A. Beleidsbegroting 2024 Stark
Tekst van het document
Deze begroting dient gelezen te worden als programmabegroting in het kader van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV).
Vastgesteld in het bestuur van Stark op 24 maart 2023
Gemeenschappelijke Regeling Stark Dieselstraat 3, 7903 AR Hoogeveen Postbus 740, 7900 AS Hoogeveen Telefoon 0528 29 48 11 www.wijzijnstark.nl Facebook : @wijzijnstark Twitter : @wijzijnstark Linkedin : Stark, leerwerkbedrijf Instagram : @wijzijnstark 1
Voorwoord Voor u ligt de begroting 2024 van Stark met een meerjarenraming tot en met 2027. We begroten realistisch en houden rekening met de wet- en regelgeving zoals het BBV, richtlijnen van de provincie, de nota Samen werken voor Drenthe en actuele ontwikkelingen in de maatschappij. Stark is een toonaangevend en modern ontwikkelbedrijf. Dat zijn wij voor onze medewerkers, de gemeenten en voor het bedrijfsleven. In deze begroting leggen wij u de financiële situatie uit voor 2024 en de jaren erna. Door diverse loon- en prijsverhogingen zien we dat de positieve resultaten uit het verleden steeds lastiger worden om te evenaren. Wij zetten ons in voor omzetoptimalisatie en kostenbesparing waar het mogelijk is. Duurzame huisvesting is daar een belangrijk voorbeeld van. Net zoals de focus op onze talenten, die wij een passende plek op de arbeidsmarkt (willen) geven, met een passende financiële waardering. De gemeentelijke omzet van onze deelnemende gemeenten laat een dalende trend zien, daarom is het noodzakelijk om ons verder te richten op onze dienstverlening aan (andere) gemeenten en het bedrijfsleven. Deze begroting voor 2024 laat een negatief resultaat zien voor gemeentelijke bijdrage van € 1.981.000. Met een gemeentelijke bijdrage van € 1.981.000 verwachten we geen onttrekking nodig te zijn uit de algemene reserve.
Hoogeveen, 14 maart 2023
S. Hertog, directeur
2
Inhoudsopgave Voorwoord ................................................................................................................. 2 Inhoudsopgave.......................................................................................................... 3 2 Organisatie ............................................................................................................ 4 2.1 Missie en visie .................................................................................................. 4 2.2 Organisatieschema .......................................................................................... 5 3 Beleidsbegroting.................................................................................................... 6 3.1 Programmaplan en beleidsindicatoren ............................................................. 6 3.1.1 Algemeen................................................................................................... 6 3.1.2 WSW en Participatie – Beschut werk ......................................................... 6 3.1.3 Bedrijfsvoering en Participatie - Trajecten .................................................. 7 3.2 Paragrafen ...................................................................................................... 8 3.2.1 Weerstandscapaciteit en continuïteit ..........................................................
8 3.2.2 Risico’s en bijzonderheden ........................................................................ 9 3.2.3 Benodigd weerstandsvermogen ............................................................... 11 3.2.4 Kengetallen .............................................................................................. 11 3.2.5 Investeringen met een economisch nut .................................................... 12 3.2.6 Financiering ............................................................................................. 12 3.2.7 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................... 13 3.2.8 Wet open overheid ................................................................................. 13 3.2.9 Verbonden partijen ................................................................................... 13 4 Financiële begroting ............................................................................................. 14 4.1 Uitgangspunten voor deze begroting .............................................................. 14 4.2 Overzicht van baten en lasten 2024 ............................................................... 15 4.2.1 Toelichting vooraf .....................................................................................
15 4.2.2 Overzicht van baten en lasten .................................................................. 15 4.3 Meerjarenbegroting 2024-2027 ...................................................................... 21 5 Bijlagen ............................................................................................................... 23 5.1 Meerjarenbegroting na gemeentelijke bijdrage exploitatie .............................. 23 5.2 Geprognosticeerde balans ............................................................................. 23 5.3 Gemeentelijke omzet en quasi-inbesteding 2024-2027 .................................. 24 5.4 Overzicht gemeentelijke en rijksbijdragen 2024-2027..................................... 24 5.5 Verdeling taakvelden ...................................................................................... 25
3
2 Organisatie 2.1 Missie en visie Als modern ontwikkelbedrijf verbindt Stark talenten aan (personeels)vraagstukken in de regio. Onze visie is dat wij iedereen in onze regio sterker kunnen maken door de juiste match te vinden. We motiveren medewerkers nieuwe dingen te doen en hun talenten te ontdekken, we gaan op zoek naar waar iemand van gaat stralen. Aan werkgeverszijde dagen we uit om eens anders naar werk te kijken en kansen te bieden. Een diversiteit aan werkzaamheden binnen Stark maakt medewerkers niet alleen werkfit maar ook vakfit. Starkers in het reguliere bedrijfsleven zorgen voor kleur: niet alleen de veelzijdigheid, maar ook de authenticiteit maakt dat er verrassende win-win situaties ontstaan: voor de persoonlijke ontwikkeling van medewerkers en voor de groei en ontwikkeling van bedrijven. Dat is wat we bedoelen met Samen Stark. Stark heeft brede kennis van de arbeidsmarkt en is de verbinder tussen bedrijfsleven en medewerkers in gezamenlijkheid met overheid en opleidingsinstituten. Iedereen heeft talent, dat is onze overtuiging en daar hebben we alle aandacht voor. We gáán voor ontwikkeling!
4
2.2 Organisatieschema In onderstaand schema is onze organisatiestructuur weergegeven.
5
3 Beleidsbegroting Stark, het leerwerkbedrijf van en voor de inwoners van de gemeenten Hoogeveen, Midden-Drenthe en De Wolden, geeft uitvoering aan de opdrachten van deze gemeenten zoals deze zijn vastgelegd in het Bedrijfsplan. In het hoofdstuk Beleidsbegroting nemen we u mee in de plannen voor 2024 met de daarbij behorende verplichte beleidsindicatoren. Dit hoofdstuk bevat eveneens de verplichte paragrafen vanuit de BBV.
3.1 Programmaplan en beleidsindicatoren 3.1.1 Algemeen Het VDG en de griffierskring Drenthe hebben ingestemd met de nota “Samen werken voor Drenthe”. Daarin staan Drenthe brede afspraken voor Drentse gemeenschappelijke regelingen, gemeenteraden, Provinciale Staten en colleges. De gespreksnotitie in de voorjaarsoverleggen tussen de besturen van de gemeenschappelijke regelingen en de gemeenteraden, vormt het kader voor deze begroting. In de gespreksnotitie zijn de inhoudelijke kansen, uitdagingen en de ontwikkelingen van Stark opgenomen.
