B. Handhavingsuitvoeringsprogramma De Wolden 2021 versie 24.03.2021 vastgesteld college

Handhavingsuitvoeringsprogramma De Wolden 2021

1

Inhoudsopgave

2

1.

Inleiding...................................................................................................... 3

2.

Handhavingsbeleid ....................................................................................... 4

3.

Bestuurlijke verantwoordelijkheden ................................................................ 6

4.

Formatie ..................................................................................................... 7

5.

Wabo-toezicht .............................................................................................. 8

6.

Openbare ruimte .........................................................................................15

7.

Team Ondersteuning ...................................................................................18

8.

Planning, monitoring en evaluatie ..................................................................20

1. Inleiding Een van de kernwaarden van de organisatie is dat we flexibel en lenig zijn. Tijdens de coronapandemie is dit zichtbaar geworden. Het uitvoeringsprogramma is voor een groot deel terzijde geschoven. Daarvoor in de plaats is ingezet op uitvoering van nieuwe bestuurlijke opdrachten in kader van de grip-4 situatie. Er zijn diverse medewerkers van andere afdelingen als toezichthouders ingezet. Algemeen De handhaving van het bestuursrecht is van wezenlijk belang voor de geloofwaardigheid van de overheid en van de regels die zij stelt. Handhaving draagt bij aan een leefbare, veilige en duurzame gemeente waar het prettig is om te wonen, werken, recreëren en te verblijven. Een goed uitgevoerd handhavingsbeleid is van essentieel belang. Dit sluit ook aan bij de uitkomsten van waarstaatjegemeente.nl. Visie op handhaving We vinden het belangrijk dat inwoners zich veilig voelen in hun eigen huis, buurtschap en dorp. Veiligheid is een breed begrip die om samenwerking vraagt. Vooral de politie speelt een belangrijke rol in handhaving, preventie en hulpverlening en heeft een belangrijke signaalfunctie. We gaan uit van vertrouwen, maar als het nodig is treden we op. We willen minder regels vanuit de overheid en alleen regelgeving die is na te leven en te handhaven. Dit alles resulteert in de onderstaande visie op handhaving: -

-

-

-

-

Handhaving is een instrument om bij te dragen aan een veilige, leefbare en schone gemeente. Inwoners, bezoekers, bedrijven en instellingen ervaren in de gemeente een goed woon-, werk- en uitgaansklimaat. Veiligheid, gezondheid, duurzaamheid en omgevingskwaliteit zijn daarbij belangrijk. Daar waar normen gelden, verdienen die het te worden nageleefd. Daarom streven we er naar dat normen duidelijk zijn, zodat burgers, bedrijven, instellingen en overheden hun eigen verantwoordelijkheid kunnen nemen om zich volgens de voor hen geldende regels te gedragen. De rol van de gemeente is veranderd. Deze bestaat nu meer uit: samenwerking, partner in het veld, maatwerkoplossingen binnen (of buiten) het beleid, flexibel in het beleid. Bij de totstandkoming van regelgeving en beleid kijken we naar de noodzakelijkheid, uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van regels en voorschriften. Uitgangspunt is het verminderen van de toezichtlast voor burgers en bedrijven. We kunnen en willen niet overal en altijd op de naleving van normen toezien. De handhavingsinspanning concentreert zich daarom op een aantal prioriteiten. We kiezen voor een gerichte aanpak om naleefgedrag te verbeteren. De aanpak bestaat uit een doordachte mix van handhavingsinstrumenten welke past bij de situatie. Preventieve instrumenten hebben de voorkeur boven repressieve instrumenten.

Een voorbeeld van een preventief instrument is voorlichting en communicatie.

Een handhavingsprogramma is nodig omdat alles handhaven niet mogelijk en gewenst is. Afgezien van de vraag of de gemeente alle overtredingen kan voorkomen is het nodig om gelet op de capaciteit en omvang van taken keuzes te maken. Waar willen we actief en/of systematisch toezicht houden? In dit handhavingsprogramma zijn de ervaringen uit de dagelijkse werkpraktijk, vertaald naar een urenbegroting en werkplanning voor 2019.

3

2. Handhavingsbeleid Binnen het handhavingsbeleid zijn de volgende documenten van belang: 1. Kadernota Toezicht & Handhaving. Dit document geeft antwoord op de vragen: “Wat willen we bereiken?” (doelstellingen) en “Welke prioriteiten stellen we bij het nastreven van de doelen?” In het document is de uitgevoerde risicoanalyse opgenomen die aan de basis ligt van de gestelde prioriteiten. Het betreft het strategisch beleidskader en geeft een beschrijving weer van de bestuurlijk gestelde prioriteiten. 2. Integraal veiligheidsplan. In het integraal veiligheidsplan staan alle doestellingen op het gebied van openbare orde en veiligheid en heeft ook raakvlakken met de afdeling handhaving als het gaat om evenementen, bijtincidenten, woonoverlast en beleid op het gebied van soft- en harddrugs. 3. Handhavingsuitvoeringsprogramma (HUP). In het HUP vertalen we de uitgangspunten uit het handhavingsbeleid naar concrete acties. Bij het opstellen ervan zetten we de beschikbare capaciteit zo slim en efficiënt mogelijk in. Het HUP biedt de mogelijkheid om te sturen bij de dagelijkse uitvoering. 4. Handhavingsverslag. Na afloop van ieder kalenderjaar doen we verslag over de uitvoering.

