A.3 GGD Jaarstukken 2025 GGD Drenthe
Tekst van het document
Realisatie 2023 107.912
Realisatie 2022 332.631
Realisatie 2021 469.331
22
2. Tuberculosebestrijding In de bestrijding van tuberculose werkt GGD Drenthe samen met het Regionaal Expertise Centrum. Er wordt gescreend bij risicogroepen en indien nodig wordt behandeling ingezet. De dienstverlening wordt uitgevoerd door GGD Groningen via een dienstverleningsovereenkomst. Wat hebben we bereikt en wat hebben we hiervoor gedaan? De werkzaamheden voor de tuberculosebestrijding volgen de doelen van het Nationaal plan Tuberculosebestrijding (2021- 2025) waarin gewerkt wordt aan een daling van het aantal mensen met tuberculose, het terugbrengen van het aantal geïnfecteerde en het genezen van tuberculosepatiënten. Daartoe is het onder andere van belang dat migranten (asielzoekers en immigranten) uit landen waar veel tuberculose voorkomt gescreend worden bij binnenkomst. In 2025 is over het gehele jaar een zeer sterke toename zichtbaar geweest in de activiteiten binnen de tuberculosebestrijding. Deze toename betreft zowel het aantal uitgevoerde röntgenfoto’s als het aantal vastgestelde patiënten en weerspiegelt de grote instroom van asielzoekers uit hoog risicolanden, met name in Ter Apel en de uitbreiding van screening op tuberculose infectie (TBI). In Q1 en Q2 werden in totaal 6.701 röntgenfoto’s gemaakt. In Q3 en Q4 liep dit verder op tot 8.911 röntgenfoto’s, waarmee het totaal voor 2025 uitkomt op 15.612 röntgenfoto’s.
Het grootste deel hiervan vond plaats in Ter Apel, waar het aantal foto’s steeg van 4.885 (Q1-Q2) naar 7.161 (Q3-Q4). Ook in Groningen was sprake van een stijging (van 659 naar 748), terwijl Drenthe en Friesland een lichte daling lieten zien in de tweede helft van het jaar. Het aantal BCG vaccinaties bleef over het jaar gezien stabiel. Zowel in Q1-Q2 als in Q3-Q4 werden 175 BCG vaccinaties toegediend, waarmee het jaartotaal uitkomt op 350 vaccinaties. Binnen de regio zijn hierin wel verschuivingen zichtbaar, zoals een duidelijke toename in Drenthe in de tweede helft van het jaar. Ook het aantal patiënten nam in de loop van het jaar fors toe. In Q1 en Q2 werden 71 patiënten geregistreerd (Groningen 53, Drenthe 18). In Q3 en Q4 steeg dit aantal naar 139 patiënten, waarvan 115 in Groningen en 24 in Drenthe. Hiermee komt het totaal aantal geregistreerde patiënten in 2025 uit op 210, bijna een verdubbeling in de tweede helft van het jaar. Deze toename hangt samen met intensievere screening, waaronder TBI screening bij asielzoekers en immigranten, wat leidde tot een duidelijke stijging in het aantal IGRA’s en vervolgtrajecten. Naast deze inhoudelijke resultaten is 2025 ook gekenmerkt door een hoge werkdruk binnen het team.