3.1.2 WSW en Participatie – Beschut werk Vanuit onze visie streven we naar een zo optimaal mogelijke deelname aan de arbeidsmarkt voor iedereen. Als dat betekent voor onze medewerkers dat zij middels begeleid werken of een detacheringsplek bij een werkgever aan de slag kunnen of een plek krijgen bij ons op de binnen afdelingen, de BOR of bij onze stafafdelingen, is dat allemaal goed. We streven naar de passende plek en dit kan voor iedereen anders zijn. We kijken naar de talenten. Door middel van ons programma Talent in Beeld lukt het onze coaches en praktijkbegeleiders om gezamenlijk voor eenieder die meedoet een juiste (leerwerk-)plek te vinden. Wat kost het? Als we kijken naar het subsidieresultaat van Stark dan ziet deze er naar verwachting voor 2024 als volgt uit.
(bedragen * € 1.000) Personeelskosten SW en beschut werken Rijksbijdrage Gemeentelijke bijdrage beschut werken en vervoer Subsidieresultaat
Beleids begroting 2024 -21.307 17.867 1.870 -1.570
Beleids begroting 2023 -21.660 17.781 1.890 -1.989
Jaar rekening 2022 -21.197 18.700 3.436 939
De rijksbijdrage ontvangen we voor de kosten SW en de gemeentelijke bijdrage ontvangen we voor de kosten beschut werken en het collectief vervoer voor de SW doelgroep. De vergoedingen voor zowel SW als beschut werken zijn niet kostendekkend. Als we het subsidieresultaat splitsen voor de diverse doelgroepen, ziet het er als volgt uit.
6
WSW
(bedragen * € 1.000) Personeelskosten SW Rijksbijdrage Gemeentelijke bijdrage vervoer Subsidieresultaat
Beleids begroting 2024 -19.612 17.867 233 -1.513
Beleids begroting 2023 -19.921 17.781 261 -1.879
Jaar rekening 2022 -20.031 18.700 212 -1.119
Het subsidieresultaat 2024 voor wat betreft de doelgroep SW is positiever geraamd dan in 2023. We wijken af van de rijksbijdrage uit de septembercirculaire 2022. Zowel bij de personeelskosten SW als bij de rijksbijdrage houden we rekening met een loon- en prijscompensatie van 2%. Beschut werken Beleids begroting 2024 -1.695
Beleids begroting 2023
Jaar rekening 2022
-1.679
-1.166
Gemeentelijke bijdrage beschut werken
1.581
1.580
1.132
Subsidieresultaat
-114
-99
-34
(bedragen * € 1.000) Personeelskosten beschut werken
Het subsidieresultaat beschut werken is negatief geraamd in 2024. Dit is in lijn met de begroting 2023 en de jaarrekening 2022. Zowel bij de personeelskosten beschut werken als bij de gemeentelijke bijdrage beschut werken houden we rekening met een loon- en prijscompensatie van 2% en een groei van het aantal plaatsen voor beschut werk van 4 medewerkers in 2024.
3.1.3 Bedrijfsvoering en Participatie - Trajecten Ook onze trajectdeelnemers proberen we door middel van diverse tools te ondersteunen een weg (terug) te laten vinden naar werk. Het doel van deze trajecten is dat er werknemersvaardigheden opgebouwd worden, waardoor de deelnemers kunnen uitstromen naar regulier werk. Nadat het traject is afgerond, kunnen de gemeenten de deelnemers plaatsen op de arbeidsmarkt. Bij voorkeur direct aansluitend aan het traject, waardoor er sprake is van een naadloze overgang. Daarom is het van groot belang dat de samenwerking tussen de gemeenten en Stark goed verloopt. Stark investeert daarom veel in deze samenwerking. Gezien de krimp in onze populatie WSW, welke nog niet wordt opgevuld door andere doelgroepen, is het richten op de externe markt een onderdeel van onze bedrijfsvoering, onze strategie, geworden. Door ons in te zetten in het op de kaart zetten van Stark als toonaangevend en modern ontwikkelbedrijf, willen we onze dienstverlening ook aan andere gemeenten kunnen aanbieden. Ook Stark heeft te maken met prijsstijgingen van leveranciers en loonstijgingen voor de medewerkers. Dit heeft zijn weerslag in de personeelskosten en de bedrijfskosten. Voor het eerst kunnen wij geen positief bedrijfsresultaat laten zien. Wij begroten realistische kosten en zetten ons in voor omzetoptimalisatie en kostenbesparing.
Wij investeren in duurzame huisvesting, waardoor wij in de toekomst een passende huisvesting kunnen bieden aan onze medewerkers en tevens kosten besparen.
7
Wat kost het? Als we kijken naar de kosten en baten van onze bedrijfsvoering, ziet het bedrijfsresultaat er als volgt uit voor het komende jaar. Beleids begroting 2024 7.061
Beleids begroting 2023
Jaar rekening 2022
7.054
7.073
Overige opbrengsten
0
0
21
Overige bedrijfskosten
-7.472
-6.889
-7.072
-411
165
22
(bedragen * € 1.000) Brutomarge
Bedrijfsresultaat
3.2 Paragrafen In dit hoofdstuk is specifieke informatie opgenomen volgens de artikelen 9 en 26 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV).
3.2.1 Weerstandscapaciteit en continuïteit De weerstandscapaciteit van Stark bestaat uit een algemene bedrijfsreserve en een bestemde reserve. In onderstaande tabel wordt het verloop van de reserves weergegeven. Weerstandsvermogen (bedragen x € 1.000) Stand per 1-1-2021 Dotatie Stand per 1-1-2022 Onttrekking Stand per 1-1-2023 Onttrekking Stand per 1-1-2024 Onttrekking Stand per 1-1-2025 Onttrekking Stand per 1-1-2026 Onttrekking Stand per 1-1-2027 Onttrekking Stand per 31-12-2027
Algemene Bestemde reserve reserve
Totaal eigen vermogen
1.505
0
1.505
699
401
1.100
2.204
401
2.605
0
-84
-84
2.204
317
2.521
0
-111
-111
2.204
206
2.410
0
-206
-206
2.204
0
2.204
0
0
0
2.204
0
2.204
0
0
0
2.204
0
2.204
0
0
0
2.204
0
2.204
Onze algemene reserve zetten we in om potentiële tegenvallers en risico’s op te kunnen vangen. Hierover meer in de paragraaf 3.2.2 Risico’s en bijzonderheden en 3.2.3 Benodigd weerstandsvermogen. Indien de algemene reserve is uitgeput wordt op grond van de Gemeenschappelijke Regeling Stark en de Wet Gemeenschappelijke Regeling, mede in combinatie met eisen van de Bank Nederlandse Gemeenten de tekorten van Stark gedekt door de deelnemende gemeenten. De deelnemende gemeenten zijn verantwoordelijk voor de continuïteit. Daarmee is de continuïteit van de organisatie gewaarborgd.
