B. Recreatieschap-jaarverslag-2022

Jaarverslag 2022 Gemeenschappelijke regeling Recreatieschap Drenthe recreatieschap.nl

Inhoudsopgave Jaarverslag 2022 Recreatieschap Drenthe........................................................................................................................................................................................... 4 Kerngegevens.................................................................................................................................................................................................................. 5 Bericht van het Dagelijks Bestuur...................................................................................................................................................................... 8 A. Voorwoord............................................................................................................................................................................................................. 8 B. Ontwikkelingen op bestuurlijk niveau....................................................................................................................................................... 8 C. Ontwikkelingen 2022........................................................................................................................................................................................ 8 D.

Belang Recreatie en Toerisme...................................................................................................................................................................... 9 E. Uitwerken nieuw beleid...................................................................................................................................................................................11 F. Inzet gemeenten................................................................................................................................................................................................12 G. Afstemming..........................................................................................................................................................................................................12 H. Taken.......................................................................................................................................................................................................................12 I. Aorta........................................................................................................................................................................................................................16 J.

Doelmatigheid en rechtmatigheid............................................................................................................................................................. 17 K. Communicatie....................................................................................................................................................................................................18 L. Resultaat boekjaar............................................................................................................................................................................................19 M. Voorstel tot vaststelling van de jaarrekening.......................................................................................................................................19 Programmaverantwoording..................................................................................................................................................................................20 1. Personeel..............................................................................................................................................................................................................20 2.

Huisvesting...........................................................................................................................................................................................................21 3. Onderhoud............................................................................................................................................................................................................21 4. Overige....................................................................................................................................................................................................................21 5. Bestuur..................................................................................................................................................................................................................22 6. Stimuleringsfonds............................................................................................................................................................................................23 7. Projectverantwoording...................................................................................................................................................................................24 8.

Blik vooruit............................................................................................................................................................................................................31

De Bosbergtoren te Appelscha

Jaarrekening 2022 Balans .............................................................................................................................................................................................................................33 Programmarekening..................................................................................................................................................................................................35 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling..............................................................................................................................36 Inleiding......................................................................................................................................................................................................................36 Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening.....................................................................................................36 Toelichting op de balans........................................................................................................................................................................................40 Toelichting op de

programmarekening..........................................................................................................................................................46 Controleverklaring.....................................................................................................................................................................................................56 1. Controleverklaring van de onafhankelijke accountant................................................................................................................... 57 Verplichte paragrafen..............................................................................................................................................................................................63 Bijlagen............................................................................................................................................................................................................................. 73 1. Bijdrage gemeenten in de exploitatiekosten....................................................................................................................................... 74 2. Bijdrage gemeenten in het stimuleringsfonds Recreatie en Toerisme...................................................................................75 3.

Overzicht materiële vaste activa...............................................................................................................................................................76 4. a. Onderhanden projecten...........................................................................................................................................................................78 b. Toelichting op lopende projecten....................................................................................................................................................... 80 5. Stimuleringsfonds Recreatie en Toerisme............................................................................................................................................84 6. Bestemmingsreserve stimuleringsfonds Recreatie en Toerisme..............................................................................................88 7. WNT-verantwoording 2022..........................................................................................................................................................................89 8. Gebeurtenissen na balansdatum............................................................................................................................................................ 90

2

Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2022

3

Daarom Recreatieschap Drenthe

Kerngegevens

Aantal deelnemende gemeenten Aantal bewegwijzerde fietsroutes Aantal LF (lange afstand) routes Aantal bewegwijzerde wandelroutes Aantal bewegwijzerde MTB routes Fietsknooppuntennetwerk Wandelknooppuntennetwerk Informatiepanelen Geopark-bebording Hunebedbewegwijzering

Samenwerken aan aantrekkelijk recreatief-toeristisch Drenthe en Ooststellingwerf Het Recreatieschap is gespecialiseerd in recreatie en toerisme. Het Recreatieschap adviseert bestuurders, overheden en ondernemers. Daarnaast is zij actief bij conceptontwikkeling, realisatie en exploitatie van projecten en routestructuren. Het Recreatieschap snapt hoe bestuurlijke processen verlopen en beweegt zich proactief binnen de recreatiesector. Zo creëert zij kansen voor haar opdrachtgevers, mogelijkheden voor ondernemers en resultaten voor recreanten en toeristen.

Recreatieschap Drenthe Missie

13 21 (1.650 routebordjes) 2 (850 routebordjes) 22 (10 informatiepanelen met 1.220 routebordjes) 24 (23 informatiepanelen en 2.450 routebordjes) 658 knooppunten en 8.580 routebordjes = 2.640 kilometer 2.150 knooppunten en 23.150 routebordjes 495 125 informatiepanelen en 150 routebordjes 200 routebordjes

Personeelsgegevens (situatie per 31 december 2022) Aantal fte beleidsadvisering 3,3 fte Aantal fte routebureau 5,2 fte Aantal fte ondersteunend 2,3 fte Aantal medewerkers 14 personen

Het Recreatieschap is gespecialiseerd in recreatie en toerisme; we realiseren, voor het algemeen belang, een breed en gevarieerd aanbod aan recreatiemogelijkheden en ondersteunen onze deelnemers. We zijn een gemeenschappelijke regeling van alle Drentse gemeenten en de Friese gemeente Ooststellingwerf. De onderlinge samenwerking is een voorwaarde om tot recreatief-toeristisch beleid te komen. Immers de gebruiker, de toerist en recreant, kent geen (gemeente)grenzen.

13 Deelnemende gemeenten 495 Informatiepanelen

Wat doen wij? Het Recreatieschap richt zich op coördinatie, advisering, plan- en projectontwikkeling, uitvoering en beheer. Om deze doelen te bereiken zet het Recreatieschap in op: • Tevreden deelnemers c.q. opdrachtgevers binnen de GR; • Gezonde, transparante en duurzame bedrijfsvoering; • Gemotiveerde medewerkers; • Integrale aanpak op bovengemeentelijk niveau; • Stimuleren kennisdeling en -ontwikkeling; • Samenwerken en lobbyen vanuit gerichtheid op haalbare resultaten; • Sterk positioneren binnen haar netwerk c.q. haar opdracht. We werken (nauw) samen met veel organisaties, zoals Marketing Drenthe, provincies, HISWA-RECRON Drenthe, KHN afdeling Drenthe, NTFU, ANWB, IVN, Nivon, Wandelnet, Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, Het Drentse Landschap, Fietsplatform, Wielerplatform en vele anderen. Juist deze samenwerking is belangrijk binnen het speelveld van de recreatieftoeristische sector. Het Recreatieschap ontwikkelt, ondersteunt en voert uit in de wetenschap dat recreatie en toerisme van groot belang zijn voor de vitaliteit van Drenthe en Ooststellingwerf. Niet alleen de toerist, maar ook zeker de inwoner is gebaat bij een aantrekkelijk recreatief gebied. Immers, voorzieningen in het gebied zijn vaak beschikbaar dankzij de toerist/ recreant.

N.B.: Voor de leesbaarheid wordt in dit jaarverslag en -rekening gesproken over Drenthe en Drentse ontwikkelingen maar dit betreft ook de gemeente Ooststellingwerf.

