Actieplan ZVHD 2026

1 Inleiding Onderliggend actieplan voor 2026 is volgens het samenwerkingsconvenant van het Zorg- en Veiligheidshuis Drenthe (zvhd) door de Stuurgroep zvhd met de bijbehorende begroting vastgesteld. Bij het maken hiervan is het ambitieuze jaarplan 2025 als basis genomen. In 2026 is vooral focus nodig op verdere uitvoering, implementatie en borging van de in dit plan genoemde actiepunten. Waar nodig zijn de acties voor 2026 aangevuld en geactualiseerd.

singsverplichting in een casus. De oplossing is immers afhankelijk van de inzet en mogelijke interventies van de samenwerkende partners in het netwerk. De verantwoordelijkheid voor de inhoud en de concreet te behalen resultaten ligt dan ook bij de partners. De medewerkers van zvhd denken mee in baanbrekende en pragmatische oplossingen. Dit vanuit een brede scoop op het netwerk en interventies die partners kunnen uitvoeren. Waar de samenwerking en de voortgang stagneert, durven zij te confronteren en als het nodig is op te schalen. zvhd streeft ernaar om haar netwerkpartners optimaal te faciliteren en te helpen. Daarbij is onze onafhankelijke rol essentieel. We werken voor álle partners en stellen het belang van de casus voorop. We schetsen duidelijkheid over onze positie en functies. Tegelijkertijd bewegen we flexibel mee met maatschappelijke ontwikkelingen. lokaal, tenzij… We vinden het belangrijk om kennis, expertise en vaardigheden over te dragen. Dit om eraan bij te dragen dat het lokale veld, andere netwerken en partners zelf vroegtijdiger kunnen ingrijpen en een casus eerder zelf op de rit kunnen brengen. Aan de andere kant ontstaat hiermee de ruimte voor zvhd om zich te focussen op de meest complexe problematiek en daarin de procesregie te voeren. Vertrekpunt is dat de aanpak van de problematiek zo veel als mogelijk lokaal wordt gecoördineerd.

zvhd zet daarbij in op een ondersteunende en adviserende rol.

2 Focus, functies en visie op de dienstverlening zvhd is een samenwerkingsverband waarin zorg- en strafpartners en gemeenten, onder eenduidige regie, werken aan complexe zorg- en veiligheidsproblemen. De medewerkers van het bureau zvhd faciliteren en ondersteunen de samenwerking tussen deze partijen. Het zvh richt zich op mensen met meervoudige complexe problematiek die de sociale veiligheid (buitensporig) aantasten en in aanraking (dreigen te) komen met justitie. zvhd regisseert de aanpak van de meest lastige casuïstiek uit deze doelgroep en zet waar nodig trajectbegeleiding in. In casuïstiek waarin de sociale veiligheid wordt aangetast en waarbij de regie lokaal ligt, adviseert en ondersteunt zvhd partners. Hierbij brengen we kennis, expertise en vaardigheden over. Daarmee helpt zvhd andere netwerken en organisaties een casus (eerder) zelf op de rit te brengen. We brengen ook trends, knelpunten, succesfactoren en misstanden in beeld. Deze signalen worden bij de juiste partners/het juiste gremium geadresseerd. Tot slot draagt zvhd bij aan projecten en beleidsontwikkeling.

Boodschap die we partners mee willen geven is: wacht niet met contact opnemen met zvhd totdat de situatie volledig is geëscaleerd. De afgelopen jaren stijgt het aantal adviesvragen zonder dat er een aanmelding wordt gedaan. Dit is een goede ontwikkeling die ook de komende jaren wordt gestimuleerd. Daarnaast heeft het lokale veld niet het volledige zicht op de veiligheidsproblematiek die kan spelen. Ervaring leert dat pas wanneer partners met elkaar het licht op bepaalde veiligheidsproblematiek schijnen, meer duidelijk wordt wat er aan de hand is. Denk hierbij aan mensenhandel, uitbuiting, stalking, polarisatie en jongeren die richting criminaliteit afglijden.

3 Aandachtsgebieden

De juridische basis voor de gegevensverweking binnen het Zorg- en Veiligheidshuis is vastgelegd in de Wet Gegevensverwerking door Samenwerkingsverbanden (wgs). Deze wet is op 1 maart 2025 in werking getreden.