8
De bestemde reserve welke in 2021 is gevormd, dient ter dekking van voorziene kosten welke anders de gemeentelijke bijdrage in de exploitatie zou verhogen. De voorziene kosten in de bestemde reserve bestaan uit incidentele kosten voor de nieuwbouw, niet zijnde kapitaallasten, voor bijvoorbeeld adviseurs, projectmanagement en verhuiskosten (€ 401.000). In onderstaand overzicht wordt de onderbouwing van de onttrekking uit de bestemde reserve per jaar toegelicht. Toelichting onttrekkingen bestemde reserve (bedragen x € 1.000)
2022
2023
2024
2025
2026
Totaal
Incidentele kosten nieuwbouw Totaal
-84 -84
-111 -111
-206 -206
-
-
-401 -401
3.2.2 Risico’s en bijzonderheden Binnen iedere organisatie zijn er risico’s. Er zijn algemene risico’s waar iedere organisatie mee te maken krijgt, risico’s welke af te dekken zijn door verzekeringen, risico’s waar beheersmaatregelen voor te treffen zijn en risico’s waarop de organisatie geen invloed heeft. Ook is niet aan ieder risico direct een waarde te koppelen. Een risico betekent niet dat het ook gaat gebeuren. Bij een risico waar enigszins waarde aan te koppelen is, is het risicobedrag: kans x effect/impact. In onderstaande tabel is deze berekening weergegeven. Risico Risico (bedragen x € 1.000)
Kans
Impact
bedrag
a.
Externe factoren
laag
-550
-138
b.
Bedrijfsvoering
middel
-1.186
-593
c.
Verhoogde kapitaallasten nieuwbouw
hoog
-530
-398
d.
Aanbesteding groenomzet
hoog
-1.200
-900
e.
Omzetderving als gevolg van stijging ziekteverzuim
middel
-180
-90
-3.646
-2.118
Totaal
Externe factoren De kans op en de impact van cybercrime of datalekken wordt groter. Informatiebeveiliging Nederlandse Gemeenten geeft inzicht in de belangrijkste bedreigingen en ontwikkelingen en adviseert over prioriteiten en biedt een handvat om informatiebeveiliging up-to-date te houden. Daarnaast is informatieveiligheid, ook een aandachtspunt in eerdere management letters en accountantsverslagen van onze accountant. Stark heeft (nog) geen verzekering voor potentiële schades. Er zal een onderzoek uitgevoerd worden waar potentiële risico’s bij Stark in beeld worden gebracht en vervolgens maatregelen genomen worden om de softwaresystemen en informatie beter te beveiligen. Voor het onderzoek en de mogelijke investeringen die daaruit voortvloeien om de risico’s voor een deel af te kunnen dekken, is een bedrag opgenomen. Bedrijfsvoering In voorgaande beleidsbegrotingen en in deze beleidsbegroting met meerjarenraming vanaf 2024, is uitgegaan van een geleidelijke daling in loonkosten van ondersteunend personeel. In verhouding tot de krimp in de SW-populatie lijkt dit een logisch gevolg. We constateren echter dat de doelgroepen meer begeleidingsbehoefte hebben dan voorgaande jaren. Er is, om deze reden, rekening gehouden met een lagere krimp (van 2%) in ondersteunend personeel in verhouding tot de krimp in de SW-populatie. De beheersmaatregel om ondersteunend personeel
9
te detacheren loopt ook om bovengenoemde reden enige vertraging op. Daarnaast constateren wij een grotere kostenstijging voor ondersteunend personeel als gevolg van de wijzigingen in de cao SGO. Bij iedere wijziging in ondersteunend personeel wordt zorgvuldig afgewogen of er vervanging nodig is, of dat verplaatsing tussen rollen mogelijk is. De kostenverhogingen maken het moeilijker om een sluitend bedrijfsresultaat te halen. En vormen daarmee een risico op het exploitatieresultaat van Stark. Verhoogde kapitaallasten nieuwbouw De huidige economische ontwikkelingen met inflatie, zijn niet gunstig voor de prijzen in de bouw, of voor de financieringslasten. We hebben in de begroting rekening gehouden met het actuele rentepercentage voor de financiering. Echter er is een risico dat het rentepercentage nog meer gaat stijgen. We houden in het risicobedrag rekening met een verhoogde afschrijvingslast en voorziening groot onderhoud als gevolg van stijgende prijzen. En ook met een verhoogde financieringslast voor de nieuwbouw als gevolg van stijgende rentes. Aanbesteding groenomzet In onze gespreksnotitie hebben we opgenomen dat gemeente De Wolden een aanbesteding gaat uitvoeren voor het groenonderhoud in de gemeente.
Wij zijn in deze begroting uitgegaan van een groenomzet bij de gemeente De Wolden van structureel € 150.000 (conform januari t/m juni 2023) en een vervangende omzet van € 150.000 (externe opdrachten voor juli t/m december 2023). Mocht de aanbesteding niet door Stark gewonnen worden dan bestaat het risico dat er geen vervangende werkzaamheden voor deze medewerkers beschikbaar zijn. Wij zetten ons in op het zoeken naar vervangende opdrachten. Omzetderving als gevolg van stijgend ziekteverzuim Het ziekteverzuim binnen Stark is fors. We zien door de vergrijzing van ons medewerkersbestand dat het ziekteverzuim lastig te reguleren is. Omdat het ook vaak gaat om langdurig, niet te beïnvloeden, ziekteverzuim bestaat het risico op omzetderving.
