Bijlage 1 Ontwerpbestemmingsplan Ruinen, uitbreiding bedrijventerrein

Door de Bbl-wijziging krijgt de gemeente maatwerkmogelijkheden, waarmee zij bij nieuwe gebouwen die niet onder de voorgenomen BENG-eisen vallen (onverwarmde industriehallen) en bij bestaande gebouwen, het duurzaam gebruik van het dak kan eisen. De reden dat deze mogelijkheid zich niet richt op nieuwe gebouwen die al onder de voorgenomen BENG-eisen vallen, is dat die BENG-eisen al verplichten tot een minimaal aandeel hernieuwbare energie. Gemeente De Wolden gaat een dergelijke maatwerkregeling uitwerken die ook van toepassing zal zijn op bedrijventerrein Voor de Blanken.

48

bestemmingsplan Ruinen, uitbreiding bedrijventerrein (ontwerp)

Hoofdstuk 6 6.1

Juridische aspecten en planverantwoording

Inleiding

In de voorgaande hoofdstukken is ingegaan op het plangebied, het relevante beleid en de milieu- en omgevingsaspecten. De informatie uit deze hoofdstukken is gebruikt om keuzes te maken bij het maken van het juridische deel van het bestemmingsplan: de verbeelding en de regels. In dit hoofdstuk wordt dieper ingegaan op de opzet van dit juridische deel. Daarnaast wordt een verantwoording gegeven van de gemaakte keuzes op de verbeelding en in de regels. Dat betekent dat er wordt aangegeven waarom een bepaalde functie ergens is toegestaan en waarom bepaalde bebouwing daar acceptabel is.

6.2

Opzet van de regels

6.2.1

Algemeen

In de Wet ruimtelijke ordening (Wro) die op 1 juli 2008 in werking is getreden, is de verplichting opgenomen om ruimtelijke plannen en besluiten digitaal vast te stellen. De digitaliseringsverplichting geldt vanaf 1 januari 2010. In de ministeriële Regeling standaarden ruimtelijke ordening is vastgelegd dat de Standaard Vergelijkbare Bestemmingsplannen (SVBP) de norm is voor de vergelijkbaarheid van bestemmingsplannen. Naast de SVBP zijn ook het Informatiemodel Ruimtelijke Ordening en de Standaard Toegankelijkheid Ruimtelijke Instrumenten normerend bij het vastleggen en beschikbaar stellen van bestemmingsplannen. De SVBP geeft normen voor de opbouw van de planregels en voor de digitale verbeelding van het bestemmingsplan. Dit bestemmingsplan is opgesteld conform de normen van de SVBP2012, waarbij rekening is gehouden met de bestaande systematiek van het bestemmingsplan Hoge Akkers 2008. Het juridisch bindend gedeelte van het bestemmingsplan bestaat uit planregels en bijbehorende verbeelding waarop de bestemmingen zijn aangegeven. Deze verbeelding kan zowel digitaal als analoog worden verbeeld. De verbeelding en de planregels dienen in samenhang te worden bekeken. De regels zijn onderverdeeld in vier hoofdstukken: 1. 2. 3. 4.

Inleidende regels; Bestemmingsregels; Algemene regels; Overgangs- en slotregels.

6.2.2

Inleidende regels

Hoofdstuk 1 bevat de inleidende regels. Deze regels gelden voor het gehele plangebied en bevatten: Begrippen (Artikel 1) In dit artikel zijn definities van de in de regels gebruikte begrippen opgenomen. Hiermee is een eenduidige interpretatie van deze begrippen vastgelegd. Wijze van meten (Artikel 2) Dit artikel geeft op een eenduidige manier aan op welke wijze afstanden, dakhellingen en oppervlakten moeten worden gemeten en hoe voorkomende eisen betreffende de maatvoering begrepen moeten worden. 6.2.3

Bestemmingsregels

Hoofdstuk 2 van de regels bevat de juridische vertaling van de in het plangebied voorkomende bestemmingen. De regels zijn onderverdeeld in: Bestemmingsomschrijving: Hierin is de omschrijving van de activiteiten die zijn toegestaan binnen deze bestemming opgenomen. Hierbij gaat het in beginsel om een beschrijving van de aan de grond toegekende functies. Bouwregels:

49

bestemmingsplan Ruinen, uitbreiding bedrijventerrein (ontwerp)

In deze regels zijn eisen opgenomen waaraan de binnen de bestemming voorkomende bebouwing aan moet voldoen. Waar en met welke maatvoering mag worden gebouwd is hierin vastgelegd. Afwijken van de bouwregels: Op basis van deze regels hebben burgemeester en wethouders de bevoegdheid om bij omgevingsvergunning af te wijken van de bouwregels in het plan. Specifieke gebruiksregels: In de specifieke gebruiksregels is bepaald welk gebruik van gronden en opstallen in elk geval strijdig is met of onder voorwaarden wordt toegestaan binnen deze bestemming. Afwijken van de gebruiksregels: Deze afwijkingen geven burgemeester en wethouders de bevoegdheid om met omgevingsvergunning af te wijken van het plan. Omgevingsvergunning voor het uitvoeren van een werk, geen bouwwerk zijnde, of van werkzaamheden (indien van toepassing): In deze regels is aangegeven welke werken of werkzaamheden verboden zijn om uit te voeren zonder een omgevingsvergunning. 6.2.4

Algemene regels

Hoofdstuk 3 bevat de algemene regels. Deze regels gelden voor het gehele plangebied. Dit hoofdstuk is opgebouwd uit: Anti-dubbeltelregel (Artikel 6) Deze regel is opgenomen om een ongewenste verdichting van de bebouwing te voorkomen. Deze verdichting kan zich bijvoorbeeld voordoen, indien een perceel of een gedeelte daarvan, meer dan één keer betrokken wordt bij de berekening van een maximaal bebouwingspercentage. Algemene gebruiksregels (Artikel 7) In dit artikel worden het strijdig en toegestaan gebruik in dit bestemmingsplan geregeld. Algemene afwijkingsregels (Artikel 8) In dit artikel worden de algemene afwijkingsregels beschreven. Deze regels maken het mogelijk om op ondergeschikte punten van de regels in het bestemmingsplan af te wijken. Onder meer kunnen de bestemmingsgrenzen van de bestemming woongebied worden overschreden ten behoeve van een stedenbouwkundig gewenste invulling van de wijk. Overige regels (Artikel 9) In dit artikel is een regel opgenomen ten aanzien van de aanvullende werking van de welstandsnota en zijn regels omtrent parkeren. 6.2.5

Overgangs- en slotregels

In hoofdstuk 4 van de regels staan de overgangs- en slotregels. In de overgangsregels is aangegeven wat de juridische consequenties zijn van bestaande situaties die in strijd zijn met dit bestemmingsplan. In de slotregel wordt aangegeven hoe het bestemmingsplan wordt genoemd.

6.3

Verantwoording van de bestemmingen

Kenmerk van de Nederlandse ruimtelijke ordeningsregelgeving is dat er uitgegaan wordt van toelatingsplanologie. Een bestemmingsplan geeft aan welke functies waar zijn toegestaan en welke bebouwing mag worden opgericht. Bij het opstellen van dit bestemmingsplan zijn keuzes gemaakt over welke functies waar worden mogelijk gemaakt en is gekeken welke bebouwing stedenbouwkundig toegestaan kan worden. Het is noodzakelijk dat het bestemmingsplan een compleet inzicht biedt in de bouw- en gebruiksmogelijkheden binnen het betreffende plangebied. Het bestemmingsplan is het juridische toetsingskader dat bindend is voor de burger en overheid en geeft aan wat de gewenste planologische

50

bestemmingsplan Ruinen, uitbreiding bedrijventerrein (ontwerp)

situatie voor het plangebied is. In deze paragraaf worden de gemaakte keuzes nader onderbouwd. Hierbij zullen de bestemmingen in dezelfde volgorde als in de regels worden behandeld. 'Bedrijventerrein' (Artikel 3) De gronden ter plaatse van het bedrijventerrein hebben de bestemming 'Bedrijventerrein' gekregen. Hier zijn bedrijven tot en met milieucategorie 2 en 3.1 toegestaan. Via een aanduiding is dit geregeld. Verder zijn op de kavels bedrijfswoningen zijn toegestaan, waarbij op de kavels langs de Meppelerweg het bouwen van een vrijstaande bedrijfswoning verplicht is (aanduiding 'specifieke vorm van bedrijventerrein bedrijfswoning verplicht'). Daarnaast is geregeld dat de oppervlakte van nieuw uit te geven bouwpercelen niet minder dan 1.000 m2 en niet meer dan 2.000 m2 mag bedragen. Op deze wijze kunnen te omvangrijke bedrijven zich niet vestigen op dit lokale bedrijventerrein. Verder mogen er maximaal 20 kavels worden uitgegeven. Bebouwing mag alleen ten dienste van de bestemming worden gebouwd. Gebouwen dienen binnen het aangegeven bouwvlak te worden gebouwd met een maximale bouwhoogte van 10 meter. Daarnaast dient de gezamenlijke oppervlakte van de bedrijfsgebouwen per bouwperceel ten minste 200 m² te bedragen, tenzij de gezamenlijke oppervlakte in de bestaande situatie minder dan 200 m2 bedraagt, in welk geval de bestaande oppervlakte is toegestaan.