4

Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2022

21 bewegwijzerde fietsroutes 1.650 routeborden

1 motorroute

2 Lange afstand fietsroutes

22 bewegwijzerde wandelroutes

850 routeborden

10 informatiepanelen 1.220 routeborden

658 fietsknooppunten 8.580 routeborden 2.640 kilometer

2.150 wandelknooppunt 120 informatiepanelen

Hunebedbewegwijzering

23.150 routeborden

200 routeborden

24 bewegwijzerde MTB routes

23 informatie panelen 2.450 routebordjes

Geopark-bebording

125 informatiepanelen 150 routeborden

Recreatieschap Drenthe

5

Vakantie Bucketlist: ................................................................................

.................................

................................................................................

.................................

................................................................................

.................................

................................................................................

.................................

................................................................................

.................................

Ontwikkelde dagrecreatiekaart

Kijk ook eens op drenthe.nl Voor regionale informatie z.o.z.

6

Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2022

Recreatieschap Drenthe

7

Bericht van het Dagelijks bestuur A. Voorwoord Wij bieden u het jaarverslag en de jaarrekening 2022 van de gemeenschappelijke regeling Recreatieschap Drenthe aan. De jaarrekening is gecontroleerd en voorzien van een goedkeurende controleverklaring van UNP accountants adviseurs te Assen.

B. Ontwikkelingen op bestuurlijk niveau Het Algemeen Bestuur geeft sturing aan de organisatie en komt daarvoor jaarlijks meerdere keren bijeen. Elke gemeente heeft één zetel in het Algemeen Bestuur. In 2022 zijn een deel van de bestuurszetels, a.g.v. de gemeenteraadsverkiezingen, ingevuld door nieuwe bestuurders. Hierdoor is ook de invulling van het Dagelijks Bestuur gewijzigd. Het team van het Recreatieschap werkt continue aan het verbeteren, versterken en de efficiency/doelmatigheid van de organisatie. Zo blijft het Recreatieschap een organisatie die de sector en de deelnemende gemeenten ontzorgt maar bovenal meebeweegt in een sterk veranderende tijd en omgeving. Naast schaalvoordelen leidt de bundeling van krachten regelmatig tot langdurige vruchtbare samenwerkingen.

C. Ontwikkelingen 2022 De afgelopen jaren kenmerken zich door sterke veranderingen. In 2022 konden we gelukkig gaan werken aan afbouw van de benodigde coronamaatregelen. De toeristisch recreatieve ondernemers, beter gezegd de hele samenleving heeft beroep moeten doen op het uithoudingsvermogen. De flexibiliteit werd keer op keer op proef gesteld. In de loop van 2022 konden we gelukkig zeggen dat de maatregelen tot het verleden behoren. Deze periode heeft een aantal ontwikkelingen in gang gezet. Veel mensen hebben de groene ruimte dichtbij huis (her)ontdekt en zoeken daar ontspanning en vermaak. Ieder op zijn of haar eigen manier; je zou kunnen zeggen ‘buiten kom je tot leven’. Hierbij sluiten de netwerken die we hebben ontwikkeld (wandel- en fietsknooppunten) goed aan. Wandelen is inmiddels volkssport nummer 1 en al lang niet meer alleen voor de oudere generaties. Daarbij vullen mensen de periode na hun werkzame leven steeds actiever in. Bewegen is een essentieel onderdeel van een gezonde levensstijl.

8

2020 en het begin van 2021. In de sector wordt ook relatief veel in deeltijd gewerkt. De vrijetijdsarbeidsmarkt is heel beweeglijk. Elk jaar stroomt ruim 30% in, maar ook weer uit. Die flexibiliteit wordt door veel mensen op prijs gesteld; zowel werkgevers als werknemers. Daarnaast wordt de sector gekenmerkt door een hoog aandeel flexibele contracten waarvan het dienstverband werd stopgezet wegens de verplichte sluitingen. De afgelopen periode waren vooral de nadelen dominant. Veel personeel heeft werk gevonden in andere sectoren en is niet teruggekeerd na de versoepelingen (m.n. in de horeca). Bovendien is inmiddels is de arbeidsmarktsituatie sterk veranderd en is er in het algemeen sprake van krapte op de arbeidsmarkt. Een punt van aandacht is al langere tijd het perspectief om je door te ontwikkelen in de recreatiesector (carrièreperspectieven). Ook staat de horeca- en recreatiesector bekend om de vrij lage lonen (Pretwerk, mei 2022). Voor nieuw talent en professioneel personeel is de recreatiesector sterk afhankelijk van de uitstroom uit de diverse vakopleidingen. In het vakblad ‘Recreactie’ van branchevereniging HISWA-RECRON werd daar aandacht aan besteed. De conclusie is alarmerend: ‘De terugloop van het aantal eerstejaars bij recreatieopleidingen is groot.

Er is sprake van bijna een halvering van de nieuwe aanwas.’ Samen met andere overheden, onderwijsinstellingen en ondernemers heeft het Recreatieschap het congres ‘Goed Werkgeverschap’ georganiseerd en staan we nu aan de vooravond van een Noord-Nederlandse versie van het ‘Hospitality Pact’. Het nieuws in 2022 werd helaas gedomineerd door de oorlog in Oekraïne; o.a. onzekerheid en tekorten aan grondstoffen zijn het gevolg. Energieprijzen rijzen de pan uit en we zitten in een periode van hoge inflatie. Mensen hebben minder te besteden en, zoals het nu lijkt, gaan vakantiegangers met name minder ver, korter op vakantie of besteden minder tijdens hun vakantie. Nederlanders hebben vooral ook vakantie gevierd in eigen land. Mede door de ‘Oer’-campagne van Marketing Drenthe is Drenthe gepromoot als provincie waar fantastisch de vrije tijd kan worden doorgebracht. Prachtige gebieden met de mogelijkheid om te recreëren, zowel voor de toeristen als zeker ook de eigen inwoners. Voldoende bewegen heeft meer aandacht gekregen en ook daarvoor is Drenthe bij uitstek geschikt.

D. Belang Recreatie en Toerisme De sector recreatie & toerisme is van grote economische en sociaal maatschappelijke waarde, zowel voor de eigen inwoner als inkomstenbron als voor de recreant als gast. De toerist/recreant betekent voor een aanzienlijke hoeveelheid Drenten een boterham met beleg. De vrijetijdssector draagt bij aan de leefbaarheid van het platteland.

De maatregelen die nodig waren om de coronacrisis te bestrijden, hebben vooral veel invloed gehad op het personeelsbestand in de horeca- en recreatiesector. In de horecasector was de krimp in 2021 relatief het hoogst. In deze sector nam het aantal banen landelijk af met ruim 17.000, een krimp van 3,9 procent (LISA, 2021). Deze daling is grotendeels te verklaren door de verplichte sluiting van horecagelegenheden gedurende grote delen van

De sector zorgt voor veel werkgelegenheid en heeft een positief effect op het welzijn van de inwoners. Om Drenthe nog aantrekkelijker te maken voor inwoners en bezoekers en bestedingen en werkgelegenheid in de sector te vergroten, investeren de provincie en gemeenten in routenetwerken, zichtbaarheid (wat heeft Drenthe te bieden), wandelen en fietsen, (recreatieve) infrastructuur, ondernemerschap en innovatie. Drenthe streeft daarbij naar een toegankelijk landelijk gebied en biedt ruimte voor recreatie.

Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2022

Bericht van het Dagelijks bestuur

9

Voor het maken van ons beleid zijn goede inzichten over toerisme en recreatie belangrijk. Het belang wordt jaarlijks in beeld gebracht via het zgn. Ecorys-rapport dat het Recreatieschap laat uitvoeren. We maken de economische betekenis op gemeentelijk niveau van de vrijetijdseconomie zichtbaar door te kijken naar werkgelegenheid en bestedingen. Omzet In 2021 is de omzet binnen de recreatieftoeristische sector in Drenthe gegroeid naar € 1.013 miljoen (2020: € 873 miljoen). In de Friese gemeente Ooststellingwerf werd € 63 miljoen omzet (2020: 56 miljoen) Ecorys, Monitor Toerisme 2021 gegenereerd (dit is excl. de coronasteun die de sector heeft ontvangen van de overheid). Dagtochten, zoals bestedingen in de dierentuin, bij de TT, bij de Nationale Parken, in de gezellige brinkdorpen ed. zijn verantwoordelijk voor het grootste deel van de omzet, circa 51%. De overige 49% is toe te schrijven aan de verblijfsmarkt (bron: Ecorys ‘Toerisme in Drenthe’, januari 2023). Werkgelegenheid De recreatieve sector draagt substantieel bij aan de provinciale economie. Uit het onderzoek kunnen we aflezen dat zowel de bestedingen (direct en indirect) als de werkgelegenheid die de sector oplevert belangrijk is. Ongeveer 1 op de 13 banen komt voort uit de toeristische bestedingen. Hiermee behoort het tot de top-5 van de sectoren qua werkgelegenheid.

Circa 17.000 werkzame personen zijn actief in de recreatieftoeristische sector. Het gaat hierbij zowel om de directe als de afgeleide werkgelegenheid bij toeristische bedrijven. Te denken valt onder andere aan werkgelegenheid bij verblijfsaccommodaties, attracties en de lokale middenstand en horeca. Ecorys, Monitor Toerisme 2021

Door corona is het drukker geworden in de natuurgebieden, vooral met toeristen die de ‘huisregels’ in deze gebieden nog niet kennen. Ook is het binnenlands toerisme toegenomen. Dat is natuurlijk goed voor de bestedingen en de werkgelegenheid in Drenthe, maar het is ook belangrijk om oog te hebben voor de beleving van onze inwoners.

10

Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2022

E. Uitwerken nieuw beleid Het draagvlak onder de inwoners voor recreatie en toerisme brengen we in beeld door aanvullend onderzoek (Dashboard Impactmodel). De rode draad van de uitkomsten is dat de inwoners van de genoemde gemeenten de aanwezigheid van toerisme in hun directe (woon)omgeving waarderen met een 8 of hoger. Duitsland is het populairste vakantieland onder Nederlanders. Andersom is Nederland het populairste vakantieland onder Duitsers. Niet alleen voor verblijfsrecreatie, maar ook voor dagrecreatie steken veel toeristen de Nederlandse-Duitse grens over. Daarmee draagt het grensoverschrijdend toerisme voor een groot deel bij aan de economie van de grensregio. Op termijn hopen we dat ook kortere vakanties en vakanties buiten de piekperioden doorgebracht gaan worden in Drenthe. Marketing Drenthe richt haar aandacht hierop én ook op de Duitse doelgroep. In 2020 heeft het Recreatieschap, samen met Marketing Drenthe, Provincie Drenthe en de recreatief-toeristische sector een visie ontwikkeld. Dit Perspectief 2030 geeft focus en richting aan het te ontwikkelen beleid, zowel op provinciaal als op gemeentelijk niveau. Deze visie sluit aan op de visie van het NBTC over het perspectief voor de bestemming Nederland. De visie gebruiken we als basis voor beleidsplannen voor de recreatief-toeristische sector.

Het doel is de kracht te benutten van de vrijetijdssector voor bestemming Drenthe, waarbij bezoekers zich verbonden voelen met Drenthe, bedrijven zich kunnen ontwikkelen en bewoners hun trots delen. Belangrijk is het besef dat toerisme ook een middel is om grotere maatschappelijke vraagstukken op te lossen die bijdragen aan het algemeen en gedeeld belang (welzijn en welvaart) van Nederland. De investeringen in onze netwerken (fietsen en wandelen) zijn mooie voorbeelden van investeringen voor zowel de inwoners van Drenthe als de ‘gasten’ van Drenthe.

Bericht van het Dagelijks bestuur

11

F. Inzet gemeenten Het economische belang van toerisme voor de Drentse economie in het algemeen en voor de eigen inwoners in het bijzonder vraagt een actief beleid van de gemeenten. Het behoud c.q. zorgen voor groei van de toeristische bedrijvigheid gaat niet vanzelf. Zeker na de Covid-19 periode is het nog belangrijker dat gemeenten met nadruk een actief economisch beleid voeren ten aanzien van de recreatief-toeristische sector om daarmee de werkgelegenheid en de vitaliteit van de regionale economie te waarborgen en een steuntje in de rug te geven. Het is en blijft van belang dat de politiek sterk blijft focussen op recreatie en toerisme in de provincie Drenthe en de gemeente Ooststellingwerf en vooral, waar dat kan, de samenwerking opzoekt. Publieke investeringen die het toerisme stimuleren, zullen noodzakelijk zijn en blijven om de vitaliteit van de sector te behouden. Belangrijk is ook om te noemen de inzet van de provincie Drenthe; zij ontwikkelt en stimuleert recreatieftoeristische ontwikkelingen welke gekoppeld kunnen worden aan de initiatieven van de gemeenten.

Op veel verschillende terreinen en in veel organisaties wordt beleid ontwikkeld. Het Recreatieschap heeft als taak om coördinatie in het ontwikkelen hiervan na te jagen. Zij zoekt de verbinding tussen de recreatief-toeristische beleidsplannen van de gemeenten. Ook wordt actief meegedacht met gebiedsontwikkelingsplannen. Uiteraard is er ook aandacht voor de afstemming tussen provinciaal en gemeentelijk beleid en beleid en ontwikkelingen van derden, zoals natuurbeschermingsorganisaties, Gastvrij Drenthe, HISWA-RECRON, KHN, Koloniën van Weldadigheid en De Hondsrug UNESCO Global Geopark. Het Recreatieschap zoekt daarbij de verbinding. Ook de afstemming van grensoverschrijdende beleidsplannen hoort hierbij met Emsland Touristik, Grafschaft Bentheim en de buurprovincies Groningen, Fryslân en Overijssel. Het Recreatieschap treedt adviserend op richting de gemeenten. Naast algemene adviezen en onderzoeken (Ecorys, Dashboard Impact Toerisme) voor alle gemeenten worden ook individuele gemeenten, natuurbeschermingsorganisatie en ondernemers geadviseerd. De communicatie, verspreiding van kennis en de verbinding binnen de sector is van belang. Hiervoor heeft het Recreatieschap een aantal instrumenten ontwikkeld, zoals het jaarlijkse Recreatiecongres, periodieke nieuwsbrieven en de eigen website van het Recreatieschap (www.recreatieschap.nl).

Routebureau

G. Afstemming De basis voor effectief beleid stoelt op afstemming en samenwerking. Via het Recreatieschap kunnen gemeenten hun recreatief-toeristisch beleid op elkaar afstemmen, vooral daar waar het gemeentegrensoverschrijdende activiteiten betreft. Ook de samenwerking met de diverse andere spelers binnen het werkveld, met name de ondernemers, is de basis voor effectief beleid. Via het Recreatieschap kunnen gemeenten (bestuurlijk en ambtelijk) actief en adequaat inspelen op de wensen en behoeften van de sector en daardoor het sociaal-economische belang versterken.

