Bijlage - vergelijking verkiezingsprogramma's

Vergelijking verkiezingsprogramma’s Gemeenteraadsverkiezingen gemeente De Wolden 2026

Inhoudsopgave705 Inleiding ............................................................................................................... 4 Wonen & doorstroming ........................................................................................... 5 CDA .................................................................................................................. 5 D66 .................................................................................................................. 5 GemeenteBelangen ............................................................................................. 5 GroenLinks – PvdA .............................................................................................. 5 VVD .................................................................................................................. 6 Leefbaarheid & dorpsvoorzieningen .......................................................................... 7 CDA .................................................................................................................. 7 D66 .................................................................................................................. 7 GemeenteBelangen .............................................................................................

7 GroenLinks – PvdA .............................................................................................. 7 VVD .................................................................................................................. 8 Mobiliteit & verkeersveiligheid ................................................................................. 9 CDA .................................................................................................................. 9 D66 .................................................................................................................. 9 GemeenteBelangen ............................................................................................. 9 GroenLinks – PvdA ..............................................................................................

9 VVD .................................................................................................................10 Energie & duurzaamheid........................................................................................11 CDA .................................................................................................................11 D66 .................................................................................................................11 GemeenteBelangen ............................................................................................11 GroenLinks – PvdA .............................................................................................11 VVD .................................................................................................................12 Landbouw, natuur & gezonde leefomgeving .............................................................13 CDA .................................................................................................................13 D66 .................................................................................................................13 GemeenteBelangen ............................................................................................13 GroenLinks – PvdA .............................................................................................13 VVD

.................................................................................................................14 Lokale economie & ondernemerschap......................................................................15 CDA .................................................................................................................15 D66 .................................................................................................................15 GemeenteBelangen ............................................................................................15 GroenLinks – PvdA .............................................................................................15 VVD .................................................................................................................16 2

Gemeentelijke dienstverlening & participatie ............................................................17 CDA .................................................................................................................17 D66 .................................................................................................................17 GemeenteBelangen ............................................................................................17 GroenLinks – PvdA .............................................................................................17 VVD .................................................................................................................18 Zorg, jeugd & welzijn ............................................................................................19 CDA .................................................................................................................19 D66 .................................................................................................................19 GemeenteBelangen ............................................................................................19 GroenLinks – PvdA .............................................................................................19 VVD .................................................................................................................20

Asielopvang & integratie ........................................................................................21 CDA .................................................................................................................21 D66 .................................................................................................................21 GemeenteBelangen ............................................................................................21 GroenLinks – PvdA .............................................................................................21 VVD .................................................................................................................21 Cultuur & tradities ................................................................................................22 CDA .................................................................................................................22 D66 .................................................................................................................22 GemeenteBelangen ............................................................................................22 GroenLinks – PvdA .............................................................................................22 VVD

.................................................................................................................23

3

Inleiding Voor het opstellen van dit document zijn de verkiezingsprogramma’s, van de partijen die meedoen met de gemeenteraadsverkiezingen 2026 in gemeente De Wolden, geanalyseerd. Deze analyse is opgesteld op enkel de inhoud van de verkiezingsprogramma’s en houdt geen rekening met context buiten de programma’s om. Er zijn geen cijfers of waardeoordelen verbonden aan de programma’s. Na een eerste ronde zijn er 10 onderwerpen opgesteld die terugkomen in ieder verkiezingsprogramma en als hoofdlijn fungeren. Deze onderwerpen zijn: Wonen & doorstroming Leefbaarheid & dorpsvoorzieningen Mobiliteit & verkeersveiligheid Energie & duurzaamheid Landbouw, natuur & gezonde leefomgeving Lokale economie & ondernemerschap Gemeentelijke dienstverlening & participatie Zorg, jeugd & welzijn Asielopvang & integratie Cultuur & tradities Er wordt uit het verkiezingsprogramma van iedere partij een korte omschrijving gegeven van wat erover verteld wordt in het verkiezingsprogramma.

