Begroting 2023-2026 SWO De Wolden Hoogeveen.pdf
Tekst van het document
Begroting 2023 (inclusief meerjarenraming 2024-2026)
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
Begroting 2023
Error! No text of specified style in document.
Inhoudsopgave 1. Inleiding .......................................................................................................................5 2. Uitgangspunten en financieel kader ..............................................................................6 2.1 Uitgangspunten opstellen begroting .............................................................................6 2.2 Financieel kader ........................................................................................................7 3. Programma Bedrijfsvoering ..........................................................................................8 3.1 Relevante beleidskaders .............................................................................................9 3.2 Dienstverlening .........................................................................................................9 3.3 Human resource management ...................................................................................10 3.4 Informatievoorziening & Informatieveiligheid ...............................................................11 3.5 Automatisering en facilitaire dienstverlening................................................................13 3.6 Planning & control....................................................................................................14 3.7 Juridische zaken
......................................................................................................14 3.8 Beheer openbare ruimte - en tractie ...........................................................................15 3.9 Beleidsindicatoren....................................................................................................16 3.10 Wat mag het kosten? .............................................................................................18 4. Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien ................................................22 5. Paragrafen ..................................................................................................................23 5.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................................23 5.2 Financiering ............................................................................................................24 5.3 Bedrijfsvoering ........................................................................................................28 Vaststelling begroting 2023............................................................................................29
4
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
Begroting 2023
Error! No text of specified style in document.
1. Inleiding Voor u ligt de begroting 2023, inclusief de Meerjarenraming 2024-2026 van de Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen (SWO). De SWO werkt in opdracht van de gemeenten De Wolden en Hoogeveen. Eventuele effecten op de SWO die voortvloeien uit de begrotingen van beide gemeenten worden met een begrotingswijzing op de voor u liggende begroting verwerkt. Bij het maken van deze begroting is Covid-19 nog steeds niet bedwongen en is er een oorlog uitgebroken in Oekraïne. Een enorme stroom vluchtelingen is op gang gekomen, een deel daarvan heeft Nederland bereikt. Ook Hoogeveen en De Wolden nemen hun verantwoordelijkheid in de opvang van Oekraïense vluchtelingen We moeten zorgen voor een goede opvang van de vluchtelingen uit Oekraïne. De nasleep van de Covid-19-crisis en de opvang van de vluchtelingen vergen veel capaciteit van de organisatie. Maar ook de ongekende krapte op de arbeidsmarkt speelt ons parten. Deze ontwikkelingen kunnen ook gevolgen hebben voor de begrotingen van de gemeenten later dit jaar. We kunnen ze nu niet meenemen in deze begroting van de SWO. Mocht er in de loop van 2022 meer zicht komen op de effecten van de Covid-19-crisis en de gevolgen van de oorlog in Oekraïne dan bieden wij deze aan in een begrotingswijziging bij de raden. Daarnaast hebben we de opdracht om de samenwerkingsorganisatie door te ontwikkelen.
Hiervoor is een routekaart opgesteld. Deze routekaart geldt als paraplu voor alle verbeterpunten en is leidraad voor de organisatieontwikkeling. Deze doorontwikkeling en de uitvoering van de transformatie in het sociaal domein, de komst van de Omgevingswet en de vele informatiseringsprojecten maken de SWO tot een boeiende organisatie om in te werken en te besturen. De gemeenteraden van De Wolden en Hoogeveen hebben de gelegenheid om een zienswijze op deze begroting in te dienen, waarna wij deze zullen vaststellen.
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
5
Begroting 2023
Error! No text of specified style in document.
2. Uitgangspunten en financieel kader 2.1 Uitgangspunten en Financiële richtlijnen Een meerjarenbegroting moet voldoen aan de meest recente BBV-richtlijnen (Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten). Uitgangspunt van het BVV is dat de begroting en jaarstukken tegemoetkomen aan de informatiebehoefte van de gemeenteraad. Bij de totstandkoming van de SWO is de begroting opgesteld op basis van de inbreng van beide gemeenteraden. Bij het opstellen van de Meerjarenbegroting 2023-2026 hebben we rekening gehouden met het formaliseren van ontwikkelingen, zoals opgenomen in de begrotingen 2022 van beide gemeenten en met ontwikkelingen op basis van nieuwe inzichten, zoals de jaarrekening 2021 van de SWO. De colleges van de gemeenten De Wolden en Hoogeveen hebben een helder kader meegegeven voor de opstelling van de kaderbrief van de SWO: • Ga uit van een beleidsarme begroting bij beide gemeenten. • Zelfs bij onvermijdelijke uitgaven wordt gekeken of er toch voorstellen gedaan kunnen worden om deze binnen de begroting op te vangen. Op basis van deze ontwikkelingen en nieuwe inzichten hanteren wij de volgende financiële kaders: Actualisatie van de loonsom • Cijfermatig is de begroting 2022 de basis voor de Meerjarenbegroting 2023-2026. • Formaliseren van ontwikkelingen uit 2021.
Het gaat om besluiten die in 2021 in beide gemeenten zijn genomen en waarbij er geen begrotingswijzing is gemaakt voor de SWO. Binnen de begroting van beide gemeenten gaat het over bestaande budgetten en verloopt dus budgettair neutraal voor beide gemeenten. Bijlage 1 geeft een specificatie van deze besluiten. • Cao-ontwikkelingen 2021 en nog vast te stellen cao-ontwikkeling 2022 en verder. We maken onderscheid tussen loon- en prijscompensatie. Gemeenten ramen hun algemene uitkering uit het Gemeentefonds doorgaans op basis van constante prijzen. Dit betekent dat we de meerjarenramingen hiervan corrigeren voor loon- en prijsstijgingen. De loonstijging als gevolg van de cao voor beide gemeenten wordt gecompenseerd via het Gemeentefonds. Met dit uitgangspunt bepalen we ook de baten en lasten voor de jaren na 2023 op basis van constante prijzen. • Administratief-technisch. Het salaris van personeel dat nog niet op het maximum van de functieschaal zit, stijgt jaarlijks met één periodiek. De organisatie kent een bijzondere financieringssystematiek. Er wordt gewerkt met het destijds gekozen uitgangspunt om alleen de werkelijke kosten in te brengen en jaarlijks met de partijen af te rekenen. Dit houdt in dat de stijging jaarlijks berekend en ingebracht wordt. • Bezuinigingen.
In de begroting 2021 van Hoogeveen is een bezuiniging van € 1.000.000 aan de SWO opgelegd, oplopend naar € 1.750.000 in 2024. Deze bezuiniging is niet van invloed op de dienstverlening aan gemeente De Wolden. De begroting 2021 van De Wolden geeft aan dat de SWO vanaf 2022 structureel € 200.000 minder krijgt. Daarnaast bevat de kaderbrief 2021 een bezuiniging van € 130.000 in het kader van de herijking sociaal domein. Beide bezuinigingen zijn al verwerkt in het meerjarenperspectief van de begroting 2022 en verder en maken dus geen onderdeel uit van bijlage 1. • Extra taken en speerpunten. Deze begroting is opgesteld op basis van een beleidsarme begroting van beide gemeenten. Echter, de volgende ontwikkelingen kunnen niet binnen de bestaande begroting worden opgevangen, maar moeten wel worden uitgevoerd: Inkoop, verzekeringen en vergroten slagkracht Informatievoorziening en Informatieveiligheid Om de bedrijfsvoering te moderniseren en de informatiehuishouding op orde te brengen, moeten we investeren in capaciteit. Ook op het gebied van verzekeringen en de uitvoering van de Wet openbare overheid (administratieve ondersteuning) is 0,44 fte extra nodig.
Naast de investering in personeel vraagt het vergroten van de slagkracht op het gebied van informatievoorziening en informatieveiligheid ook budget voor de kosten van de inhuur van experts van buiten en van onderhoud en beheer van veiligheidssystemen.
6
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
Begroting 2023
Error! No text of specified style in document.