H. Taken Het Recreatieschap is een beleidsvormende en uitvoerende schakel binnen de ontwikkeling van recreatie en toerisme. De kerntaken van het Recreatieschap zijn:

Beleidsontwikkeling en -ondersteuning Het Recreatieschap behartigt de belangen van de Drentse gemeenten en de Friese gemeente Ooststellingwerf op het gebied van recreatie en toerisme. Hiertoe wordt door de bestuursleden, de directeur en de medewerkers in een groot aantal organisaties, werkgroepen, stuurgroepen en andere overlegplatforms, geparticipeerd. Indien noodzakelijk en gewenst wordt beleid ontwikkeld. Zo hebben we meegedacht bij de ontwikkeling van diverse Omgevingsvisies (Ooststellingwerf en De Wolden), Visie op de fysieke leefomgeving (Meppel), gemeentelijke recreatievisies (Emmen, Aa en Hunze, Assen en Coevorden), visie op informatievoorziening etc.

12

Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2022

Het routebureau van het Recreatieschap ontwikkelt, beheert en onderhoudt bewegwijzerde routes en routenetwerken op het gebied van wandelen en fietsen zodat de recreant actief kan genieten van Drenthe en Ooststellingwerf. Daarnaast ondersteunen we gebruikersgroepen in het onderhouden van MTB en hippische routes. De behoefte aan kwalitatief goede recreatieve netwerken is groot. Men wil graag in de eigen omgeving recreëren en zo voldoen aan de behoefte om er op uit te trekken. Zowel inwoners als gasten maken volop gebruik van de routestructuren. Het onderhoud van het Fietsknooppuntennetwerk wordt uitgevoerd door het routebureau. Via het ‘doelgroepenbeleid’ van de gemeente Ooststellingwerf is een medewerker aangetrokken om, in een prikkelarme omgeving, mee te werken aan het instandhouden van het fietsknooppuntennetwerk. In 2022 hebben we volop gewerkt aan het verder uitrollen van het wandelnetwerk; dit is mogelijk door de goede samenwerking met inwoners, dorpsbelangen, terrein beherende organisaties (TBO’s), agrariërs en andere grondeigenaren die met veel enthousiasme mee hebben gewerkt om de netwerken tot stand te brengen. De Provincie heeft besloten om 50% van de kosten van het wandelknooppuntennetwerk te financieren. Deze financiële bijdrage maakt het mogelijk om het wandelknooppuntennetwerk versneld over alle gemeenten in Drenthe uit te rollen.

Het jaar 2022 heeft vooral in het teken gestaan van zowel het verkrijgen van toestemming van de vele grondeigenaren als van de aanbestedingsprocedure voor het bestek en het aanleggen van het netwerk. We werken eraan om begin 2024 geheel Drenthe te hebben voorzien van het wandelnetwerk.

Bericht van het Dagelijks bestuur

13

Met het doel om een provincie dekkend netwerk te realiseren, groeit het wandelnetwerk in Drenthe en neemt de populariteit en het gebruik ervan toe. De netwerken maken het voor de wandelaar op een eenvoudige wijze mogelijk zelf een kortere of langere wandelroute op maat samen te stellen. Het netwerk leidt de wandelaar bovendien langs de minder bekende, maar schitterende plekjes van Drenthe en Ooststellingwerf.

Projectontwikkeling en beheer stimuleringsfonds

Naast het ontwikkelen en realiseren van routestructuren is het routebureau ook een vraagbaak voor initiatieven in het gebied. Daardoor kunnen we zorgen voor afstemming in het soort bewegwijzering en waar mogelijk bebording combineren (verschillende aanduidingen op eenzelfde drager). Zo hebben we geadviseerd bij projecten als Van Gogh fiets- en wandelroutes, WMD-themaroutes, TT-(wandel)route, Liberation Route en het Drenthepad.

Projectontwikkeling Op verzoek van de gemeenten initieert, stimuleert en/of administreert het Recreatieschap projecten die tot doel hebben de recreatieve sector in Drenthe te versterken. Alle projecten waarbij het Recreatieschap op enige wijze betrokken is, hebben een stevige relatie met recreatie en toerisme, bijvoorbeeld het ontwikkelen en onderhouden van fiets-, wandel-, MTB- en hippische netwerken alsook themaroutes, zowel fysiek met bebording als digitaal. Ook projecten ter versterking van de sector zoals Vitale Vakantieparken en het Recreatie Expert Team zijn onderdeel van onze portfolio (voor verder uitleg zie onderdeel Projectverantwoording).

Een deel van de vrijwilligers tijdens een vrijwilligersbijeenkomst

Vrijwilligers Routenetwerken zijn fijnmazig aangelegd. De aangebrachte bewegwijzering wordt tweemaal per jaar gecontroleerd, schoongemaakt en indien nodig hersteld. Het behouden en versterken van de routenetwerken vraagt continue aandacht. Het wandelnetwerk wordt, onder regie van het Recreatieschap, met behulp van een poule van ruim 80 vrijwilligers gecontroleerd en onderhouden. Door hun inzet kunnen we de wandelnetwerken kwalitatief goed op peil houden. Het wandelnetwerk is een ‘levend’ netwerk en vraagt continue aanpassingen, zowel in het veld als digitaal.

Het werkveld van het routebureau bestaat uit: • Bewegwijzerde wandel- en fietsroutes; • Fietsknooppuntennetwerk; • Wandelknooppuntennetwerk; • Onderhoud en beheer van vier toiletvoorzieningen voor de recreatievaart bij Havelte, Rogat, Echten en Hoogersmilde. Bij deze toiletvoorzieningen zijn informatiepanelen en verhalenpalen rond de cultuurhistorie van de Drentse Hoofdvaart en de Hoogeveense Vaart geplaatst. Verder doet het Recreatieschap een bijdrage in de kosten van een toiletvoorziening in Appelscha; • Hippische en MTB routes. Het Recreatieschap werkt samen met de Stichting Paardenroutes Drenthe en het Wielerplatform Drenthe; het onderhoud en beheer van de routes wordt via gebruikersgroepen uitgevoerd. Alle routes en netwerken worden digitaal aangeboden via diverse mediakanalen.

14

Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2022

Beheer stimuleringsfonds Ontstaan Sinds 1998 heeft het Recreatieschap een fonds voor recreatie en toerisme, ook wel het stimuleringsfonds genoemd (dit is ook opgenomen in de gemeenschappelijke regeling). Jaarlijks stellen de deelnemende gemeenten een bedrag voor dit fonds beschikbaar gebaseerd op een vaste bijdrage en een bedrag in samenhang met de toeristische overnachtingen. Ongeveer 3% van de toeristenbelasting wordt zo via het Recreatieschap direct weer ingezet ter stimulering van de sector. De omvang van het fonds fluctueert daardoor. In 2022 was het fonds € 311.582,- groot. Doelstelling De doelstelling van het fonds is het op een doelmatige, effectieve en efficiënte wijze zorgdragen voor vernieuwing en stimulering van recreatie en toerisme in Drenthe in brede zin. Projecten die in aanmerking komen voor ondersteuning zijn bij voorkeur gemeentegrens overschrijdend qua impact. Met een toezegging van een bijdrage uit het fonds kunnen op snelle wijze andere subsidiegelden worden verkregen. Zo kan snel worden ingespeeld op wensen vanuit overheden en bedrijfsleven. Projecten die niet of slechts met veel moeite zouden zijn gerealiseerd, zijn door inzet van het fonds toch uitvoerbaar gebleken. De opzet was dan ook in de afgelopen jaren zeer succesvol. De fondsmiddelen zorgen voor een grote multiplier in relatie tot de inzet van andere (subsidie)middelen.

