Aanbiedingsbrief Kadernota 2022

AANBIEDINGSBRIEF BIJ DE ‘KADERNOTA 2022’

Aan de leden van de gemeenteraad en de griffier. Uw brief van Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage Behandeld door Telefoonnummer

: : : : : :

Onderwerp

:

Z.123059/1530 V. Gosselink-van Dijk 8211

Verzonden: Zuidwolde, 4 mei 2021.

Aanbiedingsbrief Kadernota 2022.

Geachte leden van de raad,

Inleiding Hierbij bieden wij u de Kadernota 2022 aan. Dit document vormt de eerste stap in de planning- en controlcyclus voor 2022, immers aan de hand van de kaders in deze nota stellen we de Programmabegroting voor dat jaar op. Daarin vormen onze programma’s de kern en actualiseren we het huidige beleid en voegen nieuwe speerpunten in. Daarom zijn de kaders waarvan u in deze Kadernota kennisneemt van groot belang en vormen deze als het ware onze opdracht voor 2022 en volgende jaren. Daarnaast geeft de Kadernota de raad inzicht in waar we als gemeente (financieel) staan, waar we naar toe willen en met welke middelen dat kan. De kadernota is geschikt om de vertaalslag te maken naar de verdere realisatie van de toekomstvisie. In deze aanbiedingsbrief willen we een aantal zaken accentueren: 1. Belangrijke trends en de implicaties daarvan voor De Wolden. 2. Financiële uitkomsten Kadernota 2022. 3. Structurele doorwerking jaarrekening 2020. 4. De inzet van de incidentele middelen. 5. Bijgestelde meerjarige exploitatiesaldi 2022 t/m 2025. 6. Meerjarig investeringsplan 2022-2025. 7. Bijgestelde financiële kengetallen. 8. Overige financiële risico’s. 9. Kaderstellende vragen en voorstellen. 10. Planning behandeling Kadernota 2022.

Aanbiedingsbrief Kadernota 2022

Pagina 1

1. Belangrijke trends en de implicaties daarvan voor De Wolden Uitvoering collegeprogramma We hebben nog één jaar te gaan in deze raadsperiode, in 2022 zijn er opnieuw gemeenteraadsverkiezingen voor een volgende 4-jaars termijn. Wij zijn er dan ook trots dat we de afgelopen drie jaar al veel gerealiseerd hebben. We kunnen weer jaren veilig en goed vooruit! Het nieuwe mobiliteitsplan biedt daar prima kaders voor. De aanleg van een aantal nieuwe fietspaden, zoals de Willem Moesweg in Zuidwolde en de Havelterweg in Ruinerwold, dragen daaraan bij. De N375 wordt in goede samenwerking met provincie en inwoners veiliger. Met de aanleg van een fietsbrug bij Linde kunnen fietsers over een tijdje veilig de N48 oversteken. Met de voorgenomen actualisatie van de beheerplannen onderhouden we de openbare ruimte duurzaam. Een mooi voorbeeld daarvan is het groen- en bermenbeheer. Ook het meer betrekken van onze inwoners bij de inrichting van hun directe leefomgeving is een positieve ontwikkeling met duurzame effecten. Dat is bijvoorbeeld gebeurd bij de herinrichting van de burgemeestersbuurt in Ruinerwold. De totstandkoming van het nieuwe Speelruimtebeleidsplan is een mooi voorbeeld van het samen creëren van voldoende speelruimte voor De Woldense kinderen.

En met de investeringen in een aantal begraafplaatsen hebben we ook voor overleden inwoners gezorgd voor voldoende en passende laatste rustplaatsen. We noemen in ieder geval hier ook het vastgestelde Actieplan Klimaat en Energie, met daaraan vastgekoppeld diverse duurzaamheidsmaatregelen. We geven daarbij als gemeente zelf ook het goede voorbeeld, door de gemeentelijke gebouwen te verduurzamen met onder andere zonnepanelen. In Drenthe hebben we de Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 opgesteld, onze gezamenlijke ambitie in de opwek van hernieuwbare energie. Groen gas zal een belangrijke rol spelen in het verwarmen van onze woningen. Samen met Rendo en de Gebiedscoöperatie zoeken we naar kansen voor de productie van groen gas, onder andere uit ons eigen bermgras en mest. En het dorp Ansen neemt het voortouw als proeftuin aardgasvrije wijk. Er zijn onderzoeken uitgevoerd naar de toekomstbestendigheid van de bedrijventerreinen, waarbij onder andere is gekeken naar het aspect duurzaamheid. Ook noemen we hier de uitbreiding van het plan Hoge Akkers te Ruinerwold, zodat nieuwe ondernemers ook de kans krijgen hun bedrijfsvoering te verduurzamen. We investeren in ‘duurzame’ relaties tussen De Woldens samenleving en de gemeente.

