Bestuursrapportage De Wolden 2024
Tekst van het document
BESTUURSRAPPORTAGE
2024
actief en betrokken
dewolden.nl
Bestuursrapportage 2024
Gemeente De Wolden Bezoekadres:
Raadhuisstraat 2 7921 GD Zuidwolde
Postadres:
Postbus 20 7920 AA Zuidwolde
Telefoon: E-mail: Internet:
14 0528 gemeente@dewolden.nl www.dewolden.nl
Bestuursrapportage 2024
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Inhoudsopgave................................................................................................................... 1 Inleiding en samenvatting.................................................................................................... 2 Tussenevaluatie collegeprogramma ....................................................................................... 5 01 De Wolden een veilig thuis .............................................................................................. 7 02 Krachtig De Wolden ........................................................................................................ 9 03 Wonen en Duurzaam .................................................................................................... 13 04 Samen vooruit ............................................................................................................. 22 05 Solide basis voor De Wolden .......................................................................................... 27 06 Sportief met elkaar....................................................................................................... 31 07 Sociaal........................................................................................................................
33 08 Samen Verder.............................................................................................................. 43 09 Cultuur ....................................................................................................................... 46 10 Algemene dekkingsmiddelen en overige financiële programma's ........................................ 50 Investeringen ................................................................................................................... 52 Projectrapportage ............................................................................................................. 56
Gemeente De Wolden
Pagina 1
Inleiding en samenvatting
Bestuursrapportage 2024
Inleiding en samenvatting Hierbij bieden wij u de Bestuursrapportage 2024 aan. Met deze rapportage informeert het college de raad over de eindejaarsverwachting van de uitvoering van de begroting 2024. Deze Bestuursrapportage is gebaseerd op de eerste 6 maanden van het begrotingsjaar 2024 en geeft een doorkijk naar het eind van het jaar. We zijn volop aan de slag om uitvoering te geven aan ons collegeprogramma ‘De Wolden geeft energie!’ en de begroting 2024. We hebben veel initiatieven opgepakt en veel zaken verlopen naar wens. Deze Bestuursrapportage richt zich specifiek op de financiële afwijkingen. Daarnaast rapporteren we over de stand van zaken met betrekking tot de uitvoering van de speerpunten en doelen zoals gesteld in de begroting 2024 en het collegeuitvoeringsprogramma (CUP). Tot slot hebben we de tussenevaluatie van het collegeprogramma toegevoegd en maakt de monitor Sociaal Domein onderdeel uit van deze rapportage. De Bestuursrapportage is een hulpmiddel voor de raad bij het sturen op hoofdlijnen. De structuur van de rapportage komt overeen met de programmastructuur van de begroting 2024. In de rapportage wordt ingegaan op de afwijkingen per taakveld. Zowel afwijkingen in de baten en lasten als afwijkingen met betrekking tot de speerpunten.
Ook worden de geplande en werkelijke uitgaven voor investeringen besproken en er wordt gerapporteerd over het project het Wolderhuus. Leeswijzer Voor ieder programma is een financiële en een beleidsmatige verantwoording opgenomen. De financiële verantwoording begint met een samenvatting en daarna volgt per taakveld een totaal. Afwijkingen die groter zijn dan € 25.000 of hoger dan 10% van het begrote bedrag worden toegelicht. De getallen in de tabellen sluiten dus niet altijd precies aan op de toelichting: we rapporteren immers alleen de grotere afwijkingen. Voor elk programma bespreken we de belangrijkste punten van de begroting, de speerpunten, en de doelen uit het collegeuitvoeringsprogramma (CUP). -
Een groen vinkje
betekent dat alles volgens planning gaat.
-
Een oranje uitroepteken
betekent dat de doelstelling nog gehaald kan worden met bijsturing.
-
Een rood kruis betekent
dat de doelstelling dit jaar niet gehaald wordt.
-
Een grijze pijl
betekent dat dit een doorlopend proces is.
Na de programma's bespreken we de lopende investeringskredieten. Tot slot is er een projectrapportage over de voortgang van de grootste en belangrijkste projecten in onze gemeente.
Financiële samenvatting - De Bestuursrapportage 2024, inclusief de meicirculaire 2024, laat een positief resultaat zien van € 339.000. - In november 2023 werd een begroting met een positief resultaat van € 148.000 vastgesteld. De aanvullende begrotingswijzigingen (1 t/m 10 van 2024) zorgen voor een nadelig effect van € 442.000, waardoor het saldo op € 294.000 negatief komt. - Na verwerking van de wijzigingen uit deze Bestuursrapportage wordt het saldo € 45.000 positief. - De € 45.000 is de voorlopige eindejaarsverwachting. Tegelijkertijd is het erg lastig om een inschatting te maken over de eindejaarsverwachting. Dat heeft onder te maken met onzekerheid
Pagina 2
Gemeente De Wolden
Bestuursrapportage 2024
Inleiding en samenvatting
op tal van onderdelen (bijvoorbeeld uitgaven binnen het sociaal domein en uit te voeren werk in relatie tot de capaciteit) en ook onze grote afhankelijkheid van schommelingen van rijksinkomsten binnen de nog komende september- en decembercirculaire. P&C documenten 2024 Resultaat Begroting 2024
Financiële uitkomsten +€
148.000
Begrotingswijzigingen 2024 BW 1-10
-€
442.000
Resultaat Begroting 2024 na BW 1-10
-€
294.000
Bestuursrapportage 2024 (incl. meicirculaire 2024)
+€
339.000
Saldo verwacht exploitatieresultaat
+€
45.000
De raadsbesluiten zijn verwerkt in Begrotingswijzigingen 1 tot en met 10. Het totaal effect hiervan op het begrotingssaldo is € -442.000 (nadeel). Dit bestaat een toekenning van budget voor afvoeren van met PFAs verontreinigde grond (€ 367.000) en 3 toekenningen van € 25.000 budget voor het kunstwerk in Ruinerwold ‘de boerin die boent’, het onderzoek financiële situatie openluchtzwembaden en de evaluatie over de agenda ‘cultuur blijft belangrijk in De Wolden’ en Wiede Wold. De grootste afwijkingen in de Bestuursrapportage zijn: P2 - Nieuwe vergadersystematiek raad, leges, accountantskosten P6 - Wolderhuus P7 - Opvang vluchtelingen (Oekraïne) P7 – Nachtopvang vluchtelingen P7 - Jeugd hulpbegeleiding
+ + -
€ € € € €
161.000 300.000 1.299.000 150.000 950.000
P7
+ €
242.000
+ + +
233.000 601.000 400.000 257.000 505.000
- Maatwerkdienstverlening 18+
P7 - Maatwerkvoorziening (WMO) P7 - Beschermd wonen (WMO) P9 - Garantiestelling Stichting Wiede Wold P10 - Meicirculaire 2024
€ € € € €
Op 3 plekken in deze Bestuursrapportage zijn kostenstijgingen gepland die worden betaald uit een reserve. Deze hebben dus geen invloed op het eindresultaat. Dit betreft: P4 Subsidie Landbouw – uit Reserve Toekomstgerichte Landbouw P9 Biblionet – uit Reserve Bibliotheek P9 Verhoging kosten IHP – uit Reserve Huisvesting onderwijs
€ € € €
250.000 184.000 15.682 449.682
Voor elk programma bespreken we in deze rapportage de belangrijkste afwijkingen ten opzichte van de begroting 2024.
Beleidsmatige samenvatting In deze Bestuursrapportage biedt het college een helder overzicht van de voortgang bij het uitvoeren van het collegeprogramma (CUP). We presenteren zo op hoofdlijnen en in vogelvlucht de vorderingen. Hoewel elk onderwerp uiteraard voortdurende aandacht en inzet vereist, is duidelijk zichtbaar dat het college energiek en doelgericht werkt aan het realiseren van de gestelde ambities en maatschappelijke opgaven. De voortgang verloopt in hoge mate volgens planning en andere onderwerpen krijgen een bijsturing of worden in een volgend jaar gerealiseerd. We hebben er vertrouwen in dat de inzet die we hebben gedaan in de relatie met o.a. inwoners, initiatiefnemers, ondernemers en andere overheden in Gemeente De Wolden
Pagina 3
Inleiding en samenvatting
Bestuursrapportage 2024
belangrijke mate bij gaan dragen in het uiteindelijk realiseren van de ambities uit het collegeprogramma. Ondanks dat het lastig is om alle vacatures in te vullen vanwege de krapte op de arbeidsmarkt zijn we trots dat met het huidige personeelsbestand zo veel werk wordt verzet en veel doelen toch worden behaald. We zijn ons bewust van de afhankelijkheden en willen op een flexibele manier in blijven spelen op veranderingen die ontstaan binnen de onderdelen van de afzonderlijke programma’s. Om de ambities te kunnen realiseren hebben we momenteel een aantal complexe voorstellen voor de raad in voorbereiding. Deze vragen in het komende jaar om een politieke afweging en besluiten. Eén van deze voorstellen gaat over de investering in (verdergaande) automatisering en beveiliging van de systemen waarmee we dagelijks werken. Nu halverwege de termijn toont deze Bestuursrapportage aan dat de ingezette koers effectief is en dat we samen goed op weg zijn om onze doelen te bereiken. Voor elk programma bespreken we in deze rapportage de belangrijkste punten van de begroting, de speerpunten, en de doelen uit het collegeuitvoeringsprogramma (CUP).