Er was sprake van aanzienlijke ziekte en uitval, pensionering van medewerkers en wisselingen in functies, waaronder veranderingen in artsenbezetting en het vertrek van een leidinggevende. Dit heeft de draagkracht van het team onder druk gezet en geleid tot een meer instabiele werksituatie, terwijl de zorgvraag juist sterk toenam. Desondanks zijn de primaire processen, zoals screening, diagnostiek, vaccinatie en registratie, het gehele jaar voortgezet. De resultaten over 2025 sluiten inhoudelijk goed aan bij de doelstellingen uit het jaarplan en het vastgestelde beleid. De forse stijging in röntgenfoto’s, patiënten en TBI-screening bevestigt de beleidsmatige focus op vroegsignalering, preventie en bescherming van de publieke gezondheid. De uitbreiding van screening en het opsporen van zowel actieve tuberculose als tuberculose infecties dragen 23
direct bij aan het verminderen van toekomstige ziekte en transmissie, wat aansluit bij landelijke en regionale beleidsdoelen. Tegelijkertijd laten de cijfers over Q3 en Q4 zien dat de belasting op de afdeling aanzienlijk groter is geworden dan vooraf voorzien. De toename in productie, gecombineerd met personele uitval, pensionering en wisselingen in bezetting, legt spanning op de interne plannen rondom duurzame inzetbaarheid, teamstabiliteit en continuïteit van zorg. Dit maakt duidelijk dat de behaalde resultaten weliswaar passen binnen het beleid en de doelstellingen, maar dat ze ook structurele aandacht vragen binnen de begroting voor personele capaciteit, ondersteuning, scholing en organisatorische randvoorwaarden. Samenvattend onderbouwen de jaarcijfers 2025 dat de ingezette koers juist is en effect heeft, maar tonen zij tegelijkertijd aan dat zonder aanvullende maatregelen de balans tussen zorgvraag en draagkracht van het team onder druk blijft staan. 3. Technische Hygiënezorg Technische Hygiënezorg (THZ) houdt toezicht op de kinderopvang door inspecties en voorlichting. Daarmee wordt de veiligheid, hygiëne en gezondheid bevorderd. Daarnaast worden tatoeage- en piercingshops geïnspecteerd. Wat hebben we bereikt en wat hebben we hiervoor gedaan? In 2025 is opnieuw voldaan aan de 100%-norm: bij alle geregistreerde kindcentra is een jaarlijks onderzoek uitgevoerd.
Ook bij nieuw gestarte kindcentra heeft een inspectiebezoek plaatsgevonden binnen de gestelde termijn, het gaat hier om een onderzoek voor registratie en onderzoek na registratie. De binnengekomen signalen over kinderopvanglocaties zijn besproken met gemeentes en er zijn passende acties op ingezet, zoals incidentele onderzoeken. Daarnaast zijn de afgesproken inspecties bij gastouders uitgevoerd: de helft van het aantal geregistreerde gastouders is bezocht. Dit resultaat is behaald in nauwe samenwerking met gemeenten en door voortdurende aandacht voor professionalisering en uniformering van het toezicht. Kennisdeling en samenwerking In 2025 organiseerden wij een symposium voor eigenaren en medewerkers van kinderopvang in Drenthe. Het programma bood een boeiende mix van onderwerpen, waaronder de rol van de GGD, brandveiligheid (in samenwerking met de brandweer), klimaatverandering en de effecten op kinderopvang, en de rol van de landelijke vertrouwensinspecteur. De hoge opkomst en actieve deelname benadrukten de betrokkenheid vanuit het werkveld. Daarnaast verzorgden wij gastlessen op mbo-scholen voor BBL studenten gespecialiseerd pedagogisch medewerker, waarmee we bijdragen aan kennisontwikkeling bij toekomstige professionals.
Kwaliteitsbevordering en landelijke ontwikkelingen Het team volgt actief landelijke ontwikkelingen, onder andere via deelname aan specialistengroepen en door aandacht voor de reflectieve functie van toezicht. Ook worden wetswijzigingen en beleidsvoornemens nauwgezet gevolgd. Enkele trajecten die landelijk waren voorzien, zoals structureel toezicht op proceskwaliteit en kwaliteitszorg VE, lopen vertraging op door het ontbreken van middelen in de voorjaarsnota 2025. Daarnaast is de invoering van een meldplicht voor incidenten in de kinderopvang 24
uitgesteld. De ingangsdatum van deze wet is nog niet bekend, maar zal naar verwachting niet in 2026 plaatsvinden. Jaarcijfers Realisatie 2025
Begroot 2025
Realisatie 2024
Realisatie 2023
Realisatie 2022
Reguliere inspecties Aantal inspecties KDV/BSO/GOB
650
672
596
625
628
Gastouders nieuw en steekproef 50%
337
541
415
139
154
Totaal regulier
987
1.213
1.011
764
782
93
104
108
87
72
145
196
139
171
175
79
82
86
102
76