4

Wonen & doorstroming CDA Pagina: 5/6 CDA De Wolden streeft naar betaalbare en passende woningen voor jongeren, gezinnen en ouderen. De gemeente moet actief blijven sturen op het soort woningen, locaties en betaalbaarheid. Doorstroming kan worden bevorderd door het stimuleren van levensloopbestendige woningen, hofjes, aanleunwoningen en seniorenclusters. Daarnaast moet worden ingezet op slim gebruik van bestaande woonruimte, zoals splitsen en woningdelen.

D66 Pagina: 7/8 D66 ziet wonen als meer dan alleen bouwen: het gaat om kwaliteit, betaalbaarheid, duurzaamheid en een gezonde leefomgeving. De partij wil voldoende passende woningen voor alle levensfasen, in zowel huur als koop. Voor nieuwbouw geldt: inbreiding waar mogelijk, uitbreiding waar nodig. Er is nadruk op innovatieve woonvormen zoals tiny houses, flexwoningen, generatiewonen en woningen in schuren. Doorstroming wordt gestimuleerd door extra levensloopbestendige woningen en ondersteuning voor inwoners die willen verhuizen naar beter passende woningen. Ook wordt prefab en biobased bouwen aangemoedigd.

GemeenteBelangen Pagina: 5/6 Gemeentebelangen De Wolden wil van woningbouw en leefbaarheid een absolute topprioriteit maken. Jongeren moeten in hun eigen dorp kunnen blijven wonen, daarom ondersteunt de partij onder andere uuthuusjes (flexwoningen op eigen erf), woningsplitsing, tiny houses, erfdelen en CPO-projecten. De gemeente moet actiever grond aankopen, ook buiten de bebouwde kom, om vooruitgang te boeken. Doorstroming wordt gestimuleerd door ouderen te begeleiden in de stap naar kleinere woningen. Gemeentebelangen wil minder regels, snellere vergunningen en meer lokaal maatwerk via de Omgevingswet.

GroenLinks – PvdA Pagina: 1/2/3 GL-PvdA wil zwaar inzetten op betaalbaar wonen als basisrecht. De gemeente moet weer regie nemen door zelf te bouwen zonder winstoogmerk en door gedeelde aankoopcontructies mogelijk te maken. Bij nieuwbouw moet minimaal 30% sociale huur worden gerealiseerd. Een meerjaren-kansenkaart moet duidelijkheid geven over geschikte locaties. Slimme woonvormen zoals hofjes, gedeelde erven en woningsplitsen moeten actief gestimuleerd worden. Nieuwbouw moet energieneutraal, natuurinclusief en levensloopbestendig zijn.

5

VVD Pagina: 2 De VVD wil versnellen met woningbouw in alle dorpen, ook kleine kernen. Er moet worden gebouwd waar mensen willen wonen. Doorstroming wordt gestimuleerd door regels te verminderen en praktische hulp te bieden aan ouderen of alleenwonenden die te groot wonen. Splitsen van woningen, flexwoningen op erven en meer ruimte voor bewonersinitiatieven moeten jongeren en senioren helpen in hun eigen dorp te blijven. De partij wil dat vastgelopen projecten door actief gemeentelijk optreden weer in beweging komen.

6

Leefbaarheid & dorpsvoorzieningen CDA Pagina: 9/10 CDA De Wolden wil sterke dorpen behouden door te investeren in voorzieningen zoals dorpshuizen en sportlocaties. Verenigingen en vrijwilligers moeten ondersteuning krijgen door onder andere via één gemeentelijk loket en een noodfonds voor maatschappelijke organisaties. Voorzieningen moeten uitnodigen tot bewegen, ontmoeten en samenleven binnen de lokale gemeenschap.

D66 Pagina: 10/11/12 Leefbaarheid draait voor D66 om sterke dorpen waar mensen elkaar kennen, zich veilig voelen en voldoende voorzieningen dichtbij hebben. Zij willen dat voorzieningen zoals zorg, onderwijs, sport en winkels goed bereikbaar en toegankelijk blijven. Er moet ingezet worden op het versterken van sociale samenhang, ontmoeting, vrijwilligerswerk en buurtinitiatieven. Buurtteams moeten een grotere rol krijgen in lokale vitaliteit en moeten beter ondersteund worden.