Inzet In de afgelopen periode van 5 jaar (2018 - 2022) is via de inzet van het stimuleringsfonds een investering in het Drentse/ Ooststellingwerfse recreatief-toeristisch product van circa € 11.800.000,- gerealiseerd. Met een bijdrage van € 1,- vanuit het stimuleringsfonds werd € 4,- aan mede-investeringen uitgelokt in 2022; een multipliereffect van 4.

Bericht van het Dagelijks bestuur

15

I. Aorta

J. Doelmatigheid en rechtmatigheid

Het Recreatieschap organiseert periodiek (ongeveer één keer in de zes weken) overleg tussen de recreatief-toeristische beleidsadviseurs van de Drentse gemeenten en de Friese gemeente Ooststellingwerf. Dit Algemeen Overleg Recreatie en Toerisme Ambtenaren (AORTA) staat onder voorzitterschap van het Recreatieschap. Tijdens dit overleg delen de beleidsadviseurs hun kennis en ervaringen met elkaar. Regelmatig worden sprekers uitgenodigd voor het toelichten van onderwerpen. Onderlinge kennisuitwisseling blijkt inspirerend en effectief.

De aard en omvang van het Recreatieschap laten drie kenmerken zien: • Kleinschaligheid; • Effectiviteit; • Intensiviteit (veel projecten).

Naar gelang de actualiteit worden, vanuit het AORTA, soms kleinere werkgroepen gevormd voor het werken aan adviezen voor gemeenten. Daarnaast worden in het overleg de plannen en projecten van het Recreatieschap getoetst en waar nodig de ambtenaren van gemeenten hierbij betrokken. Regelmatig spelen dezelfde dossiers bij meerdere gemeenten. Het blijkt dan effectief onderling ervaringen uit te wisselen. Het Recreatieschap organiseert ook cursussen voor de leden van het AORTA. Op deze wijze versterkt het Recreatieschap de kennisontwikkeling van de beleidsadviseurs binnen de gemeenten.

Doelmatigheid Het Recreatieschap werkt voortdurend aan de verbetering van de bedrijfsvoering en de administratieve opzet, waarbij mede de aanbevelingen van de accountant worden betrokken. Nieuwe ontwikkelingen, verdergaande digitalisering e.d. worden gesignaleerd en waar mogelijk doorgevoerd. De invordering van rekeningen, het verrichten van betalingen en het zorgen voor tijdige en juiste bevoorschotting van subsidiemiddelen heeft ook in het afgelopen jaar aandacht gehad.

Rechtmatigheid In het kader van de rechtmatigheidscontrole en het speelveld waarbinnen het Recreatieschap zich beweegt, zijn volgens de van toepassing zijnde interne en externe regelgeving de volgende zaken onder de aandacht: • • • • • • • • • • • •

• • • • • • • •

16

Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2022

Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV), inclusief notities van de commissie BBV; Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO); Wet Gemeenschappelijke Regelingen; Gemeenschappelijke Regeling Recreatieschap Drenthe; Regeling schatkistbankieren decentrale overheden; Verordening op de uitgangspunten voor het financieel beleid, voor het financieel beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie van het Recreatieschap; Verordening op de controle van het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van het Recreatieschap; Rechtspositionele regelingen personeel en regelgeving belastingwetgeving; Regelgeving BTW; Wet Fido en treasurystatuut; Regelgeving Europees aanbesteden en staatssteun; Regelingen betreffende projectfinanciering (subsidievoorwaarden provincie Drenthe, Samenwerkingsverband Noord-Nederland, Interreg programma en dergelijke); Gemeentewet; Directiestatuut; Ambtenarenwet; Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semi publieke sector (WNT); Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (WNRA); CAO Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties (SGO); Kadernota rechtmatigheid; Regeling vaststelling wijze waarop kengetallen worden vastgesteld en opgenomen in begroting en jaarverslag provincies en gemeenten.

Bericht van het Dagelijks bestuur

17

K. Communicatie

L. Resultaat boekjaar

Belangrijk is goede informatie-uitwisseling met onze opdrachtgevers en andere belanghebbenden. Het Recreatieschap heeft een goede naamsbekendheid. Bij de toeristen en inwoners van Drenthe en de gemeente Ooststellingwerf is het Recreatieschap minder direct in beeld.

Het boekjaar 2022 wordt afgesloten met een positief resultaat van € 11.267,=

Communicatie verloopt via verschillende mediakanalen, onder andere: website, Twitter, Facebook, Instagram en LinkedIn. Hierop is informatie te vinden over de organisatie, de lopende en afgeronde projecten, kennisbijeenkomsten en actuele rapporten en verslagen van de vergaderingen van het Algemeen Bestuur. Ook via persberichten worden nieuwe ontwikkelingen onder de aandacht gebracht.

M. Voorstel tot vaststelling van de jaarrekening Onder verwijzing naar het vorenstaande stelt het Dagelijks Bestuur u voor: a. Over te gaan tot vaststelling van de jaarrekening van het Recreatieschap 2022; b. Het resultaat over 2022 te weten € 11.267,= als volgt te bestemmen: - € 11.267,= ten gunste te brengen van de algemene reserve.

Netwerken/samenwerken Het Recreatieschap heeft namens de gemeenten een spilfunctie binnen het recreatieftoeristisch werkveld. Met vele organisaties zoekt zij de verbinding vanuit de gedachte ‘koppelkansen moeten we benutten’. Zo werkt het Recreatieschap onder andere intensief samen met: • Provincie Drenthe binnen het project Vitale Vakantieparken Drenthe, ontwikkeling toeristisch-recreatieve (infra)netwerken, visieontwikkeling (MTB- en Wandelvisie, hippische recreatie, Wandelplatform, Koppelkansen N34, Fietspad van de Toekomst), Perspectief op Bestemming Drenthe 2030 en vele andere projecten. • Marketing Drenthe. Het gezamenlijke doel is de marketing van en de informatievoorziening over Drenthe effectiever op elkaar af te stemmen. Hierbij gaat het ook om het bevorderen van de samenwerking binnen de verschillende regio’s op het gebied van marketing. Vanaf 2021 zijn we gezamenlijk gehuisvest hetgeen de samenwerking en afstemming versterkt. Samen ontwikkelen we de ‘Drenthe gids’ en waar het Recreatieschap eigenaar is van de database achter ‘Drenthe.nl’ zorgt Marketing Drenthe voor het up-to -date houden van de database. • Diverse ondernemersorganisaties binnen projecten met als doel de sector te versterken; die mede door het Recreatieschap zijn geïnitieerd. • Natuurorganisaties om binnen het palet van ‘beschermen, beleven en benutten’ een goede balans te vinden.

Met als doel de toegankelijkheid van de natuurgebieden te borgen en daar waar mogelijk de recreatieftoeristische voorzieningen op een kwalitatief hoog peil te houden.

18

Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2022

Bericht van het Dagelijks bestuur

19

Programmaverantwoording

Het Recreatieschap, samen met Marketing Drenthe en Vitale Vakantieparken Drenthe een kantoorruimte in Dwingeloo. Voor de opslag van de materialen (bebording, bevestigingsmaterialen e.d.) wordt daarnaast een opslagruimte gebruikt op het industrieterrein van Dwingeloo.