Onvoorzien inspecties KDV, BSO/GOB nieuw (OVR + ONR) KDV/BSO/GOB/VGO nader onderzoek herstelaanbod KDV, BSO/GOB/VGO inspectie incidenteel
+
Ophoging steekproef gastouders Totaal onvoorzien Aantal inspecties Tattoo & piercing Totaal
0
0
0
248
226
317
382
333
608
549
37
50
45
39
51
1.341
1.645
1.389
1.411
1.382
KDV = ki nderda gverbl i jf/ BSO = bui tens chool se opva ng/ GOB = ga s touderburea u/ OVR = Onderzoek Voor Regi s tra ti e / ONR = Onderzoek Na Regi strati e / VGO = voorzi eni ng ga s touderopva ng
Realisatie 2025
Begroot 2025
Realisatie 2024
Realisatie 2023
Realisatie 2022
Aantal inspecties tijdens evenementen
0
3
1
2
3
Aantal inspecties prostitutiebedrijven
7
11
6
8
12
4. Jeugdgezondheidszorg Alle kinderen in Nederland hebben het recht om zo gezond, veilig en kansrijk op te groeien. Dat betekent dat de JGZ staat voor het kind, de belangen van het kind behartigt en zich inzet op alle terreinen waarop het leven van een kind zich afspeelt. Dit kan al starten tijdens de zwangerschap. Als er eerder goede ondersteuning is in kwetsbare situaties komt dat ten goede aan betere geboorte uitkomsten en beter toekomstperspectief. Voor de groep 0-18 jaar voeren we de JGZ in acht Drentse gemeenten uit en in alle Drentse gemeenten voor de kinderen van 4-18 jaar. Wat hebben we bereikt en wat hebben we hiervoor gedaan? JGZ Gezondheidszorg basis 0-4 (inclusief screening) In het kader van het versterken van het kennisgedreven sturen en werken binnen de JGZ zijn wij gestart met een optimalisatie van het inzicht in wettelijke taken en bijbehorende bandbreedtes. Voor de JGZ gelden wettelijke kaders waarin kinderen binnen vastgestelde termijnen gezien moeten worden. Afwijkingen van deze bandbreedtes vormen een signaal dat nadere analyse vereist. Het doel van deze werkwijze is niet uitsluitend het constateren van overschrijdingen, maar het tijdig identificeren van onderliggende oorzaken, zodat proactief kan worden bijgestuurd.
Mogelijke verklaringen voor afwijkingen zijn onder andere formatieontwikkeling, demografische schommelingen (zoals een geboortegolf), procesinrichting of andere externe factoren. Deze oorzaken worden expliciet onderzocht en niet op voorhand verondersteld.
25
Het dashboard is op dit moment nog in ontwikkeling, maar levert reeds voldoende inzicht om trends en risico’s vroegtijdig te signaleren. Daarmee ondersteunt het dashboard het tijdig nemen van beheersmaatregelen, in plaats van achteraf bijsturen. Onderstaand overzicht toont alle wettelijke taken voor kinderen van 0–4 jaar, weergegeven in weken en visueel ondersteund door bandbreedtekleuren:
Groen: ruim binnen de wettelijke bandbreedte
Geel: binnen, maar dicht tegen de grens
Rood: buiten de bandbreedte
Gemeente
Consult 2 Consult 4 Consult baby 8 Consult baby Consult baby 3 weken Hielprik (4-7 weken (21-28- weken (42-56- Rota (42-56- maanden (76Huisbezoek (1235) 70) 70) 90-104) 14-16)
Assen
4,4
13,2
32,3
60,9
56,4
96,7
Borger-Odoorn
4,3
13,8
34,5
67,8
77,1
102,6
De Wolden
4,4
13,0
33,5
65,6
68,2
105,1
Emmen
4,3
13,8
34,2
62,3
61,2
98,5
Hoogeveen
4,4
13,1
34,2
65,0
62,6
103,0
Midden-Drenthe
4,4
13,4
34,9
61,5
55,3
96,1
Noordenveld
4,0
13,4
32,7
66,0
62,1
100,0
Westerveld
4,3
13,3
34,1
64,8
59,9
98,4
Overig
3,0
13,2
34,0
64,2
66,0
98,8
Uit de huidige stand van zaken (jaar 2025) blijkt dat 95% van de consulten binnen de wettelijke bandbreedtes plaatsvindt. Tot en met het consult baby 8 weken ligt dit percentage op 100%. Dit duidt erop dat de uitvoering overwegend conform norm verloopt. Tegelijkertijd laten specifieke consultmomenten, met name ROTA en consult baby drie maanden, beperkte maar structurele afwijkingen zien. Een eerste analyse wijst erop dat deze afwijkingen samenhangen met beperkte formatieruimte. Deze conclusie is voorlopig en wordt nader onderbouwd door aanvullende analyse, waaronder inzet, planning en beschikbaarheid per discipline. Vanuit financieel perspectief is van belang dat de organisatie het afgelopen jaar conform begroting heeft gedraaid voor wat betreft volume. Dit betekent echter niet automatisch dat de beschikbare capaciteit toekomstbestendig is in relatie tot wettelijke termijnen. Juist het combineren van financiële realisatie met tijdigheidsindicatoren maakt het mogelijk om tijdig risico’s te signaleren en bestuurlijk te adresseren. Het dashboard fungeert daarmee als vroegsignaleringsinstrument om zowel inhoudelijke als financiële risico’s beheersbaar te houden. Project Startmoment Consultatiebureau In 2025 is het prenatale startmoment van het consultatiebureau volledig geïmplementeerd in alle regio’s van de JGZ.