Het verslag geeft antwoord op de vraag: “Wat hebben we bereikt en hoe hebben we dat bereikt (middelen)?” Via verschillende systemen van monitoring wordt teruggekeken op de uitvoering en een relatie gelegd met de strategische doelen. 5. Overige beleidsdocumenten. Voor een goed handhavingsbeleid voor de gemeente is het van belang dat in alle beleidsdocumenten voor het ruimtelijk domein, zoals bestemmingsplannen, handhaving onderwerp is. Waarbij voorkomen van inzet van toezichthouders de insteek is. Het programma voor de uitvoering van de handhaving vormt het hart van de beleidscyclus BIG 8.

Het programma komt voort uit de probleemanalyse, prioriteiten en doelen en de daarbij gehanteerde strategie en wordt vastgesteld door het college. Uit het programma volgt de monitoring en de verslaglegging (evaluatie). De verbetermaatregelen die voortkomen uit de evaluatie gebruiken we als aanscherping en verbetering van de probleemanalyse en de prioriteiten. Dit maakt de beleidscyclus van de handhaving rond.

4

Handhavingsdomeinen Dit handhavingsprogramma heeft betrekking op de handhavingsdomeinen bouwtoezicht, ruimtelijke ordening, inrichting gebonden milieutoezicht, bodemtoezicht, toezicht openbare ruimte, bijzondere wetten en veiligheid. Belangrijk om te vermelden is dat milieuhandhaving qua scope in dit programma valt, maar de RUD een uitvoeringsprogramma opstelt. Het uitvoeringsprogramma van de RUD is niet opgenomen in dit HUP.

5

3. Bestuurlijke verantwoordelijkheden Het gemeentebestuur is verantwoordelijk voor de handhaving. Het bestuur neemt hiervoor capaciteit af van de samenwerkingsorganisatie DeWoldenHoogeveen, die is belast met de uitvoering van de werkzaamheden. De bevoegdheden en verantwoordelijkheden zijn als volgt verdeeld: Rol college Het college van Burgemeester en Wethouders is verantwoordelijk voor handhaving en vormt het bestuursorgaan dat bestuursrechtelijk optreedt. Ons college moet prioriteiten stellen, zowel op beleidsniveau als op zaakniveau. Ook beslissen wij over zowel de vaststelling van het handhavingsbeleid als de uitvoering daarvan. Rol burgemeester De burgemeester heeft een drieledige rol op het gebied van handhaving. Enerzijds heeft de burgemeester eigen handhavingsbevoegdheden op het gebied van Algemeen bestuur, Openbare Orde en Veiligheid. Anderzijds is de burgemeester, als lid van het college, na de coalitievorming in 2018 portefeuillehouder ‘De Wolden een veilig thuis’. Tot slot heeft de burgemeester het gezag over de politie als zij optreedt ter handhaving van de openbare orde en ter uitvoering van de hulpverleningstaak. Rol gemeenteraad De raad heeft geen wettelijke bevoegdheden waar het gaat om handhaving en het houden van toezicht binnen het fysieke domein.

De raad stelt wel de kaders vast via de Kadernota Handhaving en informeert het college de raad door het HUP en jaarverslag ter informatie naar de raad te sturen. Rol provincie De provincie heeft een wettelijke regierol met betrekking tot (milieu)handhaving. De provincie voert interbestuurlijk toezicht uit op gemeenten. Interbestuurlijk toezicht vindt plaats per beleidsdomein. De provincie is de toezichthouder voor ruimtelijke ordening, bouwen, milieu, huisvesting, monumenten, archieven (overheidsinformatie) en constructieve veiligheid van bouwwerken. Voor handhaving betekent dit dat we jaarlijks ons HUP en jaarverslag handhaving moeten sturen naar de provincie. Daarnaast vullen we een vragenlijst in over de beleidsmatige kant van handhaving.

6

4. Formatie In dit hoofdstuk geven we de totale beschikbare capaciteit voor toezicht en handhaving in De Wolden weer. In de hoofdstukken hierna werken we verder uit wat dit betekent voor de exacte inzet van uren voor gemeente De Wolden.

Taak

Taakonderdeel

Uitvoerder

Totaal fte SWO 5

Aantal fte dwd 1,5

Beschikbare capaciteit dwd 2.175

Toezicht Wabo

Toezicht bouwen, slopen, uitvoeren van werken, gebruiksregels bestemmingsplan

Toezichthouder wabo

Wabo toezicht

Toezicht bestemmingsplan Project vitale vakantieparken

Toezichthouder wabo

1

1

1

Juridisch- en 2 beleidsmedewer ker

0,6

870

Handhaving Toezicht en handhaving openbare ruimte

Toezichthouder openbare ruimte/Boa’s

10,83

1

1.450

Handhaving Parkeren inclusief inhuur a € 75.000

parkeren

5,22

0

-

Handhaving Aanschrijvingen Verzoeken om handhaving/klachten Bezwaar- en beroepsprocedures

Toelichting: Beschikbare capaciteit in de SWO wordt tussen de gemeenten verdeeld volgens de 70-30 % verhouding. Met uitzondering van taakveld parkeren, dat wordt niet door De Wolden afgenomen. 1 Wabotoezichthouder (1 fte) werkt 100% voor project vitale vakantieparken. Hiervoor zijn vanuit De Wolden specifiek middelen beschikbaar gesteld. Relatie met veiligheidsbeleid In bovenstaand overzicht zijn de Ambtenaren Openbare Orde en Veiligheid (AOV) niet meegenomen, omdat ze geen onderdeel uitmaken van toezicht en handhaving. De taken van de AOV-ers zijn beschreven in het integraal veiligheidsbeleid en uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma m.b.t. veiligheid. Er is echter wel een relatie met toezicht en handhaving in het kader van de beleidsregels hard- en softdrugs De Wolden. In geval van bijtincidenten door honden werken de teams toezicht, handhaving en AOV-ers samen.