Actualisatie van de overige budgetten Voor de overige budgetten (materiële kosten) gaan we uit van de meest actuele prijzen/kosten, zoals uit de jaarrekening 2021 blijkt. Het gaat hierbij om indexering van schoonmaakkosten, software en onderhoud van automatiseringsmiddelen en de kosten voor gladheidsbestrijding en het onderhoud van transportmiddelen.
2.2 Financieel kader Toekomstige investeringen In de begroting vermelden we de investeringen voor de komende jaren. We activeren vervolgens deze investeringen en schrijven ze af. Daarbij vindt de dekking van de rente en afschrijving zoveel mogelijk plaats binnen de bestaande financiële ruimte (vrijval kapitaallasten). maar in de praktijk blijkt dat de nieuwe kapitaallasten hoger zijn dan de vrijvallende kapitaallasten. Daarom nemen we in de begroting 2023 een raming op, rekening houdend met de vrijvallende kapitaallasten en de nieuwe kapitaallasten volgens de investeringsplanning. Om praktische (administratieve) redenen rekenen we nieuwe investeringen die uitsluitend ten laste van één van de twee gemeenten komen ineens af. Dit betekent dat de betreffende gemeente deze bijdrage in financiële activa van derden (SWO) op de balans brengt (activeert) en de kapitaallasten op de eigen begroting raamt. Alle nieuwe investeringen waarbij sprake is van gemeenschappelijk gebruik van voorzieningen door beide gemeenten en de SWO, brengen we in bij de SWO. Het gaat dan om facilitaire zaken zoals inventaris en om investeringen in informatiseringsmiddelen en ICT. Belangrijke argumenten hiervoor zijn: • Het beheer en onderhoud. • Spreiding van vervangingsinvesteringen over meerdere jaren, (hiermee spreiden we de jaarlijkse kosten, maar ook de benodigde capaciteit voor de uitvoering).
• Een eenduidige financieringsmethodiek. Incidentele baten en lasten De organisatie verwacht in 2023 geen incidentele baten of lasten.
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
7
Begroting 2023
Error! No text of specified style in document.
3. Programma Bedrijfsvoering Missie en visie In 2020 en 2021 zijn er diverse rapporten verschenen die uitspraken doen over de organisatieontwikkeling van de SWO (Op weg naar een Schone Lei, Adviesrapport gemeente De Wolden, Doorlichting SWO en Van eiland naar wij-land). De daarin genoemde organisatorische verbeterpunten bevinden zich vooral binnen de bedrijfsvoering en manier van samenwerken in de organisatie. Zij hebben bijvoorbeeld betrekking op de sturing, de samenwerking binnen de organisatie, het ‘in control zijn’ en de kwaliteit van de financiële functie. Ook is in 2021 voor beide gemeenten een heroriëntatie op het sociaal domein gestart om te komen tot een financiële huishouding waarbij de inkomsten en uitgaven met elkaar in balans zijn én de kwaliteit van de dienstverlening gewaarborgd is. Dit ‘herontwerp sociaal domein’ is in 2021 voor beide gemeenten opgepakt en is voor De Wolden ook in 2021 afgerond; Hoogeveen neemt in 2022 een definitief besluit. Vanuit dit alles heeft de interim-directie in 2021 een routekaart voor de doorontwikkeling van de SWO opgesteld. Deze routekaart geldt als paraplu voor alle verbeterpunten en is de leidraad voor de organisatieontwikkeling.
Dit is ook het uitgangspunt voor de vaste directie die in 2022 de interim-directeuren opvolgt, opdat we vanuit de SWO beide gemeenten ook in de toekomst kunnen ondersteunen in het realiseren van hun ambities. Trends en ontwikkelingen in de bedrijfsvoering De colleges van De Wolden en Hoogeveen hebben een helder kader meegegeven voor de opstelling van de kaderbrief van de SWO: • Ga uit van een beleidsarme begroting bij beide gemeenten; • Kijk bij onvermijdelijke uitgaven of deze toch binnen de begroting kunnen worden opgevangen. We zien ons geconfronteerd een breed scala aan maatschappelijke onderwerpen en ontwikkelingen: • De opvang van vluchtelingen uit Oekraïne; • De stijging van energie- en grondprijzen met effecten voor minima en ondernemers; • De naweeën van de Covid-19; • De toegenomen druk op de woningmarkt; • De komst van de Omgevingswet; • De digitalisering en gevolgen voor informatievoorziening, informatieveiligheid en privacy; • De invoering van PGB2.0, voor de uitvoering van het persoonsgebonden budget; • De tendens van regionalisering en economische clustering; • Klimaat en energie. Het gaat om energietransitie, klimaatadaptatie en circulaire economie; • Voortzetting van regionale samenwerking; • Toenemende inzet van beide gemeenten op participatie.
8
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
Begroting 2023
Error! No text of specified style in document.
Kaders In de kaderbrieven van de beide gemeenten worden keuzes gemaakt over de mate van uitvoering van deze ontwikkelingen. Dit heeft voor de begroting 2023 zijn weerslag op de organisatie en de kwantitatieve en kwalitatieve capaciteit. De effecten zijn niet financieel vertaald in deze begroting. Naast deze maatschappelijke onderwerpen en ontwikkelingen zien we een nog steeds toenemende druk op de arbeidsmarkt, waardoor het op meerdere terreinen steeds moeilijker wordt om vacatures structureel of zelfs tijdelijk in te vullen. Dit betekent dat het waarmaken van onze ambities steeds lastiger wordt. Daarom zullen we voorlopig nog prioriteiten moeten stellen.
3.1 Relevante beleidskaders De SWO voert activiteiten uit binnen de volgende gestelde kaders: 1. Gemeenschappelijke regeling 2014 2. Kostenverrekenmodel 2014 3. Besluit mandaat, volmacht en machtiging 2019 4. Treasurystatuut 2015 5. Financiële verordening 2020 6. Budgethoudersregeling 2015 7. Inkoop- en aanbestedingsbeleid 2018 8. Diverse personeelsregelingen 2015/2016/2017/2018/2020/2021 9. Controleverordening 2015 10. Missie, visie en contourennota 2014 11. Visie Dienstverlening 2021-2025 2021 12. Visie op Informatieveiligheid 2018 13. Integraal beleid Informatieveiligheid 2018 14. Visie op Informatievoorziening (iVisie) 2019 15. Informatiebeleid 2019 16. Visie moderne werkomgeving 2020 17. IT-strategie 2020 18. Visiedocument juridische kwaliteit 2016 19. Nota klachtbehandeling 2017 20. Integriteitsbeleid 2020 21. Veiligheidsbeleid (kantoor)gebouwen en buitendienstlocaties SWO 2020
3.2 Dienstverlening De SWO realiseert de visie Dienstverlening 2021-2025 aan de hand van een uitvoeringsagenda. Op deze agenda staan per ontwikkelspoor onderwerpen waarmee de SWO aan de slag gaat. De ontwikkelsporen zijn: 1. Optimaal digitaal: onze klanten handelen het aanvragen van standaardproducten bij voorkeur digitaal af; 2. Verbinden en ontmoeten: waar nodig persoonlijk contact; 3. DNA in onze dienstverlening: onze medewerkers zijn klantgericht en leveren maatwerk; 4. Betrouwbaar fundament: onze producten en service zijn betrouwbaar. In 2023 gaan we werken aan de volgende belangrijke thema's: • Vergroten en op peil houden van de klantgerichte communicatieve vaardigheden van medewerkers SWO; • Inclusieve dienstverlening, zodat iedereen gemakkelijke toegang heeft tot en gebruik kan maken van onze diensten; • Doorontwikkeling van de digitale dienstverlening. Daarnaast spelen we in 2023 in op ontwikkelingen op het gebied van de rolverandering van inwoners en gemeente (verantwoordelijkheid bij initiatiefnemers), transparantie en optimalisatie van klantprocessen (bijvoorbeeld serviceformules in het kader van de Omgevingswet) en authenticatie en validatie van de digitale identiteit.