De functies en kerntaken van zvhd die al zijn vastgesteld vormen het vertrekpunt en de basis van de inzet ten behoeve van de netwerksamenwerking. In de eerste plaats voeren we blijvend op uitvoerend niveau onafhankelijke procesregie op de complexe domein overstijgende casuïstiek met een hoog veiligheidsrisico waar de partners in vastlopen. Waar helpend voegen we daar trajectbegeleiding aan toe. De complexiteit en het veiligheidsrisico is hierbij leidend. Daarnaast is een belangrijke opgave van zvhd om partners in aangemelde casuïstiek te ondersteunen en in een vroegtijdig stadium advies te geven (adviestaak), verbinden we partners en kennis via het informatieknooppunt en signaleren en adresseren we de trends en knelpunten. Dit doen we voor allerlei soorten problematiek, daarnaast hebben we een aantal aandachtsgebieden, waarvoor hieronder wordt uitgeschreven wat we daarmee gaan doen in 2026.

gezamenlijke ambitie Het doel van de netwerksamenwerking is het voorkomen en verminderen van ernstige overlast, verstoring van de openbare orde, geweld, criminaliteit en/of maatschappelijke uitval. We willen als netwerk (kwetsbare) inwoners helpen en zo bijdragen aan een positief maatschappelijk effect: betere kwaliteit van leven, inclusiviteit, minder overlast, recidive en veiligheidsproblemen. Dit gebeurt door een combinatie van strafrechtelijke, civielrechtelijke en bestuurlijke interventies en zorg die de samenwerkende partners op maat inzetten onder de noemer ‘persoons- en systeemgerichte aanpak op maat’. Deze aanpak is een belangrijke succesfactor voor het vergroten van de sociale veiligheid in Drenthe. Er is een onderscheid te maken in het netwerk zvhd, de partners die bovenstaande ambitie hebben. En het bureau zvhd, de medewerkers die de samenwerking faciliteren door het toevoegen van procesregie, kennis en expertise. zvhd (het bureau) heeft een verantwoordelijkheid en inspanningsverplichting als het gaat om de uitvoering van haar functies. zvhd heeft geen oplos-

3.1 (ex-) justitiabelen met een hoog veiligheidsrisico acties • Op casusniveau blijven initiëren en faciliteren van de verbinding tussen de lokale coördinatoren doorzorg, de justitiële en andere partners. Dit door het voeren van procesregie of het geven van ondersteuning in de casuïstiek met een hoog zorg- en veiligheidsrisico. • Met betrokken partners periodiek evalueren van de werkwijze en waar nodig bijstellen. Daarbij aansluiten op relevante ontwikkelingen. • Verkennen of en hoe verbinding tot stand kan komen met die gedetineerden met een isd maatregel en een blijvend hoog veiligheidsrisico na de periode van twee jaar. • Verdere afspraken met partners maken over het in beeld brengen/ krijgen, verrijken, wegen en routeren/triageren van (ex)justitiabelen met een hoog veiligheidsrisico, waaronder ook jeugdigen (pijérs). Hoe ziet het werkproces eruit, wie heeft hierin welke taken, rol en verant woordelijkheden? Hoe ziet de afbakening eruit? Wat is in welke fase de bijdrage vanuit het bureau zvhd? Welke randvoorwaarden zijn

nodig, zowel bij de betrokken ketenpartners, als bij het bureau zvhd? Bij (ex) justitiabelen met een (mogelijk) hoog veiligheidsrisico gaat het in ieder geval om (een selectie van) ex tbsérs, gemaximeerde tbsérs, mensen die in een isd zijn geplaatst, BIJ- en 18b meldingen. • Samen met gemeenten en justitiële partners verkennen of en zo ja welke rol(len) het bureau zvhd heeft bij de aanpak van veelplegers, evenals welke randvoorwaarden hiervoor nodig zijn. • Samen met de gemeenten en justitiële partners meer duidelijkheid creëren over de rollen, taken en verantwoordelijkheden bureau zvhd bij de uitvoering van de lokale nazorg voor zes gemeenten versus de uitvoering van regionale taken.

3.2 personen met onbegrepen gedrag en een hoog veiligheidsrisico acties • Op casusniveau faciliteren en ondersteunen van het proces levensloopaanpak en beveiligde intensieve zorg (lla). • Doorontwikkelen casuïstiek- en experttafel : verward gedrag en veiligheidsrisico’s die niet voldoen aan de criteria van de levensloopaanpak maar wel reden tot zorg zijn. • Het vergroten van kennis, expertise en vaardigheden en borgen van afspraken over op- en afschalen bij partners op casuïstiek met een hoog veiligheidsrisico, o.a. door het geven van presentaties. • Bijdragen aan beleidsontwikkelingen rondom onconventioneel wonen en andere voorzieningen die aansluiten op wat de doelgroep nodig heeft. • Bijdragen aan implementatie van de landelijke richtlijnen m.b.t. lla in samenwerking met gemeenten en ggz Drenthe. • Versterken samenwerking lla zvh’zen Groningen, Friesland, Drenthe. • Bijdrage leveren aan het landelijke coördinatiepunt lla.