7

5. Wabo-toezicht In dit hoofdstuk geven we aan waar het team Wabo-toezicht zich op richt in en welke doelen in 2021 in gemeente De Wolden worden nagestreefd. Doelen Wabo toezicht De primaire aandachtspunten bij het toezicht liggen in dezelfde lijn als de controlepunten bij het proces om te komen tot vergunningverlening. De primaire aandachtspunten zijn: • Constructieve veiligheid en brandveiligheid van (toekomstige) gebruiker; • Constructieve veiligheid en brandveiligheid van (de omgeving van) het bouwwerk; • Volledig toezicht op openbaar toegankelijke bouwwerken; • Gezondheid (toekomstige) gebruikers. En voor slopen zijn dat: • Veilige en gezonde wijze van slopen voor directe omgeving en gebruikers; • Het beperken van overlast voor de omgeving; • Toezien op naleving van sloopvoorschriften (asbest en andere milieuaspecten bij RUD); • Toezicht particuliere sloopmeldingen met asbest tot 35m2 ligt bij de gemeente; • Sloop bij monumenten. Daarnaast vindt toezicht plaats op de naleving van: • Gebruiksvoorschriften uit bestemmingsplannen; • Wetgeving ter voorkoming van illegale bouw; • Sluiting van panden in het kader van de Opiumwet. Het uiteindelijke doel is een veilig, gezond en kwalitatief goed gebouwenbestand in de gemeente De Wolden, waarbij de openbaar publiektoegankelijke bouwwerken voldoende toezicht krijgen tijdens de realisatie- en beheerfase.

Het toezicht op het gezondheidsaspect is gericht op een veilige wijze van asbestverwijdering en een gezond binnenklimaat in gebouwen. Hier heeft ook de RUD een nadrukkelijke rol. Basisadministratie Adressen en Gebouwen (BAG) In het kader van de BAG worden allerlei zaken gecontroleerd om de basisadministratie op orde te houden. Deze BAG-meldingen worden aangeleverd door de afdeling Informatiemanagement en Archief. Bij BAG-meldingen hoeft er geen sprake te zijn van een overtreding, maar staat van tevoren niet vast of dit het geval is of niet. Vaak is er sprake van onduidelijkheid met betrekking tot het gerealiseerde bouwwerk, het aantal wooneenheden of de bedrijven die in een pand zijn gevestigd. Team Wabo-toezicht De primaire taken binnen dit team zijn toezicht op naleving van de verleende omgevingsvergunningen, toezicht op de naleving van gebruiksbepalingen uit bestemmingsplannen en toezicht ter voorkoming én opsporing van illegale activiteiten. Daarnaast is het leveren van informatie aan de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) een belangrijk speerpunt. Beschikbare capaciteit Voor het taakveld Bouwen en Wonen zijn 1,5 fte formatieplaatsen (circa 2.175 uur) beschikbaar voor het wabotoezicht.

8

Werkwijze Een deel van de taken is te plannen, zoals de afgegeven vergunningen. De verwachting is dat er circa 376 omgevingsvergunningen worden afgegeven in 2021. Dit is de toename op de werkvoorraad en naar verwachting zal een gelijke omvang aan vergunningen worden gerealiseerd vanuit de bestaande werkvoorraad van verleende vergunningen. Echter een deel van de werkzaamheden van het team Wabotoezicht is niet te plannen, maar vraagt om een afweging bij binnenkomst. De volgende werkwijze wordt gehanteerd als er nieuwe zaken binnenkomen: 1. Handhavingszaken Bij binnenkomst beoordelen we deze op volledigheid en of er sprake is van een belanghebbende. Wanneer aan bovenstaande voorwaarden is voldaan, worden ze binnen de wettelijke termijn van 8 weken afgehandeld, en volgt een besluit die openstaat voor bezwaar en beroep. Een formeel verzoek om handhaving moet altijd worden opgepakt en worden afgesloten met een besluit op dit verzoek. 2. Meldingen Meldingen die binnenkomen worden geprioriteerd als volgt: 1. Constructief/veiligheid en gezondheid; 2. Illegale bouw; 3. Bestemmingsplan; 4. BAG / kap; 5. Inritten / aanleg / rookkanalen; 6. In gebruik name gemeente grond / reclameborden en diversen. Bij een melding proberen we in eerste instantie in overleg een melding af te handelen. Mits de aard van de melding dit toestaat. Veel meldingen komen voort uit geschillen tussen buren.