Het doel is om zwangere vrouwen en hun gezin eerder in beeld te brengen, met aandacht voor (potentieel) kwetsbare situaties, en om de aansluiting tussen prenatale zorg en de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) na geboorte te versterken. Het aanbod is beschikbaar gesteld aan alle zwangere vrouwen en hun partner in Drenthe, bij een zwangerschapsduur van 22 tot bij voorkeur 30 weken. Deelname is vrijwillig. Zwangere vrouwen ontvingen 26
informatie via verloskundigen en gynaecologen en konden zich aanmelden via een digitaal aanmeldformulier. Het consult vond plaats bij een jeugdverpleegkundige op het consultatiebureau. Tijdens het prenatale consult is ingezet op:
Kennismaking met de JGZ. Voorlichting over ouderschap en preventieve gezondheidszorg. Objectieve informatie over vaccinaties voor moeder en kind. Ruimte voor vragen. Een globale inschatting van de zorgbehoefte met behulp van de Prenatale GIZ, gericht op kind, ouders en leefomgeving.
Het prenatale startmoment heeft geleid tot eerder contact tussen JGZ en (aanstaande) ouders en een betere voorbereiding op het reguliere JGZ-contact na geboorte. Het concept wordt structureel gemonitord door een verpleegkundig specialist, die signalen uit de uitvoering verzamelt en waar nodig verbeteracties initieert. Effecten op langere termijn, zoals zorggebruik of vaccinatiegraad, zijn op dit moment nog niet vast te stellen. Aandachtspunten in de uitvoering zijn:
Verdere optimalisatie van het interne planningsproces. Beperkt bereik van zwangere vrouwen die minder geneigd zijn tot zorggebruik, waaronder vrouwen die afzien van maternale vaccinaties.
JGZ Gezondheidzorg 4-12 Voor scholen met anderstaligen en/of lage SES is er in 2025 een vervolg gegeven aan de aangepaste werkwijze zoals deze het jaar daarvoor is vastgesteld. Ook in 2025 bleek dat deze werkwijze beter aansluit bij deze doelgroepen en het bereik van onze dienstverlening vergroot wordt door dit maatwerk in te zetten. De centrale rol van de jeugdverpleegkundige op het basisonderwijs is in 2025 nog weer iets verder verstevigd; het uitgangspunt is hierbij hetzelfde gebleven; de JGZ beter zichtbaar te laten zijn op de basisscholen en korte lijnen te borgen tussen de scholen en hun ketenpartners. We hebben de jeugdverpleegkundigen vooral meer handvatten meegegeven hoe ze dit kunnen bereiken. In 2025 is voortgebouwd op het leeftijdsgericht gewerkt betreffende de screening die de JGZ aanbiedt op de scholen. Het niet meer vanuit groepen te werken (groep 2 en groep 7) maar ons te richten op de leeftijden van 5- en 10-jaar, sluit beter aan bij de landelijke richtlijnen en draagt tevens bij aan het ‘in beeld hebben van elk kind’. Voorheen moesten we handmatig bijsturen om dat anders het risico bestond kinderen ‘te missen’ die vanuit maatwerk naar een andere groep doorstroomden. Nu maakt het niet langer uit in welke groep het kind zit.