3. Onderhoud

1. Personeel Deskundig personeel dat werkt vanuit betrokkenheid is onmisbaar bij het uitvoeren van de taken van het Recreatieschap. Hun kennis en inzet is essentieel; medewerkers die de thema’s kennen die spelen bij de opdrachtgevers van het Recreatieschap. Binnen het Recreatieschap zijn verschillende disciplines aanwezig; beleidsadvisering (2,3 fte), routebureau (5,2 fte), ondersteuning bedrijfsvoering (2,3 fte) en directie (1 fte). De bezetting van het routebureau is tijdelijk met 1,6 fte uitgebreid (inhuur voor de aanleg van de wandelknooppuntennetwerken). Binnen de organisatie bieden we ook plaats aan een collega vanuit het doelgroepenbeleid van gemeenten. Jaarlijks worden functionerings- en beoordelingsgesprekken gehouden met de medewerkers. Wederzijdse verwachtingen worden uitgesproken met als doel de dienstverlening van het Recreatieschap continue te laten aansluiten bij de vraag van de gemeenten. En gemotiveerde en enthousiaste medewerkers binnen de organisatie werkzaam te laten zijn. Het hybride werken (deels thuis en deels op kantoor) vergt passende oplossingen op het gebied van ICT, kantoor- en werkplekinrichting en vergoedingsregelingen voor reis- en thuiswerkkosten. Ons kantoor biedt verschillende ruimtes voor verschillende functies, zoals samenwerken, overleggen, geconcentreerd werken, bellen en digitaal vergaderen.

In 2022 is, vanuit afspraken binnen de CAO WSGO, het salaris verhoogd met 2,4% per 1 april 2022. Daarnaast kregen alle medewerkers die op 1 december 2022 een arbeidsovereenkomst hadden op grond van de Cao SGO een eenmalige uitkering van € 375 of € 750, afhankelijk van het inkomen. Deze verhogingen zijn binnen de begroting opgevangen. In 2022 heeft 1 medewerker van het Recreatieschap, aanvullend op haar Recreatieschap taken, middels een detacheringscontract voor acht maanden ondersteuning geboden aan de gemeenten De Wolden en Hoogeveen.

20

2. Huisvesting

Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2022

Het Recreatieschap initieert ieder jaar diverse projecten. De gerealiseerde eindproducten gaan vaak over in eigendom naar de grondeigenaar. Een aantal eindproducten (themaroutes) blijft echter in onderhoud van het Recreatieschap. Het onderhoudsbudget van het Recreatieschap is niet groot. Hierdoor dient het Recreatieschap alert te zijn als zij nieuwe producten ontwikkelt waar onderhoud aan verbonden is. Daarom vraagt het Recreatieschap bij de opstart van een nieuw project, bijv. het wandelknooppuntennetwerk, structureel financiële middelen vrij te maken voor het jaarlijkse onderhoud. Hiermee wil zij voorkomen dat nieuwe producten na enkele jaren te maken krijgen met achterstallig onderhoud en blijven de netwerken volledig en toekomstbestendig.

4. Overige Toeristische informatievoorziening

Het Recreatieschap ontwikkelt samen met de TIP-organisaties in Drenthe producten die de kwaliteit van de informatievoorziening op een hoger plan brengt. Zo ontwikkelt en financiert het Recreatieschap cursussen voor TIP-medewerkers op bijvoorbeeld het gebied van Gastheerschap of Drenthe-kennis. Ook de ontwikkeling van een dagrecreatieve kaart, doorontwikkeling van de routemodule binnen Drenthe.nl en het up-to-date houden van de database van Drenthe.nl zijn opgepakt.

Bestuursexcursie 2022 ‘Rondje Drenthe’

Het delen van ontwikkelingen in de sector, ter inspiratie en vergroting van kennis, is één van de aandachtspunten van het Recreatieschap. Zo organiseren we jaarlijks een bestuursexcursie. Aan de excursie nemen ambtenaren, raadsleden en wethouders deel. De excursie van 2022 richtte zich op ontwikkelingen binnen de provincie Drenthe. In 2022 zijn er nieuwe raden geïnstalleerd; vaak een goed moment om eerst goed de lopende initiatieven in eigen provincie op het netvlies te krijgen.

Recreatiecongres

In 2022 hebben we, voor het eerst tijdens het bestaan van het Recreatieschap, tweemaal het recreatiecongres georganiseerd. Als gevolg van de corona-maatregelen is het congres van 2021 uitgesteld naar 19 mei 2022. Deze had als thema “Licht op Drenthe” en vond plaats in het Atlastheater in Emmen; centraal stond de vraag hoe we omgaan met kansen in de toekomst. Het (reguliere) recreatiecongres stond gepland voor 1 december, dit congres had als thema “omdenken en verandering”. In vakantiepark Westerbergen nam Jan Rotmans ons mee in zijn visie over transitie. En met de Omdenkshow werden we gestimuleerd om te denken in mogelijkheden i.p.v. denken in problemen. Beide dagen waren succesvol en goed voor de onderlinge contacten, inspiratie en het opdoen van ideeën.

Programmaverantwoording

21

5. Bestuur Het Algemeen Bestuur van het Recreatieschap wordt gevormd door bestuursleden die worden aangewezen door de colleges van de deelnemende gemeenten (13). Daarnaast is er een Dagelijks Bestuur dat wordt verkozen uit het Algemeen Bestuur. De bestuurders krijgen geen vergoeding voor hun inzet in de betreffende besturen. Op 16 maart 2022 vonden de verkiezingen plaats van de gemeenteraden. Na de verkiezingen en de formatie zijn ook nieuwe bestuurders beschikbaar gekomen voor onze besturen. De invulling van ons Dagelijks Bestuur is vervuld door het doorlopen van de stemmingsprocedure. Het Dagelijks Bestuur werd tot 16 maart 2022 gevormd door: • Voorzitter: de heer R.E. Kleine (wethouder gemeente Emmen); • Penningmeester: de heer J. Westendorp (wethouder gemeente Noordenveld); • Mevrouw G. Hempen-Prent (wethouder gemeente De Wolden); • De heer J. Batelaan (gemeente Midden-Drenthe); • De heer D.B. Dijkstra (directeur Recreatieschap Drenthe). Sinds de vergadering van het Algemeen Bestuur op 7 juli 2022 wordt, middels een stemprocedure, het Dagelijks Bestuur gevormd door: • Voorzitter: de heer B. Luinge (wethouder gemeente Aa en Hunze); • Penningmeester: de heer J. Westendorp (wethouder gemeente Hoogeveen); • Mevrouw G. Hempen-Prent (wethouder gemeente De Wolden); • De heer J. Darwinkel (wethouder gemeente Noordenveld); • De heer D.B. Dijkstra (directeur Recreatieschap Drenthe).