Het bebouwd oppervlak van een perceel bedraagt ten hoogste 70% van het totale perceelsoppervlak, tenzij het bebouwingspercentage in de bestaande situatie reeds meer dan 70 bedraagt, in welk geval het bestaande bebouwingspercentage is toegestaan. Zoals hiervoor reeds benoemd zijn op het gehele bedrijventerrein bedrijfswoningen toegestaan. Voor de kavels gesitueerd aan de Meppelerweg (zuidelijke rand) is het bouwen van een vrijstaande bedrijfswoning verplicht, om het gewenste stedenbouwkundig beeld voor deze belangrijke entree van het dorp Ruinen te verkrijgen en waarborgen. In de regels is daarnaast opgenomen dat bedrijfsbebouwing voorafgaand of gelijktijdig met de bedrijfswoning wordt opgericht. In de regeling zijn afwijkingsbepalingen opgenomen.

Burgemeester en wethouders kunnen afwijken van de regels voor: bedrijven die van een hogere categorie zijn of niet zijn genoemd in de staat van bedrijven indien het betrokken bedrijf naar aard en invloed op de omgeving geacht kan worden te behoren tot de reeds toegelaten categorie; op één bedrijfsperceel bedrijvigheid van verschillende categorieën plaatsvindt; andere dan productiegebonden detailhandel plaatsvindt, met dien verstande dat de gezamenlijke vloeroppervlakte van de detailhandel niet meer dan 15% van de oppervlakte van de bedrijfsgebouwen mag bedragen; de oppervlakte van een bouwperceel wordt vergroot tot niet meer dan 5.000 m2. meer dan 20 bedrijfskavels worden uitgegeven. 'Groen' (Artikel 4) De robuuste groenstructuur en waterberging langs de randen van het plangebied heeft de bestemming 'Groen' gekregen. Gronden met deze bestemming zijn bestemd voor groenvoorzieningen, paden, parkeervoorzieningen, speelvoorzieningen, ondergeschikte nutsvoorzieningen, water en waterhuishoudkundige voorzieningen, bruggen, dammen en/of duikers en bijbehorende bouwwerken, geen gebouwen zijnde tot maximaal 3,5 meter hoog. 'Verkeer' (Artikel 5) De wegen in het plangebied zijn bestemd als 'Verkeer'. Gronden met deze bestemming kunnen worden gebruikt voor wegen, fiets- en voetpaden, parkeervoorzieningen, bruggen, dammen en/of duikers, sloten, bermen en beplanting en groenvoorzieningen.

Binnen deze bestemming mogen uitsluitend bouwwerken, geen gebouw zijnde ten dienste van de bestemming worden gebouwd. 'Waarde - Archeolgie (Artikel 6)

51

bestemmingsplan Ruinen, uitbreiding bedrijventerrein (ontwerp)

De voor 'Waarde - Archeologie' aangewezen gronden zijn behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor het behoud en herstel van de archeologische waarden. Het betreffen hier de gronden waar volgens het uitgevoerde archeologisch onderzoek nader karterend booronderzoek nodig is.

52

bestemmingsplan Ruinen, uitbreiding bedrijventerrein (ontwerp)

Hoofdstuk 7

Uitvoerbaarheid

7.1

Maatschappelijke uitvoerbaarheid

7.1.1

Vooroverleg

Het Rijk In het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) zijn de nationale belangen die juridische borging vereisen opgenomen. Het Barro is gericht op doorwerking van nationale belangen in gemeentelijke bestemmingsplannen. Geoordeeld wordt dat dit bestemmingsplan geen nationale belangen schaadt. Daarom is afgezien van het voeren van vooroverleg met het Rijk. Provincie Drenthe Het voorontwerpbestemming is toegestuurd naar de provincie in het kader van wettelijk vooroverleg. De provincie heeft in haar reactie een aantal aandachtspunten benoemd. Hierna worden deze uiteengezet met daarbij een reactie hoe het ontwerpbestemmingsplan hierop is aangepast. Landschappelijke inpassing en beeldkwaliteit Bij het voorontwerp mist op dit moment de landschappelijke inpassing. Deze dient wij zien deze graag nader uitgewerkt in een beeldkwaliteitsplan waarin ook aandacht is voor de cultuurhistorie voor dit gebied. Het beeldkwaliteitsplan wordt daarnaast ook onderdeel van het bestemmingsplan. Reactie: bij het ontwerpbestemmingsplan is een beeldkwaliteitsplan gevoegd, deze wordt gelijktijdig met het bestemmingsplan door de gemeenteraad vastgesteld als toevoeging op de welstandsnota en is tevens als Bijlage 2 bij voorliggend bestemmingsplan opgenomen. In paragraaf 3.3 van deze toelichting is kort op het beeldkwaliteitsplan ingegaan.

Onderbouwing behoefte Voor de uitbreiding van het bedrijventerrein ziet de provincie graag in de onderbouwing van de ladder van duurzame verstedelijking een venwijzing naar de behoefteraming van 2021. Daarnaast zijn wij bezig met een behoefteraming en regionale programmeringsafspraken deze zijn nog niet vastgesteld maar bieden wel een basis voor het onderlinge overleg tussen de gemeenten. Reactie: Paragraaf 4.1.3 Ladder voor duurzame verstedelijking is aangevuld met de Concept Regionale Programmering Bedrijventerreinen Zuidwest-Drenthe (De Wolden, Meppel en Westerveld). Deze regionale programmering opgesteld door Stec Groep is gebaseerd op een behoefteraming van de provincie Drenthe uit 2022. In deze regionale programmering worden afspraken voor de periode tot en met 2025 gemaakt. De programmeringsafspraken hebben betrekking op reguliere bedrijventerrein zoals het bedrijventerrein Voor de Blanken. De uitbreiding van bedrijventerrein Voor de Blanken met 3 ha is concreet benoemd als uitbreiding waarmee de lokale behoefte kan worden ingevuld. Limitering oppervlakte ondergeschikte detailhandel Voor wat betreft artikel 2.18a detailhandel, dit maakt ondergeschikte detailhandel mogelijk. Wij zien graag dat dit artikel aangepast wordt, zodat maximaal 200 m2 potentieel winkeloppervlak mogelijk wordt gemaakt.

Reactie: paragraaf 4.2.2.2 is aangevuld met de regels uit artikel 2.18a Detailhandel uit de omgevingsverordening. Aan deze regels is tevens getoetst. In artikel 3.5.1 (strijdig gebruik) is aangegeven dat productiegebonden en ondergeschikte detailhandel met een vloeroppervlak groter dan 200 m2 in strijd is met dit bestemmingsplan. De volledige reactie van de provincie is opgenomen in Bijlage 11 van deze toelichting. Veiligheidsregio Drenthe Het voorontwerpbestemmingsplan is toegestuurd naar Veiligheidsregio Drenthe. De veiligheidsregio heeft aangegeven geen opmerkingen of nadere adviezen te hebben ten aanzien van voorliggend

53

bestemmingsplan Ruinen, uitbreiding bedrijventerrein (ontwerp)

bestemmingsplan. Waterschap Drents Overijsselse Delta Het voorontwerpbestemmingsplan is toegestuurd naar het waterschap. Het waterschap heeft aangegeven te kunnen instemmen met de waterparagraaf van dit bestemmingsplan en bijbehorend waterhuishoudkundig plan. 7.1.2

Omgevingsdialoog, inspraak en zienswijzen

Inspraak Deze paragraaf wordt ingevuld nadat het voorontwerpbestemmingsplan ter inzage heeft gelegen. Zienswijzen Deze paragraaf wordt ingevuld nadat het ontwerpbestemmingsplan ter inzage heeft gelegen.

7.2

Economische uitvoerbaarheid

Artikel 6.12 van de Wet ruimtelijke ordening stelt dat de gemeenteraad gelijktijdig met de vaststelling van het bestemmingsplan moet besluiten om al dan niet een exploitatieplan vast te stellen. Hoofdregel is dat een exploitatieplan moet worden vastgesteld bij elk bestemmingsplan. Er zijn echter uitzonderingen. Het is mogelijk dat de raad verklaart dat met betrekking tot een bestemmingsplan geen exploitatieplan wordt vastgesteld indien het verhaal van kosten van de grondexploitatie anderszins is verzekerd of het stellen van nadere eisen en regels niet noodzakelijk is. De voorgenomen ontwikkeling is een particulier initiatief. De gemeentelijke kosten zijn beperkt tot de ambtelijke kosten, welke worden verhaald middels de gemeentelijke legesverordening. Eventuele planschade komt voor rekening van de initiatiefnemer. Ten behoeve van deze ontwikkeling is een anterieure overeenkomst met de initiatiefnemer gesloten. Hiermee is het kostenverhaal anderszins verzekerd en is op grond van artikel 6.12 Wro geen exploitatieplan nodig.