Dit doen we door bij te dragen aan initiatieven voor duurzaamheid te stimuleren en te ondersteunen, door steeds op zoek te zijn naar manier op de (lokale) democratie vitaal te houden en door in onze dienstverlening aan te sluiten op de behoefte van de samenleving. Dit doen we via 3DDWD en de dialoogbijeenkomsten. Er is een nieuwe visie Dienstverlening 20212025 opgesteld. We zijn lid geworden P10 waarin duurzaamheid ook hoog op de agenda staat. En de afgelopen jaren hebben we mooie projecten kunnen ondersteunen vanuit Initiatiefrijk De Wolden. Er is veel gedaan en we gaan nog het nodige doen om onze inwoners die zichzelf tijdelijk of structureel niet kunnen redden, duurzaam te ondersteunen. Zo is er aan de voorkant (of: in het voorliggend veld) geïnvesteerd in buurtteams en onafhankelijke cliëntondersteuning. Om te komen tot een samenleving waar iedereen aan kan meedoen (inclusieve samenleving), is in samenspraak met inwoners eerst de fysieke leefomgeving aangepast. De dorpshuizen in Zuidwolde en de Wijk zijn geprivatiseerd en daarmee duurzaam en dichtbij de inwoners gebracht. Het vervolg naar een volledige inclusie is aanstaande. Met de herijking van het sociaal domein willen we in meerdere opzichten toewerken naar een toekomstbestendig, duurzaam sociaal domein. Dat kunnen we niet alleen. Daarvoor hebben

Aanbiedingsbrief Kadernota 2022

Pagina 2

we blijvend goede samenwerking met onze adviesraden en maatschappelijke organisaties nodig. We blijven daarin duurzaam investeren. Het grondstoffenplan ‘Van Afval naar Grondstof’ Op weg naar duurzaam afvalbeheer is opgesteld. Met ingang van 2021 is het systeem van het ophalen van huishoudelijk afval veranderd. Voor wat betreft sport wordt uitvoering gegeven aan de beleidsnota ‘Sport en bewegen in De Wolden’ Versterken, Verbinden en verzilveren. Verder is in de dorpen Ruinen, de Wijk, Zuidwolde, Koekange en Ruinerwold een Lokaal Sportakkoord gesloten. De dorpen bepalen zelf waarop ze de komende jaren inzet willen plegen op het gebied van sport en bewegen. Tot slot zijn de voorbereidingen voor het nieuw te realiseren ‘Huus voor Sport & Cultuur’ in Zuidwolde in volle gang. Wat de financiën betreft, hebben wij als gemeente De Wolden de gemiddelde woonlastenstijging de afgelopen periode redelijk binnen de perken kunnen houden. Deze was namelijk over de periode 2018 tot 2021 in totaal ongeveer € 51 of afgerond 7,3%, wat dus gemiddeld onder de 2% per jaar is gebleven. Het gaat hier dan om de gemiddelde onroerendgoedbelasting, afvalstoffenheffing en rioolheffing voor een meerpersoonshuishouden.