Het Dagelijks Bestuur bereidt de vergaderingen voor van het Algemeen Bestuur en vertegenwoordigt het Recreatieschap naar buiten toe en regelt spoedeisende en wettelijke zaken. Het Algemeen Bestuur werd tot 16 maart gevormd door: • De heer R.E. Kleine (voorzitter/ wethouder gemeente Emmen); • De heer J. Westendorp (wethouder gemeente Noordenveld); • Mevrouw G. Hempen-Prent (wethouder gemeente De Wolden); • De heer J. Batelaan (wethouder gemeente Midden-Drenthe); • De heer S. Stegen (wethouder gemeente Coevorden; • De heer J. Zwiers (wethouder gemeente Hoogeveen); • De heer B. Luinge (wethouder gemeente Aa en Hunze); • De heer B. Bergsma (wethouder gemeente Assen); • Mevrouw N. Houwing (wethouder gemeente Borger-Odoorn); • De heer R. van Ulzen (wethouder gemeente Meppel); • Mevrouw M. Jager-Wöltgens (wethouder gemeente Ooststellingwerf); • De heer R. Kraaijenbrink (wethouder gemeente Tynaarlo); • De heer J. de Haas (wethouder gemeente Westerveld); • De heer D.B. Dijkstra (directeur Recreatieschap Drenthe). Sinds de gemeenteraadsverkiezingen 2022 hebben zitting in het Algemeen Bestuur: • De heer B. Luinge (voorzitter/ wethouder gemeente Aa en Hunze); • De heer J. Westendorp (wethouder gemeente Hoogeveen); • Mevrouw G. Hempen-Prent (wethouder gemeente De Wolden); • De heer J. Darwinkel (wethouder gemeente Noordenveld); • De heer J. Schipper (wethouder gemeente Midden-Drenthe);

22

Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2022

• • • • • • • •

Mevrouw B. Meppelink (wethouder gemeente Coevorden); De heer M. Rasker (wethouder gemeente Assen); De heer J. Hartsuiker (wethouder gemeente Borger-Odoorn); De heer R. van Ulzen (wethouder gemeente Meppel); De heer J. van Weperen (wethouder gemeente Ooststellingwerf); De heer H. de Graaf (wethouder gemeente Tynaarlo); De heer J.T. Boonstra (wethouder gemeente Westerveld); De heer D.B. Dijkstra (directeur Recreatieschap Drenthe).

6. Stimuleringsfonds De bijdragen van de deelnemende gemeenten aan het stimuleringsfonds bedroegen in totaliteit in 2022 € 311.582,-. Mede dankzij het fonds is in 2022 een investeringsvolume van € 4.905.494,- gerealiseerd. Voor een compleet projectenoverzicht van het stimuleringsfonds over het jaar 2022 verwijzen wij u naar bijlage 5. Jaarlijks worden de bijdragen van de deelnemende gemeenten ontvangen. Gedurende het jaar worden projectvoorstellen ontvangen van derden. Na zorgvuldige afweging worden toezeggingen gedaan aan verschillende initiatieven. Veelal vindt uitbetaling van de toegezegde bijdrage gedurende c.q. na afronding van de projecten plaats. De nog niet uitbetaalde toezeggingen worden aangehouden in de bestemmingsreserve stimuleringsfonds Recreatie en Toerisme.

Programmaverantwoording

23

7. Projectverantwoording In 2022 heeft het Recreatieschap een groot aantal projecten gecoördineerd of heeft in projecten van derden geparticipeerd. Naast een uitvoerende rol heeft zij zowel een financiële als actief participerende rol. Hieronder vindt u een overzicht van de projecten die in 2022 zijn uitgevoerd.

Projecten onder coördinatie van het Recreatieschap Project Duurzaam toerisme Drents-Friese Grenssteek 2021-2023 Het Recreatieschap is bezig met de uitvoer van het project Duurzaam Toerisme in de Drents-Friese grensstreek. De studie naar bezoekersstromen in de Drents-Friese grensstreek loopt en geeft inzicht in aantallen bezoekers in het gebied en de spreiding ervan. Door middel van het afnemen van enquêtes wordt de beleving van de bezoeker in beeld gebracht. Onderzoeksbureau Ginder voert dit uit. Aan de hand van deze aanbevelingen (welke naar verwachting begin 2023 worden opgeleverd) zal vervolgens gewerkt worden aan het opstellen van een investeeren beheerplan. Penvoerder en trekker van dit project is Stichting Cultuurtoerisme Drenthe waarbij door Recreatieschap wordt gestuurd op de inhoud. Het project wordt bekostigd met subsidiebijdragen vanuit het Rijk (Ministerie LNV) en de provincie om te werken aan de invulling van de Standaard voor Nationale Parken Nieuwe Stijl. Project Regionaal Landschap Gewerkt is aan onder meer de verbetering van de bewegwijzering naar de diverse natuurgebieden/nationale parken, de informatiepunten, toeristische dagattracties en parkeerplaatsen. Het Recreatieschap heeft gebiedsborden geplaatst. Als laatste onderdeel wordt nog gewerkt aan routebewegwijzering rond het Holtingerveld.

Project Duurzaam toerisme Nationaal Park Drentsche Aa 2021-2023 Hoe kunnen we toerisme (en recreatie) duurzaam ontwikkelen? Dit vraagstuk werken we uit in Nationaal Park Drentsche Aa, op verzoek van het Overlegorgaan. Duurzaam toerisme betekent een vorm van toerisme die bezoekers een hoogwaardige en betekenisvolle beleving levert, bijdraagt aan behoud en bescherming van de natuur- en cultuurwaarden, de lokale gemeenschap ondersteunt, bijdraagt aan de kwaliteit van leven en de lokale economie. Hiertoe hebben we het afgelopen jaar sessies met stakeholders georganiseerd waarbij de interesses en natuurbeleving van de belangrijkste doelgroepen van de Drentsche Aa nader zijn verkend. En hoe daar per doelgroep zo goed mogelijk op in te spelen met het recreatief aanbod, bezoekersmanagement en marketingcommunicatie, rekening houdend met de waarden en leefbaarheid in het gebied. In 2023 leveren we aan het Overlegorgaan een advies op over deze onderwerpen.

24

Project Buitensportfonds Dit fonds heeft tot doel recreatief-toeristische routes, die door vrijwilligers worden onderhouden, op een kwalitatief goed basisniveau te houden. Het buitensportfonds ondersteunt (financieel) verenigingen en stichtingen die fiets-, wandel-, MTB- of hippische routes in beheer hebben en het onderhoud door vrijwilligers laten verrichten. Inmiddels weten de MTB- en hippische organisaties dit fonds goed te vinden. Project Vitale Vakantieparken Dit project is bedoeld om vakantieparken en campings in Drenthe, die er op dit moment recreatief en economisch gezien minder goed voorstaan, te ondersteunen om weer recreatief en economisch gezond (aantrekkelijk) te worden. Die ondersteuning is er ook voor vakantieparken en campings die er goed voor staan; zij worden de mogelijkheid geboden zich verder door te ontwikkelen (excelleren). Daarnaast worden parkeigenaren en/of verenigingen van eigenaren van terreinen zonder recreatieve mogelijkheden en kansen voor de toekomst begeleid naar een passende andere bestemming (transformeren). Voorlichting en nieuwe informatie wordt ook via webinars aangeboden. Het Recreatieschap is als grondlegger zowel financieel, bestuurlijk (2 bestuurders in de stuurgroep) als ambtelijk betrokken bij dit belangrijke project voor de toekomst van de sector in Drenthe.

Het Recreatieschap richt zich, vanuit haar kennis en kunde met name op het spoor ‘Excelleren’.

Advies na tussenevaluatie: ‘En nu doorpakken!’