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
9
Begroting 2023
Error! No text of specified style in document.
3.3 Human resource management Trends en ontwikkelingen De financiële positie van onze gemeenten dwingt ons nog altijd extra kritisch te kijken naar de wijze waarop we ons werk doen en hoe we onze medewerkers inzetten. Tegelijkertijd maakt de situatie op de arbeidsmarkt het niet eenvoudig om de goede medewerkers op de juiste plek te krijgen en te houden. Dit vraagt de komende jaren van ons inzet en creativiteit om herkend te worden als een aantrekkelijk werkgever waar je graag wilt (blijven) werken. Maar het vraagt ook inzet en creativiteit om duurzaam te komen tot een optimale, efficiënte inrichting van werkzaamheden en teams. Ook als de wereld om ons heen verandert. Voor 2023 en daarna spelen daarbij voor HRM de volgende thema’s. De SWO als aantrekkelijk werkgever Een herkenbare SWO: identiteit vastleggen en uitdragen; Arbeidsmarktcommunicatie; Werving en selectie up-to-date; Aan boord houden, boeien en binden; Moderne werkomgeving; Beloningsbeleid en overige arbeidsvoorwaarden. Met gezonde, flexibele medewerkers Mee- en doorgroeien: ruimte voor opleidingen en talentontwikkeling; Vitaliteit en creativiteit; Oog voor werk en privé. Die tijdig inspeelt op veranderingen Strategische personeelsplanning; Doorontwikkeling persoonlijk en functioneel leiderschap; HR-gesprekscyclus. Profilering als werkgever in deze gespannen arbeidsmarkt vraagt om extra inzet.
Zo willen we ten behoeve van de arbeidsmarktcommunicatie en werving meer en gerichter gebruik maken van film en video en van gesponsorde vacaturemeldingen. Ook willen we meer mogelijkheden benutten die er zijn op het gebied van werving. We willen als Samenwerkingsorganisatie voor beide gemeenten een lidmaatschap aangaan bij de Talentenregio. Het biedt voordelen voor de werving van personeel, netwerken, opleiding en detachering. Daarnaast willen we een verdere professionalisering doorvoeren bij het gebruik van social media voor werving. De meerkosten willen we vanuit de bestaande budgetten financieren. Verzekeringen Het toenemende kwaliteitsniveau, de kennisontwikkeling en de adviesfunctie die zich ontwikkelt vragen meer tijd dan er nu beschikbaar is binnen het team verzekeringen. Er is een toename in het aantal informatieverzoeken dat op de SWO afkomt. Zo was team verzekeringen een aantal jaren geleden alleen nog bezig met de aansprakelijkstellingen en overige schademeldingen en nog niet met het proactief adviseren over risico’s en verzekeringsoplossingen. Inmiddels neemt het aantal verzekeringen toe (in de afgelopen 5 jaar met 20% gestegen). Het proactief adviseren levert inmiddels zo’n 100 verzoeken per jaar op om mee te denken. Naast de toename van het aantal verzekeringen vraagt de inhoud ook steeds meer expertise.
Verzekeraars worden kritischer, het aanbestedingsproces ingewikkelder en inhoudelijk worden de verzekeringsoplossingen ook complexer. Bij de aanbesteding van de cyberverzekering zijn bijvoorbeeld veel personen intern betrokken, zoals de medewerker(s)verzekeringen, interne audit, informatieveiligheid, de CISO en ISO-medewerker, ICT, financiën, juridische zaken en een inkoopadviseur. Daarnaast zijn er externe partijen bij dit proces betrokken zoals de assurantiemakelaar en de verzekeraar(s). Die betrokkenheid is wenselijk en noodzakelijk, maar vraagt meer tijd dan een relatief simpele verzekeringsoplossing. Kortom, dit alles zorgt ervoor dat de werklast is verhoogd en de huidige capaciteit niet meer toereikend is.
10
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
Begroting 2023
Error! No text of specified style in document.
We starten een onderzoek naar de huidige rol en invulling van Verzekeringen en kijken of dit past binnen de ambities. Dit vraagt tijd. Om dit alles lopende het onderzoek goed te kunnen blijven invullen, is er 0,22 fte schaal 8 extra tijdelijke capaciteit nodig. Daarom vragen we voor 2023 een incidenteel budget van € 18.000. Activiteit Middelen loonsom
Beheer employee benefits 2023
2024
2025
2026
I/S
18.000
-
-
-
Incidenteel Structureel
3.4 Informatievoorziening & Informatieveiligheid Informatievoorziening Beide gemeenten en wij staan voor een groot aantal maatschappelijke en strategische opgaven. Wetgeving en landelijke programma’s We zien de laatste jaren een toename in landelijke (wettelijke) trajecten, gericht op een open, transparante, betrouwbare en efficiënte overheid, het versnellen van digitale dienstverlening en versterken van het digitaal fundament. Dit betreft onder andere de Wet digitale overheid, de Wet open overheid, de Digitale agenda 2024, de Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU) 2020-2024 en de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). Trends en ontwikkelingen Maatschappelijke en technische ontwikkelingen volgen elkaar snel op, zoals: • Verbetering van de digitale dienstverlening; • De digitale transformatie: slimmere afhandeling van processen dankzij ICT en beter sturen met data (informatie gedreven werken); • Tijd- en plaatsonafhankelijk, hybride en virtueel (samen)werken; • Outsourcen, meer ketensamenwerking; • Systemen 'naar de cloud'; • Digitale duurzaamheid: omschakeling papieren archief naar regionale e-depots. Dit vereist dat ook de bedrijfsvoering wordt gemoderniseerd, de informatiehuishouding op orde wordt gebracht en dat de organisatie kan meegroeien met de eisen en dynamiek van de 21ste eeuw.
Deze ontwikkelingen passen naadloos bij de rapporten 'Van eiland naar wij-land' en 'Doorlichting SWO De Wolden Hoogeveen'. Het versterken van sturing, digitalisering, informatisering en automatisering maakt het mogelijk dat de SWO effectief en efficiënt kan functioneren. Bovenstaande opgaven hebben grote impact op de vormgeving van de externe dienstverlening, het aanpassen en optimaliseren van onze bedrijfsvoeringsprocessen en -systemen en op de medewerkers. Om deze nieuwe wet- en regelgeving te kunnen uitvoeren en de eigen ambities te realiseren, moet de slagkracht van de SWO worden vergroot. Dit doen we onder andere door basisprocessen te verbeteren (zoals portfolio- en projectmanagement), maar daarnaast is ook structureel aanvullende expertise/capaciteit nodig. Hiervoor volgt nog een afzonderlijk voorstel aan het bestuur.
In 2023 worden onder andere de volgende trajecten uitgevoerd: • Realisatie visie/uitvoeringsplan dienstverlening (procesverbetering, digitalisering); • Realisatie visie/uitvoeringsplan sociaal domein (procesverbetering, digitalisering); • Afronding invoering van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO); • Uitvoering onderdelen programma Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU) 2020-2024; • Invoering Informatiegedreven Werken (dashboards/stuurinformatie); • Aanbesteding en invoering zaaksysteem; • Invoering Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv); • Invoering Wet digitale overheid (Wdo); • Invoering Wet open overheid (Woo); • Invoering Portfolio- en Projectmanagement P3M3. Voor meer achtergrondinformatie: iVisie en Informatiebeleid SWO (2019) Digitale Agenda 2024 (VNG) Meerjarenprogramma Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering 2020-2024 (VNG) Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
11
Begroting 2023
Error! No text of specified style in document.