In 2025 is duidelijk geworden dat het invullen van de digitale vragenlijst door ouders van 10-jarigen een lagere respons dan voorheen opleverde. Uit onderzoek bleek dat het ontkoppelen van de vragenlijst en de standaard fysieke screening bij 10-jarigen hier mogelijk een rol in speelt.Anderzijds wordt de vragenlijst ‘Jij en Je Gezondheid’ (JEJG) door de ouders als lang en ingewikkeld ervaren. We hebben in 2025 dan ook het besluit genomen dat we vanaf het schooljaar 2027-2028 stoppen met de vragenlijst JEJG. Er zal een andere vragenlijst geïmplementeerd worden, de Check ’t Even, een vragenlijst die naar verwachting beter aan zal sluiten bij de ouders. In 2026 zal er een evaluatie plaatsvinden van ons huidige JGZ-aanbod op de leeftijd 4 27
tot 12 jaar, waarbij vanuit de focusthema’s zoals mentaal welbevinden en kansrijke start, gekeken wordt of het aanbod hier nog beter op aan kan sluiten. JGZ gezondheidzorg 12+ Jongeren hebben wederom minder gebruik gemaakt van de chat via JouwGGD.nl in 2025. Ook is de site zelf minder vaak bezocht. Waarschijnlijk is de oorzaak te vinden in de vele websites die er speciaal voor jongeren zijn, ook met chatfunctie. Vanaf 2026 wordt de live chat gestopt en gaat JouwGGD verder met de slowchat (mail), van maandag tot en met vrijdag van 14.00-17.00 uur worden deze beantwoord. Er zijn vanaf januari 2026 drie jeugdverpleegkundigen van GGD Drenthe die participeren in deze chatdiensten. De Pilot STORM in Assen, op een voortgezet onderwijs school en op het Drenthe College wordt in het schooljaar 2025/2026 voortgezet op dezelfde scholen. Dit omdat de resultaten van een schooljaar niet voldoende zijn om de effectiviteit te kunnen beoordelen. Jongeren worden doorgeleid naar STORM vanuit de screening van de JGZ. STORM staat voor Strong Teens and Resilient Minds en investeert in een gezonde ontwikkeling van jongeren. In de aanpak leren jongeren dat zij zelf invloed hebben op hun gevoelens, stemming en mentale gezondheid. Zij leren hun negatieve gedachten om te buigen naar positieve, wat hen helpt in hun ontwikkeling tot gezonde volwassenen.
Daarmee stimuleert STORM de ontwikkeling van een positief zelfbeeld, weerbaarheid en veerkracht bij jongeren. Daarnaast is er de mogelijkheid om STORM op nog eens 10 voortgezet onderwijsscholen in Drenthe uit te rollen. Dit zal op zijn vroegst vanaf schooljaar 2026/2027 plaatsvinden. Het screenen via de vragenlijst ‘Jij en je Gezondheid’ (JEJG) is in schooljaar 2025/2026 ook voor het laatst mogelijk voor de doelgroep 12+. Vanaf schooljaar 2026/2027 zal gebruik worden gemaakt van de vragenlijst ‘Check het even’. Daarnaast wordt het JGZ-aanbod op het voortgezet onderwijs in 2026 als geheel geëvalueerd. Waar nodig zal dit vanaf schooljaar 2026/2027 worden bijgestuurd. Op het MBO zijn preconceptie lessen gegeven door de afdeling Seksuele gezondheid. Deze lessen worden in 2026 ook geïmplementeerd binnen het voortgezet onderwijs. De regio Zuidwest zal daarmee starten. De inzet van jeugdartsen vanuit de methodiek MAZL op ziekteverzuim op de scholen voor voortgezet onderwijs en MBO tot 18 jaar blijft onverminderd hoog. De aanvragen vanuit de scholen blijven toenemen. De eerdere bezetting van 3 % is in 2025 opgehoogd naar 8%. In 2026 wordt dit percentage gehandhaafd. Oekraïense vluchtelingen – kinderen Het zorgpad voor Oekraïense kinderen van 4-18 jaar is in 2024 goed opgestart. De achterstand is rond mei 2025 volledig ingehaald of ingepland.