Waarbij een onderliggend probleem of conflict een oorzaak kan zijn. Inzetten op overleg, eventueel via mediation om via buurtbemiddeling kan effectiever zijn. 3. Kennisname, klachten, overige meldingen Deze zaken worden ter kennisname aangenomen en beoordeeld en afgestemd met de melder. Niet in alle zaken is de gemeente partij. Doorverwijzing kan aan de orde zijn. Ingeval van spoed of gevaarlijke situaties volgt actie! 4. Anonieme zaken Anonieme meldingen worden niet behandeld. Uitzondering zijn gevaarlijke situaties. Ketenpartners Bij handhavingsverzoeken en meldingen waarin de expertise gevraagd wordt van onze partners dan schakelen wij deze ketenpartners in. Denk hierbij aan de Veiligheidsregio Drenthe, Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe op het gebied van milieu, politie en Boa’s openbare ruimte. Wabotoezicht Door de invoering van de wet kwaliteitsborging en de effecten hiervan op de personele inzet van toezichthouders zijn wij vooruitlopend hierop alvast begonnen met de invoering van een nieuwe werkwijze. Voor zowel de Wolden als Hoogeveen worden vergunningen nagenoeg op dezelfde werkwijze gecontroleerd. Vergunningen worden steekproef of niet steekproef gecontroleerd. Daarbij werken we met 3 categorieën. Deze categorieën zijn onderverdeeld aan de hand van de aangegeven bouwkosten en opgaven van toekomstig gebruik door de aanvrager.

9

1. Publieke vergunningen/bouwwerken Worden allemaal gecontroleerd ongeacht categorie of prijsklasse. 2. Wonen <€ 100.000 deze vergunningen kunnen zonder controle worden afgesloten. Wel administratieve afhandeling nodig. >€ 100.000 en <€ 350.000 deze vergunningen worden 1 op de 5 steekproefsgewijs gecontroleerd. De overige vergunningen worden niet steekproefsgewijs afgehandeld. (Zie onderstaand). >€ 350.000 deze vergunningen worden 1 op de 5 steekproefsgewijs gecontroleerd. De overige vergunningen worden niet steekproefsgewijs afgehandeld. 3. Bedrijven <€ 100.000 deze vergunningen kunnen zonder controle worden afgesloten. Wel administratieve afhandeling nodig. >€ 100,000 en <€ 350.000 deze vergunningen worden 1 op de 5 steekproefsgewijs gecontroleerd. De overige vergunningen worden niet steekproefsgewijs afgehandeld. (Zie onderstaand). >€ 350.000 deze vergunningen worden 1 op de 5 steekproefsgewijs gecontroleerd. De overige vergunningen worden niet steekproefsgewijs afgehandeld. Balievergunningen worden afgehandeld als niet steekproef controles (zie toelichting niet steekproef op volgende pagina). Overige Wabo toezichttaken * aanlegvergunningen; * sloop / meldingen; * inrit / uitrit vergunningen; * kap vergunningen; * monumenten vergunningen; * afwijken van het bestemmingsplan. De afgesproken verdeling kan per kalenderjaar gewijzigd worden.

In voorkomende gevallen kan de Wabo-toezichthouder besluiten om ook de niet steekproefcategorie te controleren wanneer men dit nodig acht.

10

Niet steekproef De niet steekproef vergunningen zijn vrij van fysieke controle op de locatie door de Wabo-toezichthouder maar moeten wel administratief afgehandeld worden. Administratieve handelingen (zoals intern afgesproken) die uitgevoerd moeten worden bij deze dossiers zijn: 1 BAG start 2 Aandachtspunten lijst verzonden 3 Constructieve berekeningen en tekeningen 4 Uitzet 5 Peil 6 Gronddruk 7 HWA/riool 8 BAG gereed 9 Sluiten dossier Steekproef Dit houdt in dat er meer constructieve delen (zoals intern is afgesproken) worden gecontroleerd inclusief administratieve werkzaamheden. 1.BAG start 2.Uitzetten en peilhoogte laten bepalen door GEO-informatie 3.Controle constructieve stukken 4.Start gesprek 5.Controle fundering 6.Aansluitingen riool 7.Melding stort begane grond 8.Binnenblad en lateien 9.Buitenblad en HWA 10.Isolatie 11.Stalen onderdelen 12.1e verdiepingsvloer (overige vloeren optioneel) 13.Kapconstructie 14.Controle constructieve stukken 15.Eindcontrole 16.BAG gereed Toezicht balievergunning Voor de balievergunningen wordt in de lijn van de vergunningverlening hiervan toezicht gehouden. Deze wijze anticipeert op de Wet private kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb).

Concreet: Wabotoezicht houdt toezicht op de geometrie, komt de situering en de buitenwerkse maten van het gebouw overeen met de vergunning; - Geen inhoudelijke toezichttaken tijdens de bouw, zoals beton- en wapeningscontroles. Deze verantwoordelijkheid ligt bij de vergunninghouder en diens certificaathouder; - Uiterlijk 10 dagen voor ingebruikname ontvangt toezicht een verklaring van de certificaathouder dat in overeenstemming met de vergunning en het bouwbesluit is gebouwd; - Deze verklaring is inclusief de nog later in te dienen gegevens, zoals de detailberekeningen voorzien van een akkoord van de hoofdconstructeur. Verantwoordelijkheid ligt bij de certificaathouder, en die zorgt voor opleveringdossier met akkoord gebouwd volgens bouwbesluit (inclusief constructie). Vervolgens volgt de gereedmelding. Zonder deze verklaring mag het gebouw niet in gebruik worden genomen. -