In 2022 heeft een tussentijdse evaluatie plaatsgevonden waarbij de conclusie was dat de koers weliswaar goed is, maar dat met enkele aanpassingen het programma nóg slagvaardiger gemaakt kan worden. Een nieuwe lijn is ontwikkeld, ‘Drentse Uitblinkers’. Deze lijn voorzien in maatwerk voor ondernemers met vernieuwingsplannen die niet konden voldoen aan de Excelleren-norm. Project Ontwikkeling wandelknooppuntennetwerk Drenthe en project wandelknooppunten onderhoud Het Recreatieschap is al een aantal jaren bezig met het ontwikkelen en plaatsen van het wandelknooppuntensysteem in haar deelnemende gemeenten. Via de Stichting Wandelnet weten we uit onderzoek dat wandelen de laatste jaren steeds populairder is geworden. Vandaag de dag zijn er namelijk maar liefst 11 miljoen Nederlanders die regelmatig voor hun plezier wandelen (ongeveer 65% van de bevolking). In Drenthe wordt de ontwikkeling van dit netwerk per gemeente opgepakt, deels mogelijk gemaakt door subsidie van de Provincie Drenthe. Het wandelnetwerk geeft wandelaars een optimale vrijheid om via bewegwijzerde routes te wandelen. Een ieder kan hierdoor zelf eenvoudig zijn route bepalen en, indien gewenst, tijdens de wandeling de route verlengen of inkorten. Het Recreatieschap heeft de regie op de realisatie van het wandelknooppuntennetwerk (ontwikkeling tracé, regelen vergunningen, plaatsen bebording en financiële afwikkeling).

De ontwikkeling van een wandelknooppuntennetwerk vergt veel tijd. In de voorbereiding is namelijk veel overleg nodig zodat, met medewerking van verschillende (ook particuliere) eigenaren, de mooiste tracés gekozen kunnen worden. De aanleg vindt in nauw overleg plaats met lokaal georganiseerde groepen zoals dorpsbelangenverenigingen. De aanleg vindt gefaseerd plaats. De netwerken in de gemeenten De Wolden, Coevorden, Ooststellingwerf en Borger-Odoorn zijn helemaal afgerond. In Westerveld, Midden-Drenthe, Meppel, Noordenveld en Emmen is een deel afgerond.

Ook hier is Stichting Cultuurtoerisme Drenthe penvoerder en trekker waarbij door Recreatieschap wordt gestuurd op de inhoud, ondersteund door adviesbureau Sweco. Het project wordt bekostigd met subsidiebijdragen vanuit het Rijk (Ministerie LNV) en de provincie om te werken aan de invulling van de Standaard voor Nationale Parken Nieuwe Stijl.

Na de zomer 2021 is bekend gemaakt dat Provincie Drenthe het wandelaanbod extra wil stimuleren. Het subsidiepercentage dat wordt toegekend is verhoogd naar 50% (voorheen 33%). Hierdoor is het mogelijk om met extra vaart geheel Drenthe te voorzien van dit gebruikersvriendelijke netwerk. Alle Drentse gemeenten hebben het besluit genomen om nu versneld het netwerk over heel Drenthe uit te rollen. Begin 2024 zal het wandelnetwerk aanwezig zijn in de gehele provincie. Voor de uitvoering van een deel van het project (opnemen bestek en leveren en plaatsen van bebording) is een externe partij aangehaakt. Deze partij is aangetrokken middels het doorlopen van een Europese openbare aanbesteding.

Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2022

Programmaverantwoording

25

Ontwikkeling en onderhoud wandelknooppuntennetwerk Drenthe. Aantal kilometers gerealiseerd.

Tynaarlo 348 km

Totaal netwerk: 5.777 km Het netwerk is dubbelzijdig aangelegd, dus in twee richtingen te gebruiken.

Noordenveld 375 km

Assen 213 km

Aantal kilometers in ontwikkeling.

Aa & Hunze 572 km

Oostellingwerf 396 km

Borger - Odoorn 519 km

Midden-Drenthe 629 km Westerveld 610 km

Coevorden 591 km Meppel 127 km

Project Paardrijden en mennen op de kaart Met dit project investeert Recreatieschap in de vindbaarheid en zichtbaarheid van paardenroutes om de hippische recreatie in Drenthe en Ooststellingwerf te bevorderen. Hiertoe is in 2022 de routeinformatie op drenthe.nl en de landelijke website buitenrijden. nl verbeterd. Ook zijn er informatiepanelen geplaatst op de Hondsrug en zijn er routeflyers gemaakt. Deze worden verspreid via de Tourist Info Punten, (toeristische) bedrijven en maneges. Nu de informatievoorziening op orde is, kan de volgende stap worden gemaakt. Dit is investeren in promotie zodat de zichtbaarheid van de paardenroutes verbetert. Dit wordt opgepakt in 2023, in afstemming met Marketing Drenthe, Stichting Paardenroutes Drenthe en de hippische sportbond (KNHS). Dit project is een vervolg op de impuls die de afgelopen jaren is gegeven aan herstel van paardenroutes in de drukstbezochte gebieden tot een aanvaardbaar en verantwoord basisniveau. Project Bankjes in Drenthe Drenthe kent vele mooie fiets- en wandelpaden waar recreanten en toeristen volop gebruik van maken. In samenspraak met de gemeentelijke TIP-medewerkers zijn interessante plekjes gevonden waar de bankjes geplaatst zijn. Met behulp van een provinciale subsidie hebben we zo’n 70 bankjes kunnen plaatsen in de provincie; een mooie coproductie.

Het is de bedoeling om in 2023 een vervolg te geven aan het project door bijzondere wandelbankjes te plaatsen langs het Drenthepad.

Emmen 674 km

Hoogeveen 221 km

De Wolden 502 km

Inmiddels is het onderhoud aan de reeds aanwezige netwerken ook geregeld; hierbij maakt het Recreatieschap gebruik van een enthousiast team van vrijwilligers. Financieel wordt het noodzakelijke onderhoud bekostigd door de deelnemende gemeenten. Jaarlijks betalen zij een percentage van de investeringssom aan het Recreatieschap zodat de netwerken gecontroleerd, schoongemaakt en waar nodig hersteld kunnen worden. Project Wandelplatform Het Wandelplatform richt zich op het versterken van de aantrekkelijkheid en vitaliteit van Drenthe en Ooststellingwerf als wandelbestemming. Hiervoor zijn drie speerpunten geformuleerd: • bouwen en borgen van een goede kwalitatieve infrastructuur; • productontwikkeling: gastvrij onthaal en gevarieerde beleving; • communiceren en profileren. Het platform zorgt voor afstemming over de speerpunten; voor het uitvoeren ervan zijn de platformleden zelf verantwoordelijk. In 2022 heeft Recreatieschap samen met het platform o.a. de kansen verkend van het Drenthepad. Het geven van een impuls aan dit pad, samen met pad-eigenaar Nivon, om het langeafstandswandelen te bevorderen (een beoogd project voor 2023) komt dan ook mede voort uit het Wandelplatform. De oprichting van het platform is een actiepunt uit het Wandelkompas Drenthe (2018), een wandelvisie die op initiatief van provincie en Recreatieschap Drenthe in samenwerking met Wandelnet is opgesteld.

Recreatieschap faciliteert het Wandelplatform.

26

Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2022

Onthulling fietsbankje Drentse stijl met voorzitter Bas Luinge en directeur Dick Dijkstra.

Project Perspectief op bestemming Drenthe 2030 Toerisme en recreatie zijn van grote waarde voor bezoekers, bedrijven, bewoners en bestemming Drenthe. Vanuit deze overtuiging hebben we in 2020 samen met de sector, provincie en Marketing Drenthe het Perspectief op bestemming Drenthe 2030 gepresenteerd: een vrijetijdsagenda waarin we ook de belangen van Ooststellingwerf meenemen.