Desondanks hebben wij samen met de raad ons voornemen kunnen realiseren om gemiddeld zo’n € 4,0 miljoen per jaar te investeren, waaronder ook in duurzaamheidsmaatregelen zoals benoemd bij de verschillende andere programma’s’. Corona Zoals bekend hebben we inmiddels meer dan een jaar te maken met de impact en gevolgen van de Corona/Covid-19 crisis. Hoewel de Kadernota 2022-2025 vooruitkijkt naar de toekomst, zal er hopelijk een periode aanbreken waarin de positieve effecten van de vaccinaties in volle omvang duidelijk worden. Dat we dan zo langzamerhand weer kunnen terugkeren naar een ‘normale samenleving’. Dit neemt niet weg dat de gevolgen, zowel op sociaal, financieel en economisch gebied groot zijn. Ook wat de werkzaamheden betreft binnen de samenwerkingsorganisatie (SWO) moest de afgelopen tijd veel extra inzet worden gepleegd door onze medewerkers. Die verdienen een grote pluim omdat ondanks alle tegenslagen en aanpassingen, de dienstverlening zoveel mogelijk doorgang heeft kunnen vinden. Natuurlijk betekent dit wel het een en ander, er zijn tenslotte ook veel bestuurlijke ambities en het werk moet worden gedaan met hetzelfde ambtelijk apparaat. Het spreekt dan ook voor zich dat dit soms problemen geeft en dat het hier en daar wel eens ‘piept en kraakt’. Wij willen hier als college in ieder geval onze oprechte waardering uitspreken richting al onze medewerkers.

Gemeentefinanciën versus gemeentefonds Een ander belangrijk item dat al langere tijd onze speciale aandacht vraagt zijn de gemeentelijke financiën versus de uitkomsten van de (toekomstige) uitkering uit het gemeentefonds. De gemeente heeft de beste papieren om te investeren in een inclusieve samenleving met leefbare en vitale kernen, dorpen en wijken. Maar juist de gemeentelijke taken die bijdragen aan vitaliteit en leefbaarheid staan sterk onder druk, ook in De Wolden. Dit wordt veroorzaakt doordat gemeenten te weinig middelen van het Rijk ontvangen om die taken naar behoren uit te voeren. Daarnaast staat de gehele overheid voor grote interbestuurlijke opgaven, zoals extra woningbouw, klimaatverandering, de energietransitie en de Omgevingswet. Inmiddels dringen ook de toezichthoudende provincies bij het Rijk aan om de (financiële) problemen nu structureel op te lossen. In de nu voorliggende cijfermatige opstelling is rekening gehouden met een (redelijke) groei van de uitkering uit het gemeentefonds op basis van de laatste informatie. Bij de komende meicirculaire zal duidelijk worden in hoeverre het Rijk aan de verwachtingen van gemeenten tegemoet kan of wil komen. Zoals zo vaak hangt die onzekerheid ook nu weer boven het meerjarige perspectief van gemeenten.

Dit was voor de VNG ook de reden om ‘tips met aannames’ bij het opstellen van de kadernota dit jaar uitgebreid onder de aandacht van

Aanbiedingsbrief Kadernota 2022

Pagina 3

gemeenten te brengen. Een exemplaar daarvan is als bijlage bij deze aanbiedingsbrief gevoegd. Overigens heeft de provincie te kennen gegeven niet gelukkig te zijn met de verspreiding van bovengenoemde set met aannames door de 100.000+ gemeenten. In de binnenkort te ontvangen begrotingscirculaire 2022 zegt de provincie het zeer onverstandig te zullen vinden wanneer gemeenten te positief anticiperen op de uitkomsten rondom de herverdeling van het gemeentefonds, zulks gelet op de vele onzekerheden die er nog bestaan over de definitieve uitkomsten. Sociaal domein In het sociaal domein, waar grote tekorten zijn, is bij de Jeugdwet en de Wmo de beleidsruimte steeds beperkter. Zoals bekend staat de gemeente voor de moeilijke taak meer evenwicht aan te brengen tussen de uitgaven en inkomsten op dit omvangrijke terrein. Aangezien inzake dit dossier een afzonderlijk traject wordt gevolgd, wordt hier volstaan met daarnaar te verwijzen. Wel wil het college in overleg met de raad investeren in het ‘voorliggend veld’, zodat daarmee een verdere toename van kosten in de toekomst wordt voorkomen c.q. wordt beperkt. We denken hierbij aan de volgende onderwerpen: - Structureel inbedden van de thuiscoaches. - Structureel inbedden van ‘Begeleid zelfstandig wonen’ in Zuidwolde. - Structureel inbedden 12+ jarigen schoolmaatschappelijk werk. - Structureel inbedden ‘Moeders van De Wolden’.