10
3.2.3 Benodigd weerstandsvermogen De algemene reserve per 1 januari 2024 bedraagt € 2.204.000. Als we het risicobedrag afzetten als ratio van het beschikbaar vermogen (algemene reserve), ziet dat er als volgt uit: Waardering weerstandsvermogen (bedragen x € 1.000)
Risicobedrag (kans x impact)
Potentiële risico's: Externe factoren
138
Bedrijfsvoering
593
Verhoogde kapitaallasten nieuwbouw
398
Aanbesteding groenomzet
900
Omzetderving als gevolg van stijging ziekteverzuim
90
Benodigd weerstandsvermogen
2.118
Beschik baar weerstandsvermogen 31-12-2023
2.204
Ratio weerstandsvermogen Waardering weerstandsvermogen
1,04 voldoende
De ratio weerstandsvermogen bedraagt 1,04. We waarderen dit weerstandsvermogen als voldoende. Een weerstandsvermogen van 1,0 tot 1,4 is voldoende.
3.2.4 Kengetallen Onderstaande kengetallen zijn er op gericht om op eenvoudige wijze inzicht te geven in de financiële positie (en het verloop daarvan) van Stark. Financiële kengetallen
Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit
Beleids begroting 2024 55,93% 55,93% 10,95% n.v.t. n.v.t. n.v.t.
Beleids begroting 2023 57,61% 57,61% 9,80% n.v.t. n.v.t. n.v.t.
Verschil Bgr '24 Bgr '23 -1,68% -1,68% 1,15% n.v.t. n.v.t. n.v.t.
Jaar rekening 2022 2,31% -1,32% 50,02% n.v.t. n.v.t. n.v.t.
Netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. In 2023 gaan naar verwachting de vaste schulden van Stark stijgen gezien de nog te financieren nieuwbouw. Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin Stark in staat is zijn financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het totale balanstotaal.
11
3.2.5 Investeringen met een economisch nut De waardering van de materiële vaste activa is gebaseerd op de historische kostprijs of vervaardigingsprijs, verminderd met de afschrijvingen. In de meerjarenraming is in 2024 een investering in nieuwe huisvesting opgenomen.
3.2.6 Financiering Op grond van de Wet Financiering Decentrale Overheden (wet FIDO) dient een treasuryparagraaf bij begroting te worden toegevoegd. Het algemene beleid betreffende de uitvoering van de treasuryfunctie is neergelegd in het treasurystatuut, deze is vastgesteld in de bestuursvergadering van 25 januari 2019. Het treasurybeleid is gericht op het minimaliseren van de financiële risico’s en binnen de geldende kaders een zo optimaal mogelijk rendement te behalen. Onderstaande tabel geeft de begrote omvang van de kasgeldlimiet weer. Kasgeldlimiet (* € 1.000) Omvang van de begroting per 1 januari (= grondslag) Omvang kasgeldlimiet 1. Toegestane kasgeldlimiet in procenten van de grondslag in een bedrag
2024 27.360
8,20% 2.244
2. Omvang vlottende korte schuld Opgenomen gelden korter dan 1 jaar Schuld in rekening-courant Gestorte gelden door derden korter dan 1 jaar Overige geldleningen niet zijnde vaste schuld
0 0 0 0
3. Vlottende middelen Contante in kas Tegoeden in rekening-courant Overige uitstaande gelden korter dan 1 jaar
0 173 0
4. Toets kasgeldlimiet Totaal netto vlottende schuld (2 - 3) Toegestane kasgeldlimiet (1) Ruimte (+) c.q. overschrijding (-) (1 - 4)
-173 2.244 2.417
12
De jaarlijkse verplichte aflossingen en de renteherzieningen mogen, conform de wet Ufdo, niet meer bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. In onderstaande tabel is de berekening van de renterisiconorm weergegeven. Renterisiconorm (* € 1.000) Basisgegevens 1. 2. 3. 4. 5a. 5b.
2024
Renteherziening op vaste schuld o/g Betaalde aflossingen Renterisico (1 + 2) Renterisiconorm Ruimte onder renterisiconorm (4 > 3) Overschrijding renterisiconorm (3 > 4)
Berekening renterisiconorm 4a. Totale lasten op de begroting 4b. Het bij Ministeriële regeling vastgestelde % 4. Renterisiconorm (4a x 4b/100)
0 272 272 5.472 5.200 0
27.360 20% 5.472
3.2.7 Onderhoud kapitaalgoederen Naar verwachting wordt er vanaf 2023 gebouwd aan een nieuw pand aan de Plesmanstraat te Hoogeveen. In deze begroting is rekening gehouden met een meerjarig onderhoudsplan. Er is een inschatting gemaakt van de benodigde voorziening. Jaarlijks wordt er een dotatie gedaan ter hoogte van € 111.000. Met de huidige kennis schatten we in dat deze jaarlijkse dotatie aan de voorziening groot onderhoud benodigd is om de komende 10 tot 20 jaar te kunnen investeren in groot onderhoud.
3.2.8 Wet open overheid In de Wet open overheid (Woo) wordt beoogd dat bestuursorganen zowel actief als op verzoek zoveel mogelijk informatie verstrekken. Stark verstrekt naast informatie op verzoek, ook actief informatie bijvoorbeeld in de vorm van de jaarstukken en besluiten van het bestuur. Er is een contactpersoon benoemd, waar informatieverzoeken kunnen worden gedaan. Informatie wordt op een gestructureerde manier bewaard binnen de organisatie.
3.2.9 Verbonden partijen Stark participeert in Stark Sales en Participation BV. (SSP BV). SSP BV is een moedermaatschappij van twee deelnemingen. In onderstaand overzicht zijn deze deelnemingen weergegeven. Stark-Flex BV en PVA BV zijn personeels-BV’s. Overzicht deelnemingen SSP B.V. Naam en jaar van oprichting Stark-Flex B.V. (2007) PVA B.V. (2010)
Belang SSP 100% 100%
13
4 Financiële begroting De financiële begroting bestaat uit de baten en lasten van de begroting 2024 en een toelichting daarop. Daarnaast wordt er inzage gegeven in de meerjarenraming over de jaren 2024 tot en met 2027.