Voor de overige budgetten (materiële kosten) gaan we uit van de meest actuele prijzen/kosten, zoals uit de jaarrekening 2021 blijkt. Bijstelling gebeurt op 'realisatie-basis'. Indexering software/onderhoudskosten De kosten nemen jaarlijks toe door indexatie die toeleveranciers doorbereken aan gebruikers. De kosten voor software/onderhoud voor 2021 waren € 2.326.000. De indexering voor 2022 bedraagt 2,4% en hebben een structureel effect, waardoor het budget niet meer toereikend is. Dit betekent een structurele verhoging van het budget met € 56.000. Activiteit Middelen overige budgetten
2,4% indexatie software licentiekosten 2023
2024
2025
2026
I/S
-
-
-
-
Incidenteel
56.000
56.000
56.000
56.000
Structureel
Uitbreiding software/onderhoudskosten De kosten voor onderhoud en beheer van de software zijn met € 165.000 toegenomen. Dit komt vooral door de hogere kosten van de software voor MS365 en iBurgerzaken en nieuwe software voor iVerkiezingen, iVerblijf en de Omgevingswet. Dit is onontkoombaar. Activiteit Middelen overige budgetten
software/onderhoud 2023
2024
2025
2026
I/S
-
-
-
-
Incidenteel
165.000
165.000
165.000
165.000
Structureel
Informatieveiligheid De gemeenten en SWO beschikken over veel data van inwoners en ondernemers en we hebben hun vertrouwen gekregen hier goed mee om te gaan. De dreiging van misbruik van persoons- en bedrijfsgegevens neemt de laatste jaren enorm toe door bijvoorbeeld hack-pogingen, ransomware, identiteitsfraude of het verhandelen van privégegevens. Het bestuur is zich hiervan bewust en heeft via de begroting SWO 2022-2025 geld uitgetrokken voor uitbreiding van de capaciteit en competenties op het terrein van informatieveiligheid. Maar voor doorontwikkeling van de maatregelen is aanvullend structureel budget nodig (vooral voor de kosten voor onderhoud en beheer van veiligheidssystemen en inhuur van externe expertise). De kosten hiervoor zijn € 50.500 structureel en onontkoombaar. Binnen de huidige begroting zijn deze kosten niet op te vangen. Dit is een eerste inschatting, omdat moeilijk te voorspellen is hoe de situatie rond informatieveiligheid zich ontwikkelt de komende jaren. Om de informatieveiligheid & privacy te waarborgen worden in 2023 gerealiseerd: • Doorontwikkeling bewustwordingsprogramma; • Actualiseren beleid op informatieveiligheid & privacy (update BIO); • Uitvoering ENSIA-audit (Eenduidige Normatiek Single Information Audit); • Legal hack/penetratietest. Activiteit
Informatieveiligheid 2023
Middelen overige budgetten
2024
2025
2026
I/S
-
-
-
-
Incidenteel
50.500
50.500
50.500
50.500
Structureel
Voor meer achtergrondinformatie: Agenda Digitale Veiligheid 2020-2024 Resolutie Digitale Veiligheid De 10 bestuurlijke principes voor informatiebeveiliging Dreigingsbeeld Informatiebeveiliging 2021-2022
12
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
Begroting 2023
Error! No text of specified style in document.
3.5 Automatisering en facilitaire dienstverlening Automatisering en facilitaire dienstverlening Op het gebied van automatisering en facilitaire dienstverlening is een aantal veranderingen zichtbaar die (grote) gevolgen kunnen hebben voor de begrotingen voor de komende jaren. IT-Strategie De IT-Strategie is een vervolg op de Informatievisie (iVisie) die eerder is opgesteld. Deze moet richting geven aan de ontwikkelingen van de ICT-organisatie en de positie van de ICTinfrastructuur van de SWO. Er wordt momenteel een onderzoek uitgevoerd naar het afnemen van de IT-infrastructuur (servers en dataopslag) als dienst vanuit de cloud. Dit is in totaal niet per se duurder, maar in plaats van investeringen voor de aanschaf van servers, koeling, noodstroom en dataopslag komen er jaarlijkse kosten voor terug. Omdat het onderzoek nog loopt en een eventuele overstap ook tijd kost, wordt de begroting voor 2023 nog opgesteld op basis van investeringen in aanschaf van producten in eigen beheer. Zodra duidelijk is welke consequenties dit precies heeft, wordt daar een apart voorstel voor gemaakt of in de begroting van 2024 verwerkt. Slagkracht vergroten SWO wil en moet meer projecten per jaar uitvoeren om de eerder geconstateerde forse achterstanden in te kunnen halen en daarmee de basis weer op orde te krijgen. Met de huidige capaciteit is dit niet mogelijk.
De omvang van projecten varieert en de benodigde expertise kan heel verschillend zijn. Bij de invulling van deze capaciteitsbehoefte is het raadzaam gebruik te maken van een flexibele schil, in plaats van vaste formatie. De organisatie wordt hiermee wendbaarder en sneller. De flexibele schil betekent een jaarlijks budget voor consultancy en het inhuren van expertise. In eerste instantie kijken we of dit vanuit het bestaande budget kan. Als aan het eind van het jaar blijkt dat we op dit budget te kort komen, dan volstaat een goede verklaring waarom die € 120.000 bovenop het bestaande budget is ingezet. Mobiel/thuis werken Het werken vanuit huis of met de mobiel zat al behoorlijk in de lift, maar door de Covid-19-crisis is dit in een stroomversnelling gekomen. Elke kantoormedewerker heeft inmiddels een laptop of tablet en een smartphone. Hiermee is plaats onafhankelijk werken voor alle kantoormedewerkers mogelijk geworden. Daarom hebben we het aantal werkplekken met ruim 30% verminderd en geschikt gemaakt voor gebruik met een laptop. De totale kosten waren al verwerkt in de begroting van 2022-2025. Voor thuisgebruik wordt momenteel gebruik gemaakt van economisch afgeschreven, maar technisch goed werkende beeldschermen. Dit is voor de langere termijn geen goede oplossing. Voor de thuiswerkfaciliteiten is daarom in 2023 een krediet opgenomen van € 125.000.
Hybride vergaderen Tijdens Covid-19 is er vooral digitaal vergaderd. Nu er weer medewerkers naar kantoor komen, neemt de behoefte aan hybride vergaderen toe. Dat zijn vergaderingen waarbij een deel van de genodigden fysiek in een vergaderzaal aanwezig is en de rest digitaal meedoet. De budgetten hiervoor zijn al in de begroting van 2022-2025 verwerkt. Naast hybride vergaderen in vergaderruimtes zien we een toename van medewerkers die op een werkplek in een digitale vergadering zitten. Dit levert overlast op voor andere medewerkers. De visie van SWO op de moderne werkomgeving wordt in de tweede helft van 2022 uitgetest. In deze proef wordt bekeken hoe werkomgeving en werkwijze goed op elkaar kunnen aansluiten. Mogelijke oplossingen zijn het gebruik van hoofdtelefoons of specifieke ruimtes. De eventuele kosten hiervoor zijn nog niet opgenomen in de begroting. Zodra helder is wat de mogelijkheden zijn en welke (financiële) consequenties dit heeft, volgt een apart bestuursvoorstel. Eind 2022 wordt de proef van de moderne werkomgeving in het gemeentehuis van Hoogeveen afgerond. Vanaf 2023 wordt het nieuwe concept uitgerold naar de overige drie kantoorpanden. Daarvoor bepaalt het krediet van € 300.000 per jaar het tempo.
Mocht dit leiden tot een onacceptabele doorlooptijd, dan volgt een bestuursvoorstel om de beschikbare investeringskredieten voor de komende jaren naar voren te halen.
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
13
Begroting 2023
Error! No text of specified style in document.