54

bestemmingsplan Ruinen, uitbreiding bedrijventerrein (ontwerp)

Bijlagen T oelichting

55

bestemmingsplan Ruinen, uitbreiding bedrijventerrein (ontwerp)

Bijlage 1 Inrichtingstekening

56

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

KANT 5.43 5.48 5.34 KANT Beton 5.23 4.52 4.73 5.29 ∅300 4.44

A

15

16 A

K 159 Voor

5.76 5.80 5.77 5.74

Dam t.p.v waterleiding

8 5.765.76

Dam t.p.v waterleiding

B 5.38 5.39

4.28 5.11 5.12

Plasberm

5.46 5.49

5.46 5.22

4.98 4.28 4.18

SB +4 5.21 5.22 .21

5.09 5.11

5.48 5.49 5.39 5.16

4.16 1:1 5.22 5.25 4.22 5.28

4.75 5.22SB +5.00 4.75 5.18 5.31 5.24 5.29 5.40 5.37

SB +4.21

5.34 5.32 5.40

5.35

2

+4. 21 SB

5.88

5.66

18

+5.95

5.77

1649m

1:1

5.79

21

C

6.02

+4. SB

5.86

5.86

5.92

.00 R12

+6.3 4 +6.4 +6.4 0 6

+6.54 +6.60 +6.54

TB180/200

TB180/200

+6.60

O

O

+6.60

+6.45

O

6.51 6.46

6.43

6.42

6.39 6.44

+6.40

14

+6.40

+6.60

+6.40 6.53

+6.60

6.44

11

6.46

6.52

+6.60

6.41

K 628

6.43

+6.64 +6.70 +6.64

6.32

+6.40

6.22

5.92 6.28

0

6.26

+6.40

6.40

20

6.19

6.36

6.41 6.44

0/

6.37 6.47

6.37

6

F

6.37 6.33

6.36

D

6.31

6.20

+6.53

15

D-2 +6.53

D-8 +6.30

18

6.24

.45

TB

7

6.41

6.37 O

O

O

6.38

+6

SK

D-3 +6.38

6.18

6.42 6.30 6.34 6.50 6.34

6.34 6.31

6.32

TB180/200

O

6.21

6.40

6.15

/20 0

6.26 6.14 5.72

6.36

6.32

.00

O

D-4 +6.34

6.12

TB180/200 24

+6.30 +6.36 +6.30

+6.37 +6.43 +6.37

H-2 SK +6.52 6.29

6.32

R12

O

TB1 80

6.17

TB180/200 SK

.00 R12

+6.26 +6.32 +6.26

6.00

6.38

H-3 +6.38

11.70 6.00

H-4 6.11 SK +6.34

bk

6.32

TB180/200

0

G

6.50 +6.50

+6.70

6.47

6.52 6.45 6.08

0.15 2.00

6.55 6.32

6.24

6.36

O

H-1 +6.73

6.54 6.52

O

23

6.36

1653m2

6.00 11.70

2

1152m

1096m2

6.42 O

0.20

20

1099m2

6.29 1167m2 6.31

6.53

6.46

D-5 +6.70

6.55

6.58

6.49

6.53 O

6.00

6.24

6.27

6.24

.0 R12

R12.00

4.9 0

D

55

6.26

O

5.95

5.92

6.08

6.16

5.62 6.08 6.16

6.27

10 6.28 6.19

5.93

D-6 +6.36

6.14

SB +

3245m2

K 623

6.15

6.31

1:1 1:1

6.13

6.12 6.19

6.28

19

5.83

6.09

6.22

6.18

1983m2

+6.30

6.17

5.96

K 60

27

6.13

6.23

6.05

1.00

6.18

16

6.06 5.42 6.01

+6.10

6.12

H-5 +6.30

6.18 6.09

D-9 +6.30

6.16

TB180/200

6.32 6.24

1803m2

6.06

1605m2

5.80

2

5.98

6.06

5.90

K 629

5.44 5.98

6.00

6.04

+6.20

6.08

D

F

6.00

+6.15

6.03 6.135.99

5.99

6.05

5.97

6.03 6.01

+6.00

+6.10

5.70

6.05

3.50

6.02

6.00

5.97

C

6.00

5.99

5.93

5.92

5.90

8 5.92

+5.90

H-7 +6.00

H-6 +6.40

175.96 6.09

+5.80

26

G

5.81

5.84

5.91

5.86

57

5.88 5.85

5.83

5.82

5.86

5.75

5.74

5.79

5.87

K 98

5.91 5.96

1.00

5.80

6.06

5.94 5.75

5.76

1

5.60

1:1

Stuw +5.70

5.89

5.66

5.77

9

O

5.54

5.50

5.96 5.82 5.75

5.73

6.02 5.47

Bestaande rijbaan handhaven

D

O

5.88

5.60

5.66

5.74

O

5.52

+6.00

5.61

5.75

B

5.63 O

5.93

5.75

1:1

O

5.57

4.5 0

4.69

K 605

1:1

5.54

5.67

5.83

5.80

SB +4.00

5.74

5.58

5.59

K 606

5.85 5.64

1:1

5.73

4.97 4.94 5.88 5.09

4.98

5.36 5.77

5.50 5.28 5.84

5.33 5.35

0 5.55 5.27SB +5.05.90 4.94

5.49

5.56

C

5.14 5.45

4.78 4.77 5.64

5.28 4.64 5.65

1:1

5.20

5.66

5.50 5.45

5.59 5.64

5.48 5.46 4.69 5.16

+ SB5.73

5.51

5.35

5.49

25

5.60 5.63 5.61

5.59 Voor de Blanken 5.62 5.60 5.44 ∅90 5.50 5.45 5.42 5.06 5.12 5.43 5.46

5.56

5.50 5.17

5.61

5.72

5.71

5.28 5.49

F

5.26 5.32

5.48 5.51 5.48

5.61 5.64 5.61 5.45

5.74 5.78 5.75 5.71

5.725.73 5.76 5.73 5.69 5.64 5.67 5.67 5.52 5.82 5.72 4.94 5.78 5.77 5.00 5.74

5.67 5.70 5.67 5.58 5.48

5.75 5.79 5.76 5.71

5.00

Stuw +5.55

5.46 5.51 5.48

5.48 SL-1 5.49 5.48 5.49 5.39 5.28 5.44+5.25 5.29 5.30

5.06 5.30

Let op! Persleiding en waterleiding

5.425.42

5.40

C

F

5.22

5.76 5.79 5.76 5.66

°

4.42 4.48 4.72 4.88 5.11 5.13 5.31

5.72 5.75 5.72 5.63

.00

5.47 5.39

90

4.42 4.48 4.72 4.88 5.11 5.13 5.31

5.53 KANT 5.34 4.97 4.49

6.58

O

5.47 5.39

O

5.48 KANT 5.24 4.79 4.38

5.78 5.82 5.79 5.70

O

5.51 5.28KANT 4.93 4.55

nken

de Bla

Voor de Blanken

5.39 KANT 5.21 4.78 4.48 5.35 4.43 5.28 Beton 5.34 5.32∅300

6.55

6.56

6.18

6.63

6.53

6.43

6.63

6.48

6.64

6.62

6.62

E

6.06 6.43 6.55

H

O

6.64

E

00

6.59

6.68

80/ 2

+6.8 4 +6.9 +6.9 0 6

6.61

6.61

2

6.78 2

1619m

2093m

B

TB1

6.80

6.74

6.79

5.30

6.79

6.84

7.07 7.11

7.08 7.15

7.33

7.32

7.31

R=10.0 0

7.38

7.03

7.07 7.25

6.96

7.02

7.06

7.10

7.35 7.40

Meppelerweg 7.39 7.33

7.35

7.41

7.40

7.35

7.36

7.42

7.40

7.38

7.34

7.10

7.10

7.36 7.33

7.31

7.30

7.32

bk

7.01

7.35

+7.40

7.38

+7.40

+7.40

+7.40

+7.34

7.39

7.05

7.06 7.10

6.89

6.80 6.88

6.77

6.90

6.92

6.95

6.91

6.86

6.72

O

6.75

7.41 7.36

6.88

6.99

7.01

7.08 7.15

7.107.10 7.12

H-8 6.88+7.00 +7.05 +7.00 7.05

6.86 7.07

7.37

6.79 6.88 7.09 7.17 7.20

7.17 7.21

7.11

Meppelerweg

7.18

K

7.43

7.38

bk

6.88

6.87 6.84

7.14 7.15 +7.14

6.75

SB +5.30

6.80

6.85 6.82

6.90

7.40 7.35

7.35

7.34

A Goedgekeurd

LEGENDA +7.10

Nieuwe hoogte

Asfalt

+6.80

Nieuwe hoogte - BRM

Grasbetontegels 400x600x120mm

+7.10

Bestaande hoogte

As weg

Akkoord gegeven op:......