GemeenteBelangen Pagina: 5/6 Voor Gemeentebelangen staan Vitale dorpen centraal. Dorpshuizen krijgen een grotere rol als veilige ontmoetingsplek en in tijden van nood. Gemeentebelangen wil investeren in verbinding, polarisatievermindering en ondersteuning van vrijwilligers en dorpsinitiatieven. De regeling Initiatiefrijk De Wolden moet behouden en versterkt worden, omdat meer dan 200 initiatieven al succesvol zijn. Dorpsbelangenverenigingen moeten een stabiel basisbudget krijgen. Tradities zoals dorpsfeesten, paasvuren en carbidschieten worden gekoesterd. Ook worden recreatie, toerisme en lokale evenementen actief ondersteund.

GroenLinks – PvdA Pagina: 11/14 Dorpshuizen, zwembaden, bibliotheken en sportvelden worden gezien als het hart van de dorpen. Hierop wordt niet bezuinigd; indien nodig worden lokale belastingen verhoogd om deze voorzieningen toekomstbestendig te houden. Dorpshuizen in grote kernen moeten functioneerde als veilige havens bij calamiteiten. Bibliotheken krijgen een bredere functie als culturele en sociale ontmoetingsplek. Het aanbod van sport en cultuur wordt eerlijker gesubsidieerd, met meer aandacht voor kleine sportclubs en nieuwe culturele initiatieven. Kunst in de openbare ruimte wordt gestimuleerd.

7

VVD Pagina: 3/4 De VVD kiest voor schone, veilige dorpen met snelle afhandeling van meldingen over de openbare ruimte. Dorps- en buurtinitiatieven worden gesteund en dorpsvisies moeten concreet uitgevoerd worden. Zwembaden, sportclubs en dorpshuizen worden gezien als het hart van de gemeenschap en moeten zekerheid krijgen in plaats van telkens nieuwe subsidieprocedures. Leefbaarheid wordt verder versterkt door buurtpreventie, WhatsAppgroepen en duidelijke handhaving bij overlast.

8

Mobiliteit & verkeersveiligheid CDA Pagina: 7/9 Het CDA zet in op goede bereikbaarheid van dorpen en veilige verkeerssituaties. Voorbeelden zijn de aanleg van veiligere fietspaden en de fietsbrug over de N48. Daarnaast wordt aandacht gevraagd voor passende verkeersontsluitingen bij uitbreidingslocaties en veilige routes voor fietsers.

D66 Pagina: 10/12 D66 wil veilige en toegankelijke vervoersmogelijkheden voor iedereen. Fietsers krijgen nadrukkelijk meer ruimte, zeker in 30-kilometergebieden. Verkeersveiligheid rond scholen, oversteekplaatsen en fietsverbindingen krijgt prioriteit. Binnen de bebouwde kom moet overal 30 km/u gelden, en buiten de bebouwde kom 60 km/u. Toezicht op landbouw- en zwaar verkeer wordt versterkt. Openbaar vervoer en goede verbindingen tussen dorpen blijven essentieel voor leefbaarheid en bereikbaarheid.

GemeenteBelangen Pagina: 6/15 Gemeentebelangen wil verkeersstromen per dorp integraal bekijken wanneer ingrepen op andere plekken impact hebben. Bij breed en zwaar verkeer moeten passeerhavens worden toegevoegd. Binnen de kernen geldt wat hen betreft 30 km/u, buiten 80 km/u bij vrij liggende fietspaden. Inrichting van wegen gebeurt altijd in overleg met omwonenden. Fietspaden worden verder uitgebreid en ontbrekende schakels moeten worden gerealiseerd desnoods via onteigening. Verlichting van fietspaden wordt verbeterd waar de veiligheid dat vraagt.

GroenLinks – PvdA Pagina: 3/4 GL-PvdA wil dat wegen worden ingericht met veiligheid voorop, vooral voor voetgangers en fietsers. Binnen de bebouwde kom geldt 30 km/u, daarbuiten 60 km/u. Dorpskernen worden ingericht volgens het principe ‘auto te gast’. Voor zwaar verkeer moeten logische voorkeursroutes buiten kernen worden aangewezen. Fiets- en wandelpaden worden uitgebreid en goed onderhouden. Mobiliteit moet toegankelijk zijn: alle herinrichtingsplannen moeten volledig rolstoeltoegankelijk zijn. De Wolden Vervoert wordt opgeschaald en nieuwe vormen van vervoer zoals zelfrijdende taxi’s worden onderzocht.