Pagina 4
Gemeente De Wolden
Bestuursrapportage 2024
Tussenevaluatie collegeprogramma
Tussenevaluatie collegeprogramma In april 2024 heeft de raad haar Raadsbreedprogramma geëvalueerd. Dit is een goed moment voor het college om in deze Bestuursrapportage ook haar eigen collegeprogramma te evalueren. Samen met de rapportages over het collegeuitvoeringsprogramma (CUP) en de speerpunten uit de begroting (zie verderop), geeft deze evaluatie een duidelijk beeld van hoe ver het college al is met de uitvoering van alle plannen. Raadsbreedprogramma Na de verkiezingen in maart 2022 hebben alle raadsfracties samen een Raadsbreedprogramma opgesteld: "De Wolden 2022-2026 - We doen het samen". Dit programma richt zich op vijf belangrijke maatschappelijke opgaven. Het nieuw te vormen college werd gevraagd om in hun programma in te gaan op deze opgaven. Collegeprogramma 2022-2026 ‘De Wolden geeft energie’ Vervolgens hebben de formerende partijen in het collegeprogramma een vertaling gemaakt van de vijf maatschappelijke opgaven uit het Raadsbreedprogramma en zijn daarnaast andere onderwerpen op hoofdlijnen verder uitgewerkt. Dat dit op hoofdlijnen is gebeurd, is een bewuste keuze geweest: ‘Bij een bestuursstijl die gericht is op het aangaan van de dialoog, verbinding en samenwerking past namelijk geen volledig dichtgetimmerd collegeprogramma. Daarbij verandert de wereld om ons heen in een snel tempo.
Denk bijvoorbeeld alleen al aan de gevolgen van corona en de oorlog in Oekraïne. Wij willen op een flexibele manier in kunnen blijven spelen op dergelijke veranderingen.’ Het collegeprogramma is op 17 mei 2022 besproken tijdens de raadsvergadering en vervolgens heeft het college op 24 mei 2022 het collegeprogramma vastgesteld. Tussenevaluatie collegeprogramma Het collegeprogramma bouwt dus voort op de vijf maatschappelijke opgaven uit het Raadsbreedprogramma en behandelt daarnaast enkele extra onderwerpen. Hieronder vindt u de stand van zaken per onderwerp. We houden de beschrijving beknopt om herhalingen (bij CUP en speerpunten) te voorkomen. Woningbouw - Er is een impulsteam opgericht om de woningbouw te versnellen, waardoor we de plancapaciteit op orde hebben om 750 tot 1.000 woningen in 2030 te realiseren. Dit is op basis van het door ons vastgestelde Programmaplan Woningbouwimpuls. - We ontwikkelen plannen voor een flexwijk, waar verschillende woningzoekenden, zoals jongeren, ouderen en statushouders een plek kunnen vinden. Dit biedt een oplossing voor de middellange termijn. - Beleid voor woningsplitsing is opgesteld. - We hebben een woningbouwmonitor ingericht waarin we actueel inzicht hebben in de woningbouwplannen. - Ambtelijke capaciteit uitgebreid binnen het ruimtelijk domein is vergroot. - Er is een starterspakket samengesteld.
- We hebben subsidies ontvangen voor woningbouwontwikkelingen in de Wijk en Middelveen V. Duurzaamheid - Op het gebied van duurzaamheid spelen in onze gemeente vele initiatieven. Wij werken hier als gemeente zelf aan, maar we zien ook vanuit de samenleving hier veel aandacht voor. Denk bijvoorbeeld aan de groengasproductie bij boeren, aan de betrokkenheid van energiecoöperaties en individuele inwoners bij het besparen op energieverbruik en de inzet op isoleren. - Het college werkt aan de uitvoering van de doelen uit de Regionale Energiestrategie (onder ander bij de Wijk 20) en we ondersteunen inwoners met duurzaamheidsregelingen (ook in het kader van energiearmoede). - De content voor onze duurzaamheidswebsite staat klaar. De verwachte livegang is in september 2024.
Gemeente De Wolden
Pagina 5
Tussenevaluatie collegeprogramma
Bestuursrapportage 2024
Landbouw - Het college heeft een aanspreekpunt voor agrariërs aangesteld om hen te helpen met toekomstplannen, vergunningaanvragen, subsidieaanvragen en het benutten van nieuwe kansen. - Het college voert de regeling Transitiefonds Toekomstgerichte landbouw uit. Hiermee worden agrariërs financieel ondersteund bij verduurzaming, innovatie en het opzetten van nieuwe verdienmodellen. Het sociale gezicht van De Wolden - Het college heeft vanuit de raad de opdracht meegekregen te zoeken naar passende ondersteuning binnen de beschikbaar gestelde financiële middelen voor het sociaal domein. Het college heeft de afgelopen periode steunmaatregelen uitgevoerd voor inwoners met een laag inkomen. De duurzaamheidsmaatregelen helpen inwoners bij het verlagen van hun energiekosten. Deze steun geldt ook voor dorpshuizen en sportverenigingen. Dienstverlening & kwaliteit van bestuur - De gemeente wil een betrouwbare en toegankelijke overheid zijn. Dit vraagt om inzet op communicatie, digitale middelen (met oog voor de menselijke maat), ondersteuning en kwaliteit. Hier stuurt het college op. - De afgelopen periode stond de ambtelijke capaciteit binnen een aantal onderdelen van de organisatie fors onder druk. Dit heeft consequenties voor de dienstverlening en de voortgang van werkzaamheden.
Overige programma’s Als slotstuk van het collegeprogramma zijn er nog enkele andere programma's die het college tijdens haar ambtsperiode wil uitvoeren. Deze zijn hieronder puntsgewijs opgesomd: •
•
•
•
•
•
Sport & Recreatie: - het college voert het Sportakkoord en het Preventieakkoord uit. Deze maken nu onderdeel uit van het GALA plan. - het college heeft er voor gezorgd dat er nu door alle B&B’s en Airbnb-locaties toeristenbelasting wordt afgedragen. Verkeer & Vervoer: - het Wolder Fietsplan wordt uitgevoerd. - er zijn enkele fietspaden aangelegd. Cultuur: - De Wolden was in 2023/2024 Culturele Gemeente van Drenthe. Het college voert na de zomer van 2024 de evaluatie van Wiede Wold en van het huidige cultuurbeleid uit. Doel is om te komen tot een nieuw cultuurbeleid waarin we de vruchten plukken van de opbrengst van Wiede Wold. Begraafplaatsen: - Er heeft een verkenning plaatsgevonden naar mogelijkheden voor een natuurbegraafplaats in de gemeente. Momenteel loopt er een onderzoek naar de haalbaarheid en de eventuele exploitatie van een natuurbegraafplaats. Daar wordt in de resterende collegeperiode verder aan gewerkt. Economie, werk & bedrijventerreinen: - op bedrijventerrein Hoge Akkers is het college in 2023 gestart met een pilot toekomstbestendige bedrijventerreinen. Het is de bedoeling om dit ook voor de andere bedrijventerreinen op te pakken. - Het college wil daarnaast nog een visie op bedrijventerreinen realiseren.
Lopende projecten & ontwikkelingen: - het college blijft uitvoering geven aan langjarige trajecten als het Economisch Actieplan en het project Vitale Vakantieparken. Voor Vitale Vakantieparken geldt dat we de vereveningsbijdrage hebben vastgesteld en ruimtelijke uitgangspunten hebben vastgesteld.