Nieuwe boom

Bestaande boom

1-rij grasbetontegels 400x600x120mm

M

O

Bosplantsoen

SK

Watergang

Inrit van straatbetonstenen

O

civiel

Contactgegevens:

Bezoekadres:

Postadres:

Rabobank:

KvK:

BTW:

Tel. 06-23344905 Email: wim@liezenciviel.nl

Oevers 16 8331 VC Steenwijk

Buitenhuizerweg 3 7961 LX Ruinerwold

NL77RABO0306113015

64095746

NL002166107B73

L

OPDRACHTGEVER

Opmerking:

WL Vastgoed BV

VWA / HWA put

Voor de Blanken 55 I 7963 R I Ruinen

VWA / HWA ontstoppingsstuk

PROJECTOMSCHRIJVING

Combinatiekolk / Straatkolk

Ruinen, Voor de Blanken Bouw- en woonrijp maken bedrijventerrein

ONDERDEEL

Nieuwe situatie

M ONTWERPFASE

Slokop put

Berm

Fo

Akkoord door: ...... Akkoord namens:......

Opsluitband 100x200mm - op zand bij grasbetontegels - in specie bij inrit Trottoirband 180/200x250mm in specie

www.liezenciviel.nl

cus o

Liezen

L

J

6.68

+7.40

7.10 7.14

7.07 7.13

6.83

6.80

6.91

SB +5.30

6.88

6.85

6.90

K 657

6.62

1571m2

+7.40

6.99

6.81

6.97

6.99

6.97

7.34 +7.34

6.83

6.84

6.82

8.58

6.98

+7.10

6.81

6.88

00

+7.10

6.84

6.61

+7.00

O

1:1 1:1

6.79

6.63

+7.10

O

+7.43

7.20

6.68

4a O

+7.43

00

7.24 7.16

6.69 6.71

6.76

12.

12.

R=

7.06

O

7.01

+7.01

6.71

R=

6.97

6.93 6.87 7.02 7.05 6.98

21

O

6.82 SB +5.30

6.75

7.05

1440m

6.75

6.71

6.86

6.90

K

22

6.73

.00 6.79

2

6.82

6.81 +7

6.79

6.72

6.68

4.00

SB +

28

0

2853m2

1617m

6.76

A

Bestaande rijbaan verwijderen

2

6.46 6.03

+6.94 +7.00 +6.94

6.89

+7.0

4

6.69

+7.10

6.65 6.82

6.75

6.64

+7.10

51

+6.90 +6.84 +6.90 +6.84

6.72

Stuw +6.70

6.65

6.63

56.69+6.90

+6.90 +7.10

+7.10

6.64

6.60

+6.90

6.61

+7.10

6.64

6.65

+6.90

+6.90 6.58

J

6.61

Voor de Blanken

6.49

6.60

6.60

00

3

6.56

R=

B

13

12.

O

6.60

6.63

12 6.62

6.66

6.57

TB180/200

6.55

6.54

D-7 +6.75

6.49

6.66

6.54

n Qu

6.69 6.65

K 658

6.57

6.35

a l i ty

6.40

D-1 +6.78

TB180/200

+6.6 4 +6.7 +6.7 0 6

6.42

6.58

6.58

6.51

O

H

6.40

6.62

O

O

+6.74 +6.80 +6.74

6.39

6.64

6.42

6.41

Definitief Ontwerp (DO)

Uit te geven kavels Ontwerp perceelgrens Bestaande perceelgrens

T E K E N I N G N R.

TEK-PO04-22-A01

CODE

TEKENAAR

M. Kowalski

PARAAF

PROJECTLEIDER

A. Borrel

FORMAAT

STATUS

Definitief

SCHAAL

NS

BLADNUMMER

01

AANTAL BLADEN

01

A1

VERSIE

2.0

1:500

DATUM

03-02-2023

Lichtmast

3

Boringen volgens rapport EcoReest

Frezen asfalt 4.60

N

Ingemeten persleiding

4.60

Ingemeten waterleiding

1

2

3

C:\Users\wielk\Dropbox\Civil Ninja transportschijf\6. PO04-22-A01 Uitbreiding bedrijventerrein Voor de Blanken – Ruinen\2. DWG\TEK-PO04-22-A01

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

tek-po04-22-a01.dwg

14

15

16

N

bestemmingsplan Ruinen, uitbreiding bedrijventerrein (ontwerp)

Bijlage 2 Beeldkwaliteitsplan

58

UITBREIDING BEDRIJVENTERREIN ‘VOOR DE BLANKEN’ RUINEN

BEELDSKWALITEITSPLAN

25 OKTOBER 2023

Inhoud INLEIDING 1

AANLEIDING EN DOEL

2

INPASSING

3

BEBOUWING

4

VERBEELDINGEN

5

SFEERBEELDEN

6

BIJLAGEN

UITGANGSPUNTEN BEELDKWALITEITSEISEN LIGGING VOLUME OPBOUW LANDSCHAPPELIJKE ELEMENTEN SFEERBEELDEN LANDSCHAPPELIJKE ELEMENTEN OPENBARE RUIMTE, BESTRATING, BEPLANTING, VERLICHTING SFEERBEELDEN OPENBARE RUIMTE

ALGEMEEN HOOFDVORM, MAAT EN SCHAAL GEVELOPBOUW KLEUR- MATERIAALGEBRUIK EN DETAILLERING

BEDRIJFSGEBOUWEN BEDRIJFSWONINGEN MATERIALEN EN KLEUREN

BEPLANTINGSPLAN

1

AANLEIDING EN DOEL

HET PLAN Initiatiefnemer is voornemens om een uitbreiding van het bedrijventerrein ‘Voor de Blanken’ te Ruinen te realiseren. Op het bestaande bedrijventerrein zijn geen vrije kavels meer beschikbaar waar wel behoefte aan is. Het bestaande bedrijventerrein wordt daartoe in westelijke richting uitgebreid met ca. 3,2 ha. Het vormt de westelijke rand van de kern Ruinen (afbeelding 1.1). De gemeenteraad heeft op 2 juli 2010 de structuurvisie ‘De Wolden 2010-2030’ vastgesteld, in 2022 is deze vervangen door de toekomstvisie 2022-2040. In beide visies is aangegeven dat een uitbreiding van het bedrijventerrein op deze locatie mogelijk is. Op initiatief van de eigenaar van de gronden is een verzoek ingediend voor het starten van een planologische procedure. Na overleg met de gemeente de Wolden heeft dit uiteindelijk geleid tot een intentieovereenkomst waarmee de uitbreiding van het bedrijventerrein ook beleidsmatig is vastgelegd en kan worden gestart met het wijzigen van het bestemmingsplan voor deze locatie. Gezien de ligging van het plangebied aan de rand van Ruinen en de bijbehorende cultuurhistorische- en landschappelijke waarden is dit beeldkwaliteitsplan opgesteld. Het geeft richtlijnen om de beeldkwaliteit van het plangebied in de toekomst te waarborgen.

Hiertoe zijn de beeldbepalende ruimtelijke en structurerende elementen van het plangebied omschreven en zijn de uitgangspunten voor de inpassing van de nieuwe bebouwing in de omgeving aangegeven.

afbeelding 1.1 ligging plangebied ten opzichte van Ruinen (bron; PDOK)

2

INPASSING

UITGANGSPUNTEN Het plangebied is gelegen aan westzijde van het bestaande bedrijventerrein Voor de Blanken te Ruinen. Het plangebied wordt begrensd door de Meppelerweg aan de zuidzijde, Voor de Blanken aan de noordzijde, een landbouwweg tussen deze 2 wegen aan de westzijde en door het huidige bedrijventerrein aan de oostzijde (afbeelding 2.1). Karakteristieken en kernkwaliteiten van het plangebied (afbeelding 2.2): - de Meppelerweg aan de zuidzijde als belangrijke toegangsweg tot Ruinen aan de westkant, met aan beide zijden volgroeide eikenbomen - Voor de Blanken aan de noordzijde als landelijke secundaire weg met verspreid staande bomen en bossingels - de bestaande landbouwweg tussen Meppelerweg en Voor de Blanken aan de westzijde begrensd door een bomenrij (jonge aanplant) Doel is om een goede landschappelijke inpassing van het bedrijventerrein zelf en een passende overgang naar het omliggende gebied te realiseren door middel van de volgende uitgangspunten: – – – – –

Geleidelijke overgang naar aangrenzend agrarisch gebied; Kwalitatief hoogwaardige en representatieve bebouwing aan de Meppelerweg met op de weg gerichte vrijstaande bedrijfswoningen; Van laag en ruim opgezet aan de buitenzijden naar hoger en dichter bebouwd in de kern van het plangebied; Groene randen met bomen, stuiken en waterbuffering; Groen en dorps karakter van het bedrijventerrein zelf door bomen en hagen aan de ontsluitingsweg

Afbeelding 2.1 Plangebied met structuurdragers Meppelerweg (zuidzijde) en Voor de Blanken (noordzijde) (Bron: Google Maps)

Afbeelding 2.2 Plangebied vanaf de Meppelerweg (zuidzijde) en Voor de Blanken (noordzijde) (Bron: Google Maps)

2

INPASSING

BEELDKWALITEITSEISEN Doel is een goede landschappelijke inpassing van de nieuwe bebouwing en een passende overgang naar het omliggende open agrarisch gebied door middel van de volgende uitgangspunten: -

-

De representatieve gevels van vrijstaande bedrijfswoningen zijn gericht op de Meppelerweg (zuidzijde), waar extra aandacht moet worden besteed aan de architectonische en stedenbouwkundige uitwerking van het bouwplan op dit punt. Dit betreft een zichtlocatie aan een belangrijke toegangsweg van Ruinen. De nieuwe bebouwing krijgt bij voorkeur een eigentijdse architectuur die qua vormentaal en kleur/materiaalkeuze aansluit bij de landelijke omgeving. Aan de noord- en westzijde, grenzend aan Voor de Blanken is een geleidelijke overgang naar de landelijke omgeving belangrijk. Een robuuste groenstrook met inheemse bomen, struiken en een waterberging vormt de buffer tussen de nieuwe bebouwing en de landelijke omgeving en bestaande bebouwing.