9

VVD Pagina: 2 Gratis parkeren blijft voor de VVD in alle dorpen de norm. De VVD wil veilige routes voor fietsers en voetgangers, vooral rond scholen en sportclubs. Oversteken, verlichting en snelheidsmaatregelen krijgen prioriteit. Dorp en bedrijventerreinen moeten goed bereikbaar blijven, met aandacht voor verbindingen richting Meppel en Hoogeveen. De VVD wil in overleg met provincie en vervoerders zorgen voor meer nachtbussen, zodat jongeren veilig kunnen uitgaan.

10

Energie & duurzaamheid CDA Pagina: 8/9 Het CDA kiest voor duurzame energieopwekking die past binnen het landschap en de dorpen. Zonnepanelen horen bij voorkeur op daken. Besluiten over windenergie worden pas genomen na onafhankelijk onderzoek waarin effecten en draagvlak duidelijk zijn. Klimaatmaatregelen moeten realistisch zijn en inwoners niet onnodig belasten.

D66 Pagina: 8/9/10 D66 wil tempo maken met de energietransitie: 100% groen gas in 2030 en 100% duurzame elektriciteit in 2040. Nieuwe energieprojecten moeten passen bij het landschap en inwoners moeten kunnen meedoen en profiteren. Zonne-energie hoort bij voorkeur op daken, erven, water en parkeerplaatsen; landbouwgrond is een laatste optie. De gemeente moet zelf het goede voorbeeld geven met duurzaam groenbeheer, lokale voedselinitiatieven en aandacht voor biodiversiteit. Inwoners worden geholpen met energiebesparing, hergebruik en het verminderen van afval.

GemeenteBelangen Pagina: 7/8 Gemeentebelangen wil dat de energie die De Wolden gebruikt ook in De Wolden wordt opgewekt. Dorpen moeten zelf initiatieven kunnen ontwikkelen, bijvoorbeeld met lokale energiestrategieën. Groen gas en waterstof krijgen prioriteit via de bestaande hoogwaardige infrastructuur. Bij zonne- en windenergie staat lokaal eigenaarschap voorop: opbrengsten moeten terugvloeien naar inwoners. Er wordt ingezet op energiebesparing, hulp bij verduurzaming van woningen, energieopslag en innovatie tegen netcongestie. Circulariteit moet worden versterkt met lokale kringloopinitiatieven en afval als grondstof.

GroenLinks – PvdA Pagina: 5 t/m 8 Het uitgangspunt is: de gemeente moet haar eigen energie duurzaam opwekken, met voorkeur voor zon op dak. Zon op land mag alleen bij dubbelgebruik of natuurontwikkeling. Windenergie is enkel toegestaan in kleinschalige vorm; grote windparken passen niet in het landschap. Energie besparen is de eerste stap: inwoners worden actief geholpen bij isolatie en verduurzaming. Lokale energiehubs moeten buurten in staat stellen gezamenlijk op te wekken, op te slaan en te delen. De gemeente moet aanjager zijn van lokale energie-initiatieven, waarbij de opbrengsten volledig bij inwoners moeten blijven.

11

VVD Pagina: 4 De VVD kiest voor realistische en betaalbare klimaatmaatregelen. Lokale doelen worden herzien op basis van landelijke en Europese afspraken. Zonne-energie moet vooral op daken worden toegepast. Groen gas en andere lokale vormen van gasopwekking worden onderzocht om leveringszekerheid te behouden. Inwoners behouden keuzevrijheid: niemand wordt verplicht van het gas af te gaan. De partij is duidelijk tegen grote windmolens in De Wolden.

12

Landbouw, natuur & gezonde leefomgeving CDA Pagina: 6/7/11 Het CDA kiest voor een balans tussen landbouw, natuur en leefomgeving. Boeren krijgen toekomstperspectief en worden ondersteund via onder meer een landbouwfonds. Er wordt ingezet op beleid dat gebaseerd is op feiten en dialoog, bijvoorbeeld bij gewas- en bollenteelt. De leefomgeving moet gezond blijven, waarbij ruimte is voor agrariërs én natuur.

