Bijlage - 28062024 Aanbiedingsbrief gemeenteraad en college B&W jaarverslag 2023

Behandeld door Telefoonnr. Onderwerp Verzonden

: Bas Guchelaar : 0528-741700 : Jaarverslag 2023 Stichting Wolderwijs : 2 juli 2024

Geachte gemeenteraad en college van B&W gemeente De Wolden, Hierbij bied ik u het jaarverslag 2023, inclusief jaarrekening, van Stichting Wolderwijs ter informatie aan. De accountant heeft op 20 juni 2024 een goedkeurende verklaring afgegeven. Na goedkeuring door de raad van toezicht heeft het bestuur het jaarverslag vastgesteld. Het jaarverslag is, conform wetgeving, vóór 1 juli 2024 aangeboden aan het ministerie van OC&W. Het jaarverslag 2023 is dit jaar extra van belang in het licht van de motie “Dringende oproep tot ondersteuning bij Stichting Wolderwijs”, die 30 mei jl. door uw gemeenteraad is aangenomen. Na overleg met wethouder Turksma stuur ik u ons jaarverslag met een toelichting daarop en een toelichting op de brief die u hebt ontvangen van de heer Turksma naar aanleiding van de gesprekken die hij en ondergetekende hebben gevoerd. Allereerst echter, zal ik ingaan op een actuele ontwikkeling. Subsidie basisvaardigheden Er is nieuwe, relevante informatie betreffende de bekostiging aan Wolderwijs door de Rijksoverheid. Op dinsdag 18 juni ontving Wolderwijs het positieve bericht dat vijf van onze locaties de subsidie Verbetering Basisvaardigheden ontvangen per 1 september 2024. Het betreft Het Groene Hart (Zuidwolde), ’t Oelebröd (Ruinen), De Rozebottel (Koekange), KC Ruinerwold/De Dissel (Ruinerwold) en De Klimtoren (Drogteropslagen).

Wolderwijs heeft de subsidie voor alle locaties aangevraagd (behalve voor De Bosrand in Kerkenveld, want die heeft vorig jaar de subsidie toegekend gekregen), maar dus voor vijf locaties ontvangen. Reden waarom specifiek deze locaties het wel ontvangen en de overige niet, is onbekend. We weten dat het Rijksbudget beperkt is en daarom niet alle scholen in Nederland de subsidie ontvangen. De verdeling van deze Rijksmiddelen is deze keer echter verrassend positief voor Wolderwijs. De locaties die de subsidie ontvangen krijgen €1.000 per leerling. Dit bedrag dient in twee jaar ingezet en apart verantwoord te worden. Voor meer informatie over de regeling zie: https://www.dusi.nl/subsidies/verbetering-basisvaardigheden-2024. In totaal gaat het voor Wolderwijs om ongeveer €860.000,-, in te zetten over twee jaar. Waarbij dus grote verschillen zijn tussen locaties. Ter indicatie: De Klimtoren ontvangt €38.000,- en Het Groene Hart ontvangt €293.000,-. De bedragen worden uitbetaald in drie termijnen: juli 2024, maart 2025 en september 2025. Wat van belang is om te weten is dat de subsidie ingezet en verantwoord moet worden op de locatie die deze toegekend heeft gekregen. Het is dus niet mogelijk om het subsidiebedrag als een totaal te behandelen en vervolgens gelijkmatig te verdelen over onze locaties.

Omdat we solidariteit vanuit onze leidende principes/kernwaarden belangrijk vinden, kiezen we ervoor om een deel van de basisbekostiging (uit de lumpsum dus) wel te herverdelen. Hiermee kunnen we ook op de locaties die geen extra subsidie ontvangen enige extra middelen inzetten. In grote hoeveelheden is niet mogelijk, vanwege de hierboven genoemde verantwoording die op locatieniveau moet gebeuren. Dit maakt dus ook dat de inzet van deze middelen geen oplossing biedt voor de door de GMR van Wolderwijs geschetste uitdaging. Bovenstaande alinea betekent dat we een deel van onze lumpsumfinanciering gaan herverdelen, of ‘alloceren’. De opdracht is om snel te schakelen. Daarom zijn al (concept)afspraken gemaakt met onze directeuren. De GMR heeft adviesrecht op dit punt. Pas na dat uitgebrachte advies kan ik u exact informeren over de wijze waarop Wolderwijs hier invulling aan geeft.

Onderhoudsvoorziening en liquide middelen Op 24 juni 2024 ontving u een brief van het college van burgemeester en wethouders naar aanleiding van de door u ingediende motie van 30 mei jl. Ik voorzie u graag van aanvullende informatie op deze brief. Deze informatie is relevant voor uw beoordeling van het jaarverslag 2023 en de reactie van het college op de motie. Om een goede beoordeling te doen dient namelijk de situatie in 2024 meegewogen te worden, en niet uitsluitend de situatie ultimo december 2023. In mijn brief aan het college van 17 juni jl. ben ik ingegaan op twee zaken: de liquide middelen en een voorziening groot onderhoud. Daarover schreef ik het volgende ten aanzien van de liquide middelen: “Allereerst spraken we op 14 juni over de stand van de liquide middelen. (…) Stichting Wolderwijs ontvangt elke maand hetzelfde bedrag vanuit de Rijksoverheid (behoudens indexatie in de loop van het jaar) en dient daarom middelen te ‘sparen’ om bijvoorbeeld de extra personele uitgaven in de vorm van vakantiegeld en eindejaarsuitkeringen te kunnen bekostigen. Dit betekent dat we een hogere stand van liquide middelen moeten aanhouden dan we per maand uitgeven om de extra vergoedingen te kunnen betalen aan het personeel.