Door middel van de voornoemde uitgangspunten kan ervoor worden gezorgd dat de stedenbouwkundige en landschappelijke kernkwaliteiten behouden en/of versterkt worden. Het gewenste bebouwingsbeeld kan worden gerealiseerd door op het vlak van situering, bouwvolume, geveluitwerking en materiaalgebruik nadere randvoorwaarden te stellen. LIGGING Door de prominente ligging en de zichtbaarheid vanaf de Meppelerweg dienen de gebouwen zich meerzijdig te oriënteren, zowel op de weg als op de landschappelijke omgeving. Aan de zuidzijde wordt van laag naar hoger gebouwd, met vrijstaande bedrijfswoningen. De belangrijkste representatieve gevel is gericht naar de straat, in geval van een hoekperceel zijn de twee naar de weg gekeerde gevels representatief. De ontsluiting van de percelen vindt indirect plaats d.m.v. gecombineerde uitritten die uitkomen op de nieuwe ontsluitingsweg van het bedrijventerrein die aan beide zijden uitkomt op de Meppelerweg. Dit geeft een rustiger straatbeeld aan de weg. Voor de afstand van de hoofdgebouwen tot de onderlinge erfgrens zal minimaal 3.0 m1 een vereiste worden zodat een open structuur gewaarborgd wordt. Om sluipverkeer tegen te gaan richting Voor de Blanken aan de noordzijde komt hier geen aansluiting voor snelverkeer van de nieuwe ontsluitingsweg.

2

INPASSING

VOLUME OPBOUW De gebouwen dienen een passende uitstraling te hebben in relatie tot de landelijke omgeving. Eenvoudige volumes voor de hoofdgebouwen hebben de voorkeur waarbij bijzondere accenten (bijvoorbeeld bij de entree en/of het kantoorgedeelte) voor extra kwaliteit kunnen zorgen. De bedrijfsgebouwen worden bij voorkeur voorzien van een hellend dak. De vrijstaande bedrijfswoningen aan de zuidzijde zijn georiënteerd op de Meppelerweg en kunnen een expressief, eigentijds karakter hebben, waarbij natuurlijke vormen en materialen de overgang naar de omgeving versterken. Er zal van laag naar hoger gebouwd worden, waarbij de afzonderlijke woningen een eigen identiteit hebben. LANDSCHAPSCHAPPELIJKE ELEMENTEN In het ontwerp dienen de overgangen van landschap naar privégebieden zorgvuldig uitgewerkt te worden met respect voor de aanwezige natuurlijke kwaliteit van het gebied. De hoofstructuur van de Meppelerweg met de volgroeide eikenbomen aan weerszijde van de weg aan de zuidkant van het plangebied wordt gerespecteerd en blijft gehandhaafd. Aan deze zijde worden de representatieve bedrijfswoningen gerealiseerd. Aan de noordzijde (Voor de Blanken) en westzijde worden de bestaande groenstructuren van de aanwezige bomen en versterkt door aan te planten bossingels van inheemse bomen en struiken met waterlopen en een waterbuffer aan de noordzijde.

Hierdoor wordt de nieuwe bebouwing aan deze zijden grotendeels aan het zicht onttrokken.

SFEERBEELDEN LANDSCHAPSCHAPPELIJKE ELEMENTEN

2

INPASSING

OPENBARE RUIMTE De openbare ruimte wordt gevormd door de nieuwe ontsluitingsweg die aan beide zijden aansluit op de Meppelerweg. De nieuwe weg heeft geen directe relatie met het omringende landschap maar zal door de keuze van beplanting met bomen en hagen een dorps en landelijk karakter krijgen. In materiaal en kleur vindt de bestrating/verharding aansluiting bij de Meppelerweg. De parkeerbehoefte zal moeten worden gerealiseerd op eigen terrein. Daarbij heeft het de voorkeur deze zoveel mogelijk uit het zicht te brengen. Door de ontsluiting van de kavels via de nieuwe ontsluitingsweg wordt dit gewaarborgd. De directe omgeving van het bedrijventerrein mag niet worden gebruikt ten behoeve van parkeren voor het bedrijventerrein. BESTRATING De verharding zal afhankelijk van de functie worden uitgevoerd. Voor het bedrijfsmatige gedeelte zijn functionaliteit en eenvoud van belang. Dit geldt uiteraard ook voor de zichtzijden, maar hier verdient de aansluiting op de openbare ruimte extra aandacht. Waar mogelijk worden onverharde of halfverharde oppervlakten toegepast. BEPLANTING Beplanting randen: Aan de noordzijde wordt het plangebied begrenst door een aan te leggen groenstrook met inheemse bomen en struiken waarbij bestaande bomen blijven gehandhaafd. Bovendien wordt hier een waterbuffer gerealiseerd voor hemelwater.

Voor een meer landelijk en open aanzicht aan de westzijde worden bossingels met hier en daar een opening gerealiseerd waarbij de bestaande bomen gehandhaafd blijven. Aan de zuidzijde wordt de bestaand groene drager van de eikenbomen aan beide zijden van de Meppelerweg gehandhaafd. Beplanting binnenzijde van het terrein: Aan de binnenzijde van het terrein wordt de ontsluitingsweg met hagen en solitaire bomen aangeplant voor een groen en dorps karakter. VERLICHTING Voor het terrein zal een verlichtingsplan worden gemaakt rekening houdend met de landelijke omgeving. De verlichting dient energiezuinig en spaarzaam te zijn.

SFEERBEELDEN OPENBARE RUIMTE

3

BEBOUWING

ALGEMEEN Voor een duurzame en ruimtelijke kwaliteit van een bedrijventerrein is het belangrijk dat er een evenwichtig en representatief bebouwingsbeeld wordt gerealiseerd waarbij de gebouwen een passende uitstraling hebben in relatie tot de omgeving. Behalve door de vormgeving van wegen- en groenstructuur wordt dit ook door de opzet en situering van de bebouwing bewerkstelligd. Situering Alle bedrijfspanden dienen vanaf de ontsluitingsweg duidelijk zichtbaar te zijn. Het belang ligt in een goede oriëntatie c.q. presentatie van individuele bedrijven. De bebouwing dient in of achter de rooilijnen te worden gesitueerd. Op de plankaart bij het bestemmingsplan zal daartoe een bouwvlak worden aangegeven. De nokrichting mag zowel haaks als evenwijdig aan de weg, waarbij de naar de weg gericht gevels de representatieve gevels zijn. Bouwvlak De gebouwen dienen binnen het bouwvlak te worden gebouwd. Na verkaveling en uitgifte van de bedrijfskavels vormen de zijgrenzen van het perceel de grenzen van het bouwvlak. Bij kavels gelegen aan de ontsluitingsweg of aan de randen van het plangebied, zal een minimale afstand vanaf de perceelsgrens worden bepaald als grens van het bouwvlak na verkaveling.

Bouwhoogte Om enerzijds een efficiënte bedrijfsvoering voor de te vestigen bedrijven te waarborgen en anderzijds aan te sluiten bij de uitgangspunten en beeldkwaliteitseisen uit het beeldkwaliteitsplan wordt er maximumhoogte van 10 meter voor bedrijfsgebouwen in de bestemmingsplanregels opgenomen. Voor de bedrijfswoningen aan de zuidrand geldt een lagere maximum bouwhoogte, de goothoogte van de bedrijfswoningen is maximaal 4 meter. Het één en ander in samenhang met de inrichting van de groene openbare ruimte met beplanting, bomen en water. Op deze wijze wordt een te groot maaten schaalcontrast tussen de toekomstige bebouwing en de landelijke omgeving voorkomen. Bebouwingspercentage Voor het bebouwingspercentage van een perceel is een maximum bepaal van 70% van het totale perceelsoppervlak. Op het perceel dient voldoende ruimte over te blijven voor onder meer parkeren op eigen erf en voor het manoeuvreren en laden en lossen van vrachtwagens e.d. Het bebouwingspercentage waarborgt een zekere openheid van het bedrijventerrein en is tevens voor de opvang, berging en infiltratie van hemelwater van belang.