Pagina 6
Gemeente De Wolden
Bestuursrapportage 2024
01 De Wolden een veilig thuis
01 De Wolden een veilig thuis Taakveld (- = nadeel, + is voordeel)
Actuele begroting
Eindjaar prognose
Afwijking
110 Crisisbeheersing en brandweer
-1.696
-1.696
0
120 Openbare orde en veiligheid
-830
-804
25
-2.525
-2.500
25
110 Crisisbeheersing en brandweer
1
1
0
120 Openbare orde en veiligheid
8
8
0
Totaal baten
9
9
110 Crisisbeheersing en brandweer
-1.695
-1.695
0
120 Openbare orde en veiligheid
-821
-796
25
-2.516
-2.491
25
Bedragen x € 1.000 Lasten
Totaal saldo Baten
Saldo
Totaal saldo
Toelichting op afwijkingen: Lasten 120 Openbare orde en veiligheid De lasten op dit onderdeel vallen naar verwachting ongeveer € 25.000 lager uit dan vooraf was begroot. Dit wordt veroorzaakt doordat er in het eerste halfjaar minder incidenten hebben plaatsgevonden dan verwacht. Hierbij moeten we denken aan de inzet van derden voor het opruimen van drugs- en sloopafval en het voeren van juridische procedures. Doelen CUP Doelstelling
Ambitie
Toelichting
In 2021 is er sprake van een nieuwe evenementenverordening en beleidsregels voor De Wolden. Afgesproken is dat Q4 2023 een evaluatie zal plaatsvinden. Momenteel is er een grote ontwikkeling op het gebied van Natuur en Milieu wetgeving. Onze organisatie is zowel op capaciteit als kennis hier niet op voorbereid en ingericht. Daartoe wordt de capaciteit uitgebreid.
Ook zorgen we ervoor dat we zowel het evenementenbeleid, de evenementenverordening als de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) opnieuw tegen het licht houden. We willen de wettelijke ontwikkelingen in balans brengen met de tradities van de gemeente De Wolden om zorg te dragen dat de vergunningverlening goed verloopt.
Het APV team heeft inmiddels voldoende capaciteit, de werkprocessen zijn aangepast en ingericht. De evaluatie heeft nog niet plaatsgevonden omdat er geen capaciteit voor was. Dit wordt op dit moment opgepakt.
Speerpunten begroting 110 Crisisbeheersing en brandweer Speerpunt
Gevolg voor inwoners
Toelichting
Bijdrage aan de Veiligheidsregio Drenthe in Assen.
Een veiliger woon- en leefomgeving.
Budget is bij de begroting bijgesteld.
Gemeente De Wolden
Pagina 7
01 De Wolden een veilig thuis
Bestuursrapportage 2024
120 Openbare orde en veiligheid Speerpunt
Gevolg voor inwoners
Toelichting
Inzet extra BOA capaciteit
Verhoogde zichtbaarheid boa’s voor een veilige en gezonde leefomgeving.
Er is op 1 april een extra senior boa gestart.
Aanpak ondermijning.
Vergroting van de leefbaarheid in de openbare ruimte.
In 2024 heeft het college het plan van aanpak ondermijning vastgesteld. Dit plan is gebaseerd op 5 pijlers: 1. Verhogen bewustwording. 2. Versterken informatiepositie. 3. Verscherpen beleid en regelgeving. 4. Ondersteunen integriteit en weerbaarheid bestuur en organisatie. 5. Bevorderen communicatie. Het plan van aanpak ondermijning vraagt om een investering van € 100.000 (€ 86.000 structurele middelen en € 14.000 incidentele middelen) voor 2025; voor 2026 en verder € 86.000. Dit is opgenomen in de Kadernota 20252028.
Pagina 8
Gemeente De Wolden
Bestuursrapportage 2024
02 Krachtig De Wolden
02 Krachtig De Wolden Taakveld (- = nadeel, + is voordeel)
Actuele begroting
Eindjaar prognose
Afwijking
010 Bestuur
-2.248
-2.406
-158
020 Burgerzaken
-1.023
-1.003
19
530 Cultuurpresentatie, cultuurproduct
0
0
0
610 Samenkracht en burgerparticipatie
-287
-281
6
-3.558
-3.691
-132
0
0
0
499
424
-75
530 Cultuurpresentatie, cultuurproduct
0
0
0
610 Samenkracht en burgerparticipatie
0
0
0
499
424
-75
-2.248
-2.406
-158
-523
-579
-56
530 Cultuurpresentatie, cultuurproduct
0
0
0
610 Samenkracht en burgerparticipatie
-287
-281
6
-3.059
-3.266
-207
Bedragen x € 1.000 Lasten
Totaal saldo Baten 010 Bestuur 020 Burgerzaken
Totaal baten Saldo 010 Bestuur 020 Burgerzaken
Totaal saldo
Toelichting op afwijkingen: Lasten 010 Bestuur De overschrijding van € 158.000 heeft vooral betrekking op hogere lasten voor het raadsinformatiesysteem, accountant en contributie VNG. In het verleden werden de facturen voor het raadsinformatiesysteem deels betaald door de SWO; dit bleek niet rechtmatig te zijn. Daarnaast vraagt de na de zomer in te voeren nieuwe vergadersystematiek 4DeWolden om meer uitzendingen via het raadsinformatiesysteem. Tezamen kost dit ons € 39.000 meer. De afgelopen jaren is de audit fee voor de accountantscontrole hoger uitgevallen dan geraamd; daarom is een verhoging van € 61.000 meegenomen in deze Bestuursrapportage. Ten slotte is in de begroting de contributie van de VNG te laag opgenomen (€ 46.000). De overige € 12.000 bestaat uit kleinere posten. 020 Burgerzaken Door lagere verwachte aantallen te verstrekken rijbewijzen worden er lagere lasten verwacht voor het verstrekken van rijbewijzen en VOG (zie ook baten). Baten 020 Burgerzaken Door lagere verwachte aantallen worden er lagere baten verwacht voor het verstrekken van rijbewijzen en VOG.
Gemeente De Wolden
Pagina 9
02 Krachtig De Wolden
Bestuursrapportage 2024
Doelen CUP Doelstelling
Ambitie
Toelichting
We maken inzichtelijk welke imDe Toekomstvisie ‘Samen aan Zet’ pact de invoering van de omgeen de nieuwe Omgevingswet vingswet heeft op de diensthebben veel invloed op de dienstverlening, waaronder de manier verlening. Met name de invoering van werken en het effect van van de Omgevingswet vraagt een participatie. Vervolgens evalueren andere manier van werken en we de dienstverlening bij de uitheeft invloed op onze dienstvervoering van de omgevingswet lening en communicatie. Waarbij (= wel lange termijn, want de wet de communicatie met omwonenmoet eerst ingevoerd zijn en we den primair een verantwoordelijkmoeten een tijdje draaien, voordat heid wordt voor de aanvrager. Wij we kunnen evalueren). willen in samenspraak met onze inwoners toetsen of dit werkt.
Binnen het project Omgevingswet wordt een monitor ontwikkeld om te kunnen volgen hoe de dienstverlening onder Omgevingswet wordt ervaren. Na een tijd werken onder de nieuwe wet kunnen we dan een evaluatie presenteren.
We monitoren de voortgang van Voor het vertrouwen in de lokale ontwikkeling in de vier sporen van democratie zijn kwaliteit en de visie Dienstverlening (optimaal snelheid van de gemeentelijke digitaal, verbinden & ontmoeten, diensten als ook een goede en dienstverlening in ons DNA en zorgvuldige communicatie van betrouwbaar fundament). groot belang. We zetten daarbij Aanvullend definiëren we welke optimaal in op digitale mogelijkaccenten we hierin willen aanheden. Met tegelijkertijd oog voor brengen voor de gemeente DW. de menselijke maat. Niet alleen als Voor het komende jaar is dit: het gaat om persoonlijk contact, klantgerichte communicatie, maar ook bij het zorgvuldig toeinclusieve dienstverlening, data passen, uitvoeren en handhaven over dienstverleningskanalen KCC van regels. We gaan daarbij en doorontwikkeling digitale onderzoeken hoe we inwoners en dienstverlening. organisaties beter kunnen helpen bij bijvoorbeeld het aanvragen van (evenementen)vergunningen.
We lopen op schema met de uitvoering van de gestelde ambities.
Inspirerende bijeenkomsten organiseren met de raad over de bestuurlijke rol van de raad.