D66 Pagina: 9/10 De Wolden moet een groene en gezonde leefomgeving blijven. D66 geeft ruimte aan agrarische ondernemers die willen verduurzamen, experimenteren of vernieuwen, mits dit past bij landschap en natuur. Het fonds Toekomstgerichte Landbouw wordt structureel ondersteund. Er wordt ingezet op een gezonde bodem, duurzaam watergebruik en bescherming van natuur. Ecologische landbouw wordt gestimuleerd, onder andere via voedselbossen, natuurinclusieve innovaties en het terugdringen van schadelijke bestrijdingsmiddelen.

GemeenteBelangen Pagina: 4/9/10/17/18 De agrarische sector blijft belangrijk voor landschap en economie. Gemeentebelangen ondersteunt duurzame, toekomstgerichte initiatieven via het fonds Toekomstgerichte Landbouw. Men wil ruimte voor agrariërs, maar ook een gezonde balans met natuur en leefbaarheid. Natuurbeleid moet rekening houden met recreatie en toegankelijkheid. Er is aandacht voor overlast van soorten zoals eikenprocessierups en dassen. Bij gewasbeschermingsmiddelen volgt de partij de wettelijke kaders, maar verlangt actie van het Rijk wanneer middelen onveilig blijken. Kleinschalige ouderenzorginitiatieven in dorpen worden breed gesteund.

GroenLinks – PvdA Pagina: 5/6/7/8/9/10 GL–PvdA legt een sterke nadruk op een gezonde leefomgeving. Er komen bufferzones van minimaal 500 meter rond scholen en woonwijken waar geen chemische bestrijdingsmiddelen mogen worden gebruikt. Intensieve lelieteelt wordt geweerd. Natuur krijgt een volwaardige stem in ruimtelijke keuzes via de Basiskwaliteit Natuur. De partij wil aaneengesloten natuurgebieden creëren door ecologische zones te verbinden. Landbouw moet passen bij bodem en water. Ecologie wordt leidend in het Omgevingsplan. Boeren worden gesteund in nieuwe verdienmodellen zoals zorg, recreatie en lokale voedselproductie.

13

VVD Pagina: 3/5 De VVD wil ruimte voor agrariërs om te groeien, te investeren en te innoveren. Bouwblokken moeten waar nodig worden uitgebreid en procedures versoepeld. Landbouwbedrijven worden gezien als belangrijke lokale ondernemers. Leefomgeving en veiligheid worden bewaakt door handhaving bij overlast en door snelle reparatie van openbare ruimte. Voor natuur en biodiversiteit worden geen specifieke nieuwe regels geïntroduceerd; de nadruk ligt op praktisch beheer en onderhoud op orde.

14

Lokale economie & ondernemerschap CDA Pagina: 6/7 Ondernemers krijgen ruimte en vertrouwen. De gemeente werkt aan uitbreidingen van bedrijventerreinen, goede bereikbaarheid en passende kavels. Ondernemers moeten kunnen rekenen op een overheid die meedenkt. Innovatie, regionale samenwerking en een gezonde balans tussen economie en leefomgeving zijn centrale uitgangspunten.

D66 Pagina:20/21 D66 wil een sterke lokale economie met ruimte voor ondernemers en bedrijven die willen groeien. Uitbreiding van bedrijventerreinen moet gericht zijn op lokale ondernemers. Parkmanagement moet worden opgezet om terreinen efficiënt te beheren en netcongestie aan te pakken. Goede gemeentelijke dienstverlening voor ondernemers is cruciaal. Regionale samenwerking, vooral binnen de Regio Zwolle, moet de economische positie van De Wolden versterken.