4.1 Uitgangspunten voor deze begroting Bij het opstellen van deze begroting zijn de volgende documenten als uitgangspunt genomen: ▪ de beleidsbegroting 2023 van Stark; ▪ de interne beheersbegroting 2023, zoals die op 20 januari 2023 in het bestuur is vastgesteld. Overige uitgangspunten in de begroting zijn: ▪ de verwachtingen voor 2024 op basis van de op dit moment bekende feiten en omstandigheden; ▪ het volume SW 2024 in arbeidsjaren (aja) wordt gebaseerd op de verwachte eindstand voor het jaar 2022, geen nieuwe instroom en een uitstroom van circa 5% per jaar vanwege natuurlijk verloop; ▪ aantal plaatsingen beschut werk in het kader van de Participatiewet is gebaseerd op taakstellingen en prognoses van het rijk en is gelijk gehouden aan de mogelijke groei van 2023 van 4 medewerkers per jaar; ▪ de grondslag voor de bepaling van de rijksbijdrage Stark is de septembercirculaire van 2022. Het macrobudget SW uit de circulaire is gecorrigeerd met een LPO-compensatie van 2%. Het aandeel van Stark in het macrobudget is bepaald op basis van een gemiddeld percentage van de afgelopen jaren; ▪ er is een inschatting gemaakt van een salarisverhoging SW, jaarlijks per 1 januari van 2% en per 1 juli 0%.
Daarnaast is rekening gehouden met een krimp in aantal medewerkers van 5% per jaar; ▪ de medewerkers beschut werk worden verloond vanuit Stark Flex BV en volgens de cao Aan de Slag, er is nog geen rekening gehouden met een eventuele verschuiving in medewerkers tussen Stark Flex BV en Stark; ▪ een eventuele uitbreiding van de beschutte werkplaats met arbeidsmatige dagbesteding uit de huidige WMO wordt – vooralsnog – niet meegenomen in de begroting; ▪ de salariskosten van het ondersteunend personeel zijn in de begroting van 2023 geïndexeerd met 8%, voor de jaren 2024 tot en met 2027 is rekening gehouden met een salarisverhoging van 2% per jaar; ▪ er wordt ingezet op nieuwe detacheringsplekken de komende jaren tegen loonwaarde en een prijsindexatie van 2% per jaar; ▪ een daling in de gemeentelijke omzet trajecten Participatiewet ten opzichte van het bedrijfsplan met een ambitie in groei bij externen; ▪ een daling in de gemeentelijke groenomzet met een ambitie in groei bij externen; ▪ in de meerjarenbegroting gaan wij ervan uit dat we kostenbesparingen realiseren als gevolg van het bouwen van een nieuw en duurzaam pand. De eenmalige kosten als gevolg van de nieuwbouw in de vorm van bijvoorbeeld advieskosten, verhuiskosten, projectmanagement, communicatie is meegenomen in de incidentele lasten van 2024, hiervoor is een bestemmingsreserve gevormd in 2021.
14
4.2 Overzicht van baten en lasten 2024 4.2.1 Toelichting vooraf Raamovereenkomst Stark De raamovereenkomst Stark 2019-2024 geeft aan dat de gemeentelijke bijdrage wordt samengesteld uit het exploitatietekort minus de verwachte rijksbijdrage gebaseerd op de taakstelling. Voor de verdeling van het hiervoor genoemde exploitatietekort hanteert Stark een verdeling op het aantal aja. Weergave staat van baten en lasten De staat van baten en lasten in paragraaf 4.2.2. is opgesteld conform de richtlijnen uit de BBV. In bijlage 5.1 wordt de staat van baten en lasten 2024 inclusief de meerjarenraming weergegeven in een exploitatie- en subsidieresultaat, het resultaat na gemeentelijke bijdrage in de exploitatie en eventuele onttrekking aan de algemene bedrijfsreserve.
4.2.2 Overzicht van baten en lasten Onderstaande tabel is een samenvatting van de baten en lasten van de beleidsbegroting 2024 in vergelijking met de beleidsbegroting 2023 en jaarrekening 2022. Het overzicht van baten en lasten is exclusief de gemeentelijke bijdrage in de exploitatie. Beleids begroting 2024 7.624 0 1.870 17.867 206 0 27.566
Beleids begroting 2023 7.805 0 1.890 17.781 379 0 27.855
Verschil Bgr '24 Bgr '23 -181 0 -20 86 -174 0 -289
Jaar rekening 2022 7.896 21 3.436 18.700 84 31 30.168
Inkoopwaarde van de omzet Personeelskosten begeleidend personeel Personeelskosten SW en beschut werken Afschrijvingskosten Huisvestingskosten Indirecte productiekosten Beheerskosten Incidentele lasten Financiële lasten Totaal Lasten
563 4.712 21.307 593 490 730 471 206 475 29.547
750 4.295 21.660 298 876 845 422 379 152 29.678
-187 417 -353 295 -386 -115 48 -174 323 -131
823 4.544 21.197 296 782 877 535 84 39 29.176
Saldo van baten en lasten
-1.981
-1.823
-158
992
(bedragen * € 1.000) Bruto omzet Overige opbrengsten Gemeentelijke bijdrage beschut werken en vervoer Rijksbijdrage Incidentele baten Waarderingscorrectie deelnemingen Totaal Baten
15
Toelichting op de begroting Brutomarge De brutomarge bestaat uit de bruto omzet verminderd met de inkoopwaarde van de omzet. In onderstaand overzicht wordt dit weergegeven.
(bedragen x € 1.000) Bruto omzet Inkoopwaarde van de omzet Totaal
Beleids begroting 2024 7.624 -563 7.061
Beleids begroting 2023 7.805 -750 7.054
Verschil Bgr '24 Bgr '23 -181 187 6
Jaar rekening 2022 7.896 -823 7.073
De brutomarge bestaat uit de marge van verschillende categorieën. In onderstaand overzicht wordt de brutomarge per categorie weergegeven.
(bedragen x € 1.000) Leer/werk bedrijf BOR Detacheringen Externe markt (trajecten e.d.) Overige Totaal
Beleids begroting 2024 1.089 2.811 2.479 450 231 7.061
Beleids begroting 2023 1.389 2.851 2.081 571 162 7.054
Verschil Bgr '24 Bgr '23 -301 -40 398 -121 69 6
Jaar rekening 2022 1.552 3.024 2.091 236 170 7.073
De brutomarge van het leer/werkbedrijf bestaat uit de brutomarge van de afdelingen assemblage, horeca en schoonmaak. De brutomarge is gedaald ten opzichte van de beleidsbegroting 2023 door de privatisering van Business Post. Hiervoor is een detacheringscontract opgenomen in de brutomarge detacheringen. In de brutomarge van het leer/werkbedrijf, BOR en detacheringen is rekening gehouden met een krimp van 5% in de SW populatie en een prijsindexatie van 2% voor de tarieven. De brutomarge BOR bestaat uit contracten op basis van bestek en contracten op basis van detachering tegen loonwaarde. De brutomarge externe markt is gebaseerd op de realisatie van 2023 en daarbij genomen de ambitie om te groeien met dienstverlening aan andere gemeenten. Ten opzichte van de beleidsbegroting 2023 is dit een daling omdat het gemeentelijke omzetgedeelte structureel is gedaald. Daarnaast kost het realiseren van omzet bij externe gemeenten of opdrachtgevers meer tijd.