Maar ook de dienstverlening aan het gemeentebestuur verdient permanente aandacht. Het samenspel van raad-collegeambtelijke organisatie moet uitstekend verlopen om zo de gestelde maatschappelijke opgaven in een zeker tempo te kunnen realiseren. Dit raakt ook de bestuurlijke verantwoordelijkheid van de raad. Met de raad gaan we graag in gesprek over de bestuurlijke rol van de raad. Voor deze verdieping willen we inspirerende bijeenkomsten organiseren.
Inmiddels hebben twee inspiratiebijeenkomsten plaatsgevonden met raad en het college in september 2023 en april 2024.
Participatiebeleid opstellen
De voor De Wolden zo kenmerkende samenwerking met en tussen inwoners, ondernemers, organisaties en gemeente blijven we met kracht ondersteunen.
Het is een doorlopend proces dat onderdeel is van verschillende projecten zoals de nieuwe vergadermethodiek van de raad en de dorpsvisies.
Initiatiefrijk De Wolden de komende vier jaar te blijven ondersteunen.
Initiatiefrijk De Wolden speelt hierbij een belangrijke rol. We komen met een voorstel om dit de komende vier jaar te blijven faciliteren.
In het 4e kwartaal van 2022 is de nieuwe subsidieregeling Initiatiefrijk De Wolden 2023-2026 vastgesteld. In het 1e kwartaal van 2025 zal er een tussentijdse evaluatie plaatsvinden.
Pagina 10
Gemeente De Wolden
Bestuursrapportage 2024
02 Krachtig De Wolden
Doelstelling
Ambitie
Toelichting
Aanpak opstellen en uitvoering geven aan om de betrokkenheid van jongeren te vergroten.
Tot slot vraagt de betrokkenheid van jongeren onze aandacht. We willen hiervoor een plan van aanpak opstellen. Daarbij zien we het project Passie op het Platteland als een mooi voorbeeld om jongeren te bereiken.
In samenwerking met de griffie zijn we bezig met het opstellen van een concrete aanpak.
Gevolg voor inwoners
Toelichting
Speerpunten begroting 010 Bestuur Speerpunt
Het aanpassen van de systematiek Een transparante vergoeding van van de vergoeding voor steunde lokale (steun) volksvertegenfractieleden woordiging
Deze geactualiseerde verordening is in het najaar 2023 door de raad vastgesteld en vanaf 1 januari 2024 van kracht. Op één onderdeel zou het kunnen dat de verordening nog dient te worden aangepast. Het gaat daarbij over een afweging die eerst door het college dient te worden gemaakt: Het raads- of commissielid levert na beëindiging van zijn functie de ter beschikking gestelde informatie- en communicatievoorzieningen in bij de gemeente. Overname van de informatie- en communicatievoorzieningen na schoning is mogelijk tegen vergoeding van de resterende waarde van de voorzieningen in het economisch verkeer. Indien het college hiermee akkoord is, dient dit onderdeel aangepast te worden in de verordening en ter besluitvorming aan de raad te worden voorgelegd.
Actualisatie van de bestuurs- en griffiesalarissen.
Het op orde brengen en houden van de actuele gemeentebegroting.
Budget is bij de begroting bijgesteld.
Bijdragen aan de meerjarenagenda 2024-2028 van de Regio Zwolle.
Aantrekkelijke woon- en vestigingsplaatsen voor inwoners en bedrijven binnen een sterke regio.
Gedurende het eerste half jaar van 2024 zijn stappen gezet op het gebied van de structurele verbetering van (ambtelijke) capaciteit om meer uit Regio Zwolle en de meerjarige agenda 2024-2028 te kunnen halen.
Gemeente De Wolden
Pagina 11
02 Krachtig De Wolden
Bestuursrapportage 2024
020 Burgerzaken Speerpunt
Gevolg voor inwoners
Toelichting
Hogere uitgifte reisdocumenten
Geen.
Budget is bijgesteld.
Verkiezingen 2024 en verdere jaren.
Het organiseren van verkiezingen volgens de geldende procedures en daarvoor op orde brengen en houden van een actuele gemeentebegroting.
Budget is bij de begroting bijgesteld.
Vergoeding inzet verkiezingen
Uit kunnen oefenen van stemrecht op stembureaus en betrouwbaarheid van de verkiezingen.
Budget is bij de begroting bijgesteld.
Pagina 12
Gemeente De Wolden
Bestuursrapportage 2024
03 Wonen en Duurzaam
03 Wonen en Duurzaam Taakveld (- = nadeel, + is voordeel)
Actuele begroting
Eindjaar prognose
Afwijking
-815
-2.707
-1.892
-1.597
-1.691
-94
0
0
0
830 Wonen en bouwen
-1.542
-2.761
-1.219
Totaal saldo
-3.955
-7.159
-3.204
740 Milieubeheer
90
1.889
1.800
810 Ruimtelijke ordening
91
91
0
820 Grondexploitatie (niet bedrijventerr.)
0
0
0
869
2.023
1.154
1.049
4.003
2.954
-725
-817
-92
-1.506
-1.600
-94
0
0
0
-674
-738
-65
-2.905
-3.155
-250
Bedragen x € 1.000 Lasten 740 Milieubeheer 810 Ruimtelijke ordening 820 Grondexploitatie (niet bedrijventerr.)
Baten
830 Wonen en bouwen Totaal baten Saldo 740 Milieubeheer 810 Ruimtelijke ordening 820 Grondexploitatie (niet bedrijventerr.) 830 Wonen en bouwen Totaal saldo
Toelichting op afwijkingen: Lasten 740 Milieubeheer In totaal is de afwijking op dit taakveld € 1.892.000 negatief. Bij de decemberbijstelling 2023, met als onderwerp 'overheveling incidentele exploitatiebudgetten 2023 naar 2024' zijn de resterende middelen van € 95.000 voor het verledden van buitensportvelden in het programma Samen vooruit terecht gekomen; dit had programma Wonen en Duurzaam moeten zijn. Met deze Bestuursrapportage 2024 gaan we dit herstellen. Naast de afwijking van de decemberbijstelling zijn er enkele projecten die voor een verschil van € 1.800.000 zorgen: - Voor het project Aanpak Energiearmoede verwachten we de helft van de subsidie te besteden (€ 295.000). De andere helft zal bij de decemberbijstelling worden overgeheveld naar 2025. - Voor het project Nationaal Isolatieplan is € 550.000 van de beschikbare subsidie besteed. De verwachting is dat dit jaar niks meer besteed wordt. Het resterende bedrag van € 551.224 zal bij de decemberbijstelling worden overgeheveld naar 2025. - We hebben rijksmiddelen ontvangen voor capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE). In 2024 verwachten we afgerond € 668.000 te besteden in De Wolden en afgerond € 286.000 aan de SWO beschikbaar te stellen voor de inhuur van personeel.
Gemeente De Wolden
Pagina 13
03 Wonen en Duurzaam
Bestuursrapportage 2024
810 Ruimtelijke ordening De lasten voor taakveld 810 vallen € 94.000 hoger uit; dit komt door een collegebesluit voor het maken van een nieuwe gebiedsvisie Ruinerwold (€ 50.000) en het alsnog opnemen van de inhuur van een bureau voor de omgevingswet (€ 40.000). 830 Wonen en bouwen De lasten voor taakveld 830 vallen afgerond € 1.219.000 vooral hoger uit door de te verstrekken subsidie aan EnergieKansen en de kosten voor omgevingsvergunningen. Voor het project Proeftuin Aardgasvrije Wijken verwachten we € 1.132.500 van de subsidie te besteden. De aanvraag, ingediend door EnergieKansen, is op 18 juni 2024 door het college behandeld. De andere helft van de subsidie zal bij de decemberbijstelling worden overgeheveld naar 2025. De hogere kosten van € 52.000 voor de omgevingsvergunningen zijn voornamelijk te wijten aan de hogere juridische advieskosten. Baten 740 Milieubeheer In totaal is de afwijking op dit taakveld € 1.800.000 positief. Zoals eerder vermeld bij de lasten zijn er diverse uitgaven voor een aantal projecten ter waarde van in totaal € 1.800.000 die volledig worden gedekt door verschillende subsidies en bijdragen. Het niet in 2024 bestede deel van deze subsidies en bijdragen zal bij de decemberbijstelling worden overgeheveld naar 2025, waardoor de lasten en baten per saldo op nul uitkomen. 830 Wonen en bouwen De baten vallen € 1.154.000 hoger uit.