GemeenteBelangen Pagina: 4/9/10 De afgelopen jaren is er veel geïnvesteerd in bedrijventerreinen; komende jaren verschuift de focus naar toekomstbestendigheid en levendige dorpskernen. Ondernemers moeten één herkenbaar aanspreekpunt houden via bedrijvencontactfunctionarissen. Gemeentebelangen wil een lokaal bedrijvenregister en ondersteuning van jonge ondernemers. Ook is er aandacht voor de positie van agrariërs en recreatiesector. De partij wil de wolf uit het landschap weren vanwege risico’s en onrust. Regionale samenwerking (Regio Zwolle, P10) blijft belangrijk voor fondsen, lobby en economische ontwikkeling.

GroenLinks – PvdA Pagina: 8/10 De economie van De Wolden draait volgens GL–PvdA om landschap, rust en recreatie. Strikte keuzes: geen anonieme distributiecentra (“lege dozen”), wél bedrijven die bijdragen aan de identiteit van De Wolden. Kleinschalige recreatie wordt ondersteund, net als natuurinclusieve bedrijventerreinen. Vergroening van bedrijventerreinen is verplicht en moet tegelijk met de bouw worden uitgevoerd. Bij aanbestedingen kiest de gemeente voor duurzame, lokale leveranciers. Boeren worden gezien als landschapbeheerders en moeten eerlijk worden beloond voor natuurwerk.

15

VVD Pagina: 3 Ondernemers krijgen een eigen loket met vaste casemanagers per dorp. Vergunningprocedures voor kleine activiteiten moeten binnen zes weken worden afgehandeld. De VVD wil ieder jaar 20% van overbodige regels schrappen en meer overstappen van vergunning naar meldingsplicht. Ondernemers moeten altijd duidelijkheid krijgen via checklists en begrijpelijke taal. De partij ondersteunt uitbreiding van bedrijventerreinen en groeiruimte voor agrarische en toeristische bedrijven.

16

Gemeentelijke dienstverlening & participatie CDA Pagina: 7/8/12 Het CDA wil een open, eenvoudig en betrouwbaar bestuur. Inwonersparticipatie moet duidelijk zijn: mensen moeten weten of ze mogen meedenken of vooral worden geïnformeerd. Regels moeten eenvoudig zijn en de gemeente moet inwoners ondersteunen bij complexe processen. Financieel beleid blijft verantwoord, met een eerlijke verdeling van lasten.

D66 Pagina:17/18 D66 wil een betrouwbare, dienstbare en transparante overheid. Participatie moet vroegtijdig plaatsvinden en inwoners moeten duidelijke communicatie krijgen over hun rol. De gemeente moet digitaal toegankelijk zijn, maar ook persoonlijk beschikbaar blijven. De partij benadrukt een open bestuurscultuur, goede verantwoording en samenwerking tussen gemeenten. Dorpsraden, jongerenraden en initiatieven van inwoners moeten actief worden betrokken. Ook wil D66 dat vrijwilligers in bepaalde ondersteunende rollen worden ingezet om drempels te verlagen.

GemeenteBelangen Pagina: 11/12/13 Een betrouwbare en nabije overheid is essentieel. Gemeentebelangen wil betere communicatie, snellere afhandeling van verzoeken en vaste contactpersonen voor inwoners. Vrijwilligers en initiatiefnemers krijgen actieve ondersteuning. Het proefproject Buurman & Buurman moet per dorp twee vaste, zichtbare aanspreekpunten opleveren die doorpakken en verbinden. De partij wil sterkere participatie via 4DeWolden: raadsleden moeten meer het dorp in. Minder regels, maar beter naleefbare regels, is het uitgangspunt. Bij tekort aan handhaving moeten extra BOA’s komen.

GroenLinks – PvdA Pagina: 17/18 GL–PvdA wil een gemeente die naast inwoners staat. De gemeente moet begrijpelijke taal gebruiken en zorgen dat inwoners hun verhaal maar één keer hoeven te doen. Er komen wekelijkse gemeentelijke spreekuren in dorpshuizen. De digitale Sociale Kaart moet hét overzicht worden van alle zorg- en hulpvoorzieningen. Dorpen krijgen via dorpsvisies meer zeggenschap én budgetten om zelf projecten uit te voeren. De gemeente moet proactief inwoners helpen die recht hebben op regelingen maar deze moeilijk vinden. Digitale diensten blijven bestaan, maar er moet altijd een menselijk alternatief zijn.