16
Gemeentelijke omzet In onderstaand overzicht wordt de post gemeentelijke omzet weergegeven.
(bedragen * € 1.000) Hoogeveen Midden-Drenthe De Wolden Totaal
Beleids begroting 2024 1.175 1.693 196 3.064
Beleids begroting 2023 1.313 1.779 248 3.340
Verschil Jaar Bgr '24 - rekening Bgr '23 2022 -138 1.169 -86 1.856 -52 209 -276 3.235
De omzet van Stark komt voor een substantieel deel tot stand door opdrachten van de gemeenten. De omzet van de deelnemende gemeenten zal naar verwachting over 2024 € 3.064.000 bedragen, een negatieve afwijking ter hoogte van € 276.000 ten opzichte van de beleidsbegroting 2023. In de gemeentelijke omzet houden we rekening met krimp in de SW populatie. Daarnaast is de gemeentelijke trajectenomzet sinds 2021 gedaald ten opzichte van eerdere jaren als gevolg van bezuinigingen. De gemeentelijke BOR omzet bestaat uit een voortzetting van de opdrachtwaarden uit 2023, rekening houdend met 5% jaarlijkse krimp en een tariefindexering van 2%. De BOR omzet voor gemeente De Wolden is onzeker in verband de uitkomst van een aanbesteding. Door de daling in de gemeentelijke omzet en stijgende kosten, is het nodig om onze omzet bij externe partijen te vergroten. Met de huidige uitgangspunten in deze begroting zitten we aan de maximale ruimte om quasi-inbesteding voor onze gemeenten bij Stark mogelijk te maken. Gemeentelijke bijdrage Beschut en vervoer In onderstaand overzicht worden de posten gemeentelijke bijdrage beschut werk, collectief vervoer en loonkostensubsidie banenafspraken weergegeven.
(bedragen * € 1.000) Beschut werk Collectief vervoer Loonkostensubsidie BAB Totaal
Beleids begroting 2024 1.581 233 56 1.870
Beleids begroting 2023 1.580 261 49 1.890
Verschil Bgr '24 Bgr '23 1 -29 8 -20
Jaar rekening 2022 1.132 224 57 1.413
De bijdrage beschut werk ligt naar verwachting op hetzelfde niveau als de beleidsbegroting 2023. De verwachting is dat we beperkt kunnen groeien in het aantal beschutte werkplekken conform de taakstelling van het rijk. In de bijdrage collectief vervoer is rekening gehouden met krimp en een tariefindexering. We gaan uit van gelijkblijvende aantallen banenafspraken ten opzichte van 2022.
17
Rijksbijdrage In onderstaand overzicht wordt de post rijksbijdrage weergegeven.
(bedragen * € 1.000) Bijdrage WSW Bijdrage buitengemeente Totaal
Beleids begroting 2024 17.867 17.867
Beleids begroting 2023 17.781 17.781
Verschil Bgr '24 Bgr '23 86 86
Jaar rekening 2022 18.719 -19 18.700
De rijksbijdrage van 2024 is bepaald op basis van de septembercirculaire 2022 gecorrigeerd met een ingeschatte loon- en prijscompensatie van 2%. Het aandeel van Stark in het macrobudget SW is ingeschat op een gemiddeld percentage over de afgelopen jaren. Incidentele baten In onderstaand overzicht worden de incidentele baten weergegeven.
(bedragen * € 1.000) Onttrekking bestemde reserve Onttrekking algemene reserve Totaal
Beleids begroting 2024
Beleids begroting 2023
Verschil Bgr '24 Bgr '23
Jaar rekening 2022
206 206
329 50 379
-124 -50 -174
84 84
De incidentele baten bestaan uit de onttrekkingen vanuit de reserve. In 2024 verwachten we € 206.000 te onttrekken uit de bestemde reserve voor het afdekken van de eenmalige kosten voor de nieuwbouw. We verwachten geen onttrekking nodig te zijn uit de algemene reserve.
18
Personeelskosten begeleidend personeel In onderstaand overzicht wordt de post personeelskosten begeleidend personeel weergegeven.
(bedragen x € 1.000) Loonkosten ambtenaren Personeel van derden Overige secundaire personeelslasten Totaal
Beleids begroting 2024 444 4.173 95 4.712
Beleids begroting 2023 458 3.685 152 4.295
Verschil Bgr '24 Bgr '23 -14 488 -56 417
Jaar rekening 2022 482 3.992 69 4.544
De stijging in personeelskosten ten opzichte van de voorgaande begroting is ontstaan door indexering van de loonkosten in 2023 (naar verwachting met 8%). Voor 2024 is rekening gehouden met een loonstijging van 2%. Voor de lange termijn is rekening gehouden met krimp. Loonkosten SW en Beschut werken In onderstaand overzicht wordt de post personeelskosten SW en Beschut werken weergegeven.
(bedragen x € 1.000) Loonkosten SW Vorming en opleiding Geneeskundige zorg en arbo Reiskosten Kosten werkkleding Secundaire personele lasten Begeleid Werken Beschut Werken Totaal
Beleids begroting 2024 17.743 25 231 418 44 232 920 1.695 21.307
Beleids begroting 2023 18.265 59 232 322 72 185 846 1.679 21.660
Verschil Bgr '24 Bgr '23 -522 -34 -2 96 -27 47 74 16 -353
Jaar rekening 2022 18.042 69 302 401 58 212 946 1.166 21.197
In de loonkosten SW is rekening gehouden met een loonstijging van 2% per 1 januari en 0% per 1 juli van dat jaar. Daarnaast houden we rekening met 5% krimp in fte. Ook voor het begeleid werken houden we rekening met een kleine krimp in fte en een jaarlijkse prijsstijging in de loonkostensubsidie. Voor wat betreft het beschut werk verwachten we een jaarlijkse groei in het aantal werkplekken en houden we eveneens rekening met een loonstijging van 2% per 1 januari en 0% per 1 juli. In alle overige kosten is rekening gehouden met krimp en prijsindexering.
19
Overige bedrijfskosten In onderstaand overzicht worden de overige bedrijfskosten weergegeven.