Indexatie facilitaire kosten De kosten voor schoonmaak stijgen met ruim 4% door indexatie. Dit betekent een toename van de kosten met € 12.000. Dit is onontkoombaar. Activiteit Middelen overige budgetten
Indexatie schoonmaakkosten 2023
2024
2025
2026
I/S
-
-
-
-
Incidenteel
12.000 12.000 12.000 12.000 Structureel
3.6 Planning & control Versterking financiële organisatie Dit programma is de voortzetting van ’Versterking financiële organisatie’. Dat was één van de deelprojecten van het project Organisatieontwikkeling SWO, voortkomend uit het rapport ‘Een schone lei’. Het programma ‘Versterking financiële functie’ staat naast het programma ‘Van eiland naar wijland’. Zij worden in samenhang gemanaged. Het programma heeft als doel te zorgen voor een efficiëntere en effectievere werking van de financiële en control-organisatie van de SWO op korte en lange termijn. Daardoor kunnen management, directie, colleges en raden van beide gemeenten en de SWO optimaal bediend worden in hun sturende, beheersende, verantwoordende en controlerende rollen. Het programma heeft zeven ambities. Deze dienen enerzijds de klanten Hoogeveen en De Wolden en anderzijds de SWO zelf. Voor de besturen van Hoogeveen en De Wolden zijn de ambities: 1. Meer toekomstinformatie: begrotingen met risicovermelding, scenario’s, prognoses; 2. Meer kritische, integrale en onafhankelijke analyses en adviezen; 3. Beter in control: weten waar we risico’s lopen. Voor bestuur en directie van de SWO zijn de ambities: 1. Zelf sturen, beheersen en verantwoorden; 2. Meer efficiëntie en uniformiteit; 3. Minder kwetsbaar en meer kansen; 4. Ontwikkelgerichte organisatie. Deze ambities worden gerealiseerd in zes projecten. Het gaat om: 1.
Het actualiseren van financiële kaders en verordeningen; 2. Het trainen van budgetbeheerders; 3. De controlvisie; 4. Het versterken van de financiële en control-organisatie; 5. Het stroomlijnen van de bestuurscycli van Hoogeveen en De Wolden; 6. Het versterken van de bestuurs- en managementcyclus van de SWO (inclusief het traject van de jaarrekeningen) en het verbeteren van de financiële rechtmatigheid en verantwoording.
3.7 Juridische zaken Juridische kwaliteit en in control zijn Op basis van het Visiedocument Juridische Kwaliteit wordt continu gewerkt aan het juridisch in control zijn van de SWO en de beide gemeenten. Dit gebeurt door middel van juridische ‘hard controls’ (zoals verplichte formats regelgeving, randvoorwaarden voor mandaten) en ‘soft controls’ (zoals een juridisch netwerk om kennis te delen, een juridisch kwaliteitsoverleg en S.K.I.K.trainingen). De juridische kaders zijn vastgelegd in een Handboek juridische kwaliteitszorg en control. In het kader van juridische kwaliteitszorg en control wordt aangesloten bij de organisatie brede visie op control. Waarborgen actualiteit verordeningen en beleidsregels Het waarborgen van de actualiteit van verordeningen en beleidsregels wordt in 2022 projectmatig opgepakt als onderdeel van de organisatieontwikkeling. Continue aandacht voor de actualiteit van deze regelingen betekent ook in 2023 dat bij de verantwoordelijke eenheden hieraan voldoende prioriteit moet worden gegeven.
14
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
Begroting 2023
Error! No text of specified style in document.
Verzoeken om openbaarmaking op grond van de Wet open overheid De Wet open overheid treedt op 1 mei 2022 in werking. Vanaf dat moment vallen verzoeken om openbaarmaking van documenten niet meer onder de Wet openbaarheid van bestuur (Wob), maar onder de Wet open overheid. Daarnaast wordt de termijn, inclusief verdaging, ingekort van acht naar zes weken. We zien de laatste tijd dat het aantal Wob-verzoeken toeneemt. En ze worden ook omvangrijker. Dat geeft extra druk op de werkzaamheden van de Wob-coördinatoren, die deze taak er naast hun andere juridische adviestaken bij doen. Er is behoefte aan structurele administratieve ondersteuning van 0,44 fte, schaal 6, bij de behandeling van de verzoeken om openbaarheid, zodat de juristen meer inzetbaar zijn op de juridisch-inhoudelijke werkzaamheden. Het geld dat beide gemeenten ter compensatie krijgen van het Rijk wordt overgeheveld naar de SWO, waarmee het budgetneutraal is voor de gemeenten. Activiteit Middelen loonsom
0,44 fte administratieve ondersteuning 2023
2024
2025
2026
I/S
-
-
-
-
Incidenteel
24.500 24.500 24.500 24.500 Structureel Inkoop Capaciteit inkoop SWO/HGV/DWD In de kaderbrief van 2022 is de wens uitgesproken voor een extra tweedelijns inkoopadviseur. Voornaamste reden is dat een behoorlijk deel van de capaciteit van de derdelijns inkoopadviseur(s) niet kan worden ingezet voor beleidsontwikkeling en -invoering en de Europese aanbestedingen. Deze wens is niet omgezet in formatie. Eind 2021 is een onderzoek naar de inkoopfunctie begonnen. Het onderzoek moet leiden tot een plan voor een optimale inrichting van de inkoopfunctie voor het waarborgen van rechtmatigheid (inclusief een langetermijnplanning van inkopen). In dit onderzoek wordt ook onderzocht wat de inkoopcapaciteit moet zijn voor de SWO en beide gemeenten. Als daar financiële of personele consequenties uit voortvloeien, dan leggen we dit in een apart voorstel voor aan het SWO-bestuur.
3.8 Beheer openbare ruimte - en tractie Tractie - wagenpark In 2020 heeft het Centraal Management Team (CMT) onderzoek laten doen naar alles wat rijdt en rolt in de gemeente (tractie) en de daarbij bijbehorende investeringen. Dit onderzoek is afgerond. De uitkomsten zijn meegenomen in de begroting 2022. De prijzen van brandstoffen en onderhoud stijgen flink. Het budget voor brandstoffen is daarom met € 25.000 verhoogd. Maar dit blijkt niet voldoende. Structureel verwachten we 15% hogere lasten voor zowel onderhoud als brandstoffen. Dit houdt een verhoging in van het budget voor brandstoffen van € 37.000 en voor onderhoud van € 27.000. Activiteit Middelen overige budgetten
Prijsverhoging benzine en dieselolie 2023
2024
2025
2026
I/S
-
-
-
-
Incidenteel
37.000 37.000 37.000 37.000 Structureel Activiteit Middelen overige budgetten
Onderhoud transportmiddelen 2023
2024
2025
2026
I/S
-
-
-
-
Incidenteel
27.000 27.000 27.000 27.000 Structureel Huisvesting Buitendienst De centrale hoofdhuisvesting van de buitendienst is gevestigd op de terreinen achter De Vos van Steenwijklaan 75 en 73. Tot voor kort huurden wij de terreinen via kortlopende contracten. Nadat deze verhuurder de terreinen had verkocht, hebben wij de terreinen van de nieuwe eigenaar kunnen huren voor de komende tien jaar. Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
15
Begroting 2023
Error! No text of specified style in document.