Uit een berekening door ons administratiekantoor blijkt dat we van de huidige liquide middelen 75% op korte termijn nodig hebben voor betalingen.” Uit bovenstaande volgt ook de onderbouwing voor het onderzoeken van het treasurybeleid, zoals genoemd in het jaarverslag 2023. Vanwege de wijze van uitbetalen door de Rijksoverheid zijn er periodes in het boekjaar waarin we middelen op de spaarrekening hebben staan, omdat we die later in het jaar nodig hebben. Daarom onderzoeken we of het rendeert om deze middelen te beleggen voor een periode van 1 tot 3 maanden. Het college concludeert dat Wolderwijs over een surplus aan liquide middelen beschikt. De middelen zijn echter op korte termijn nodig om aan onze betalingsverplichtingen te voldoen. Ten aanzien van de voorziening groot onderhoud schreef ik het volgende: “…licht ik kort de werkwijze rondom de voorziening groot onderhoud toe, aangezien dit van invloed is op de stand van het eigen vermogen. In het jaarverslag 2023 van Stichting Wolderwijs wordt vermeld dat de stichting over een eigen vermogen van ruim 1,4 miljoen euro beschikt op 31 december 2023. Uit de begroting 2024 van Stichting Wolderwijs blijkt dat we in 2024 wegens opgelegde wet- en regelgeving een voorziening dienen te treffen voor groot onderhoud van gebouwen ter hoogte van ongeveer €600.000,-.

Aangezien er in de begroting tevens rekening is gehouden met een tekort als gevolg van de doelmatige besteding van het restant van de NPO-middelen á €110.000, is de stand van het eigen vermogen aan het einde van 2024 gehalveerd. Hoewel de stichting hiermee op dat moment voldoende goede kengetallen laat zien, is een extra uitgave van €250.000 financieel onverantwoord.” In haar brief van 24 juni stelt het college dat onduidelijk is waar de hoogte van de voorziening op gebaseerd is. De onderbouwing is toegelicht in de begroting 2024 van stichting Wolderwijs, welke aan u is verzonden op 21 december 2023 en voor de volledigheid als bijlage bij deze brief is toegevoegd. In die begroting is aangegeven dat de hoogte van de onderhoudsvoorziening is gebaseerd op het huidige meerjarig onderhoudsplan (MJOP) van stichting Wolderwijs, dat enkele jaren geleden (op het destijds actuele prijspeil) is opgesteld. De hoogte van de voorziening is voorlopig, omdat het MJOP geactualiseerd wordt. Overigens is in die begroting ook onderbouwd dat de onderhoudskosten buiten de voorziening, die rechtstreeks van invloed zijn op de exploitatie, ook toenemen. Feit is dat de voorziening getroffen moet worden en dat deze een behoorlijke invloed heeft op het eigen vermogen van de stichting, evenals de hogere onderhoudskosten.

Het niet meewegen van deze invloed op het eigen vermogen zou daarmee een onvolledige beoordeling van de huidige financiële situatie opleveren.

Verbinding met het integraal huisvestingsplan (IHP) Het college maakt in haar brief van 14 juni jl. reeds de verbinding met het integraal huisvestingsplan (IHP) van de gemeente De Wolden. In dat IHP hebt u als raad middelen toegezegd om de onderwijshuisvesting in de komende jaren te vernieuwen of te renoveren. Het college stelt dat deze ontwikkelingen een positieve invloed zullen hebben op de exploitatie van de gebouwen. Dat is een juiste aanname, en daar ligt in de ogen van Wolderwijs ook de sleutel tot verbetering van de situatie: elke euro die de stichting moet uitgeven aan energie, of onderhoud van de gebouwen, kan namelijk niet worden uitgegeven aan de kwaliteit van het onderwijs. Feit is echter dat er op moment van schrijven nog geen concrete plannen zijn om op korte termijn te investeren in de verduurzaming van schoolgebouwen. Dit betekent dat er voorlopig nog geen verlichting zal komen in de financiële lasten ten gevolge van huisvesting. Dat Wolderwijs hierin haar verantwoordelijkheid reeds heeft genomen blijkt onder andere uit de investeringen die afgelopen jaar zijn gedaan in de vorm van zonnepanelen op de locaties waar dit technisch mogelijk was. Hiermee heeft de stichting zelfstandig vormgegeven aan een eerste verduurzaming van de gebouwen. Er is echter meer nodig aan verduurzaming van de gebouwen om de energielasten substantieel naar beneden te brengen.

Dit valt onder de wettelijke zorgplicht voor gemeenten; schoolbesturen hebben feitelijk een investeringsverbod voor huisvesting. Voor de instandhouding van de kwaliteit van het onderwijs in de gemeente De Wolden is het van groot belang om hier op korte termijn concrete toezeggingen en maatregelen voor te krijgen. Tot slot Met deze uitgebreide toelichting op het jaarverslag 2023 en beschouwing op de brief van het college aan de gemeenteraad van 14 juni jl. heb ik u een evenwichtig beeld gegeven van de financiële situatie van stichting Wolderwijs. De lokale overheid heeft wettelijke verantwoordelijkheden en taken op onder andere het gebied van de leefbaarheid in kleine kernen, LEA en VVE. Zij kan daartoe mijns inziens structurele en incidentele investeringen doen. De kerntaak van waaruit Wolderwijs de gemeente echter primair oproept tot ondersteuning is die van onderwijshuisvesting.

Met vriendelijke groet,

Bas Guchelaar Bestuurder

Bijlagen: Jaarverslag stichting Wolderwijs 2023 Begroting stichting Wolderwijs 2024