(bedragen x € 1.000) Afschrijvingskosten Huisvestingskosten Indirecte productiekosten Beheerskosten Financiële lasten Totaal
Beleids begroting 2024 593 490 730 471 475 2.759
Beleids begroting 2023 298 876 845 422 152 2.594
Verschil Bgr '24 Bgr '23 295 -386 -115 48 323 166
Jaar rekening 2022 296 782 877 535 39 2.529
In de overige bedrijfskosten is uitgegaan van de oplevering van het nieuwe pand per 1 april 2024. Vanaf deze datum wordt afgeschreven over de waarde van het nieuwe pand in 40 jaar. De totale afschrijvingskosten stijgen hierdoor ten opzichte van de beleidsbegroting 2023. De huisvestingskosten dalen fors ten opzichte van de beleidsbegroting 2023. De huur van het oude pand aan de Dieselstraat komt te vervallen en de energielasten dalen, door de keuze voor een duurzaam pand. Voor de bouw van het nieuwe pand wordt in 2023 financiering afgesloten. Dit zorgt voor een stijging van de financiële lasten. We hebben rekening gehouden met een rentepercentage van 2,95%, het actuele rentepercentage op moment van schrijven van deze begroting. De indirecte productiekosten houden verband met de omzet, hierbij is rekening gehouden met krimp en prijsindexatie. Ook bij de beheerskosten is rekening gehouden met krimp en prijsindexatie. Het deel van de overige bedrijfskosten, wat betrekking heeft op de huisvesting wordt in onderstaand overzicht nader gespecificeerd. Huisvestingskosten
(bedragen x € 1.000) Afschrijvingskosten Huisvestingskosten Financiële lasten Totaal
Beleids begroting 2024
Beheers begroting 2023
Beleids begroting 2023
Verschil Bgr '24 Bgr '23
314 490 445 1.249
1.072 200 1.272
876 122 998
314 -386 323 251
In onderstaand overzicht wordt de meerjarenraming van de huisvestingskosten weergegeven. Huisvestingskosten (bedragen x € 1.000) Afschrijvingskosten Huisvestingskosten Financiële lasten Totaal
Begroting 2024
Begroting 2025
314 490 445 1.249
419 461 439 1.318
Begroting Begroting 2026 2027 419 441 432 1.292
419 447 426 1.292
20
Incidentele kosten In onderstaand overzicht zijn de incidentele kosten weergegeven.
(bedragen x € 1.000) Incidentele kosten Totaal
Beleids begroting 2024 206 206
Beheers begroting 2023 379 379
Verschil Bgr '24 Bgr '23 -173 -173
Jaar rekening 2022 -84 -84
In 2024 wordt rekening gehouden met eenmalige kosten ter hoogte van € 206.000 voor de nieuwbouw in de vorm van verhuiskosten, kosten voor adviseurs, het projectmanagement, communicatie. Deze incidentele kosten worden gedekt uit de bestemmingsreserve.
4.3 Meerjarenbegroting 2024-2027 In onderstaand overzicht wordt de meerjarenbegroting weergegeven. Beleids begroting 2024
Beleids begroting 2025
Beleids begroting 2026
Beleids begroting 2027
(bedragen * € 1.000) Bruto omzet Overige opbrengsten Gemeentelijke bijdrage beschut en vervoer Rijksbijdrage Incidentele baten Totaal Baten
7.624 0 1.870 17.867 206 27.566
7.563 0 1.895 17.617 0 27.075
7.507 0 1.921 17.208 0 26.637
7.457 0 1.948 16.669 0 26.074
Inkoopwaarde van de omzet Personeelskosten begeleidend personeel Personeelskosten SW & Beschut Werken Afschrijvingskosten Huisvestingskosten Indirecte productiekosten Beheerskosten Incidentele lasten Financiële lasten Totaal Lasten
563 4.712 21.307 593 490 730 471 206 475 29.547
554 4.651 21.036 697 461 707 456 0 457 29.021
545 4.623 20.482 697 441 685 442 0 447 28.364
537 4.707 19.879 697 447 664 428 0 437 27.797
Resultaat
-1.981
-1.946
-1.728
-1.723
21
Toelichting op de meerjarenbegroting In de meerjarenbegroting zijn de volgende ontwikkelingen afwijkend van de meerjarenbegroting van voorgaand begrotingsjaar: ▪ Conform het bestuursbesluit van 18 februari 2022 is er rekening gehouden met een dotatie aan een voorziening groot onderhoud ten behoeve van de nieuwbouw; ▪ In de personeelskosten ondersteuning is rekening gehouden met een geschatte loonstijging van 2% (met als basis een loonstijging in 2023 van 8%); ▪ In de bedrijfskosten is rekening gehouden met een geschatte prijsstijging voor 2024 van 5% en de jaren 2025-2027 2% per jaar; ▪ Er is rekening gehouden met een bestemde reserve waaruit incidentele kosten gedekt kunnen worden. De onttrekking uit de bestemde reserve is opgenomen onder de incidentele baten.
22
5 Bijlagen 5.1 Meerjarenbegroting na gemeentelijke bijdrage exploitatie In onderstaand overzicht wordt de meerjarenbegroting uit paragraaf 4.3 weergegeven in een bedrijfsresultaat, exploitatieresultaat, subsidieresultaat en een resultaat na gemeentelijke bijdrage in de exploitatie en onttrekking uit de algemene bedrijfsreserve en bestemde reserve:
(bedragen * € 1.000) Bruto omzet Inkoopwaarde van de omzet Brutomarge (a) Overige opbrengsten Overige opbrengsten (b) Personeelskosten begeleidend personeel Afschrijvingskosten Huisvestingskosten Indirecte productiekosten Beheerskosten Financiële lasten Overige bedrijfskosten (c) a+b+c Bedrijfsresultaat (d) Incidentele lasten (e) d+e Exploitatieresultaat (f) Personeelskosten SW & beschut werken Rijksbijdrage Gemeentelijke bijdrage beschut en vervoer Subsidieresultaat (g) f+g Resultaat voor bijdrage exploitatie (h) Gemeentelijke bijdrage in exploitatie (i) Onttrekking algemene bedrijfsreserve (j) Onttrekking bestemde reserve (k) h+i+j+k Resultaat na bijdrage exploitatie (l)
Beleids begroting 2024 7.624 -563 7.061 0 0 -4.712 -593 -490 -730 -471 -475 -7.472 -411 -206 -616 -21.307 17.867 1.870 -1.570 -2.187 1.981 0 206 0
Beleids begroting 2025 7.563 -554 7.009 0 0 -4.651 -697 -461 -707 -456 -457 -7.430 -422 0 -422 -21.036 17.617 1.895 -1.524 -1.946 1.946 0 0 0
Beleids begroting 2026 7.507 -545 6.962 0 0 -4.623 -697 -441 -685 -442 -447 -7.337 -375 0 -375 -20.482 17.208 1.921 -1.353 -1.728 1.728 0 0 0
Beleids begroting 2027 7.457 -537 6.920 0 0 -4.707 -697 -447 -664 -428 -437 -7.381 -460 0 -460 -19.879 16.669 1.948 -1.263 -1.723 1.723 0 0 0
Voor een toelichting op de onttrekking van de reserves verwijzen wij u naar paragraaf 3.2.1.