17

VVD Pagina: 4/5 De Wolden moet herkenbaar en dichtbij zijn: vaste contactpersonen per dorp, dorpsregisseurs en vergunningencoaches worden ingevoerd. De service wordt concreet beloofd: terugbellen binnen 48 uur, kleine vergunningen binnen zes weken, en kleine bouwinitiatieven binnen 90 dagen. Via een online portaal kunnen inwoners meldingen volgen. De gemeente moet zelfstandig blijven en investeren in zichtbare, betrouwbare dienstverlening.

18

Zorg, jeugd & welzijn CDA Pagina: 10/11 Zorg moet dichtbij, bereikbaar en betaalbaar zijn. Mantelzorgers, vrijwilligers en lokale zorgprofessionals krijgen ondersteuning en vaste aanspreekpunten. Het CDA wil eenzaamheid onder jongeren en ouderen voorkomen en meer inzetten op preventie en schuldenhulp. Hulpstructuren moeten laagdrempelig en mensgericht blijven.

D66 Pagina: 13/14 Gezondheid betekent voor D66 meer dan zorg: het gaat om bewegen, mentale veerkracht en een gezonde leefstijl. De gemeente moet investeren in veilige fiets- en wandelroutes, toegankelijke sportvoorzieningen en samenwerking tussen zorg, welzijn en sport. Jeugdzorg moet snel, dichtbij en gezinsgericht zijn. Mentale gezondheid en het voorkomen van eenzaamheid zijn speerpunten. Sport en cultuur moeten bereikbaar blijven via steun en subsidies. Mantelzorgers krijgen ondersteuning en de gemeente helpt inwoners bij het voorkomen en oplossen van schulden.

GemeenteBelangen Pagina: 16/17/18 Preventie staat voorop: bewegen, sport, gezonde leefomgeving, en goede samenwerking tussen onderwijs en jeugdzorg. Gemeentebelangen maakt zich zorgen over mentale druk bij jongeren en steunt initiatieven zoals de Mentale Wasstraat. Het Kindpakket blijft bestaan. De jeugdzorg moet efficiënter en betaalbaar blijven, zonder verlies van menselijke maat. Vergrijzing vraagt om nieuwe vormen van samenwerking en zorgzame gemeenschappen. De sociale kaart moet beter vindbaar worden. Het Wmo-systeem moet weer inkomensafhankelijk worden.

GroenLinks – PvdA Pagina: 15/16 Zorg moet dichtbij, snel en mensgericht worden georganiseerd. Jeugdzorg moet in de eigen omgeving worden geleverd en sneller, volgens de hervormingsagenda jeugd. Preventie is belangrijk: buurtteams worden het eerste aanspreekpunt en moeten laagdrempelig en vertrouwelijk werken. Buurtbemiddeling wordt opgeschaald. Voor ouderen wordt de WMO-vervoerpas beschikbaar vanaf 75 jaar. GL–PvdA zet in op een alcoholvrije jeugd en meer ouderbetrokkenheid. Zorgzame gemeenschappen zoals ‘Moeders van De Wolden’ dienen als voorbeeld en worden uitgebreid ondersteund.

19

VVD Pagina: 3/4 De VVD wil zorg dichtbij, begrijpelijk en snel geregeld. Mantelzorgers moeten worden ondersteund. In de Wmo moeten onnodige herbeoordelingen verdwijnen: chronisch zieken hoeven niet jaarlijks te bewijzen dat ze ziek zijn. In de jeugdzorg wil de partij minder problematiseren en eerder helpen. Sport en cultuur zijn belangrijk voor welzijn, verenigingen krijgen ruimte om te groeien en dorpsfeesten en tradities worden gekoesterd.

20

Asielopvang & integratie CDA Pagina: 7/9/10 De partij kiest voor opvang die past bij de schaal van de dorpen, met draagvlak vanuit de gemeenschap. Integratie moet zorgvuldig gebeuren, met oog voor zorgen van inwoners. Eerdere besluitvorming over opvanglocaties leert dat transparantie en zorgvuldigheid essentieel zijn.