11

Vergunningvrije bouwwerken Ook zijn we als gemeente verantwoordelijk voor het toezicht op vergunningvrije bouwwerken. Hier kunnen we niet actief op toezien omdat deze bouwwerken vaak niet in beeld zijn bij de toezichthouders. Vaak worden we hierop geattendeerd door meldingen van inwoners. Daarnaast komen we vergunningvrije bouwwerken tegen tijdens controles in het kader van de Basisadministratie Adressen en Gebouwen (BAG). Sloopmeldingen Het toezicht op sloopmeldingen richt zich op het afbreken van een bouwwerk of een gedeelte daarvan. In veel gevallen gaat het slechts om een administratieve controle. Extra aandacht vanuit toezicht kan bijvoorbeeld nodig zijn bij sloopwerkzaamheden aan een monument of beschermd stads- en of dorpsgezicht. We geven vooral prioriteit aan de risicovolle objecten (bijvoorbeeld asbest, gevaarlijke situatie voor omgeving). Tijdelijke bouwwerken en periodieke controles Na einde van de vergunde termijn voor tijdelijke bouwwerken wordt gecontroleerd of deze conform de vergunning zijn verwijderd. Deze worden net als de overige periodieke controles weggezet in de tijd. Voor de overige periodieke controles moet worden gedacht aan controle van naleving van de voorwaarden die meestal vanuit ruimtelijke ordening zijn gesteld, zoals de groen-structuur bij een camping.

Meldingen/handhavingsverzoeken Inwoners kunnen op meerdere manieren laten weten dat ze overlast ervaren. De behandeling van een melding overlast in de openbare ruimte met een bouw-, bestemmingsplanaspect beoordelen we aan de hand van een risicoanalyse en pakken we op naar gelang van spoedeisendheid. Er vindt altijd terugkoppeling over afhandeling naar de melder plaats. Dit is belangrijk vanuit onze dienstverlening naar de inwoners en schept ook duidelijkheid over wat de klant van ons mag verwachten. Bij handhavingsverzoeken volgt dezelfde werkwijze als bij binnenkomst van een melding, maar moet er een formeel besluit worden genomen waarbij de verzoeker om handhaving in bezwaar en beroep kan gaan tegen het door ons genomen besluit. Hierbij is goede samenwerking nodig tussen team Wabotoezicht en team Ondersteuning. Illegale activiteiten / Legalisatieonderzoeken / Ondermijning Het opsporen van illegale activiteiten (bouw, sloop en gebruik) binnen en buiten de bebouwde kom vindt plaats tijdens het reguliere toezicht werk. Tijdens het van en naar de toezicht locatie rijden voeren we in het desbetreffende gebied toezicht uit. Daarnaast ontvangen we meldingen van inwoners over mogelijk illegale activiteiten. Dossier- of onderzoek ter plaatse is meestal de eerste actie.

De bevindingen werken we uit in een rapportage in de vorm van een legalisatieonderzoek en leggen we voor aan de afdeling Vergunningverlening. Zij beoordelen of legalisatie mogelijk is. De uitkomst van dit onderzoek bevestigen we schriftelijk aan de betrokkenen. Wanneer legalisatie mogelijk is krijgt de overtreder de gelegenheid om een vergunning aan te vragen. Is dit niet mogelijk dan krijgt de overtreder een termijn om de situatie in de oorspronkelijke staat te herstellen. Daarnaast zijn ze ogen en oren achter de voordeur; naast hun reguliere werkzaamheden hebben zij ook oog voor signalen van criminele activiteiten in de breedste zin van het woord (bijvoorbeeld uitbuiting, prostitutie, woonoverlast, hennepteelt). Deze vermoedens worden besproken en indien nodig acties uitgezet.

12

Handhaving beleidsregels soft- en harddrugs In De Wolden is regelmatig sprake van ontmanteling van een hennepkwekerij. Hetzij in een (huur)woning of in een bedrijfsruimte. Daarnaast komen er met enige regelmaat signalen binnen bij de politie over handel in (hard)drugs vanuit (huur)woningen en bedrijfsruimten. In navolging van andere Drentse gemeenten is gekozen om een striktere lijn te hanteren ten aanzien van handel/aanwezigheid van drugs in woningen en of voor publiek toegankelijke ruimtes. In 2015 is de beleidsregel soft- en harddrugs gemeente De Wolden 2014 vastgesteld. Hieronder is weergegeven welke maatregelen we nemen bij het aantreffen van drugs in een woning of een lokaal.

Handhavingsrichtlijn Constatering Verkoop van drugs vanuit dan wel aanwezigheid in een lokaal van een handelshoeveelheid drugs

Verkoop van kleine hoeveelheid drugs in een woning dan wel aanwezigheid van een kleine handelshoeveelheid drugs in een woning Kleine (handels)hoeveelheid is: 1. minder dan 50 gram 2. 5 tot 20 hennepplanten

1e constatering Bestuursdwang (sluiting) op basis van 13b Opiumwet voor de duur van 6 maanden Bij overtreding Woningwet dwangsom op grond van Woningwet

2e constatering Binnen twee jaren na 1e constatering: bestuursdwang (sluiting) op basis van 13b Opiumwet voor 12 maanden Bij herhaalde overtreding Woningwet, verbeuring dwangsom Woningwet Bij overtreding Woningwet aankondiging dwangsom op grond van Woningwet

3e constatering Bestuursdwang (sluiting) op basis van 13b Opiumwet voor onbepaalde tijd Bij herhaalde overtreding Woningwet, verbeuring dwangsom Woningwet

Bij overtreding Opiumwet dwangsom op grond van 13b Opiumwet Bij overtreding Woningwet dwangsom op grond van Woningwet Ontmanteling op basis van Wetboek van Strafvordering