3

BEBOUWING

HOOFDVORM, MAAT EN SCHAAL De bedrijfsgebouwen hebben eenvoudige hoofdvormen en dienen in onderlinge samenhang te worden uitgevoerd. GEVELOPBOUW De gevels van de gebouwen representeren de functies en hebben contact met de omgeving door een waar mogelijk open, levendig en eigentijds karakter. De gevelindeling is niet te kleinschalig en staat in een goede verhouding tot de maat en schaal van het gebouw. Bij grotere en hogere bouwvolumes d.m.v. een duidelijke geleding van de gevels een goede verhouding tot de maat en schaal van het gebouw bewerkstelligen. Grote vlakke wanden waar mogelijk vermijden en variatie in gevelopbouw aanbrengen door kantoor- en entreegedeeltes van de bedrijfsgebouwen in vorm en/of materiaalgebruik te laten afwijken en herkenbaar te maken. KLEUR- MATERIAALGEBRUIK EN DETAILLERING Toegepaste kleuren en materialen ondersteunen de gekozen volume opbouw, geveluitwerking en stijl. Ze sluiten aan op de natuurlijk setting van de landelijke omgeving.

Algemeen: - natuurlijke, duurzame materialen, een eigentijdse uitwerking en een zorgvuldige sobere detaillering hebben de voorkeur; - materiaalgebruik passend in de landelijke omgeving, kleur- en materiaalgebruik in onderlinge samenhang; - gevels in hout, metaal en/of steen in combinatie met glasopeningen; - gevel- en dakvlakken bij voorkeur in gedekte aardse kleuren, sterk reflecterende materialen en grote vlakken in dominante kleuren dienen vermeden te worden; - voor de bedrijfswoningen aan de zuidzijde kunnen indien passend bij de architectonische uitwerking, eigentijdse materialen toegepast worden mits passend in de landelijke omgeving; - op zichtlocaties en aan de randen van het plangebied wordt een hogere beeldkwaliteit gevraagd, hier zijn geen reflecterende en/of felle kleurrijke vlakken en materialen toegestaan; - dakvlakken worden bij voorkeur ingezet als opwekker van energie d.m.v. PV-panelen en zonnecollectoren, deze worden harmonisch in het ontwerp geïntegreerd; - reclame-uitingen en eventuele aan- of belichting op en bij het gebouw dienen integraal in het ontwerp opgenomen te worden.

3

BEBOUWING

KLEUR- MATERIAALGEBRUIK EN DETAILLERING Een overzicht van materialen en kleuren die op de voorhand passend zijn: Gevels: - Metalen gevelbeplating, in gedekte aardse kleuren - Geschilderd hout, donker van kleur, in gedekte aardse kleuren - Vergrijzend hout - Beperkte hoeveelheid van baksteen voor bedrijfsgebouwen, in de nuanceringen licht tot donkerbruin, licht tot donkergrijs en rood/bruin - Gevels van bedrijfswoningen mogen ook overwegend van baksteen, in de nuanceringen licht tot donkerbruin, licht tot donkergrijs en rood/bruin - Andere materialen zoals Cortenstaal, metalen platen, beton, vezelcement platen en kunststof Daken: - Metalen dakplaten, in gedekte aardse kleuren - Gebakken dakpannen, ongeglazuurd, in gedekte aardse kleuren - Cement gebonden golfplaten, in gedekte aardse kleuren - Sedumdaken Een overzicht van materialen en kleuren die op de voorhand niet passend zijn: Gevels: - Baksteen, in de nuanceringen geel en wit Daken bedrijfsgebouwen: - Riet Een plan van bovengemiddelde kwaliteit dat aansluit bij de opzet van het beeldkwaliteitsplan, maar niet letterlijk voldoet aan de regels van dit beeldkwaliteitsplan, kan van een positief advies worden voorzien. Dit wordt beoordeeld door de welstandscommissie en de gemeente.

4

VERBEELDINGEN

Stedenbouwkundig plan

Impressie bebouwing vanaf de Meppelerweg

5

SFEERBEELDEN bedrijfsgebouwen

5

SFEERBEELDEN bedrijfswoningen

5

SFEERBEELDEN materialen en kleuren

6

BIJLAGEN beplantingsplan

bestemmingsplan Ruinen, uitbreiding bedrijventerrein (ontwerp)

Bijlage 3 Archeologisch onderzoek

79

Laagland Archeologie Rapport 604

Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase

Meppelerweg - Voor de Blanken, Ruinen, gemeente De Wolden (DR).

maart 2021 Versie 2 (definitief)

In opdracht van: BJZ.nu

v2.4

7 Colofon Laagland Archeologie Rapport 604

Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Meppelerweg - Voor de Blanken te Ruinen, gemeente De Wolden (DR) Auteur: Erwin Brouwer

In opdracht van: BJZ.nu

Foto’s en tekeningen: Laagland Archeologie

Status rapport: definitief

Controle: J.A.M. Oude Rengerink Autorisatie: E.W. Brouwer

ISSN 2468-4759 Laagland Archeologie BV Virulyweg 21F-G 7602 RG Almelo

E-mail: info@laaglandarcheologie.nl KvK-Nummer: 60294418

© Laagland Archeologie BV, Almelo, maart 2021

Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgevers. Laagland Archeologie BV aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade voortvloeiend uit de toepassing van de adviezen of het gebruik van de resultaten van dit onderzoek.

Samenvatting Laagland Archeologie heeft in februari 2021 een Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase uitgevoerd aan de Meppelerweg - Voor de Blanken te Ruinen. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de geplande uitbreiding van een bedrijventerrein. Het onderzoek is uitgevoerd conform de protocollen SIKB KNA 4002 en 4003. Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd. Het plangebied ligt op een grondmorenerug. De bovengrond wordt gevormd door dekzand waarin zich een podzol heeft ontwikkeld. In historische tijden is het terrein tot in de vorige eeuw ongebruikt (heide). In de omgeving was mogelijk een celtic field aanwezig en mogelijk zijn nabij het plangebied resten uit het middel-Paleolithicum aangetroffen. Op basis van het bureauonderzoek worden met name resten uit de periode Neolithicum tot en met de Romeinse tijd verwacht (hoge verwachting). Voor de meeste andere perioden geldt een middelhoge verwachting. Het uitgevoerde verkennende booronderzoek heeft tot doel het verwachtingsmodel te toetsen en zonodig aan te vullen.

Hiertoe zijn verspreid over het toegankelijke deel van het plangebied verkennende boringen gezet. In dit stadium is verkennend booronderzoek de meest efficiënte onderzoekswijze om de archeologische potentie van het plangebied in kaart te brengen. Op basis van het booronderzoek worden archeologische resten verwacht. Indien hier bodemverstorende werkzaamheden plaatsvinden, is archeologisch vervolgonderzoek van toepassing in de vorm van een karterend booronderzoek, conform standaardmethode E1 van de Leidraad Karterend Boren. Dit advies is overgenomen door de bevoegde overheid, de gemeente De Wolden. De gemeente wordt hierin vertegenwoordigd door haar deskundige, M. Montforts. Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt nog archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed).

Samenvatting __________________________________________________ 3 1 Inleiding ____________________________________________________ 6 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7

Aanleiding onderzoek________________________________________________6 Afbakening plan- en onderzoeksgebied __________________________________6 Administratieve gegevens ____________________________________________7 Huidige situatie en toekomstig gebruik __________________________________9 Geplande verstoring_________________________________________________9 Gemeentelijk beleid ________________________________________________10 Onderzoeksdoel ___________________________________________________10

2 Inventarisatie________________________________________________ 11 2.1 2.2 2.3

Inleiding _________________________________________________________11 Landschappelijke ontwikkeling________________________________________11 Archeologie ______________________________________________________14

2.3.1 2.3.2 2.3.3 2.3.4 2.4

Bekende archeologische waarden ___________________________________14 AMK-terreinen __________________________________________________15 Gemeentelijke verwachtingskaart ___________________________________15 Eerder archeologisch onderzoek ____________________________________15

Historie _________________________________________________________15

3 Conclusie en verwachtingsmodel _________________________________ 18 3.1 3.2

Conclusie ________________________________________________________18 Verwachtingsmodel ________________________________________________18

4 Veldonderzoek _______________________________________________ 21 4.1 4.2 4.3

Beschrijving onderzoeksmethodiek ____________________________________21 Resultaten: lithologie, lithogenese en bodemontwikkeling __________________21 Resultaten: archeologie _____________________________________________23