3.3 radicalisering, potentieel gevaarlijke eenlingen en polarisatie acties • Voeren van procesregie in de aangemelde casuïstiek. • Door trainingen, scholing en onderhouden van een landelijk netwerk de eigen kennis en expertise op peil houden en deze overdragen aan en delen met partners. • Ondersteunen en adviseren van gemeenten bij implementatie wet parta. • Afstemming van aangemelde casuïstiek met lokale casustafels bij signalen van radicalisering en gezamenlijk bepalen welke aanpak en wettelijke grondslag voorliggend is (Wet parta of wgs).

3.4 mensenhandel en uitbuiting acties • Verkennen rol, taken en positie zvhd in de aanpak van mensenhandel in het verlengde van het op te stellen en te implementeren provinciaal beleid op dit thema. • Via Drieluik opwaarderen signalen mensenhandel en uitbuiting en waar nodig oppakken in procesregie of ondersteuning. Daarbij aandacht voor een verder te ontwikkelen ketenaanpak gericht op daders en deze verbinden met de zorgcoördinatie gericht op het slachtoffer. • Bestuurlijke governance inrichten op drie Noord en provinciaal niveau. • (Door)ontwikkelen en aanbieden van basis- en verdiepingstraining op het herkennen en aanpakken van mensenhandel met daarbij een nadere afbakening ten aanzien van welke organisaties/teams wel/niet worden getraind binnen de daarvoor beschikbare capaciteit. • Samen met betrokken ketenpartners komen tot procesafspraken ‘van signaal tot dader- en slachtofferaanpak’, inzichtelijk maken welke randvoorwaarden hierbij nodig zijn om vervolgens tot implementatie over te gaan. • Deelname aan landelijk en (boven)regionale afstemmingsoverleggen op het thema mensenhandel. O.a. regiegroep Noord-Nederland en landelijk overleg ketenregisseurs

3.5 gewelddadige, criminelen en/of overlastgevende jeugd (netwerken) acties1 • Het onderhouden van korte lijnen met de justitiële partners over jeugdproblematiek; • Het verbinden aan een (landelijk) expertnetwerk waar trends en ontwikkelingen op jeugdproblematiek worden gedeeld.

3.6 (langdurig) geweld in afhankelijkheidsrelaties met een hoog veiligheidsrisico acties • Maken van nadere werkafspraken gericht op een goede aansluiting van werkprocessen op de koppelvlakken tussen zsm-Veilig Thuis-zvhd. • Maken van afspraken met Veilig Thuis over op/afschalen casuïstiek met specifieke aandacht voor de aansluiting met mda++ en het actieoverleg. • In de pilotfase voeren van coördinatie bij de casustafel Stalking. Na de evaluatie afspraken maken over de positie, rol en taken die het bureau zvhd mogelijk structureel heeft bij de ketenaanpak stalking. Vervolgens al dan niet implementeren en borgen van de afspraken binnen de benodigde randvoorwaarden.

3.7 ondermijning en jonge aanwas criminaliteit acties • Procesregie voeren bij die casuïstiek die aan de criteria van zvhd voldoet.

4 Verbinding met de omgeving2 Naast zvhd werken meerdere lokale en regionale tafels en samenwerkingsverbanden vanuit de eigen invalshoek aan het verminderen van overlast, geweld en criminaliteit, evenals aan het verbeteren van kwaliteit van leven. zvhd schakelt voortdurend met deze netwerken, deelt en haalt kennis en stemt werkprocessen op elkaar af. Waar wenselijk en mogelijk integreren we processen met elkaar. acties • Deelname aan relevante netwerkoverleggen • Verbinding houden met ander casuïstiek “tafels” • Afspraken maken over toeleiding van casuïstiek naar zvhd • Procesregie voeren bij die casuïstiek die aan de criteria van zvhd voldoet.

4.1 verbinding met de jeugdnetwerken acties • Samen met de programmamanager Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming Drenthe verkennen welke verbintenis er is/heeft te komen tussen het Toekomstscenario en het bureau zvhd/de netwerksamenwerking zvhd, evenals hoe dit in de toekomst vorm te geven. • Nauwe verbindingen onderhouden met procesregisseur en beleidsme dewerkers Regionaal Expert TeamJeugd Drenthe. Afspraken maken over op- en afschalen zvhd, evenals (de wijze van) deelname aan de maatwerkoverleggen van zvhd.