- Structureel inbedden praktijk ondersteuner huisartsen – jeugd. Deze speerpunten maken integraal onderdeel uit van de beraadslagingen rondom de herijking sociaal domein. De uiteindelijke financiële gevolgen (na beraadslaging) zullen dan kunnen worden vertaald naar de begroting 2022 en het bijbehorende meerjarige perspectief. Verbonden partijen Met betrekking tot de verbonden partijen bepleit het college een uniforme lijn met alleen verhogingen van de bijdragen en financieringen als gevolg van de reguliere loon- en prijscompensaties. Voor het overige zijn verhogingen alleen bespreekbaar als aangetoond kan worden dat dit echt als onoverkoombaar dient te worden beschouwd. Ontwikkeling woonlasten In het collegeprogramma 2018-2022 staat o.a. dat de gemeente de belastingdruk zoveel mogelijk beperkt. Daarbij zijn trendmatige verhogingen van de heffingspercentages OZB geen automatisme. Dat doen we bijvoorbeeld niet als we al een ruim sluitende begroting hebben. Eventuele verhogingen kunnen we ook zien in relatie tot de ambities van onze gemeente en de bijbehorende maatschappelijke investeringen. In de bestaande meerjarencijfers was t/m 2024 op grond van de begroting 2021 al rekening gehouden met een trendmatige verhoging van de onroerendezaakbelastingen met 1,5% en 1% autonome uitzetting.

Gelet op de meerjarige vooruitzichten bij de begroting 2021 is er vorig jaar daarom al voor gekozen de trendmatige aanpassingen toch weer mee te nemen. Voor meer informatie hierover verwijzen naar hetgeen verderop in deze aanbiedingsbrief is vermeld.

Aanbiedingsbrief Kadernota 2022

Pagina 4

2. Financiële uitkomsten Kadernota 2022 Als we ons richten op de meerjarige financiële doorkijk (zie pagina 3 Kadernota 2022), dan blijkt dat we voor de komende vier jaarschijven (2020 t/m 2023) afkoersen op een nietsluitend meerjarenperspectief met nadelige exploitatiesaldi. Hierin zijn de financiële gevolgen, voor zover op geld gezet, van deze kadernota meegeteld. Door echter in stemmen met de voorstellen van het college zoals beschreven in deze aanbiedingsbrief, legt de raad echter een fundament voor het sluitend maken van de meerjarenraming in november van dit jaar. Meerjarenperspectief 2022-2025

Saldo in meerjarenperspectief t/m wijziging 4/2021

2022

2023

2024

2025

640.174 V

69.260 V

38.731 V

38.731 V

1.093.846 N

902.145 N

868.602 N

636.732 N

485.000 V

485.000 V

485.000 V

485.000 V

515 V

18.587 V

32.107 V

32.015 V

Pm

Pm

Pm

Pm

31.843 V

329.298 N

312.764 N

80.986 N

Gevolgen kadernota 2022-2025: Financiële mutaties kadernota 2022-2025 Mutaties gemeentefonds - stelpost 1) Dekking uit stelpost kapitaallasten Mutaties vrijval kapitaallasten/verrekening stelpost Actuele tussenstand exploitatieresultaten 1)

2)

2)

Het betreft hier een in de cijfers verwerkte onzekere stelpost voor o.a. compensatie loon- en prijsstijgingen. Deze mutatie is bepaald door in de berekening, het basisjaar te verleggen van 2021 naar 2022, waardoor het accres (= groei gemeentefonds) 23 punten voordeliger uitvalt. Deze uitkomsten zijn eerst duidelijk wanneer ook de staat van activa gereed is t.b.v. de opstelling begroting 2022.

Voor de toegevoegde jaarschijf 2025 is rekening gehouden (aanname) met het ´doorschuiven´ van het geraamde voordelige begrotingssaldo van 2024 ad € 38.731. Als bijlage 1 is in de kadernota een totaaloverzicht opgenomen van de aangeleverde uitzettingen en wensen voor 2022 en volgende jaren. Voor zover mogelijk en noodzakelijk zijn door ons deze uitzettingen van de bekende categorie-aanduiding voorzien, namelijk: 1. Onontkoombaar (uitvloeisel van wet- en/of regelgeving, of de gemeente loopt, wanneer de activiteit niet wordt uitgevoerd, een aanzienlijk juridisch, financieel en/of bedrijfsrisico of er is sprake van vastgesteld beleid, waar voor de uitvoering geen c.q. onvoldoende financiën beschikbaar zijn). 2. Aanpassing op basis van de realisatiecijfers. 3. Nieuw beleid (er is sprake van gewenst beleid, waartoe de gemeente niet verplicht is). 4. Niet realiseerbare bezuiniging.