Bij herhaalde overtreding Opiumwet, verbeuring dwangsom Opiumwet Bij herhaalde overtreding Woningwet, verbeuring dwangsom Woningwet Binnen twee jaren na 1e constatering: bestuursdwang (sluiting) op basis van 13b Opiumwet (sluiting) voor de duur van 6 maanden Bij overtreding Woningwet dwangsom op grond van Woningwet

Bestuursdwang op basis van 13b Opiumwet (sluiting) voor de duur van 12 maanden Bij herhaalde overtreding Woningwet, verbeuring dwangsom Woningwet

Drugspanden worden opgespoord door de politie die vervolgens gemeente vraagt bestuursrechtelijk op te treden. Wabo-toezichthouders zetten we in om te beoordelen of er sprake is van een risicovolle situatie en het pand vanuit de Woningwet per direct gesloten moet worden. Hiervan is sprake als er is geknoeid met de elektrische installatie. In die gevallen neemt de toezichthouder direct contact op met collega’s binnen de eenheid Fysieke Leefomgeving om de sloten te vervangen en het pand te verzegelen door de toezichthouder door middel van een zegel. Daarna neemt het team Ondersteuning de zaak over in afstemming met de AOV’ers om de bestuursrechtelijke handhaving uit te voeren.

13

Speerpunten Inzet in projecten Vitale recreatieparken Wij hebben in 2017 als één van de eerste gemeenten in Drenthe een project gestart voor vitale recreatieparken. Het doel is een einde te maken aan het gedogen van onrechtmatige permanente bewoning en het ondersteunen van de vitale parken om dit ook in de toekomst te blijven. Parken zonder recreatieve kwaliteit en die voldoen aan gemeentelijke en provinciale voorwaarden, kunnen worden omgevormd naar een andere functie. De eigenaren van de woningen moeten hiervoor gezamenlijk een maatwerkplan voor hun park maken. Ook de komende periode blijven we actief aan de slag met dit project. Als gemeente De Wolden bieden we ruimte voor initiatieven en stimuleren we het maken van maatwerkplannen. We stimuleren parken met recreatieve potentie om nóg beter te worden. We doen dit samen met de provincie, de Drentse gemeenten en het Recreatieschap. Waar nodig zetten we in op handhaving. Voor dit project is vanuit de SWO 1 fte beschikbaar voor de handhavingszaken. Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA) De betrouwbaarheid van de gegevens in de Basisregistratie Personen (BRP) is van groot belang voor een efficiënt functioneren van de overheid en bediening van de klant. De gemeente is verantwoordelijk voor de kwaliteit van de lokale basisregistratie personen.

Op dit moment betreft de controle op inschrijvingen BRP vooral een administratief proces. De LAA vindt in een projectvorm plaats. De toezichthouders zijn hierbij aangehaakt. Bij signalen van misstanden, bijvoorbeeld bij te veel inschrijvingen op 1 adres, dan kan in overleg een controle plaatsvinden. Controle richt zich dan op combinatie van bestemmingsplan en BRP. Eventuele acties hieruit voortkomend worden vanuit de lijn opgepakt.

14

6. Openbare ruimte In dit hoofdstuk beschrijven we hoe in 2021 uitvoering wordt gegeven aan toezicht en handhaving in de openbare ruimte. Doelstellingen/thema’s Uit het integraal veiligheidsbeleid komt naar voren dat inwoners vooral overlast ervaren door evenementen en door het gebruik van alcohol in de openbare ruimte. Onze doelstellingen zijn dan ook het terugdringen van deze overlast. Onze speerpunten voor toezicht in de openbare ruimte in 2021 zijn de volgende thema’s: - Toezicht op evenementen - Alcohol (& jongeren) - Toezicht in de openbare ruimte (meldingen/handhavingsverzoeken) Beschikbare capaciteit In onderstaande tabel is weergegeven hoeveel uren voor deze thema’s in 2021 beschikbaar zijn. De overige uren worden voor algemene thema’s ingezet, zoals verzoek om handhaving of andere onvoorziene werkzaamheden in het kader van handhaving. Thema’s Evenementen Alcohol (& jongeren) Openbare ruimte bijtincidenten Onvoorzien TOTAAL

Beschikbare uren 2021 300 450 400 100 200 1450

Toezicht en handhaving op basis van thema’s Toezicht en handhaving in de openbare ruimte vindt plaats op basis van drie thema’s. De thema’s en de globale invulling ervan zijn tot stand gekomen op basis van: • het Integraal Veiligheidsbeleid 2020-2023. Hierin kwam naar voren dat inwoners van De Wolden vooral overlast ervaren rond evenementen en door het gebruik van alcohol in de openbare ruimte. • praktijkervaringen van professionals. In een gesprek met een wijkagent, toezichthouders grijs / groen, een medewerker handhaving, vergunningverleners en een jongerenwerker zijn de praktijkervaringen met betrekking tot overlast geïnventariseerd en geprioriteerd. De werkwijze voor toezicht en handhaving in De Wolden is vooral preventief: overleg is belangrijk en repressie (handhavend optreden) is de laatste stap in het proces. Het gaat om de volgende thema’s: - Toezicht op evenementen; - Alcohol (& jongeren); - Toezicht in de openbare ruimte. In de afgelopen jaren is al enige ervaring opgedaan met het houden van toezicht op het gebied van openbare ruimte in gemeente De Wolden. Aan de hand van deze ervaringen hebben we de ureninzet geraamd voor 2021.