Zoals eerder vermeld, heeft EnergieKansen een aanvraag ingediend van € 1.132.500 voor het project Proeftuin Aardgasvrije Wijken. Deze uitgaven worden volledig gedekt door de specifieke uitkering voor dit project. Het resterende bedrag van ongeveer € 936.000 zal bij de decemberbijstelling naar 2025 worden overgeheveld. Daarnaast is er door het college besloten om aan de raad voor te stellen groene leges in te voeren en dit mee te nemen in deze Bestuursrapportage. Dit leidt tot een verlaging van de leges met € 12.500. Doelen CUP Doelstelling
Ambitie
Toelichting
Aktieplan voor plaatsen van tijdelijke woningen/flexwoningen opstellen.
We zien mogelijkheden voor het plaatsen van tijdelijke woningen/ flexwoningen. Daarbij moet het mogelijk zijn om zonder een bestemmingsplanwijziging voor een beperkte periode een kleinere woning te plaatsen. Dit biedt met name voor jongeren en ouderen uitkomst.
Er is een plan van aanpak vastgesteld
Opnemen overige specifieke doelgroepen in het Woonplan.
Ook zullen we aandacht besteden aan overige specifieke doelgroepen, zoals statushouders, mensen die in scheiding liggen en beschermd wonen.
Dit is opgenomen in de woon(zorg) visie die in 2023 is vastgesteld.
Pagina 14
Gemeente De Wolden
Bestuursrapportage 2024
03 Wonen en Duurzaam
Doelstelling
Ambitie
Toelichting
Ook de mogelijkheden bespreken met dorpen die niet in het strategisch woonplan zijn opgenomen.
We willen met alle dorpen in gesprek. De ene keer zullen we als gemeente een actieve en regisserende rol aannemen, de andere keer zal deze meer faciliterend zijn bij plannen van ontwikkelaars en/ of inwoners. Dit is afhankelijk per dorp of per project.
In alle dorpen zijn concrete woningbouwplannen of zijn we daarover in gesprek met de dorpsbelangenorganisaties.
Plan maken voor doorontwikkeling We gaan ons de komende vier jaar duurzaamheidsbeleid. voornamelijk focussen op het creëren van bewustwording, op Starten met doorontwikkeling het besparen van energie en duurzaamheidsbeleid dat zich richt inzetten op groengas. Daarbij zien op versterking en integraliteit we een belangrijke rol weggelegd want er lopen al diverse trajecten, voor onze energieregisseur(s) en zoals energieloket. Onze interne de energiecoaches. en externe samenwerking zal hierop aangepast moeten worden en dat vraagt een herpositionering van team duurzaamheid waarbij duurzaamheidsbeleid inclusief rol energiecoaches concreter wordt geformuleerd. Na afloopt volgt de permanente campagne en inzet welke zo mogelijk overgaat in / onderdeel gaat uitmaken van reguliere werkzaamheden en extra reguliere formatie. Plan opstellen voor energiebespaaractie voor jongeren in samenwerking met de verenigingen. Inwoners kunnen nu al terecht bij het energieloket. Aanvullende stimulansen worden geïnventariseerd in doorontwikkeling duurzaamheidsbeleid. Zie punt 11.
Er wordt op verschillende manieren gewerkt aan dit doel. De nieuwe gemeentelijke duurzaamheidswebsite gaat na het zomerreces live. Deze website is bedoeld als inspiratiebron voor verduurzaming en besparing. Voor de vervolgstappen kunnen inwoners terecht bij het Drents Energieloket. Ook daar vindt momenteel een doorontwikkeling plaats, zodat de inwoners daar nog beter geholpen en geadviseerd kunnen worden. Er zijn vier nieuwe energiecoaches opgeleid. De energiecoaches zullen ook een rol krijgen bij onder meer de duurzame witgoedregeling, die momenteel wordt ontwikkeld.
Door deze mensen in te zetten bij bijvoorbeeld sport- en cultuurverenigingen kunnen we een grotere groep inwoners tegelijkertijd bereiken. We willen een grote bespaaractie voor verenigingen opzetten.
Deze actie staat gepland voor de winter van 2024/2025, in combinatie met de energiebespaar-app die na de zomer wordt gelanceerd.
Onderzoeken of het makkelijk Voor particulieren willen we het gemaakt kan worden om particu- gemakkelijker maken om grondlieren te faciliteren om grondgegebonden zonnepanelen te bonden zonnepanelen te plaatsen. plaatsen, wanneer er geen of te Dit is momenteel vergunningsweinig ruimte op het dak beschikplichtig. baar is. Hier willen wij beter in kunnen faciliteren. Vraagt nadere duiding. Ziet deze ambitie op deregulering of/en op dienstverlening. Afhankelijk daarvan interne werkwijze ontwikkelen. Start met haalbaarheidsonderzoek.
Er is onderzoek gedaan naar mogelijkheden, echter processen zijn wettelijk bepaald en kunnen niet door de gemeente worden aangepast. Grondgebonden zonnepanelen zijn wel meegenomen in het voorstel voor groene leges.
Onderzoeken of plaatsing van windmolens hoger dan 15 meter bij bedrijven onder bepaalde voorwaarden provinciaal mogelijk wordt.
In 2023 is de Pilot Erfmolens van start gegaan. Voor maximaal tien (agrarische) ondernemers in onze gemeente is het mogelijk om tijdelijk een erfmolen met een ashoogte tot 25 meter te plaatsen. Hier zit een monitorings-/onderzoekstraject aan vast waarvan de resultaten in 2025 bekend worden. Uiteindelijk heeft, na tientallen inventariserende gesprekken met de ondernemers, een tweetal ondernemers een tijdelijke ver-
Gemeente De Wolden
Daarnaast laten we onderzoeken of het provinciaal mogelijk wordt om bij (agrarische) bedrijven in het buitengebied hogere windmolens te kunnen plaatsen dan de huidige van 15 meter hoog. De impact op het landschap wordt hierin meegewogen.
Pagina 15
03 Wonen en Duurzaam
Doelstelling
Bestuursrapportage 2024
Ambitie
Toelichting gunning aangevraagd. Omdat dit aantal tegenvalt is aan onderzoeksbureau SAMEEN opdracht gegeven om de knelpunten bij het plaatsen van de erfmolen bij de ondernemers in kaart te brengen. Aan de hand van de resultaten van dit onderzoek kijken we of we, daar waar mogelijk, bij kunnen sturen.
Aanpak opstellen en uitvoering geven aan het in gesprek gaan met de dorpen om lokaal de energie te produceren die lokaal verbruikt wordt.
We gaan graag met de dorpen in gesprek over hoe het thema duurzaamheid terugkomt in de dorpsvisies en/of in Dorps Energie Strategieën (DES). Daarbij kunnen we putten uit de ervaring die in Ansen ontstaat door de Proeftuin Aardgasvrije Wijken. Ons streven is om lokaal te produceren wat er lokaal aan energie verbruikt wordt.
Nader uitwerken op welke wijze In onze eigen organisatie willen het doel van focus op duurzaam- we focus aanbrengen op duurheid in de organisatie behaald kan zaamheid. We willen daarom een worden en vervolgens implemen- apart team opzetten dat zich, teren. vanuit verschillende disciplines, met dit thema bezighoudt. We onderzoeken daarbij of er extra formatie moet komen voor energieregisseurs.
Pagina 16
In het 2e kwartaal van 2024 is de energiestrategie voor De Wolden vormgegeven waarin 5 bouwblokken zijn gedefinieerd waarmee de energie ambitie voor De Wolden en daarmee de RES opgave voor 2030 kan worden ingevuld. Op basis hiervan worden ook de lokale initiatieven en mogelijkheden bekeken om de DES verder vorm te geven in het 2e halfjaar van 2024. Om focus te leggen en houden op de duurzaamheidsdoelen is het belangrijk dat deze bij alle medewerkers bekend zijn en steeds meer worden gedragen. Duurzaamheid moet geen onderwerp zijn dat nog even snel besproken wordt als er tijd over is, maar moet al direct meegenomen worden op het moment dat er plannen op de tekentafel komen. Dit vergt tijd en is een proces. Daarom willen we de komende periode een plan van aanpak uitwerken om de focus op duurzaamheid en de communicatie daarover te vergroten. Op dit moment zijn er al allerlei ontwikkelingen qua verduurzamen van de organisatie. Deze vormen input voor het vervolg. Zo is er een verkenning circulariteit gestart, is er een MVOI-werkgroep (Manifest Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen) gevormd, is er aandacht voor SROI (Social Return On Investment), zijn er verkenningen vanuit verschillende disciplines op het gebied van verduurzamen en zijn er voorbereidingen voor een (interne) monitor voor duurzaamheid.