5 Conclusie en verwachting ______________________________________ 24 6 Selectieadvies _______________________________________________ 25 literatuur _____________________________________________________ 27 BIJLAGE 1 AMZ-cyclus _________________________________________ 28 BIJLAGE 2 Archeologische perioden _______________________________ 29 BIJLAGE 3 Gemeentelijke Beleidskaart _____________________________ 30 BIJLAGE 4 Actueel Hoogtebestand Nederland ________________________ 31 BIJLAGE 5 Gemeentelijke landschapsverwachtingskaart ________________ 32 BIJLAGE 6 Bodemkaart _________________________________________ 33 BIJLAGE 7 Waarnemingen, AMK-terreinen en onderzoeksmeldingen ______ 34 BIJLAGE 8 Dikte verstoord pakket_________________________________ 35 BIJLAGE 9 Dikte (nog intact) dekzandpakket ________________________ 36 BIJLAGE 10 Top keileem ________________________________________ 37 BIJLAGE 11 Boorstaten veldonderzoek _____________________________ 38 BIJLAGE 12 Verklarende woordenlijst ______________________________ 44

HOOFDSTUK

Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Meppelerweg - Voor de Blanken te Ruinen, gemeente De Wolden, Drenthe

1I

NLEIDING

1.1 AANLEIDING ONDERZOEK

De aanleiding voor het onderzoek vormt de geplande uitbreiding van het bedrijventerrein van Ruinen in een gebied tussen de Meppelerweg - Voor de Blanken te Ruinen, gemeente De Wolden (DR). Hiertoe is een bestemmingsplanwijziging vereist. De gemeente De Wolden heeft een eigen archeologiebeleid. Op basis van het bestemmingsplan dient archeologisch onderzoek uitgevoerd te worden om aan te tonen dat eventueel aanwezige archeologische waarden niet onevenredig worden of kunnen worden geschaad door de geplande bouwactiviteiten. De opdrachtgever beoogt met het onderzoek de gemeentelijke paraaf te krijgen voor het onderdeel archeologie. Aanvullende wensen zijn niet kenbaar gemaakt.

1.2 AFBAKENING PLAN- EN ONDERZOEKSGEBIED

Het plangebied betreft de Meppelerweg - Voor de Blanken in Ruinen, gemeente De Wolden (DR), zie onderstaande afbeelding.

6

Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Meppelerweg - Voor de Blanken te Ruinen, gemeente De Wolden, Drenthe

Afbeelding 1. Ligging van het plan- en onderzoeksgebied. Het plangebied heeft een omvang van 3,25 ha. Voor een beter begrip van de bodemkundige omstandigheden en de archeologie van de planlocatie is een groter gebied bestudeerd. Een zone van 500 m rondom het plangebied wordt voldoende geacht om de archeologische potentie van het plangebied in kaart te brengen. Deze zone wordt aangeduid als ‘onderzoeksgebied’.

1.3 ADMINISTRATIEVE GEGEVENS ADMINISTRATIEVE GEGEVENS

1

Provincie

Drenthe

Gemeente

De Wolden

Plaats

Ruinen

Beheerder/eigenaar grond

gemeente Westerwold

Toponiem

Meppelerweg - Voor de Blanken

Kadastrale perceelnummer(s)1

RNN02-K-99

Laagland Archeologie projectnummer

RUME211

Datum conceptrapportage

24-02-2021

Datum definitief rapport

25-3-2021

kadastralekaart.com 7

Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Meppelerweg - Voor de Blanken te Ruinen, gemeente De Wolden, Drenthe

XY-coördinaten

218970/530710 219138/530733 218896/530559 219145/530563

Kaartblad2

16O

Oppervlakte/lengte Plangebied

3,25 ha.

Datering

laat-Paleolithicum - Late Middeleeuwen

Complextype

bewoning (inclusief verdediging)

Onderzoeksmeldingsnr

4950691100

AMK-terrein

n.v.t.

Vondstmeldingsnr.

n.v.t.

Type onderzoek

Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek verkennende fase

Datum begin veldonderzoek

23-02-2021

Datum eind veldonderzoek

23-02-2021

Opdrachtgever

BJZ.nu

Goedkeuring bevoegde overheid

16-3-2021

Bevoegde overheid

gemeente De Wolden

Adviseur namens bevoegde overheid

M. Montforts

Beheer documentatie

Noordelijk Archeologisch Depot (NAD) E-depot voor de Nederlandse archeologie Archief Laagland archeologie BV

Uitvoerder

Laagland Archeologie BV Virulyweg 21F-G 7602 RG Almelo 06 51 95 35 53

Projectleider/opsteller onderzoek

Erwin Brouwer erwin.brouwer@laaglandarcheologie.nl

Tabel 1. Objectgegevens.

2

www.imergis.nl/htm/opentopo800.htm 8

Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Meppelerweg - Voor de Blanken te Ruinen, gemeente De Wolden, Drenthe

1.4 HUIDIGE SITUATIE EN TOEKOMSTIG GEBRUIK

Het plangebied is momenteel in gebruik als bouwland (maïs). Het terrein bevat voor zover bekend geen kelders of andere ondergrondse kunstwerken en er zijn geen historisch waardevolle bouwwerken in het plangebied aanwezig.3 In dit stadium is de exacte invulling van de plannen nog niet bekend. De milieutechnische condities, huidige en eventuele nieuwe waterpeil en of en zo ja wie de toekomstige gebruiker(s) wordt/worden zijn in dit stadium evenmin bekend. Onderstaande afbeelding toont de huidige situatie.

Afbeelding 2. Huidige situatie.

1.5 GEPLANDE VERSTORING

De ingrepen vinden plaats binnen het plangebied. De diepte van de geplande verstoring reikt vermoedelijk overwegend niet dieper dan ongeveer 100 cm –mv. Rioleringsbuizen kunnen dieper aangelegd worden.

3

bron: gemeentelijke monumentenlijst 9

Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Meppelerweg - Voor de Blanken te Ruinen, gemeente De Wolden, Drenthe

1.6 GEMEENTELIJK BELEID

In de beheersverordering Buitengebied (artikel 30) ligt het plangebied in een zone Waarde Archeologie. De beheersverordening verwijst daarbij naar de gemeentelijke archeologische beleidskaart (Bijlage 3). Het plangebied ligt hier in een zone met een hoge verwachting. In de beheersverordening is aangegeven dat archeologisch onderzoek is vereist bij ingrepen groter dan 1000 m2 en dieper dan 30 cm –mv. De omvang van de geplande verstoringen overschrijdt de vrijstellingsgrenzen zoals die in het vigerende gemeentelijk archeologiebeleid zijn aangegeven.

1.7 ONDERZOEKSDOEL

Het uitgevoerde onderzoek behoort tot de eerste fasen in het huidige archeologische onderzoeksproces (zie bijlage 1). De initiatiefnemer beoogt met het hier uitgevoerde onderzoek te voldoen aan de gemeentelijke regelgeving omtrent archeologisch onderzoek. Het bureauonderzoek heeft tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen aan de hand van bestaande bronnen, en te bepalen of en zo ja welke delen van het plangebied in aanmerking komen voor vervolgonderzoek. Het verwachtingsmodel wordt getoetst en zo nodig aangevuld door middel van een verkennend booronderzoek. Op grond van de resultaten van dit onderzoek kan worden beoordeeld of en zo ja, welke vorm van vervolgonderzoek nodig is om de archeologische waarde van het gebied te kunnen vaststellen.

10

HOOFDSTUK

Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Meppelerweg - Voor de Blanken te Ruinen, gemeente De Wolden, Drenthe

2I

NVENTARISATIE

2.1 INLEIDING In dit hoofdstuk worden de relevante landschappelijke ontwikkeling en huidige bodemkundige situatie beschreven. Tevens wordt ingegaan op de bekende archeologische waarden in de omgeving van het plangebied en de historische situatie. Voor wat betreft de in de tekst genoemde archeologische perioden wordt verwezen naar bijlage 2.

2.2 LANDSCHAPPELIJKE ONTWIKKELING

Het plangebied ligt in de periferie van de archeoregio ‘Drents zandgebied’. Circa 700 m ten westen en zuiden ligt de archeoregio Fries veengebied. Het Drents zandgebied is grotendeels gevormd gedurende de voorlaatste ijstijd (Saalien). Onder invloed van het toen aanwezige landijs werden oudere rivierafzettingen (zand, klei, leem en stenen) vermalen tot keileem. Keileem vormt een zeer dichte, compacte en slecht waterdoorlatende laag die in dit deel van Nederland meestal dicht of zelfs aan het oppervlak ligt. Qua ondergrond was het Fries veengebied tot in het vroege Holoceen min of meer gelijk aan het Drents zandgebied. Onder invloed van een stijgende grondwaterspiegel werd dit gebied geleidelijk afgedekt met een dik veenpakket. In de laatste fasen van de laatste ijstijd (Weichselien) raakten grote delen van Nederland bedekt met een dikke, door de wind afgezette laag zand (dekzand). Onderstaande afbeelding toont een geologisch raaiprofiel van west naar oost. De zwarte pijl markeert daarbij een boring aan de noordgrens van het plangebied. Op basis van dit raaiprofiel kan worden aangenomen dat het dekzandpakket (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden) in het plangebied een dikte bereikt van 1 m. Uit dit raaiprofiel blijkt ook dat het keileem (Formatie van Drachten) in oostelijke richting opduikt.