3. Structurele doorwerking jaarrekening 2020 Wij hebben op basis van de uitkomsten per programma gekeken naar de financiële uitkomsten van de jaarrekening 2020 in relatie tot wat er in de bestaande meerjarige begroting is geraamd. Op grond hiervan komen wij tot de conclusie dat enkele budgetten voor de toekomst kunnen c.q. moeten worden bijgesteld. Het daarbij om de volgende belangrijkste zaken:

Aanbiedingsbrief Kadernota 2022

Pagina 5

Structurele aanpassingen budgetten vanuit de jaarrekening 2020 2021

2022

2023

2024 e.v.

- Lagere uitgaven onderhoud begraafplaatsen

10.000 V

10.000 V

10.000 V

10.000 V

- Lagere opbrengsten begraafrechten

75.000 N

75.000 N

75.000 N

-

Totaal structureel

65.000 N

65.000 N

65.000 N

10.000 V

De hiervoor genoemde structurele doorwerking is nader toegelicht bij de betreffende programmaonderdelen in de voorliggende kadernota. Hier wordt volstaan daarnaar te verwijzen. Met de gevolgen hiervan is reeds in de eindcijfers van de kadernota 2022-2025 rekening gehouden. Wellicht ten overvloede merken we nog op dat m.b.t. het sociaal domein dus een afzonderlijk traject wordt gevolgd.

4. De inzet van de incidentele middelen Wij hebben u in het verleden op verschillende momenten via de documenten uit de P&Ccyclus geïnformeerd over de inzet van de beschikbare middelen van de reserves en voorzieningen. Dit is voor het laatst gebeurd met het Jaarverslag 2020, met daarin de toelichting op de balans per 31 december 2020. In een afzonderlijk hoofdstuk van de Kadernota 2022 gaat het college in op de vermogenspositie en de reserves & voorzieningen van de gemeente. Wij hebben dit voorjaar de ‘Nota reserves & voorzieningen’ geactualiseerd naar de stand per 1 januari 2021. Deze nota is u in digitale vorm afzonderlijk ter vaststelling aangeboden. Als aanvulling op de informatie op pagina 2 van de kadernota betreffende de jaarrekening 2020, merken wij nog op dat volgens de laatste inzichten het jaarresultaat (voor bestemming van een deel daarvan ter grootte van afgerond € 273.000) een bedrag van tussen de € 1,0 en € 1,5 miljoen kan worden toegevoegd aan de algemene reserve. Wij hebben bij de aangeleverde speerpunten voor 2022 e.v. jaren vervolgens beoordeeld in hoeverre de daarmee gepaard gaande financiën, voor zover meer dan € 10.000, incidenteel kunnen worden gedekt door een beroep te doen op de beschikbare middelen uit de algemene reserve. Daarbij komen wij tot de conclusie dat hiervoor een bedrag van € 390.000 benodigd is, e.e.a. volgens onderstaande specificatie:

Aanbiedingsbrief Kadernota 2022

Pagina 6

Speerpunten uit de kadernota 2022-2025 incidenteel te dekken uit de algemene reserve Totaal

2022

2023

2024

- Inwerkprogramma nieuwe gemeenteraad

11.000

11.000

-

-

- Opkomstbevordering verkiezingen c.a.

17.000

17.000

-

-

- Extra formatie ‘Initiatiefrijk De Wolden’