Een en ander zal gaan leiden tot een integraal duurzaamheidsbeleid voor de organisatie die wordt opgezet vanuit verschillende disciplines.
Gemeente De Wolden
Bestuursrapportage 2024
Doelstelling
03 Wonen en Duurzaam
Ambitie
Toelichting
Verkennen wat beoogd is door Een van de eerste acties die dit college en hierop adviseren. team gaat uitvoeren, is het opVervolgens opzetten van een soort zetten van een website waarin 'website' waarop alle bestaande alle bestaande informatie en informatie en regelingen op het regelingen op het gebied van gebied van duurzaamheid gebun- duurzaamheid gebundeld is. deld is (genoemd voorbeeld: Dit gebeurt onder de vlag van emmengeeftenergie.nl). De Wolden geeft energie!
De website is klaar en wordt gelanceerd zo gauw de aanbestedingsprocedure omtrent de hosting van de gemeentelijke website rond is. De verwachting is dat de livegang in september 2024 plaatsvindt.
Idee uitwerken en implementeren Ook fysiek moet deze informatie Om fysiek alle bestaande informa- beter zichtbaar zijn op plekken tie en regelingen op het gebied waar veel mensen komen. van duurzaamheid gebundeld zichtbaar te maken.
De duurzaamheidswebsite wordt een belangrijk element in de communicatiestrategie omtrent duurzaamheid. Wanneer de website live is, gaan we kijken naar fysieke manieren om inwoners naar deze website toe te leiden, bijvoorbeeld door middel van een duurzaamheidsmagazine of flyer.
Implementeren beleid voor woningsplitsing en erfdelen opstellen.
In de woon(zorg)visie is opgenomen dat wij dit mogelijk maken. Het beleid voor woningsplitsing is in 2023 aangepast.
We willen in ons ruime buitengebied kansen bieden voor woningsplitsing en het delen van het erf. Hier passen we ons beleid op aan.
Op dit moment werken wij aan nieuw beleid voor erfdelen. Tot het beleid is vastgesteld kunnen wij op basis van maatwerk meewerken. Verkenning scope CPO. Starten met verkenning scope CPO-projecten, prioritering, fasering en benodigde middelen.
We bieden ondersteuning aan zogenaamde CPO-projecten. In de vorm van Collectief Particulier Opdrachtgeverschap geven we ruimte aan een groep van inwoners om zelf woningbouwplannen te ontwikkelen. Dit gaan we faciliteren.
De gemeente faciliteert CPOprojecten als die zich aandienen. Op dit moment lopen er verschillende CPO-projecten. Daarnaast kunnen CPO-projecten ondersteuning, subsidie en een lening krijgen via de provincie.
Onderzoeken en resultaat opneWe gaan andere mogelijkheden op men in het Woonplan. (geen apart het gebied van woningbouw die resultaat dus) kansrijk lijken in De Wolden onderzoeken. We willen hier dan zo creatief mogelijk mee omgaan.
In 2023 is de woon(zorg)visie vastgesteld.
Met extra ambtelijke inzet en focus op De Wolden gaan we inzetten op versnelling in de woningmarkt.
In 2023 is het programmaplan Woningbouwimpuls vastgesteld en is het gemeentelijke Impulsteam woningbouw ingericht.
Om dit allemaal mogelijk te maken willen we in onze ambtelijke organisatie een apart team Woningbouw inrichten. Dit team houdt zich hoofdzakelijk bezig met woningbouwplannen in De Wolden en bestaat uit diverse disciplines die hierbij betrokken zijn.
Tweejaarlijkse evaluatie van het Tot slot zullen we elke twee jaar Woonplan in relatie tot beleidsont- ons Woonplan evalueren en met wikkeling, waaronder Toekomstvoorstellen komen tot aanpasvisie en Omgevingsplan. singen als de actualiteit daar om De verwachting is dat meerdere vraagt. Dit houdt ons flexibel en gemeenten mee zullen doen en de daarmee kunnen we sneller inkosten daarmee op 10K blijven. spelen op onverwachte ontwikkelingen op de woningmarkt. En kunnen we woningbouwplannen op- en afschalen wanneer nodig.
Gemeente De Wolden
De woon(zorg)visie is vastgesteld in maart 2023. Na 2 jaar evalueren we de visie zoals in het CUP is afgesproken. Op dit moment actualiseren wij het woonbehoefteonderzoek. Dat zal dienen als input bij de evaluatie van de woon(zorg)visie.
Pagina 17
03 Wonen en Duurzaam
Bestuursrapportage 2024
Doelstelling
Ambitie
Toelichting
Mogelijkheden onderzoeken om woningen betaalbaar te houden (waaronder spreiding betaling grondaankoop) en resultaat opnemen in het Woonplan.
Het onderzoeken of het interessant kan zijn om de betaling van de grondaankoop over een langere periode uit te smeren, zodat het wellicht financieel gemakkelijker wordt om ergens een woning te bouwen.
In de woon(zorg)visie is opgenomen dat wij een starterspakket uitwerken, waarin de maatregelen staan om woningen betaalbaar te houden voor starters. Het starterspakket is in 2023 vastgesteld en ligt er een raadsvoorstel voor om budget beschikbaar te stellen voor de verzilverlening en de starterslening.
Onderzoeken en resultaat Opnemen in het Woonplan.
En ook het instellen van een Uitvliegfonds voor jongeren biedt wellicht een oplossing voor woningbouw voor onze jongeren.
In de woon(zorg)visie is opgenomen dat wij een starterspakket uitwerken, waarin de maatregelen staan om woningen betaalbaar te houden voor starters. Op dit moment werken wij dit uit. Het uitvliegfonds maakt daar geen deel van uit.
Beleid arbeidsmigranten formuleren en verwerken in het Woonplan.
Daarnaast zullen we beleid opnemen over arbeidsmigranten. We zien grote groepen arbeidsmigranten gehuisvest worden in onze gemeente. Ook op plekken die onwenselijk zijn. Arbeidsmigranten zijn belangrijk voor onze lokale economie, maar de huisvesting is tot nu toe een zorgenpunt.
Beleid is in 2023 opgenomen in de woon(zorg)visie.
Speerpunt
Gevolg voor inwoners
Toelichting
Duurzaamheidssubsidie starters.
Financiële ondersteuning bij verduurzaming
In 2024 zijn er inmiddels drie aanvragen geweest. Deze aantallen zijn vergelijkbaar met voorgaande jaren en passen in het budget dat voor deze regeling beschikbaar is gesteld.
Drents flexteam (ondersteuning wijk- en dorpstrajecten).
Betere ondersteuning inwoners bij verduurzaming.
De expertise en ondersteuning van het Flexteam wordt inmiddels bij diverse projecten ingezet, waaronder bij het schrijven van een uitvoeringsplan voor PAW Ansen en bij de herziening van de Transitievisie Warmte.
Speerpunten begroting 740 Milieubeheer
Pagina 18
Gemeente De Wolden
Bestuursrapportage 2024
03 Wonen en Duurzaam
810 Ruimtelijke ordening Speerpunt
Gevolg voor inwoners
Toelichting
Project Vitale Vakantieparken.
Vitale recreatieparken en voorzieningen en transformatie naar wonen op niet-vitale vakantieparken.
Er zijn drie parken geprioriteerd om te transformeren tot parkachtig wonen. De ruimtelijke uitgangspunten en de wijze van kostenverhaal en verevening zijn door het college vastgesteld en met de parken wordt gewerkt om te komen tot een transformatieplan. De ruimtelijke uitgangspunten moeten worden vertaald in concept-planregels voor een wijziging van het omgevingsplan. Het streven is om in de eerste helft van 2025 voor het eerste park een ontwerp-wijziging omgevingsplan ter inzage te kunnen leggen. Tevens wordt er jaarlijks een programmaplan gemaakt voor het daaropvolgende jaar.
Aanpassen legesinkomsten vanwege invoering Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) en Omgevingswet.
Wijziging van landelijke wetgeving heeft tot gevolg dat er minder leges in rekening kunnen worden gebracht bij aanvragen omgevingsvergunningen.
De legesverordening en de begroting zijn aangepast.
Aanpassen legesinkomsten indexatie Omgevingswet.
Hogere tarieven vergunningverlening.
Budget is bij de begroting bijgesteld.
Beleidskader Landelijk Gebied.
Een economisch vitaal en leefbaar landelijk gebied.