1 ZVHD heeft (vooralsnog) geen extra capaciteit gekregen om aanvullend in te zetten op de aanpak van jeugdnetwerken en kan daardoor niet alle acties uitvoeren die in 2025 zijn benoemd. 2

Meldpunt Wet verplichte GGZ, Regio overleg GGZ, Sluitende keten GGZ, Ketenoverleg

acute psychiatrie sociaal domein Drenthe, Advies en Meldpunt OGGZ - RIEC, het regionaal informatie en coördinatiecentrum georganiseerde criminaliteit - Regionaal Expertteam Jeugd - Programma Toekomstscenario Drenthe - Ketensamenwerking gedetineerden – ZSM – Routeeroverleg - MDA++ - Actieoverleg - Casustafel stalking – Drieluik - de nog op te richten (forensische) GGZ tafels

4.2 verbinding met het lokale veld acties • De contactpersoon zvhd heeft minimaal een keer per jaar een afstemmingsgesprek met de aov’er, gemeentelijke procesregisseur, vertegen woordiger sociaal domein en vertegenwoordigers uit de lokale teams van de gemeente. • De contactpersoon zvhd fungeert doorlopend als aanspreekpunt en vraagbaak voor overkoepelende onderwerpen. • Versterken ondersteunings- en adviseringsfunctie lokale veld. • Actief uitnodigen van nieuwe medewerkers van sociale teams voor de introductie-bijeenkomsten. • Maken van afspraken met lokale teams m.b.v. ave-model en versterken aanpak meervoudige problematiek sociaal domein.

4.3 verbinding met het regionaal informatie en expertise centrum ondermijnende criminaliteit acties • Verbinden van uitvoeringsprofessionals op de thema’s ondermijning: aanpak mensenhandel, jonge aanwas, zorgfraude. • Op basis van de wgs afspraken maken over gegevensuitwisseling.

4.4 zsm acties • Op management- en beleidsniveau periodiek voortgangsoverleg met om, Reclassering, dji en politie over ontwikkelingen en (aanvullende) werkafspraken. • Op 3-Noord niveau organiseren van bijeenkomsten voor medewerkers.

5 Huis op orde 5.1 lerende organisatie; kwaliteit- en deskundigheidsbevordering acties • Minimaal één keer per jaar organiseren van een introductiebijeenkomst voor nieuwe medewerkers van partners. • Organiseren van een thematische netwerkbijeenkomst. • Jaarlijks relatiebeheergesprek over wederzijdse verwachtingen met alle twaalf gemeenten. • Optimaliseren van in- en externe werkprocessen. • Organiseren van intervisie en werkbegeleiding voor het bureau zvhd. • Deelname aan de landelijke leergang voor procesregisseurs en andere thematische onderwerpen om kennis en expertise actueel te houden. • Maken van een plan om gemeenteraadsleden beter te informeren over de opgave van zvhd en de werking ervan. • Afstemmen en uitwisseling op 3 Noord niveau over bovenregionale ontwikkelingen en met bovenregionale partners.

5.2 (her)waardering functies acties • Doorlopen procesbeschrijving en (her)waardering functies/ rollen team zvhd op het moment dat het bureau zvhd bij een andere beheersorganisatie is ondergebracht.

5.3 informatiedeling en privacy acties • Aansluiten bij ontwikkelingen Wet Aanpak Meervoudige problematiek Sociaal domein (wams). • Verder implementeren van de Wet Gegevensdeling door Samenwerkingsverbanden (wgs) die op 1 maart 2025 in werking is getreden. • Faciliteren training gegevensdeling zorg- en veiligheidsdomein voor partners door o.a. het aanbieden van een e-learning. • Inrichten van ons ict-systeem volgens de vereisten van nieuwe wetten.

5.4 informatiedeling en analyse acties • Meewerken aan de landelijke bouwstenen voor herkenbare kengetallen • Bureau zvhd opleiden en trainen in het registreren van gegevens volgend de definities. • Met de ict leverancier optimaliseren van het client volgsysteem. • Systematisch aanleveren van Drentse kengetallen t.b.v. Drents en landelijk dashboard.

5.5 ondersteunende ict-oplossing acties • Implementeren van landelijke standaarden die ook voor Drenthe gelden. • Verkennen van werken in en met KeDo door en met de partners. • Dashboard ontwikkelen met landelijke en Drentse kengetallen.

