 338.000. De verrekening uit het BTW Compensatiefonds leidt net als in de periode 2023 - 2025 tot een hogere uitkering van € 200.000. Tevens ontvangen we extra middelen voor de uitvoering van de Wet Kwaliteitsborging bouw. Hierbij gaat het om € 29.000. Voor de uitvoering van de jeugdzorg ontvangen we € 5.000 meer.

Door een aantal landelijke ontwikkelingen ontvangen we € 250.000 minder. Indien de extra middelen voor de uitvoering van de Wet Kwaliteitsborging Bouw worden gebruikt, bedraagt het voordelige resultaat € 703.000. Overige onderwerpen Verder is in deze septembercirculaire extra aandacht voor een aantal onderwerpen. Het gaat om: • Energietoeslag • Accres • Eenmalige rijksbijdrage 2026 • Middelen voor de jeugdzorg. • Invoeringskosten Omgevingswet Energietoeslag In de meicirculaire 2022 is € 854 miljoen beschikbaar gesteld in verband met het verstrekken van een energietoeslag aan huishoudens met een laag inkomen. We ontvingen € 508.000. In het debat over de Voorjaarsnota op 5 juli jl. heeft het Kabinet aangekondigd het richtbedrag van de eenmalige energietoeslag nogmaals te verhogen, van € 800 naar € 1.300. Door het kabinet is extra budget (€ 550 miljoen) toegekend aan gemeenten voor de ophoging van de energietoeslag en de extra uitvoeringkosten. In deze septembercirculaire is de verdeling van het aanvullende bedrag verwerkt. De Wolden Pagina 2 van 4

ontvangt € 409.265. Op 28 juli 2022 heeft het ministerie een correctie doorgevoerd, omdat per abuis de verdeling over gemeenten op basis van de verkeerde gewichten is verdeeld. De Wolden ontvangt aanvullend € 114.414. In totaal is dat in de septembercirculaire in 2022 € 523.679. Accres Het kabinet Rutte IV heeft aangegeven nader te bezien of het wenselijk is om het accres stabieler te maken. Het kabinet heeft daarom het voorstel aan de VNG (en het IPO) gedaan om het volumedeel van het accres voor 2022–2025 vast te zetten. De VNG heeft met dit voorstel ingestemd. Door het vastzetten van het volumedeel van het accres voor gemeenten zijn bij zowel het Rijk als de gemeenten veel minder budgettaire schommelingen dan voorheen. Dit betekent dat de accresstanden voor de jaren 2022 tot en met 2025 voor gemeenten slechts nog zullen wijzigen als gevolg van loon- en prijsontwikkelingen. Hiermee wordt een eerste belangrijke stap gezet richting een meer stabiele financiering voor gemeenten. Het biedt gemeenten voor de komende jaren zekerheid over hun inkomsten en beschikbare vrije ruimte, ook wanneer de uitgaven van het Rijk achterblijven bij de ramingen. Eenmalige rijksbijdrage 2026 Het Rijk werkt met gemeenten en provincies door aan een nieuwe financieringssystematiek vanaf 2026. In aanloop daarnaartoe stelt het kabinet voor gemeenten eenmalig € 1 miljard extra in 2026 beschikbaar.

De Wolden ontvangt € 1.086.000. Hiermee is het ravijnjaar 2026 verschoven naar 2027. Extra middelen jeugd Het Rijk, de VNG en het IPO zijn voor de jaren 2024, 2025 en 2026 overeengekomen dat gemeenten zowel de extra rijksbijdragen voor de jeugdzorg als de geplande bezuinigingen voor 100% in de begroting 2023 mogen opnemen. Nu mag dat ook voor de jaren 2024 tot en met 2026. Voor de jaren na 2026 blijft onduidelijk of gemeenten 100% of 75% mogen ramen. Invoeringskosten Omgevingswet In de meicirculaire 2022 is reeds aangekondigd dat het Rijk in totaal € 150 miljoen bijdraagt aan de transitiekosten die gemeenten hebben gemaakt in aanloop naar de invoering van de Omgevingswet. Over de middelen voor de jaren 2023 tot en met 2025 volgt meer informatie in een latere circulaire. In 2022 ontvangt De Wolden € 443.732. Zorgen Ondanks dat de uitkomsten van de septembercirculaire 2022 gunstig uitpakken is er toch sprake van financiële onzekerheid. Het jaar 2026 werd als gevolg van de terugkeer van de opschalingskorting en de keuze voor een andere normeringssystematiek aangeduid als financieel ravijnjaar. Door de eenmalige financiële bijdrage/compensatie in 2026 is het ravijnjaar verschoven naar 2027. Dat maakt dat er voor de jaren 2027 en verder geen duidelijkheid is over de ontwikkeling van de gemeentelijke inkomsten.

Mede daarom kiezen wij ervoor om de deels incidentele middelen/ voordelen te gebruiken voor het bestendigen/continueren van het behoedzaam financieel beleid.

Wij gaan ervan uit dat wij u hiermee voldoende hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders,

Roelof Pieter Koning Gemeentesecretaris

Pagina 3 van 4

Inge C.J. Nieuwenhuizen burgemeester

Bijlage 1 : overzicht middelen voor extra taken.

Pagina 4 van 4