Begeleidende brief gemeenteraad inkomsten en uitgaven sociaal domein augustus 2025 v4

Aan de leden van de Gemeenteraad

Datum: Onderwerp: Ons kenmerk:

oktober 2025 Inkomsten en uitgaven sociaal domein 2024

Geachte heer, mevrouw, Hierbij ontvangt u een memo over de inkomsten en uitgaven binnen het sociaal domein in 2024. Vorig jaar heeft u in juli een memo van ons ontvangen met daarin de inkomsten en uitgaven over het sociaal domein in de periode 20202023. Waarom dit memo De herijking sociaal domein De Wolden had als doel om een evenwicht te realiseren in de inkomsten en uitgaven van het sociaal domein. Met dit memo maken we inzichtelijk hoe de inkomsten en uitgaven van het sociaal domein er in 2024 uitzien op basis van de clusterindeling van het gemeentefonds. Deze memo is een monitoring achteraf en biedt geen meerjarenperspectief. Ook wordt geen vergelijking gemaakt met de, door de gemeenteraad, beschikbare budgetten in de meerjarenbegroting. Conclusie memo Het memo laat zien dat de taken sociaal domein in 2024 zijn uitgevoerd binnen het budget dat daarvoor beschikbaar wordt gesteld vanuit het gemeentefonds. We zien dat het bedrag dat minder wordt uitgegeven daalt van ruim 1 miljoen in 2023 naar bijna 9 ton in 2024. Een aantal jaren is 2026 aangewezen als ravijnjaar voor gemeenten, omdat de inkomsten vanuit het Rijk aanzienlijk zouden afnemen. Onder andere door het uitstellen van het verwerken van de effecten van de hervormingsagenda jeugd in de algemene uitkering, is dit verschoven naar 2028. We zien het verschil in inkomsten en uitgaven kleiner worden.

Inmiddels lopen de tekorten in de jeugdzorg op. Daarom is in de begroting 2026 een bedrag van € 1,2 miljoenen structureel extra opgenomen voor de jeugdzorg om dit tekort te dekken. We Blijven inkomsten en uitgaven monitoren. Achtergrond memo en verhouding tot P&C cyclus Sinds 2015 zijn er verschillende rijkstaken gedecentraliseerd naar gemeenten (Jeugdwet, Wmo, Participatiewet en wet Schuldhulpverlening). Tot 2019 waren de financien voor deze taken geoormerkt binnen het gemeentefonds. Sinds 2019 is dit oormerk verdwenen en is de algemene uitkering aan gemeenten via het gemeentefonds vrij besteedbaar. Gemeenten krijgen deze dan ook als één integraal budget. Het is aan gemeenteraden om een eigen integrale afweging te maken over de benodigde financien voor uitvoering van de taken sociaal domein in de gemeentelijke begroting. ‘Onder de motorkap' bestaat de verdeling echter uit verschillende verdeelmodellen (clusters). Ieder van deze verdeelmodellen hangt samen met een aantal taken, en de kosten die gemeenten voor deze taken maken. De clusterindeling in het gemeentefonds is primair bedoeld als technisch hulpmiddel voor het ontwikkelen en onderhouden van een optimale verdeling van de totale beschikbare middelen over de gemeenten.

Als gemeente bepalen we zelf hoe we de begroting opstellen. Dat doen we op basis van de huidige situatie en de ontwikkelingen zoals we die in de afgelopen jaren hebben gezien, CAO-ontwikkelingen, vaste indexaties die landelijk worden vastgesteld zoals OVA of NEA. Daarnaast worden voorspelmodellen vanuit VNG gebruikt als toets. Op basis van deze informatie hebben we de middelen die volgens het gemeentefonds beschikbaar zijn gesteld voor het sociaal domein bepaald. Door de ontschotting van het gemeentefonds is het reconstrueren van de inkomsten en uitgaven sociaal domein steeds lastiger en om deze reden is dit dan ook de laatste keer dat u als gemeenteraad hierover wordt geïnformeerd. De uitgaven van het sociaal domein hebben we gebaseerd op de werkelijke uitgaven conform de jaarrekening van gemeente De Wolden. In de jaarlijkse begroting van de gemeente gaan we niet uit van wat het gemeentefonds beschikbaar stelt, maar wat we verwachten nodig te hebben voor de uitvoering van het sociaal domein. Wij gaan ervan uit dat wij u hiermee voldoende hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders,

Roelof Pieter Koning gemeentesecretaris

Inge C.J. Nieuwenhuizen burgemeester