15

Thema evenementen We houden rekening mee dat in de loop van 2021 weer evenementen mogelijk kunnen zijn. In de maatschappij is grote behoefte aan het doorgaan van evenementen. Waarschijnlijk te beginnen met kleinere evenementen en daar waar mogelijk volgen ook grotere evenementen. Bij C-evenementen in 2021 is sprake van 100% toezicht. A & B-evenementen controleren we steekproefsgewijs. Juist voor de kleinere verwachten we een groter aantal, omdat deze dan mogelijk zijn. Dat betekend dat we moeten toezien dat deze klein blijven en dat de corona-maatregelen worden nageleefd. Hierbij zetten we zoveel mogelijk in op de verantwoordelijkheid (vooraf) bij de organisatie neer te leggen. Tijdens evenementen controleren we of de vergunninghouder zich aan de voorwaarden houdt (op het gebied van bijvoorbeeld eindtijden en het beperken van overlast). Na afloop van het evenement controleren de boa’s of het terrein netjes is achtergelaten. De nadruk ligt op het constateren en registreren van overtredingen. Bij geconstateerde overtredingen spreken we een organisator aan. De overtreding bespreken we in de evaluatie waarbij we mogelijk consequenties verbinden aan een volgende vergunning. Het is in eerste instantie niet de bedoeling om een evenement stil te leggen als één van de vergunningsvoorwaarden niet wordt nageleefd.

Stilleggen gebeurt alleen wanneer er sprake is van een bedreiging van de openbare orde en veiligheid. Thema Alcohol (& Jongeren) Binnen het thema Alcohol (& Jongeren) komen de volgende prioriteiten naar voren: - Jongeren op straat - Alcoholgebruik door jongeren op straat - Leeftijdsgrenzen van alcoholgebruik - Controle inrichtingseisen Drank- en Horecawet Aanpak: leeftijdsgrenzen alcoholgebruik Handhaving van de leeftijdsgrens vindt plaats in horeca, supermarkten, dorpshuizen, sportkantines (uitbesteed) en bij evenementen. Deze specifieke taak voert een voor de Drank- en horecawet gediplomeerde boa uit van de afdeling Handhaving, Toezicht en Veiligheid. Actualiseren Drank- en horecavergunningen De drank- en horecavergunningen waren geactualiseerd. We verwachten na de coranapandemie een toename van de mutaties. Bijvoorbeeld door faillissement, overnames en nieuwe starts. Dat betekent meer controles. De afdeling Handhaving, Toezicht en Veiligheid ontvangt met regelmaat meldingen over activiteiten betreffende alcoholverstrekking aan minderjarigen. In het kader van het vaststellen van hotspots (preventie- en handhavingsplan alcohol bezoeken we de genoemde evenementen en horecagelegenheden regelmatig om vast te stellen of deze (anonieme) meldingen juist zijn.

Thema Openbare ruimte Voor het thema openbare ruimte zijn de prioriteiten als volgt bepaald: - dieren (hondenpoep, loslopende honden/bijtincidenten, dieren op de weg) - parkeren grote voertuigen/bedrijfsvoorraad in het openbaar gebied - milieu en omgeving (illegaal storten / huisvuil, dempen van sloten, aanleggen van inritten, stank- en geluidsoverlast, illegaal stoken) De afgelopen jaren zien we vooral het aantal bijtincidenten stijgen. Het afhandelen van deze bijtincidenten kost veel tijd. Boa’s moeten met betrokkenen in gesprek om de toedracht te achterhalen en dit vastleggen. Daarnaast vindt vaak afstemming plaats met

16

de hondengeleider van de politie over welke bestuursrechtelijke maatregelen passend zijn. Overleggen De Boa’s nemen deel aan diverse overleggen. Dit zijn vaak multidisciplinaire overleggen. Zo worden bijvoorbeeld in het evenementenoverleg alle aanvragen om een evenementenvergunning besproken om goede afspraken te kunnen maken over vergunningvoorschriften, maar ook over de inzet van handhaving tijdens een evenement. Er zijn jeugd overleggen waarin problemen in een breder verband worden besproken. Buurtteams In 2018 zijn er twee buurtteams opgericht in De Wolden. De buurtteams werken gebiedsgebonden: De Wolden Noord en De Wolden Zuid. Binnen de twee buurtteams werken de volgende organisaties samen: Gemeente De Wolden, Stichting Welzijnswerk De Wolden, politie, Actium, Cosis, en GGZ. Soms zijn er vragen gesteld waarbij het lastig is om de juiste organisatie te vinden, of zijn er meerdere organisaties nodig. Winst van het werken in buurtteams is dat we vragen op het gebied van wonen, welzijn, zorg, en veiligheid vroegtijdig en in samenhang op kunnen pakken. De buurtteams komen maandelijks één uur bij elkaar voor overleg en het bespreken van binnen gekomen vragen. Toezicht en handhaving op basis van meldingen Een deel van het toezicht en de handhaving vindt plaats op basis van ontvangen meldingen van overlast.

Het is van belang dat de ontvangst, registratie en afhandeling van de ontvangen meldingen gestructureerd verloopt. Daarnaast is het van belang dat iemand die overlast heeft gemeld ook terugkoppeling krijgt over de afhandeling van zijn of haar melding. De meeste meldingen die via Decos bij de afdeling terechtkomen, betreffen parkeerproblemen en afvaldump.