37.000

37.000

-

-

- Extra formatie invoering Omgevingswet

45.000

45.000

- Ja, tenzij principe leefomgeving

60.000

60.000

-

-

- Toekomstbestendig maken bedrijventerreinen

20.000

10.000

10.000

-

- Corona herstelplan lokale ondernemers

50.000

25.000

25.000

-

- Coachingstrajecten vitale verenigingen

30.000

15.000

15.000

-

- Bijdrage organisatie NK voor springpaarden

120.000

40.000

40.000

40.000

Totaal benodigd

390.000

260.000

90.000

40.000

De incidenteel aan de algemene reserve te onttrekken bedragen 2022 t/m 2024 kunnen dus in mindering worden gebracht op de hiervoor vermelde nadelige exploitatieresultaten. Op basis van de uitgangspunten genoemd in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ bij de begroting 2021 en rekening houdende met de bijgestelde algemene reserve per 31-12-2022 (inclusief bovengenoemde onttrekkingen en voordelig rekeningsaldo 2020), zal het kengetal voor het weerstandsvermogen er dan als volgt uit komen te zien (op basis van gelijkblijvende risico’s): Weerstandsvermogen = beschikbare weerstandscapaciteit € 12,5 miljoen = 2,19 (risicoprofiel) benodigde weerstandscapaciteit € 5,7 miljoen Waardering

Ratio Weerstandsvermogen

Betekenis

A

>2,0

Uitstekend

B

1,4 > < 2,0

Ruim voldoende

C

1,0 > < 1,4

Voldoende

D

0,8 > < 1,0

Matig

E

0,6 > < 0,8

Onvoldoende

F

< 0,6

Ruim onvoldoende

Hieruit blijkt dat het berekende kengetal meer dan uitstekend is (het was 2,14). (Stand AR per 31-12-2022 is € 22.074.602 -/- € 134.676 AR-bouwgrond + € 1.700.000 rekeningresultaat 2020 -/€ 428.000 onttrekkingen -/- € 10.683.000 investeringen maatschappelijk nut is € 12.528.926)

Aanbiedingsbrief Kadernota 2022

Pagina 7

5. Bijgestelde meerjarige exploitatiesaldi 2022 t/m 2025 Als de mutaties uit de voorgaande paragrafen worden verwerkt in de meerjarige cijfers, dan ontstaat het volgende beeld: Meerjarenperspectief 2022-2025 2022

2023

2024

2025

31.843 V

329.298 N

312.764 N

80.986 N

Vervallen storting in reserve glasvezel De Wolden

84.923 V

80.006 V

75.089 V

75.089 V

Incidentele dekking vanuit de algemene reserve

260.000 V

90.000 V

40.000 V

-

0

0

225.000 V

225.000 V

376.766 V

159.292 N

27.325 V

219.103 V

Actuele tussenstand zoals hiervoor vermeld Mutaties:

Gedeeltelijke inzet stelpost herziening gemeentefonds Verwachte eindstand exploitatieresultaten

Hieruit blijkt dus dat we met de kennis van nu de meerjarige cijfers richting 2025 een positieve wending kunnen geven, alleen het tussenliggende begrotingsjaar 2023 vertoont in deze tabel nog een incidenteel nadelig saldo. Toelichting op bovengenoemde mutaties: Vervallen storting in reserve glasvezel De Wolden – Zoals bekend zijn de aandelen en de verstrekte leningen betreffende glasvezel De Wolden overgedragen aan Rendo Fiber BV. Hierdoor is de noodzaak tot het in standhouden van de hiervoor ingestelde egalisatiereserve niet meer aanwezig. Wij stellen u voor het saldo van deze reserve over te hevelen naar de algemene reserve. De voor de komende jaren geraamde stortingen kunnen daarvoor eveneens achterwege blijven. Incidentele dekking vanuit de algemene reserve – Het is al jaren gebruik dat we enkele daarvoor in aanmerking komende incidentele budgetten dekken uit de algemene reserve. Hiervoor is een specificatie opgenomen van de bedragen die volgens ons in de jaren 2022 t/m 2025 voor de genoemde speerpunten t.l.v. de algemene reserve kunnen worden gebracht. Gedeeltelijke inzet stelpost herziening gemeentefonds – Hiervoor is al opgemerkt dat er nog veel onduidelijkheid bestaat over de definitieve herverdeeleffecten betreffende de herziening van de verdeelsystematiek van het gemeentefonds.

Desondanks hebben wij op basis van de eerste uitkomsten besloten dat het verantwoord is om rekening te houden met een minder groot nadeel dan waarmee we eerder rekening hebben gehouden. Het college adviseert de raad hierbij dan ook vooral om voor ogen te houden dat daarmee (verder) meerjarig ombuigen kan worden vermeden. De laatste berekeningen vanuit het Rijk laten voor onze gemeente een voordeel zien in plaats van het tot nu genoemde nadelig herverdeeleffect. Dit is voor ons aanleiding om vooralsnog ongeveer een kwart van de geraamde stelpost in te zetten voor een aanvullende dekking van de toekomstige nadelige begrotingssaldi. Wel maakt het college de uitdrukkelijke kanttekening dat de voorlopige uitkomsten in de toekomst, nog aanzienlijk anders kunnen uitvallen.