Het bestuur van de SWO (februari 2022) heeft besloten de centrale hoofdhuisvesting onder te brengen in de begroting van de SWO. De kosten voor deze locaties zijn geraamd op € 229.000 in 2023. Door het afstoten van een gehuurde kantine is dit vanaf 2024 € 220.000. In de begrotingen van de gemeenten is € 183.000 opgenomen voor de huisvesting op deze locaties. Voor de gemeenten betekent dit respectievelijk een verhoging van € 9.000 (De Wolden) en € 37.000 (Hoogeveen). Deze kosten worden veroorzaakt door aanpassing van de huurovereenkomsten en hogere energiekosten. Activiteit
Centrale huisvesting buitendienst
Middelen overige budgetten
2023
2024
2025
2026
I/S
-
-
-
-
Incidenteel
229.000 220.000 220.000 220.000 Structureel Gladheidsbestrijding Bij de oprichting van Area zijn destijds de tarieven per type dienstverlening (product) berekend en vastgesteld. Vervolgens zijn de totale kosten gedeeld op het aantal aansluitingen in de gemeente Hoogeveen. Het bedrag per aansluiting dat daar uitrolde is sindsdien jaarlijks geïndexeerd. Omdat enerzijds één indexering is toegepast op diverse activiteiten en anderzijds de dienstverlening in de loop der jaren is gewijzigd, is de relatie tussen werkzaamheden en kosten verloren gegaan. In 2021 zijn de tarieven per type dienstverlening opnieuw berekend en vastgesteld. Deze tarieven hebben gediend als basis voor de productbegroting 2022 die tijdens de meest recente AVA is vastgesteld. Het begrote bedrag voor de gladheidsbeheersing moet verhoogd worden met € 13.471. Vanaf 2022 worden deze tarieven jaarlijks opnieuw berekend en vastgesteld. Activiteit
Gladheidsbestrijding
Middelen overige budgetten
2023
2024
2025
2026
I/S
-
-
-
-
Incidenteel
13.471 13.471 13.471 13.471 Structureel
3.9 Beleidsindicatoren Onderstaande beleidsindicatoren zijn met ingang van 2018 een verplicht onderdeel van de begroting van gemeenschappelijke regelingen. Alle kosten van de SWO die niet tot de overhead behoren, rekenen we toe aan de programma’s bij de beide gemeenten. Dit maakt dat vergelijking met andere gemeenten op dit onderdeel bijna niet mogelijk is. Dit komt doordat vergeleken wordt met de totale lasten van de SWO in plaats van de begrotingsomvang van beide gemeenten. Beleidsindicator
Formule
Formatie
Fte per 1.000 inwoners Fte per 1.000 inwoners Kosten als % van totale loonsom Totale kosten van inhuur externen
Bezetting Externe inhuur Overhead kosten
Rekening 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
9,2
9,3
9,4
9,4
9,4
9,4
9,9
9,8
9,9
9,9
9,9
9,9
7,7%
6,9%
6,9%
6,9%
6,9%
6,9%
4.087.832
3.700.000 4.000.000
4.000.000 4.000.000 4.000.000
% van totale lasten
35,8%
37,3%
35,1%
35,1%
35,1%
35,1%
Apparaatskosten Kosten per inwoner
€ 777
€ 790
€ 837
€ 837
€ 837
€ 837
16
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
Begroting 2023
Error! No text of specified style in document.
De apparaatskosten per inwoner stijgen ten opzichte van de jaarrekening. Dit komt doordat in de prognose er uitgegaan wordt van een minimale toename van het inwoneraantal. Dit terwijl de apparaatskosten, als gevolg van de cao-ontwikkelingen, periodieken en aanvullende opdrachten wel toenemen. Hierdoor stijgen de lasten per inwoner. Definitie fte: Fte is het equivalent van een 36-urige werkweek. Definitie formatie: Betreft de toegestane formatie in fte's van het ambtelijk apparaat van de organisatie voor het begrotingsjaar op peildatum 1 januari of rekeningjaar 31 december. Het gaat om formatieplaatsen, ongeacht of die worden ingevuld door iemand met een vaste aanstelling, een tijdelijke aanstelling of nog openstaan in de vorm van een vacature. De formatie is exclusief de inzet van personeel voor piekwerkzaamheden, ziektevervanging en inhuur voor extra klussen of projecten. Definitie bezetting: Betreft het werkelijke aantal fte's dat werkzaam is bij de organisatie. In de bezetting zijn ook medewerkers meegenomen, die niet op een formatieve plek zijn geplaatst. Fte's, die worden ingezet voor piekwerkzaamheden, ziektevervanging en inhuur voor extra klussen of projecten, maken onderdeel uit van de bezetting, maar niet van de formatie.
Overhead Onderdeel van het nieuwe Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is dat we als gemeenschappelijke regeling met ingang van de jaarrekening 2018 onderscheid moeten maken in de kosten die we maken bij de uitvoering van ons primaire proces en de kosten die we maken voor de ondersteuning van dit proces. De kosten van het primaire proces worden toegerekend aan verschillende programma’s van beide gemeenten. Alle kosten voor de ondersteuning van dit proces zijn opgenomen in het overzicht overhead. Onder overhead verstaan we de kosten die gericht zijn op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Hierbij moet gedacht worden aan (loon)kosten van bijvoorbeeld de directie en de eigen (staf)afdelingen. Verder vallen de kosten voor de administratie, automatisering en huisvesting onder de overhead. De teamleiders hebben de verdeling van de personeelskosten per medewerker beoordeeld door vast te stellen op welke taakvelden hun medewerkers worden ingezet. Dit is de basis voor de verdeling van de personeelskosten naar de taakvelden. Onderdeel van de taakvelden is het taakveld overhead. Voor de toerekening van de personeelskosten, ICT, huisvesting, tractie en facilitaire kosten aan de overhead is dezelfde systematiek gevolgd.
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
17
Begroting 2023
Error! No text of specified style in document.
3.10 Wat mag het kosten? Exploitatie Programma bedrijfsvoering Personeelslasten Interne zaken Kapitaallasten Automatisering Tractie Totaal lasten Programma bedrijfsvoering Personeelsbaten Interne zaken Kapitaallasten Automatisering Tractie Totaal baten Saldo van baten en lasten Toevoeging reserve Onttrekking reserve Gerealiseerd saldo van baten en lasten
Rekening 2021 54.535.158 1.859.947 -97 3.977.427 1.801.386 62.173.821
Begroting Begroting 2022 - Begroting 2022 na wijziging 2023 55.125.833 55.603.429 58.335.688 1.830.339 1.850.650 2.069.994 4.564.575 4.541.463 4.961.654 1.488.193 1.488.193 1.656.528 63.008.940 63.483.735 67.023.864
Begroting 2024 58.020.763 2.029.419 5.098.006 1.741.763 66.889.952
Begroting 2025 57.995.263 2.017.743 5.469.393 1.754.432 67.236.831
Begroting 2026 57.995.263 1.902.253 5.521.126 1.788.828 67.207.470
Rekening 2021 -4.158.405 -167.566 -1.102 -45.207 -116.347 -4.488.627
Begroting Begroting 2022 - Begroting 2022 na wijziging 2023 -2.672.515 -3.147.311 -3.147.311 -14.400 -14.400 -14.400 -25.000 -25.000 -75.000 -2.711.915 -3.186.711 -3.236.711
Begroting 2024 -3.147.311 -14.400 -75.000 -3.236.711
Begroting 2025 -3.147.311 -14.400 -75.000 -3.236.711
Begroting 2026 -3.147.311 -14.400 -75.000 -3.236.711
57.685.194
60.297.025 -
60.297.024 -
63.787.153 -
63.653.241 -
64.000.120 -
63.970.759 -
57.685.194
60.297.025
60.297.024
63.787.153
63.653.241
64.000.120
63.970.759
Toelichting Zoals beschreven bij de financiële richtlijnen in hoofdstuk 2 bepalen diverse ontwikkelingen de bijdrage aan de SWO. De ontwikkelingen die effect hebben op de verschillende kostencategorieën en niet volgens het meegegeven kader binnen de begroting opgevangen kunnen worden, zijn hieronder toegelicht. Personeelslasten Uitgangspunt is de jaarschijf 2023 in de begroting 2022. We hebben de volgende wijzigingen verwerkt: Bezuinigingen Hoogeveen legt aan de SWO een bezuiniging van € 1.000.000 op, oplopend naar € 1.750.000 in 2024. Het gaat hier om een bezuiniging op werkzaamheden voor Hoogeveen. Deze bezuiniging is niet van invloed op de dienstverlening aan gemeente De Wolden. De Wolden heeft een bezuiniging opgelegd van € 200.000 op vanaf 2022. Aanvullend is er een bezuiniging opgelegd van € 130.000 rond de herijking van het sociaal domein. Beide taakstellingen zijn al verwerkt in het meerjarenperspectief van de begroting 2022 en verder en maken dus geen onderdeel uit van bijlage 1. Cao-ontwikkelingen 2021 - 2022 Begin 2022 is de cao voor gemeenten 2021 en 2022 vastgesteld. De verhoging van de cao is voor 2022 vastgesteld op 2,4%. Die werkt door naar 2023. In de begroting van 2022 was rekening gehouden met 1,8%. Dit resulteert in een structurele bijstelling van € 300.000. Cao-ontwikkelingen 2023 We maken onderscheid tussen loon- en prijscompensatie.