17

7. Team Ondersteuning In dit hoofdstuk beschrijven we hoe in 2021 uitvoering wordt gegeven aan de bestuursrechtelijke handhaving. De werkzaamheden van het team ondersteuning richten zich op ondersteunen van de andere teams binnen de Afdeling Handhaving, Toezicht en Veiligheid. Het gaat hierbij om de advisering van het college in handhavingszaken, het ten uitvoering brengen van de bestuursrechtelijke handhaving en vertegenwoordiging van het college in rechte bij de bezwaarschriftencommissie, rechtbank en Raad van State. Verzoeken om handhaving De werkzaamheden van de juridisch medewerkers handhaving richten zich op het behandelen van verzoeken om handhaving, meldingen en ambtshalve constateringen n.a.v. uitgevoerde controles. Er is een beginselplicht tot handhaving. Dat geldt ook ten aanzien van verzoeken om handhaving. De verzoeken om handhaving kunnen echter op alles betrekking hebben. Dat wil zeggen op zaken die een hoge of een lage prioriteit hebben. Een verzoek tot handhaving hoeft niet per definitie tot handhaving te leiden. Onder bepaalde omstandigheden zien we af van handhaving. Bijvoorbeeld bij concreet zicht op legalisatie of wanneer handhaving onevenredig is in verhouding tot de daarmee te dienen doelen. Een verzoek om handhaving krijgt altijd een gevolg. Alleen hoeft dat niet het gewenste gevolg te zijn dat de verzoeker wenst.

Bij het nemen van een besluit op een verzoek om handhaving dient dan ook altijd een zorgvuldige afweging plaats te vinden. Tegen dit besluit kan verzoeker bezwaar en beroep aantekenen. We geven in ieder geval prioriteit aan zaken waarbij onderstaande van toepassing is: - Er dreigt direct gevaar voor mens en dier, - Er wordt onherstelbare schade toegebracht aan een monument of beschermd dorpsgezicht, - Activiteiten die in strijd zijn met de voorschriften uit het bestemmingsplan. Integraal casusoverleg De juridische medewerkers schuiven maandelijks aan in het integraal casusoverleg. Dit integraal casusoverleg is georganiseerd om regelmatig afstemming te hebben met de verantwoordelijke wethouders over zaken die bestuurlijk gevoelig liggen op het gebied van vergunningverlening en handhaving. Hierbij wordt ambtelijk een advies voorbereid zodat in het overleg een beslissing kan worden genomen over het vervolgtraject. Handhavingstrajecten Naar aanleiding van constateringen van toezichthouders worden bestuurlijke handhavingstrajecten gestart. Deze zaken hebben betrekking op Wabo-toezicht, openbare ruimte, maar ook openbare orde. In veel gevallen wordt eerst een vooraankondiging last onder dwangsom opgelegd waarbij belanghebbenden een zienswijze mogen indienen.

Deze zienswijze nemen we mee in de uiteindelijke besluitvorming (het wel of niet opleggen van een last onder dwangsom/bestuursdwang. Bijtincidenten/sluiting drugspanden In eerdere hoofdstukken is al iets gezegd over bijtincidenten en de handhaving van handel in hard- en softdrugs. Dit zijn bij uitstek onderwerpen waarbij samen met onze handhavingspartners opgetreden moet worden en ook goede samenwerking moet plaatsvinden binnen onze afdeling zelf. Meldingen met betrekking tot bijtincidenten komen vaak binnen bij de politie en worden dan doorgezet naar gemeente.

18

Boa’s gaan in gesprek met betrokkenen om de toedracht te achterhalen. Deze bevindingen worden doorgezet naar de juridische medewerker. Die vaak nog afstemming zoekt met de hondengeleider van de politie om zich te laten adviseren over de te nemen bestuursrechtelijke maatregelen. Vooral het horen van getuigen neemt veel tijd in beslag van de Boa’s. Het team ondersteunt het team Veilig bij het sluiten van panden waar hennepkwekerijen of handelsvoorraden harddrugs zijn aangetroffen. Hierbij moeten de betrokkenen worden gehoord voordat een definitief besluit (vaak sluiting pand) wordt opgelegd. Team ondersteuning zorgt voor het opstellen van de handhavingsbesluiten en zoekt indien nodig ook afstemming met andere handhavingspartners (RUD Drenthe, VRD, politie). Afstemming zowel intern als extern is van belang bij de aanpak van jeugdoverlast, de afhandeling van bijtincidenten en het sluiten van “drugspanden”. De politie spoort vanuit strafrecht deze drugspanden op Tegen deze handhavingsbesluiten kan bezwaar en beroep worden aangetekend. De juridisch medewerkers vertegenwoordigen het college in deze procedures.

19

8. Planning, monitoring en evaluatie De afdeling Handhaving, Toezicht en Veiligheid rapporteert elk half jaar, in de vorm van een bestuursrapportage aan ons college over de uitvoering van de handhavingstaken. Vanuit de Wabo bestaat er tevens een verplichting om jaarlijks een jaarverslag te maken waarin de resultaten van handhaving worden benoemd t.o.v. de doelstellingen uit het handhavingsprogramma/uitvoeringsprogramma. Het jaarverslag stellen wij vast en sturen we ter kennisname aan de gemeenteraad. Ook sturen wij een afschrift naar de provincie Drenthe die het jaarverslag beoordeeld vanuit hun rol als interbestuurlijk toezichthouder.

20