D66 Pagina: 14/15/16/18 D66 vindt dat De Wolden een pluriforme, gastvrije samenleving moet zijn. Nieuwe inwoners moeten actief kunnen deelnemen aan de gemeenschap, met aandacht voor cultuur, gebruiken en taal. De partij wil dat de gemeente snel en goed haar aandeel in de opvang van alleenreizende minderjarige asielzoekers en Oekraïners realiseert. Waar mogelijk moeten ook particuliere opvanginitiatieven worden ondersteund. Integratie moet gericht zijn op taal, werk en deelname aan de samenleving.

GemeenteBelangen Pagina: 18 De Wolden neemt zijn verantwoordelijkheid onder de spreidingswet, maar kiest voor kleinschalige opvang passend bij een plattelandsgemeente. Leefbaarheid en veiligheid staan centraal. Gemeentebelangen wil dat statushouders snel kunnen meedoen in de samenleving, onder andere via werk en begeleiding.

GroenLinks – PvdA Pagina: 16/17 De gemeente moet snel en volledig voldoen aan de opvangopgave voor vluchtelingen. Naast opvang wordt intensieve begeleiding ingezet: taal, integratie en werk. GL–PvdA beschouwt integratie als wederkerig: nieuwkomers moeten hun plek kunnen vinden in dorpen én hun talenten inzetten. Arbeidsmigranten moeten eerlijk worden behandeld, verantwoordelijkheid voor huisvesting ligt primair bij werkgevers.

VVD Pagina: 3 De VVD is voor kleinschalige opvang van asielzoekers, passend bij de schaal en draagkracht van dorpen. Integratie wordt gekoppeld aan leefbaarheid en veiligheid, opvang moet beheersbaar en lokaal ondersteund blijven.

21

Cultuur & tradities CDA Pagina: 9/11 Het CDA hecht groot belang aan tradities, gemeenschapszin en noaberschap. Vrijwilligers en verenigingen vormen het hart van de dorpen en krijgen minder regeldruk en meer ondersteuning. Dorpsfeesten, carbidschieten en lokale gebruiken worden gezien als waardevolle onderdelen van de identiteit van De Wolden.

D66 Pagina: 19/20 Cultuur speelt een belangrijke rol in de identiteit van De Wolden. D66 wil meer culturele initiatieven stimuleren, onder andere via een schrijversfonds en betere promotie van lokale activiteiten. De bibliotheek moet een centrale functie in dorpen behouden. Culturele subsidies worden geïndexeerd en de Culturele Prijs blijft bestaan. De gemeente moet blijven investeren in cultuurhistorie en in multifunctionele centra die cultuur, onderwijs en ontmoeting verbinden.

GemeenteBelangen Pagina: 4/14 Cultuur en tradities worden sterk gekoesterd. Dorpsfeesten, paasvuren, carbidschieten en andere gebruiken zijn onderdeel van de plattelandsidentiteit. De partij wil regels versoepelen voor kleinschalige evenementen en vergunningen beter ondersteunen via een evenementenloket. De succesvolle projecten tijdens Wiede Wold tonen dat lokale creativiteit moet worden gestimuleerd. Recreatie, sport en cultuur dragen bij aan leefbaarheid en krijgen structurele aandacht.

GroenLinks – PvdA Pagina: 12/14 Sport, cultuur en verenigingen zijn van groot belang voor sociale samenhang. Budgetten worden eerlijker verdeeld waarbij ruimte komt voor kleine sporten en nieuwe culturele initiatieven. Kunst in de openbare ruimte wordt actief gestimuleerd. Jongeren krijgen veilige ontmoetingsplekken via JOP’s en een vernieuwd ketenbeleid. Bij jaarwisseling wil de partij centrale vieringen met professioneel vuurwerk ter vervanging van particulier knalvuurwerk. Tradities zoals carbid schieten blijven toegestaan mits veilig georganiseerd.

22

VVD Pagina: 3/4 Sport, cultuur en tradities zoals dorpsfeesten en carbidschieten worden gekoesterd als onderdeel van de lokale identiteit. De VVD wil investeren in moderne sportvoorzieningen en verenigingen breed ondersteunen. Evenementen die dorpen laten bruisen krijgen ruimte binnen duidelijke regels.

23