Voor de begroting 2023 zijn de definitieve indexatiecijfers niet op tijd bekend. De loonstijging door de cao wordt gecompenseerd uit het Gemeentefonds. Voor de loon- en prijsontwikkeling gaan we in deze begroting uit van de raming van het CPB. Het gaat om een stijging van 2% van de loonsom (€ 1.002.500) in 2023 en verder. Gemeenten ramen hun algemene uitkering uit het Gemeentefonds doorgaans op basis van constante prijzen. Dit betekent dat we de meerjarenramingen hiervan corrigeren voor loon- en prijsstijgingen. Met dit uitgangspunt bepalen we ook de baten en lasten voor de jaren na 2023 op basis van constante prijzen.
18
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
Begroting 2023
Error! No text of specified style in document.
Periodieken Het salaris van personeel dat nog niet op het maximum zit van de functieschaal stijgt jaarlijks met één periodiek. De organisatie heeft een bijzondere financieringssystematiek. We brengen alleen de werkelijke kosten in en rekenen jaarlijks met de partijen af. Dit houdt in dat de stijging jaarlijks berekend en ingebracht wordt. We nemen daarom de hieruit voortvloeiende kosten van € 656.000 op binnen de begroting. Besluiten vanuit begrotingen 2022 van beide gemeenten Besluiten vanuit 2022 die nog vertaald moeten worden in de begroting van de SWO. Dit zijn voor beide gemeenten budget-neutrale wijzigingen (€ 1.417.333). Het gaat daarbij onder andere om; versterken financiële functie; projecten informatisering; correctie bijdrage uitvoering WMO en meerkostenregeling; thuiscoaches en Praktijkondersteuners Huisartsen. De volledige inbreng is opgenomen in bijlage 1 onder de kopjes "Mutaties vanuit inbreng begroting 2022-2025 en speerpunten begroting 2022 De Wolden". Inkoop, verzekeringen en vergroten slagkracht Informatievoorziening en Informatieveiligheid Om de bedrijfsvoering te moderniseren en de informatiehuishouding op orde te brengen vraagt een investering in capaciteit. Ook op het gebied van verzekeringen en de uitvoering van de Wet openbare overheid (administratieve ondersteuning) is aanvullende capaciteit nodig.
In totaal gaat het hierbij om de volgende functies: Paragraaf
Activiteit
1.1 1.7
0,22 fte verzekeringen 0,44 administratie ondersteuning Compensatie rijksmiddelen Saldo hogere bijdrage
2023
2024
2025
2026
I/S
18.000 24.500 42.500 - 24.500 18.000
24.500 24.500 - 24.500 0
24.500 24.500 - 24.500 0
24.500 24.500 - 24.000 0
I S
De hogere bijdrage is vanaf 2024 voor beide gemeenten budgetneutraal. Interne zaken Indexatie schoonmaakkosten De kosten voor schoonmaak stijgen met ruim 4%. Dit betekent een toename met € 12.000. Huisvesting Buitendienst Het bestuur van de SWO (februari 2022) heeft besloten de centrale hoofdhuisvesting onder te brengen in de begroting van de SWO. De kosten voor deze locaties zijn geraamd op € 229.000 in 2023. In de begrotingen van de gemeenten is € 183.000 opgenomen voor de huisvesting op deze locaties. Voor de gemeenten betekent dit een verhoging van € 9.000 voor De Wolden en € 37.000 voor Hoogeveen. Deze kosten worden enerzijds veroorzaakt door actualisatie van de huurovereenkomsten en anderzijds door hogere energiekosten. Kapitaallasten De kapitaallasten van investeringen, zoals hieronder beschreven bij de investeringen, worden toegerekend aan de bedrijfsvoeringsmiddelen. Daarom staan deze kosten niet in bovenstaande tabel. Automatisering De indexering van de kosten voor software bedraagt in 2022 2,4% en hebben een structureel effect, waardoor het budget niet meer toereikend is. Dit is onontkoombaar. Dit betekent een structurele bijstelling van het budget met € 56.000. Daarnaast zijn de kosten voor onderhoud en beheer van software met € 165.000 toegenomen.
Dit komt vooral door de hogere kosten van de software voor MS365 en iBurgerzaken en nieuwe software voor iVerkiezingen, iVerblijf en de Omgevingswet. Dit is onontkoombaar. Naast de investering in personeel vraagt het vergroten van de slagkracht op het gebied van informatievoorziening en informatieveiligheid ook budget voor de kosten van inhuur van externe experts en van onderhoud en beheer van veiligheidssystemen. De kosten hiervan worden ingeschat op € 50.500. Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
19
Begroting 2023
Error! No text of specified style in document.
Tractie - wagenpark Door autonome prijsontwikkelingen zijn de kosten van onderhoud van tractie afgelopen jaar verder gestegen. Voor deze budgetten is een verhoging met € 27.000 nodig. We gaan in deze begroting nog niet uit van hogere brandstofprijzen. De huidige hoge brandstofprijzen komen mogelijk in 2023 weer op een normaal niveau. Dit scharen we onder inflatierisico. Als die zich voordoen, melden we dat bij de tussenrapportages. In 2021 zijn de tarieven van Area voor gladheidsbestrijding opnieuw vastgesteld. Deze hogere kosten. Hierdoor zijn de kosten met € 13.471 toegenomen. Deze hogere kosten worden nu meegenomen. Investeringen In de begroting vermelden we voor de komende jaren de investeringen zoveel mogelijk. We activeren vervolgens deze investeringen en schrijven ze af. Uitgangspunt hierbij is dat de dekking van de rente en afschrijving zoveel mogelijk plaats vindt binnen de bestaande, beschikbare financiële ruimte (vrijval kapitaallasten). In de praktijk blijkt dat de nieuwe kapitaallasten hoger zijn dan de vrijvallende kapitaallasten. In de begroting 2023 nemen we een raming op, waarbij we rekening houden met de vrijvallende kapitaallasten en de nieuwe kapitaallasten volgens de investeringsplanning. Nieuwe investeringen die uitsluitend ten laste komen van één van de twee gemeenten rekenen we ineens af.
Dit betekent dat de betreffende gemeente deze bijdrage in financiële activa van derden (SWO) op de balans brengt (activeert) en de kapitaallasten op de eigen begroting raamt. Alle nieuwe investeringen waarbij sprake is van gemeenschappelijk gebruik van voorzieningen door beide gemeenten en de SWO, brengen we in bij de samenwerkingsorganisatie. Het gaat dan om facilitaire zaken, zoals inventaris en investeringen in informatisering middelen en ICT. Belangrijke argumenten hiervoor zijn: • Het beheer en onderhoud; • Spreiding van vervangingsinvesteringen over meerdere jaren (hiermee spreiden we de jaarlijkse kosten, maar ook de benodigde capaciteit voor de uitvoering); • Een eenduidige financieringsmethodiek. Omschrijving
Jaar
Digitalisering Dienstverlening
2022
460.000
2023
460.000
460.000
2024
460.000
460.000
2025
460.000
2026
0
Bedrijfsmiddelen Automatisering
Bedrijfsmiddelen Tractie
Bedrijfsmiddelen Facilitair
20
Begroting 2022
Restant Jaarrekening 2021
Mutatie Begroting 2023
131.801
591.801
460.000 460.000
460.000
460.000
970.000
2.431.801 1.164.162 1.236.000 1.285.000 155.000 970.000
Totaal 2022 2023 2024 2025 2026
1.840.000 680.000 1.111.000 1.285.000 155.000 0
131.801 484.162
Totaal 2022 2023 2024 2025 2026
3.231.000 344.000 163.000 308.500 390.000 0
484.162 26.541
970.000 906.000 1.087.000 235.500 154.000 544.000
4.810.162 1.276.541 1.250.000 544.000 544.000 544.000
Totaal 2022 2023 2024 2025 2026
1.205.500 300.000 300.000 300.000 300.000 0
26.541 391.406
2.926.500
300.000
4.158.541 691.406 300.000 300.000 300.000 300.000
Totaal
1.200.000
391.406
300.000
1.891.406
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
Begroting 2023
Error! No text of specified style in document.