Het opstellen van een beleidskader landelijk gebied is gekoppeld aan de voortgang van het Nationaal Programma Landelijk Gebied. Vanuit dat NPLG kregen provincies de opdracht om een Provinciaal Programma Landelijk Gebied op te stellen. De planning voor het PPLG ondervindt vertraging. De oorzaak daarvan is de val van het kabinet Rutte IV, waardoor essentiële beleidskeuzes en financiële keuzes op landelijk en provinciaal niveau nog niet gemaakt zijn. De uitkomst van de verkiezingen en het hoofdlijnenakkoord van het nieuwe kabinet laten zien dat er mogelijk andere prioriteiten worden gesteld m.b.t. de hoofdopgaven van het PPLG. Het is daarom onduidelijk of en hoe een eventueel PPLG voor Drenthe eruit gaat zien. De verwachting is dat deze in 2025 wordt vastgesteld. De vertaalslag van dat PPLG in een beleidskader Landelijk Gebied kan pas daarna plaatsvinden. Het budget was aangevraagd voor 2024 en 2025. Het voorstel is om het in te zetten in 2025 en 2026. Dit doen we bij de decemberbijstelling.
Gemeente De Wolden
Pagina 19
03 Wonen en Duurzaam
Speerpunt
Bestuursrapportage 2024
Gevolg voor inwoners
Project implementatie Omgevings- Versnelling en verbetering wet besluitvorming met betrekking tot ruimtelijke ontwikkelingen, meer ontwikkelkansen en meer maatwerk.
Toelichting Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. We zetten de rijksmiddelen die we hiervoor ontvangen in voor het doel waarvoor het beschikbaar is gesteld. De geschatte kosten voor ons als gemeente worden verrekend met de geschatte bijdrage van het Rijk. De geschatte kosten bestaan uit kosten inhuur door de SWO en kosten voor het externe bureau dat bij het maken van het Omgevingsplan betrokken is. Bij de jaarrekening zal de balans worden opgemaakt. Vanwege de omvangrijke transitie die gaande is zal de implementatie van alle processen en het maken van het Omgevingsplan de komende jaren de nodige tijd en middelen vragen.
830 Wonen en bouwen Speerpunt
Gevolg voor inwoners
Toelichting
Uitvoering woon(zorg)visie 20232027
Duurzame en levensloopbestendige woningen.
Voor de uitvoering van de woon(zorg)visie zijn in de begroting middelen gereserveerd voor het starterspakket en de voorlichtingscampagne. Aangezien bij het opstellen van de begroting de definitieve samenstelling en vormgeving van geen van beide bekend was, is besloten een totaalbedrag op te nemen. De uitvoering van beide onderwerpen loopt: * Voorlichtingscampagne levensloopbestendigheid en duurzaamheid. Momenteel zijn we de leningen aan het aanpassen, pas daarna is het zinvol om een campagne op te starten om onder andere de leningen onder de aandacht te brengen. Na de zomer van 2024 worden de nieuwe verordeningen voorgelegd aan college en raad. Voor de campagne zoeken we ook de samenwerking met Actium en MEVM. In het kader van de meerjarige prestatieafspraken is duurzaamheid ook een gezamenlijk thema. In de tweede helft van 2024 zal de campagne meer vorm en inhoud krijgen, inclusief de financiële consequenties. * Starterspakket. Eind 2023 heeft het college ingestemd met de te onderzoeken en nader uit te werken onderdelen van het starterspakket. De nadere uitwerking hiervan is in ontwikke-
Pagina 20
Gemeente De Wolden
Bestuursrapportage 2024
03 Wonen en Duurzaam
ling. Voor in ieder geval de starterslening en de uitbreiding van de verzilverlening is voor 2025 een investering nodig. De uitbreiding van de verzilverlening maakt het mogelijk dat ouders een bedrag kunnen lenen, dat hun kinderen vervolgens kunnen gebruiken voor de aankoop van een woning. De starterslening leidt tot een beslispunt voor de raad om in 2024 nog beperkt extra middelen beschikbaar te stellen voor enkele startersleningen in 2024 aanvullend op het reeds gereserveerde bedrag. Het totaalbedrag in de begroting zal in 2024 daarmee vooral voor de starterslening worden ingezet.
Speerpunt
Gevolg voor inwoners
Toelichting
Toepassen 'Ja, tenzij' principe op gebied van de leefomgeving
Meer maatwerk in de dienstverlening met betrekking tot de leefomgeving.
We komen tot een punt dat de workload van inkomende initiatieven en aanvragen onder de Omgevingswet in balans zijn met de personele capaciteit. Daarom is de extra capaciteit voor ja-tenzij vanaf 2025 niet meer nodig. De impactanalyse wordt opgenomen in de opdracht voor kostendekkendheid leges en het monitoringsmodel van de Omgevingswet. Dit wordt opgepakt door de deelprojectgroep financiën en evaluatie/monitoring.
Gemeente De Wolden
Pagina 21
04 Samen vooruit
Bestuursrapportage 2024
04 Samen vooruit Taakveld (- = nadeel, + is voordeel)
Actuele begroting
Eindjaar prognose
Afwijking
310 Economische ontwikkeling
-480
-422
58
330 Bedrijvenloket en bedrijfsregeling
-245
-494
-248
550 Cultureel erfgoed
-65
-68
-3
-3.034
-3.162
-128
-70
-70
0
-3.894
-4.216
-322
0
0
0
0
0
0
8
11
3
5
35
30
0
0
0
13
46
33
310 Economische ontwikkeling
-480
-422
58
330 Bedrijvenloket en bedrijfsregeling
-245
-494
-248
550 Cultureel erfgoed
-57
-57
0
-3.029
-3.127
-98
-70
-70
0
-3.881
-4.170
-289
Bedragen x € 1.000 Lasten
570 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 830 Wonen en bouwen Totaal saldo Baten 310 Economische ontwikkeling 330 Bedrijvenloket en bedrijfsregeling 550 Cultureel erfgoed 570 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 830 Wonen en bouwen Totaal baten Saldo
570 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 830 Wonen en bouwen Totaal saldo
Toelichting op afwijkingen: Lasten 310 Economische ontwikkeling Bij de decemberbijstelling 2023, met als onderwerp 'overheveling incidentele exploitatiebudgetten 2023 naar 2024' zijn de resterende middelen van € 95.000 voor het verledden van buitensportvelden in dit programma terecht gekomen. Dit had programma Wonen en Duurzaam moeten zijn. Met deze Bestuursrapportage 2024 gaan we dit herstellen. Daarnaast keren we een subsidie uit aan CH De Wolden om een stimulerende bijdrage te leveren aan de netwerkfunctie en versterking van de top- en breedtepaardensport. Er is jaarlijks een bedrag van € 12.500 begroot die we voor de komende drie jaar al willen besteden. Voor 2025 tot en met 2027 betekent dit dat de uitgaven met € 12.500 zullen afnemen. Dit passen we in de begroting van 2025 structureel aan. Over een periode van 4 jaar blijft het netto-effect echter gelijk.
Pagina 22
Gemeente De Wolden
Bestuursrapportage 2024
04 Samen vooruit
330 Bedrijvenloket en bedrijfsregeling Toekomstgerichte landbouw Dit budget wordt gevuld uit de reserve Transitiefonds Toekomstgerichte Landbouw. Het is bedoeld voor uitkering van subsidies in het kader van de subsidieregeling Toekomstgerichte Landbouw De Wolden. Op 1 januari was er € 207.000 beschikbaar. Bij vaststelling van de jaarrekening 2022 besloot de gemeenteraad om € 250.000 uit het restant (van 2022) in 2024 toe te voegen aan de reserve Toekomstgerichte Landbouw. Dat wordt in deze Bestuursrapportage gedaan. Aan het eind van het jaar zal bij de decemberbijstelling het restantbudget worden overgeheveld naar 2025. 570 Openbaar groen en (openlucht)recreatie Biodiversiteit Met de ontvangen subsidie voor de uitvoering van het project Basiskwaliteit Natuur gaan we met inzet van een extern bureau de volgende activiteiten ter hoogte van € 30.000 uitvoeren ten behoeve van: 1. in kaart brengen van de kansen op versterking en verbinding van de natuur; 2. advisering over uitvoering van de verbeterslag. Voornoemde activiteiten worden gefinancierd door de ontvangen bijdrage van de provincie. Openbaar groen begraafplaatsen Voor gemeente De Wolden is een correctie van € 71.606 (suppletie) ingediend bij het btw compensatiefonds over de btw betreffende onderhoud openbaar groen begraafplaatsen. De btw van deze facturen hebben wij altijd gecompenseerd bij de Belastingdienst.