Aanbiedingsbrief Kadernota 2022

Pagina 8

6. Meerjarig investeringsplan 2022-2025 In de kadernota hebben wij in een afzonderlijk hoofdstuk een meerjarig overzicht opgenomen van de geplande investeringen in de komende jaren. Daarbij hanteert het college, zoals bekend, als uitgangspunt een investeringsplafond vanaf 2018 van circa € 4 miljoen per jaar. In 2022 zullen er nieuwe gemeenteraadsverkiezingen worden gehouden. Wij stellen ons voor het investeringsplafond daarna, op basis van het dan op te stellen college- en raadsprogramma en de dan bekende financiële mogelijkheden, opnieuw tegen het licht te houden. Wij hebben vorig jaar met uw raad afgestemd om voor de periode t/m 2023 vooralsnog vast te houden aan een gemiddeld totaal investeringsplafond van € 4,0 miljoen per jaarschijf. Door hiermee vervolgens te schuiven, lukt het om ook de omvangrijke investering voor het ‘Huus voor sport & cultuur’ te Zuidwolde binnen afgesproken kaders te realiseren. Uit het samenvattende overzicht in de kadernota blijkt dat er daarnaast nog een investeringsruimte voor deze periode overblijft van ongeveer € 363.000 (zie pagina 8 van de kadernota 2022). De volgende investeringen zijn vervolgens voor 2022 in de kadernota vermeld: Voorgenomen investeringen 2022 - Fietspad Dwingelerweg te Ansen

€

131.250

- Uitvoeringsmaatregelen GVVP: * Maatregelen Tonckensstraat Zuidwolde, Westerstraat Ruinen en Dijkhuizen Ruinerwold * Verkeersmaatregelen Veeningen

“ “

36.000 176.000

- Reconstructie Gedempte Wijde Wijk te Kerkenveld

“

611.075

- Aanleg kunstgrasveld KIOS te Ruinerwold

“

132.000

- Vervanging speeltoestellen 2022

“

67.500

Totaal investeringsbedrag 2022 exclusief riolering

€

1.153.825

“

700.000

Overige investeringen: * - Investeringen riolering - Ondergrondse afvalverzamelcontainers flessenglas

“

25.000

Totaal investeringsbedrag 2020 inclusief riolering

€

1.878.825

* Voor wat betreft de bepaling van het investeringsplafond van gemiddeld € 4,0 miljoen per jaar, worden deze investeringen daarbuiten gelaten.

7. Bijgestelde financiële kengetallen In aanvulling op wat is beschreven in de kadernota onder het hoofdstuk ‘Houdbare gemeentefinanciën/financiële kengetallen, merken wij nog het volgende op. Vanzelfsprekend hebben de ambities van de gemeente en daarmee de omvang van de beoogde investeringen en de inzet van een deel van onze reserves gevolgen voor de diverse financiële kengetallen. Zonder volledig te kunnen zijn, omdat de precieze informatie over de begrotingsgegevens 2022 – 2025 pas het komende najaar bekend zijn, is intern wel een inschatting gemaakt van de kengetallen o.b.v. een investeringsambitie t/m 2023 van gemiddeld € 4,0 miljoen per jaar en met inachtneming van de al bekende invulling hiervan.