Eindtotaal investeringen
7.476.500
1.033.910
4.656.500
13.291.910
Automatisering Ten opzichte van de begroting van 2022-2026 is er een aantal aanpassingen. De verschillen worden hieronder toegelicht. Voor 2022 was € 680.000 aan investeringen begroot voor onder andere de vervanging van netwerkcomponenten, smartphones en laptops en onderhoud serverruimte en telefonieomgeving. Dit blijft ongewijzigd. Daarnaast is een aantal investeringen vanuit 2021 nog niet gerealiseerd. Dit betreft de werkplekken, tablets en wifi voor de buitendienst en de ICT-apparatuur in de vergaderruimtes. Het investeringskrediet van € 484.162 is daarom doorgeschoven naar 2022. De begroting voor 2023 is met € 125.000 verhoogd in verband met de thuiswerkvoorzieningen. De geraamde investeringen voor 2024 en 2025 blijven ongewijzigd. Voor 2026 is een investering van € 970.000 nodig voor de afgeschreven laptops, smartphones en grootformaat afdrukapparatuur. Overige investeringen zijn nog niet bekend. Dit komt neer op het volgende: jaar
was in begroting 2022
wordt in begroting 2023
2022
680.000
1.165.162
2023
1.111.000
1.250.000
2024
1.285.000
1.285.000
2025
155.000
155.000
2026
0
970.000
Facilitair Het realiseren van de visie op de moderne werkomgeving verloopt gestaag. Het mobiel werken is al vergevorderd, maar de fysieke aanpassingen in de gebouwen is door de Covid-19-crisis vertraagd. Hierdoor is ook de proefomgeving uitgesteld tot 2022. De investering is hierdoor ook doorgeschoven naar 2022. De geraamde investeringen voor de komende jaren blijft ongewijzigd, omdat is afgesproken dat het beschikbare budget de snelheid van invoering van de moderne werkomgeving bepaalt. Tractie - wagenpark De SWO heeft voertuigen en overig materieel in gebruik voor de taken van de buitendienst in de openbare ruimte. In 2021 hebben we een nieuw tractieplan opgesteld. In dit plan is de omvang, leeftijd en kwaliteit van het materieel en de capaciteit van het materieel bepaald. Om de werkzaamheden efficiënt te kunnen blijven uitvoeren, is de eerstkomende twee jaar een inhaalslag van € 2,5 miljoen nodig. In 2023 ronden we de tweejarige inhaalslag af waarin verouderd materieel wordt vervangen.
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
21
Begroting 2023
Error! No text of specified style in document.
4. Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Zie voor een toelichting op de mutatie van de gemeentelijke bijdrage paragraaf 3.10. De bijdrage bedraagt per gemeente:
In het financieel verrekenmodel Hoogeveen-De Wolden is als verdeelsleutel voor de gemeentelijke bijdrage van 2022 opgenomen: • Hoogeveen 71,22% • De Wolden 28,78% Oorspronkelijk is bij de samenvoeging tot de SWO de verdeelsleutel gebaseerd op de inbrengcijfers van de begrotingen 2014 van de beide deelnemende gemeenten, inclusief taakstellingen. Deze cijfers zijn destijds leidend geweest voor de opstelling van de begroting 2015. Eind 2017 hebben we de verdeelsleutel opnieuw geëvalueerd. Hierbij hebben we beoordeeld of het verrekenpercentage nog reëel is en of de uitgangspunten nog van toepassing zijn. Op basis van de evaluatie en de besluiten van beide gemeenten in de gemeentelijke begrotingen 2022 is het verdeelpercentage aangepast. De aanpassing wijzigt met minder dan 1%. Het verdeelpercentage was in 2022 Hoogeveen: 71,20%, De Wolden 28,80%. In 2022 wordt het verdeelmodel opnieuw geëvalueerd. Mogelijk dat de uitkomst van deze evaluatie van invloed is op het hanteren van het verdeelpercentage in 2023. Het gewijzigde verdeelpercentage heeft geen effect op de absolute bijdrage (in financiële zin) aan de SWO van beide gemeenten. Bij de opstelling van de begroting SWO 2022 hebben we op basis van besluitvorming bij beide gemeenten de verdeelsleutel aangepast naar bovengenoemde verdeling.
Bij de voorschotten van beide gemeenten houden we rekening met de behoefte en het beperkt houden van het saldo rekening-courant wegens verplicht schatkistbankieren. Uitgangspunt is dat ongeveer 1/12e deel per de 1e van iedere maand als voorschot wordt overgemaakt. Onvoorzien Om te voldoen aan Artikel 17, lid b van het BBV hebben we bij het overzicht van baten en lasten onder andere 'het geraamde bedrag voor onvoorzien' een pro forma post opgenomen van € 1.000.
22
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
Begroting 2023
Error! No text of specified style in document.
5. Paragrafen 5.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is in de begroting de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing voorgeschreven. In deze paragraaf maken we melding van het beleid van de SWO over de weerstandscapaciteit en de risico's. Het weerstandsvermogen is de mate waarin we in staat zijn geld vrij te maken om tegenvallers op te vangen, zonder dat we beleid moeten veranderen. De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit die middelen en mogelijkheden die we hebben als dekking voor niet begrote kosten, die onverwacht en substantieel zijn. Of we een adequaat weerstandsvermogen hebben, blijkt uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de daarmee af te dekken risico's. Het gaat dan vooral om de grotere risico's waarvoor niet op een andere wijze al een voorziening is. Bij de oprichting van de SWO hebben we besloten dat we geen weerstandsvermogen vormen. De SWO doet in voorkomende gevallen een beroep op de beide gemeenten. Zij houden in de inventarisatie van de weerstandscapaciteit en de aanwezige risico's rekening met het risico van deelname aan de SWO. Dit houdt in dat we eventuele exploitatieoverschotten of -tekorten van de SWO via de jaarlijkse bijdragen rechtstreeks met de deelnemende gemeenten verrekenen.
In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing van de gemeente De Wolden en Hoogeveen zetten we de beschikbare weerstandscapaciteit af tegen de benodigde weerstandscapaciteit. Met andere woorden: wat is de capaciteit van de gemeente om aanwezige risico’s te dekken zonder dat de beoogde doelstellingen gevaar lopen. Kengetallen financiële positie Het BBV schrijft voor dat we in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing een verplichte basisset van vijf financiële kengetallen moeten opnemen. Naast de kengetallen nemen we een beoordeling op van de onderlinge verhouding van de kengetallen in relatie tot de financiële positie. De kengetallen en de beoordeling geven samen helder inzicht in de financiële positie van de SWO. Daarbij is het ook van belang om inzicht te hebben in de ontwikkeling van de kengetallen over de jaren heen. Voor de SWO gelden de netto schuldquote, de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen, de solvabiliteitsratio en de structurele exploitatieruimte. Het kengetal grondexploitatie en de belastingcapaciteit (woonlasten meerpersoonshuishouden) zijn niet van toepassing voor ons. 1A. Netto schuldquote De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. 1B.
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Voor inzicht in hoeverre sprake is van doorlenen, geven we de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weer (netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen). Zo brengen we in beeld wat het aandeel van de verstrekte leningen is en wat dit betekent voor de schuldenlast. 2. De solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hierbij wordt het eigen vermogen uitgedrukt in een percentage van het balanstotaal. 3. Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting maken we onderscheid tussen structurele en incidentele lasten. Bij incidentele lasten of baten gaat het om eenmalige zaken die zich gedurende maximaal drie jaar voordoen. De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves, gedeeld door de totale baten.