5.6 inrichting en bestuur acties • Bij instemming door de gemeenten implementeren van de aanbevelingen uit het Adviesrapport ‘Ontwikkeling van een integrale governance Zorg en Veiligheid in Drenthe en de organisatorische inbedding van het Zorg- en Veiligheidshuis Drenthe’. Hierbij wordt gekoerst op inbedding van het zvhd bij een gewijzigde gr ggd. • Verkennen beheersmatig onderbrengen van het bureau zvhd bij de ggd en hierover advies uitbrengen aan de Stuurgroep. Bij instemming zorgdragen voor de beheersmatige overdracht binnen de daarbij gestelde randvoorwaarden.

6 Plustaken

6.2 nazorg voor de gemeenten aa en hunze, de wolden, hoogeveen, meppel, midden-drenthe en tynaarlo

Naast de kerntaken hebben de gemeenten en partners een aantal plustaken bij het zvhd belegd. Hieronder een korte weergave van wat we gaan doen voor de plustaken.

wat willen we bereiken? We willen bereiken dat recidive wordt voorkomen en dat detentieschade beperkt blijft voor de inwoners van de zes gemeenten waar we als zvhd de lokale nazorg voor verrichten.

6.1 plustaak - de aanpak van mensenhandel voor de gehele provincie drenthe

wat gaan we daarvoor in 2026 doen? Als er een detentiemelding binnenkomt, wordt contact gezocht met de gedetineerde en/of de casemanager. Er wordt een hulpaanbod gedaan op de vijf leefgebieden: wonen, werken, inkomen, schulden en zorg. Hier hoeft een gedetineerde geen gebruik van te maken.

wat willen we bereiken? We willen bereiken dat de aanpak voor mensenhandel verder vormt krijgt en dat daardoor slachtoffers voorkomen worden. En als er wel slachtoffers zijn dat ze goed geholpen worden d.m.v. toeleiding naar zorg en ondersteuning. Daarnaast wordt er geïnvesteerd op de daders (die ook zelf weer slachtoffer kunnen zijn) wanneer die aangemeld worden voor procesregie. wat gaan we daarvoor in 2026 doen? • Het uitvoeren en evalueren van het actieprogramma ‘Drenthe tegen mensenhandel 2024-2026’ en op basis van de uitkomsten van de omgevingsscan, het programma vernieuwen met o.a. focus op criminele uitbuiting en een dadergerichte aanpak. • Voortgang van de samenwerking met de Drentse aanpak ondermijning. • Versterken samenwerking met het sociale veld (jeugd en onderwijs). • Kwaliteitstoets op de werkprocessen. • Onderzoek naar een nieuw convenant.

Daarnaast wordt elke detentiemelding die binnenkomt van een inwoner van deze zes gemeenten verrijkt met informatie van dji, Reclassering en gemeentelijke informatie volgens de afspraken in het bestuurlijk akkoord3 en de handreiking4. Zodoende worden de omstandigheden van de gedetineerde duidelijk en de noodzaak bepaalt om met de gedetineerde een traject te starten. Waar noodzakelijk starten we trajectbegeleiding om (ex-)gedetineerden intensiever te helpen en uiteindelijk toe te leiden naar reguliere hulp en aanbod. We gaan samen met de zes gemeenten nader in beeld brengen wat binnen de beschikbare uren die er voor de lokale nazorg zijn (gemiddeld 16 uur per week voor zes gemeenten) al dan niet uitgevoerd kan/moet worden door het bureau zvhd, evenals wat belangrijk is om aanvullend lokaal te regelen om de nazorgcoördinatie zo efficiënt en effectief mogelijk uit te kunnen voeren.

6.3 deelname aan het tactisch veiligheidsoverleg (tvo) van de gemeente tynaarlo wat willen we bereiken? Verbinding van zorg en veiligheid en het bevorderen van deskundigheid. Door middel van aanwezigheid in tactische veiligheidsoverleggen denken we als zvh mee met de gemeente over veiligheidsonderwerpen. wat gaan we daarvoor in 2026 doen? Het zvhd sloot aan bij tvo’s van Assen en Midden Drenthe. Deze zijn echter niet meer actief. Deze gemeenten nemen de plustaak niet meer van het zvhd af. Het tvo van de gemeente Tynaarlo is nog wel actief en daar sluit het zvhd blijvend op aan. We denken actief mee over de geagendeerde veiligheidsonderwerpen vanuit onze kennis van het ave 3 niveau5 en vanuit de netwerkfunctie zorg en veiligheid. Als er casuïstiek voortkomt uit het tvo dan wordt dit volgens het reguliere werkproces opgepakt.

3

Bestuurlijk akkoord Kansen bieden voor re-integratie | Publicatie | dji.nl

4

01082021-handreiking-re-integratie-exgedetineerden.pdf (vng.nl)

5

LEE0393 A6 boekje AVE-5.indd (vng.nl)