5.2 Geprognosticeerde balans In onderstaand overzicht wordt de geprognosticeerde balans weergegeven: (bedragen * € 1.000) Vaste activa Vlottende activa Totaal Activa
Per 31-12-2024 17.507 2.617 20.125
Per 31-12-2025 17.203 2.617 19.820
Per 31-12-2026 16.908 2.617 19.525
Per 31-12-2027 16.621 2.617 19.238
Eigen vermogen Voorzieningen Langlopende schulden Kortlopende schulden Totaal Passiva
2.204 0 15.104 2.817 20.125
2.204 111 14.832 2.673 19.820
2.204 222 14.555 2.544 19.525
2.204 333 14.271 2.430 19.238
23
Vanaf 2024 hebben we rekening gehouden met de aanschaf van een nieuw pand welke we financieren middels een hypothecaire lening. Vanaf 2025 doteren we jaarlijks een bedrag aan de voorziening groot onderhoud.
5.3 Gemeentelijke omzet en quasi-inbesteding 2024-2027 Zoals genoemd in de financiële toelichting op de gemeentelijke omzet zitten we in deze begroting aan de maximale ruimte om omzet voor derden uit te kunnen voeren indien onze gemeenten gebruik kunnen blijven maken van quasi-inbesteding bij Stark. In onderstaande tabel wordt weergegeven wat de verhouding is tussen de gemeentelijke “omzet” ten opzichte van de omzet voor derden.
(bedragen * € 1.000) Totaal vanuit gemeente Totaal andere omzet % van de omzet n/z gem.
Beleids begroting 2024 22.797 4.563 20%
Beleids begroting 2025 22.493 4.582 20%
Beleids begroting 2026 22.076 4.560 21%
Beleids begroting 2027 21.445 4.629 22%
5.4 Overzicht gemeentelijke en rijksbijdragen 2024-2027 Algemeen De opdracht aan Stark is dat de deelnemende gemeenten niet meer dan maximaal € 2.000.000 aan gemeentelijke bijdrage per jaar betalen. De gemeentelijke bijdrage SW wordt bepaald aan de hand van het aantal Aja werkzaam bij Stark per gemeente. De bonuskorting bestaat uit 6% van de totale omzet die een gemeente besteedt bij Stark. In de bijdrage in onderstaande tabel is de bonuskorting verwerkt. Bijdrage in exploitatie 2024 In onderstaand overzicht wordt de berekening 2024 van de gemeentelijke bijdrage per gemeente weergegeven. Rijksbijdrage en gemeentelijke bijdrage
Aja Gemeentelijke 2024 bijdrage
Bonus per gemeente
(x € 1.000) Hoogeveen Midden-Drenthe De Wolden Totaal Overig (buitengemeenten) Totaal
364 84 23 470 53 524
1.531 352 98 1.981
-70 -101 -12 -184
Correctie Gemeentelijke bonus per bijdrage na correctie bonus 142 33 9 184
1.602 283 96 1.981
Rijksbijdrage
17.867
19.848
24
Bijdrage in exploitatie meerjarenraming In onderstaand overzicht wordt de verdeling van de gemeentelijke bijdrage per jaar weergegeven. Gemeentelijke bijdrage (x € 1.000) Hoogeveen Midden-Drenthe De Wolden Totaal
2024
2025
2026
2027
1.602 283 96 1.981
1.573 279 94 1.947
1.405 240 83 1.727
1.397 243 83 1.723
5.5 Verdeling taakvelden Taakveld 0.4 Overhead Het onderstaande overzicht laat een weergave zien van het taakveld 0.4 Overhead. Beleids begroting 2024 231 0 0 0 231
Beleids begroting 2023 352 0 0 0 352
Verschil Bgr '24 Bgr '23 -121 0 0 0 -121
Jaar rekening 2022 170 4 0 31 205
Inkoopwaarde van de omzet Personeelskosten begeleidend personeel Afschrijvingskosten Huisvestingskosten Indirecte productiekosten Beheerskosten Incidentele lasten Financiële lasten Totaal Lasten
0 2.030 46 98 0 471 41 95 2.781
0 1.963 46 175 0 407 90 30 2.712
0 68 0 -77 0 63 -49 65 69
2.123 24 156 0 501 17 4 2.824
Saldo van baten en lasten
-2.550
-2.360
-190
-2.619
Toevoeging(-) en onttrekking(+) aan reserves Resultaat
0 -2.550
0 -2.360
0 -190
17 -2.603
(bedragen * € 1.000) Bruto omzet Overige opbrengsten Incidentele baten Waarderingscorrectie deelnemingen Totaal Baten
Als overheadkosten zijn de kosten opgenomen die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Bruto omzet De bruto omzet is een doorbelasting van de werkzaamheden en kosten van de ondersteunende afdelingen aan de deelnemingen. Personeelskosten begeleiding overhead De ondersteunende afdelingen, waaronder Directie, Communicatie, Finance, HRM advies en administratie, Facilitaire zaken en huisvesting, Inkoop en ICT worden gerekend als overhead.
25
Afschrijvingskosten Dit betreft de afschrijving van de middelen voor de ondersteunende afdelingen zoals inventaris en ICT middelen. Huisvestingskosten In totaal is 20% van de huisvesting ten behoeve van de overhead, hierbij is gekeken naar oppervlakte en naar kosten met betrekking tot de kantoren. Indirecte productiekosten Alle directe en indirecte productiekosten zijn ten behoeve van het primaire proces en vallen niet onder het taakveld Overhead. Beheerskosten Alle beheerskosten komen ten laste van de overhead.
26