Nu geeft de Belastingdienst aan dat deze btw niet gecompenseerd had mogen worden. Dit valt namelijk niet onder openbaar groen maar onder begraafplaatsen. Btw op begraafplaatsen is kostenverhogend. Daarnaast moeten we de opgenomen raming ook verhogen naar inclusief btw (€ 16.378). Overig Daarnaast zijn er op dit taakveld nog diverse kleine nadelige afwijkingen voor een bedrag van ongeveer € 10.000. Dit zijn onder andere schadekosten en hogere kosten voor elektriciteitsverbruik. Baten 570 Openbaar groen en (openlucht)recreatie Biodiversiteit Van de provincie Drenthe ontvangen wij een subsidie van € 30.000 voor de uitvoering van het project Basiskwaliteit Natuur. Met dit project gaan we een (verdere) uitwerking geven aan het concept Basiskwaliteit Natuur die aansluit bij de landelijke en provinciale uitwerking. Doelen CUP Doelstelling
Ambitie
Voorstel maken hoe het Transitie- Om agrariërs lokaal te onderfonds Toekomstgerichte Landbouw steunen om verder te innoveren langdurig opgenomen kan worden en wellicht nieuwe verdienmodelin de begroting len op te zetten, richten we een Transitiefonds Toekomstgerichte landbouw in. Middelen uit dit fonds kunnen dan bijvoorbeeld ingezet worden voor recreatie, zorg, duurzaamheid en landschapskwaliteit. Tot op heden was het de bedoeling dit fonds in te zetten voor de komende vier jaren. De transitie in de landbouw is echter niet binnen deze termijn afgerond. Wij nemen daarom dit fonds structureel op in onze begroting.
Gemeente De Wolden
Toelichting In 2025 wordt de effectiviteit van het fonds geëvalueerd en komt er een voorstel (mogelijk in de kadernota) voor het structureel opnemen in de begroting vanaf 2026.
Pagina 23
04 Samen vooruit
Bestuursrapportage 2024
Doelstelling
Ambitie
Toelichting
Transitiefonds Toekomstgerichte Landbouw jaarlijks evalueren en een voorstel opstellen over het al dan niet voortzetten van het fonds.
Aan het eind van onze collegeperiode gaan we evalueren en bepalen we de resultaten, meerwaarde en effectiviteit van het fonds.
In 2023 stelde het college de subsidieregeling vast gekoppeld aan het Transitiefonds Toekomstgerichte Landbouw. De eerste twee openstellingen leverden 3 subsidiabele projecten op voor in totaal € 93.400. Op basis van de rapportage en evaluatie is gebleken dat het fonds effectief is. Na 2024 volgt weer een jaarrapportage en na 2025 volgt een eindrapportage. In 2025, voor vaststelling van de kadernota, komt er een voorstel over voortzetting en structureel maken van het fonds en de subsidieregeling.
Onderzoeken van mogelijkheden Tevens gaan we op zoek naar om de grootte van het Transitiemogelijkheden om de grootte van fonds Toekomstgerichte Landbouw het fonds eenmalig te verhogen. te vergroten.
Bij het vaststellen van de jaarrekening 2022 is besloten om € 250.000 uit het rekeningresultaat toe te voegen aan het Transitiefonds Toekomstgerichte Landbouw in 2024. Dat is gebeurd en daarmee is het doel behaald.
Actiever houding in het kennisIn onze gemeente zit veel kennis delen aannemen. Een vast aanover de landbouw. Deze kennis spreekpunt voor agrariërs instellen willen we, samen met het fonds, die kan helpen bij onder andere goed bereikbaar en toegankelijk vergunningaanvragen, subsidielaten zijn voor elke agrariër die wil aanvragen en het benutten van veranderen en/of innoveren. Op kansen. het gebied van kennisdelen zien we een rol weggelegd voor de Gebiedscoöperatie ZuidwestDrenthe. Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheid voor een vast aanspreekpunt voor agrariërs, die kan helpen bij onder andere vergunningaanvragen, subsidieaanvragen en het benutten van kansen.
In mei 2023 is een nieuwe medewerker gestart binnen team EZ als adviseur en contactpersoon landbouw.
Een gezamenlijk onderzoek, Het Reestdalgebied is aangemerkt samen met onder andere natuur- als ‘Important Bird Area’ als en landbouworganisaties, instellen gevolg van de grote populatie naar de invloed van ooievaars en ooievaars in het gebied. Wij willen andere dieren op de biodiversiteit weten wat de mogelijke invloed is in het Reestdalgebied. van deze vogels en andere dieren op de biodiversiteit in het gebied. Daarom willen we hier een gezamenlijk onderzoek voor instellen samen met onder andere natuuren landbouworganisaties.
In 2022 sloeg de vogelgriep hard toe in de populatie ooievaars. Dat maakte het lastig om met het onderzoek te starten. Ook is de onderzoeksvraag ('de invloed van ooievaars en andere dieren op de biodiversiteit in het Reestdalgebied') te breed geformuleerd. Er worden verkennende gesprekken gevoerd met organisaties die betrokken zijn bij ooievaars in het Reestdal om te komen tot meer gespecificeerde onderzoeksvragen.
Pagina 24
Gemeente De Wolden
Bestuursrapportage 2024
04 Samen vooruit
Doelstelling
Ambitie
Toelichting
Actie zetten op volledigheid van heffingen, waaronder afdracht toeristenbelasting door Airbnb locaties.
We vinden het belangrijk dat iedereen die gebruik maakt van onze Woldense voorzieningen daaraan bijdraagt. Dat betekent dat we verwachten dat er een goede registratie plaatsvindt van al onze toeristen, ook voor B&Ben Airbnb locaties. Ook hier zal toeristenbelasting afgedragen moeten worden.
In 2023 heeft in een 0-meting plaatsgevonden. Door op internet handmatig te zoeken op websites en platforms waar toeristische accommodaties werden aangeboden zijn daarbij mogelijke verhuurders in beeld gekomen en benaderd om aangifte te doen. Uiteindelijk heeft dit in 44 gevallen geresulteerd in een aangifte toeristenbelasting over 2022. In totaal heeft dit tot gevolg dat het aantal overnachtingen met 6.625 is toegenomen. Op grond van de verordening Toeristenbelasting is een verhuurder wel verplicht zich te melden wanneer hij start met toeristische verhuur maar in de praktijk gebeurt dit niet altijd. Om continue zicht te houden op het aanbod van toeristische accommodaties willen we ingaande 2025 met een webapplicatie de controle digitaal uitvoer.
Een visie bedrijventerreinen opstellen waaruit blijkt of de bestaande bedrijventerreinen uitgebreid moeten worden en waarbij aandacht is voor invloed op landschap en mobiliteitsstromen.
We willen ondernemers de mogelijkheid bieden om in De Wolden te starten, te wonen en te werken op dezelfde plek. We investeren daarom in de revitalisering en het daarmee toekomstbestendig maken van bedrijventerreinen. Indien nodig breiden wij de bestaande bedrijventerreinen uit. In de visie bedrijventerreinen gaan wij hier nader op in. Daarin hebben wij ook aandacht voor de invloed op het landschap en de mobiliteitsstromen.
Het opstellen van de daadwerkelijke bedrijventerreinvisie is vertraagd en zal worden gestart in het 4e kwartaal van 2024 en afgerond worden in het 4e kwartaal van 2025. In de afgelopen periode hebben we wel voorbereidend onderzoek gedaan om straks te komen tot een goede visie. Er zijn behoefteonderzoeken uitgevoerd voor de ontwikkeling van nieuw bedrijventerrein in Zuidwolde en Koekange. Op dit moment wordt de haalbaarheid tot het ontwikkelen van bedrijventerrein in deze dorpen verder verkent. Naast voorbereidend onderzoek voor nieuw te ontwikkelen onderzoek hebben we afgelopen jaar in pilot op het bedrijventerrein Hoge akkers (Ruinerwold) ook kennis opgedaan over hoe we het bestaande bedrijventerrein toekomstbestendig kunnen maken. Deze kennis en leerervaringen vormen een belangrijke input voor de bedrijventerreinenvisie. Nu de voorbereidingen van de behoefteonderzoeken zijn afgerond en de 1e fase van de pilot in Hoge Akkers is afgerond kan de bedrijventerreinenvisie worden opgepakt.