11

Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Meppelerweg - Voor de Blanken te Ruinen, gemeente De Wolden, Drenthe

O

W

Afbeelding 3. geologisch raaiprofiel van west naar oost. De zwarte pijl markeert de ligging van het plangebied. Gebaseerd op dinoloket.nl De gemeente beschikt onder andere over een eigen landschapsverwachtingskaart (Bijlage 5). Hierop ligt het plangebied op een grondmorenerug met dekzand, al dan niet met een oud bouwlanddek. Rondom en in het noordelijke plangebied komt in de ondergrond een relatief hooggelegen grondmorenerug (al dan niet met welvingen en bedekt met dekzand) voor. Noordelijk van het plangebied komen stroken met vergraven gronden voor. De verstoringsdiepte is niet bekend. Op het AHN (Actueel Hoogtebestand Nederland), zie bijlage 4 is de grondmorenerug gemakkelijk te herkennen. Het vormt hierop een uitloper van het Drents Plateau dat met name in westelijke richting overgaat in een veengebied (blauw, te herkennen aan de vele evenwijdige verkavelingssloten). Op onderstaande detailopname van het AHN is te zien dat het maaiveld in noordelijke richting afloopt. Op de hillshade opname daaronder zijn behalve veel ploegsporen geen nadere details te zien.

12

Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Meppelerweg - Voor de Blanken te Ruinen, gemeente De Wolden, Drenthe

Afbeelding 4. Detailopname van het plangebied op het AHN. Bron: ahn.nl

Afbeelding 5. hillshade van het plangebied (bron: ahn.nl)

13

Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Meppelerweg - Voor de Blanken te Ruinen, gemeente De Wolden, Drenthe

Bodemkundig (bijlage 6) ligt het gebied ligt het gebied in een zone met veldpodzolgronden. Grenzend aan het noorden en in westelijke richting komen gooreerdgronden voor en westelijk en zuidelijk liggen beekeerdgronden en/of moerige eerdgronden. Ongeveer 300 m zuidwestelijk komen hoge zwarte enkeerdgronden voor. Veldpodzolgronden zijn gevormd in relatief laaggelegen, tamelijk vochtige gronden, al is het bodemtype gedurende lange tijd voldoende ontwaterd geweest om bodemvorming mogelijk te maken. Het zijn ietwat zure gronden, die niet zeer geschikt waren voor vroege vormen van akkerbouwen. Vaak zijn veldpodzolgronden pas vrij laat (Late Middeleeuwen of Nieuwe Tijd) in ontginning genomen op een moment dat meer geschikte bodemtypen niet meer voorhanden waren. Een veldpodzolgrond behoort tot de hydro-zandgronden, waarbij de inspoeling beperkt is als gevolg van relatief hoge grondwaterstanden. De uit- en inspoelingslagen zijn bij deze gronden over het algemeen slecht ontwikkeld. Gooreerdgronden (pZn21 of pZn23) zijn zandgronden die ontstaan in gebieden met een hoge grondwaterstand. Landschappelijk vormen ze de overgang tussen eerdgronden en podzolgronden. De A- horizont is meestal 20-50 cm dik, sterk humeus en donkergekleurd. In top van het onderliggende zand heeft zich een dikke, maar (zeer) zwak ontwikkelde zeer humusarme B-horizont gevormd.

Daaronder ligt een meestal grijze of lichtgrijsbruine zeer humusarme C-horizont. Beekeerdgronden (pZg23) zijn zandgronden die ontstaan in gebieden met een hoog fluctuerende grondwaterstand. De top bestaat uit een humeuze (moerige) laag. Dit eerddek is ontstaan doordat de aangroei van organische stof sneller verloopt dan de afbraak ervan. Eronder ligt dekzand waarin zich geen of een onduidelijke podzol heeft ontwikkeld. In de top komen roestvlekken voor. De aanwezigheid van roestvlekken duidt op een (zeer) slechte ontwatering.

2.3 ARCHEOLOGIE 2.3.1 BEKENDE ARCHEOLOGISCHE WAARDEN Bijlage 7 toont de locaties van de bekende archeologische waarden en de uitgevoerde archeologische onderzoeken in de omgeving van het plangebied. In het plangebied zijn geen bekende waarden geregistreerd. In het onderzoeksgebied zijn enkele waarnemingen geregistreerd: Waarneming 1159 (circa 300 m ZO, administratief geplaatst). Dit betreft grondsporen van een celtic field (raatakker), een akkersysteem uit de IJzertijdRomeinse tijd. Op oude luchtfoto’s zijn kenmerkende raatstructuren te zien, gevormd door lage walletjes die de akkers begrenzen (zie ook AMK-terrein 14261). Waarneming 239929 (circa 445 m ZO) betreft de vondst van een fragment laatmiddeleeuws steengoed. Het complextype is niet te achterhalen. Waarneming 239941 (250 m W) omvat een mogelijk midden-paleolithische afslag. Deze is aangetroffen als oppervlaktevondst (veldkartering). Het complextype is niet te achterhalen.

14

Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Meppelerweg - Voor de Blanken te Ruinen, gemeente De Wolden, Drenthe

2.3.2 AMK-TERREINEN AMK-terreinen ( = Archeologische Monumentenkaart) zijn terreinen waarvan bekend is dat zich archeologische resten in de grond bevinden. Het archeologisch belang daarvan is bovendien gewaardeerd. Zo zijn er AMK-terreinen van archeologisch belang, hoog, zeer hoog archeologisch belang en wettelijk beschermde AMKterreinen van zeer hoog archeologisch belang). AMK-terrein 14261 grenst aan het zuidelijk deel van het plangebied en betreft een terrein van archeologische waarde. Dit terrein is aangemerkt als celtic field, zie ook waarneming 1159). De waardering is gebaseerd op de interpretatie van luchtfoto’s uit 1932 en 1952 Recent heeft de provincie een intern onderzoek laten uitvoeren naar deze en andere celtic fields in de provincie.4 Bij deze evaluatie zijn hier geen sporen van een celtic field (meer) te herkennen. Het is niet bekend of hier oorspronkelijk een celtic field lag, maar dat sporen aan het maaiveld door recente ingrepen (ploegen, egalisaties) nu zijn verdwenen of dat hier nooit sprake is geweest van een celtic field. AMK-terrein 14267 (circa 900 m ZO) betreft een terrein van hoge archeologische waarde. Het terrein omvat resten van de Oldenhave, een havezate uit de Late Middeleeuwen – Nieuwe Tijd. Op basis van oude bronnen moet het huis al voor 1380 hebben bestaan.

Het huis werd rond 1816 afgebroken en tegenwoordig zijn alleen de grachten nog zichtbaar.

2.3.3 GEMEENTELIJKE VERWACHTINGSKAART Op de gemeentelijke verwachtingskaart (bijlage 5) ligt het plangebied in een zone met een hoge verwachting op het aantreffen van archeologische resten uit alle perioden.

2.3.4 EERDER ARCHEOLOGISCH ONDERZOEK Binnen het onderzoeksgebied heeft nog niet eerder (gepubliceerd) archeologisch onderzoek plaatsgevonden.

2.4 HISTORIE

Op de eerste kadastrale kaart (circa 1832)5 is het plangebied en haar omgeving nog onbebouwd (zie onderstaande afbeelding) en onontgonnen. Het terrein is op de OAT (Oorspronkelijke Aanwijzende Tafel) aangeduid als heide. De voorloper van de huidige Meppelerweg is al wel aanwezig. Dit was een van de uitvalswegen van Ruinen. Waarschijnlijk is deze weg in ieder geval tot in de Late Middeleeuwen zo niet eerder terug te voeren. In de omgeving en aangrenzende gebieden zijn al wel gronden ontgonnen, vooral als weiland en hooiland. Dit is indicatief voor de aanwezigheid van relatief vochtige bodems: de beter ontwaterde, wat hoger gelegen

4

Van der Veen e.a., 2018.

5

bron: hisgis.nl 15

Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Meppelerweg - Voor de Blanken te Ruinen, gemeente De Wolden, Drenthe

gronden werden meestal ingericht als bouwland. In de omgeving van het plangebied komt voorts schaarse bebouwing voor.

Afbeelding 6. Uitsnede uit de eerste kadastrale kaart, circa 1832. De locatie van het plangebied is rood omlijnd. Lichtgroen: weiland, groen: hooiland, beige: bouwland, donkergroen: hakhout, paars: heide, oranje: weg, rood met grijs: bebouwing met erf. Bron: hisgis.nl. Op de topografische kaart van 1925 (zie afbeelding 7) is het plangebied en omgeving ontgonnen tot bouwland. De toenmalige verkaveling is nog steeds aanwezig. Bezijden het plangebied komt bebouwing voor langs de Meppelerweg en ook de infrastructuur is uitgebreid. Afgezien van de vorming van een bedrijventerrein oostelijk van het plangebied is de inrichting van het gebied nauwelijks nog veranderd.

16

Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Meppelerweg - Voor de Blanken te Ruinen, gemeente De Wolden, Drenthe

Afbeelding 7. Uitsnede uit de topografische kaart van 1925. Bron: topotijdreis.nl.

17