Aanbiedingsbrief Kadernota 2022

Pagina 9

Omschrijving

2019 Rek.

2020 Rek.

2021 Begr.

2022 Begr.

2023 Begr.

2024 Begr.

1A - Netto schuldquote

28%

27%

70%

66%

63%

60%

1B - Idem gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

10%

13%

52%

49%

46%

44%

2 - Solvabiliteitsratio

59%

55%

43%

44%

44%

45%

De getallen 2019 en 2020 (voorlopig omdat de controle jaarrekening nog niet is afgerond) zijn gebaseerd op de gegevens uit de betreffende jaarrekeningen, die van 2021 zijn gebaseerd op de informatie uit de begroting 2021 en in de kengetallen van de jaren daarna is rekening gehouden met de hiervoor vermelde aanvullende gegevens. 1A. Netto schuldquote De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie (totale baten exclusief mutaties reserves). 1B. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Om inzicht te verkrijgen in hoeverre sprake is van doorlenen, geven we de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weer (netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen). Op die manier brengen we duidelijk in beeld wat het aandeel van de verstrekte leningen is en wat dit betekent voor de schuldenlast. 2. De solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hierbij drukken we het eigen vermogen uit in een percentage van het balanstotaal. Voor een verdere verklaring van de vermelde percentages verwijzen wij naar het betreffende hoofdstuk in de kadernota.

8. Overige financiële risico’s Naast de gebruikelijke, in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen’ bij de begroting 2021 bedoelde en beschreven risico’s, is het goed nog de volgende aanvullende kanttekeningen te maken. Decentralisaties sociaal domein De gemeente hanteert nog steeds als standpunt bij de drie grote taakdecentralisaties dat e.e.a. een budgettair neutraal karakter zou dienen te hebben. Met andere woorden: ‘We moeten het doen met de middelen die we van het Rijk ontvangen’. Er moet echter rekening mee worden gehouden dat hier sprake is van open-einde-budgetten en dat bijsturing niet zo eenvoudig is. Zie ook wat hiervoor en in de kadernota is opgemerkt met betrekking tot vooral de uitgaven inzake de jeugdzorg. Tegelijk met de uitwerking van deze nota loopt ook het traject betreffende de herijking van het sociaal domein. Hier volstaan we met daarnaar te verwijzen.

Aanbiedingsbrief Kadernota 2022

Pagina 10

Onzekerheden binnen de exploitatiebegroting  Ontwikkeling algemene uitkering gemeentefonds.  Omvang investeringsvolume versus stelpost kapitaallasten.  Bijdrage verbonden partijen, waaronder de Gemeenschappelijke Regelingen.  Structureel uitvoeringsbudget ‘Initiatiefrijk De Wolden’.  Uitwerking Integraal HuisvestingsPlan onderwijs (IHP).  Woningbouw, verduurzaming en energietransitie.

9. Kaderstellende vragen en voorstellen Samenvattend stellen wij u voor: 1. Kennis te nemen van de informatie uit de ‘Kadernota 2022’ en van de voorlopig berekende exploitatiesaldi voor de jaren 2022 t/m 2025. 2. In te stemmen met de daarin beschreven beleidsontwikkelingen/speerpunten met bijbehorende prioriteiten en deze te verwerken in de ‘Begroting 2022-2025’. 3. Kennis te nemen van het ‘Overzicht financiële gevolgen speerpunten en overige uitzettingen Kadernota 2022’. 4. Kennis te nemen van de herziene versie ‘Nota reserves & voorzieningen 2022-2025’.

10. Planning behandeling Kadernota 2022 De verdere planning voor de behandeling en vaststelling van de Kadernota 2022 ziet er als volgt uit (zie ook griffiememo): wo. 12 mei 2021 - Verstrekking boekwerk aan raad en griffie; di. 18 mei 2021 - Persconferentie; do. 20 mei 2021 - Mondelinge technische toelichting/vragen raad (19.30 – 20.30 uur); do. 27 mei 2021 - Schriftelijk indienen technische vragen; do. 3 juni 2021 - Beantwoording schriftelijk gestelde vragen; do. 17 juni 2021 - Raadsdebat (1e termijn) met de algemene beschouwingen van de fracties en (na de pauze) de reactie van het college (13.30 uur); do. 24 juni 2021 - Behandeling/besluitvorming (2e termijn) Kadernota 2022 (19.30 uur).

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van De Wolden, Secretaris, Vanessa Gosselink-van Dijk

Aanbiedingsbrief Kadernota 2022

Burgemeester, Roger de Groot

Pagina 11

Aanbiedingsbrief Kadernota 2022

Pagina 12

Bijlage: Bestand met ‘tips voor aannames’ VNG bij het opstellen van de kadernota 2022.

Aanbiedingsbrief Kadernota 2022

Pagina 13

Aanbiedingsbrief Kadernota 2022

Pagina 14