Sindsdien komen er nog maar weinig nieuwe kinderen binnen. GGD-GHOR geeft aan dat er in Drenthe nog ongeveer 1000 opvangplekken nodig zijn. Gemeenten geven aan dat zij hiervoor op korte termijn geen mogelijkheden zien. Hierdoor is de instroom sterk afgenomen. Door de afname van de instroom is besloten om het speciaal opgerichte Oekraïne-team per 1 juni 2025 te beëindigen. De reguliere JGZ-teams hebben de zorg weer overgenomen. Sinds 2022 zijn er ongeveer 1100 intakes gedaan voor Oekraïense kinderen van 4-18 jaar. In totaal zijn er bijna 2300 dossiers aangemaakt. Dit betekent dat een deel van de kinderen of ouders geen gebruik heeft gemaakt van het aanbod voor JGZ-zorg, hoewel het wel aan iedereen is aangeboden.
28
Jaarcijfers Realisatie 2025
Begroot 2025
Realisatie 2024
Realisatie 2023
Realisatie 2022
in zorg *1: Prenataal
3.000
785
0-4 jaar
12.098
12.500
12.437
12.573
12.636
4-12 jaar
38.537
38.500
38.061
38.340
39.163
12-18 jaar
33.111
34.000
33.187
33.953
35.037
Totaal in zorg
83.746
88.000
84.470
84.866
86.836
2.400
2.565
Bereik *2: Prenataal 0-4 jaar
13.636
14.000
14.005
14.266
14.092
4-12 jaar
15.017
14.500
16.171
14.600
13.112
12-18 jaar
10.056
8.500
11.432
8.638
8.300
Totaal bereik
38.709
39.400
44.173
37.504
35.504
2.800
2.680
0-4 jaar
44.839
45.000
44.055
45.377
47.317
4-12 jaar
26.993
25.000
28.730
25.190
21.612
12-18 jaar
18.698
15.500
21.136
15.966
13.762
Totaal individuele contacten
90.530
88.300
96.601
86.533
82.691
Niet verschenen zonder bericht
3,9%
6,0%
5,2%
6,3%
12,6%
Aantal individuele contacten *3: Prenataal
*1 aantal jeugdigen waarvan GGD Drenthe dossier beheerd. *2 aantal individuele jeugdigen waar dit jaar contact mee is geweest. *3 aantal contacten hetzij fysiek hetzij digitaal.
5. Rijksvaccinatieprogramma Met de uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) worden kinderen en volwassenen beschermd tegen ernstige infectieziekten. Wat hebben we bereikt en wat hebben we hiervoor gedaan? In 2025 stond de uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) in het teken van het op orde brengen en bestendigen van de operationele basis. De focus lag op het uniformeren en actualiseren van werkprocessen, waaronder werkinstructies, kwaliteitsborging en gerichte scholing van medewerkers. Deze inspanningen dragen bij aan een eenduidige, betrouwbare en toekomstbestendige uitvoering van het RVP binnen de provincie Drenthe. Daarnaast is in 2025 nadrukkelijk aandacht besteed aan de herinrichting van vaccinatielocaties. Dit sluit aan bij de oproep van het ministerie van VWS om vaccinaties dichter bij inwoners en op kleinschaliger niveau te organiseren. In dat kader zijn locatiekeuzes heroverwogen en voorbereid, met als doel de toegankelijkheid te vergroten en beter aan te sluiten bij lokale behoeften. De eerste beschikbare cijfers over 2025 laten zien dat de dalende trend in deelname aan het RVP minder sterk lijkt dan in voorgaande jaren. Hoewel deze signalen met voorzichtigheid worden geïnterpreteerd, wijzen zij mogelijk op een stabilisatie in de vaccinatiegraad.
Verdere monitoring en analyse blijven noodzakelijk om deze ontwikkeling te duiden en waar nodig bij te sturen.
29
Door wijzigingen in het vaccinatieschema is in 2025 extra aandacht uitgegaan naar heldere communicatie richting ouders en verzorgers. Het juist informeren over het moment en het doel van vaccinaties was een belangrijk aandachtspunt binnen de uitvoering. In dit kader zijn ouders actief gevraagd om een evaluatie in te vullen over hun ervaringen met het vaccinatieproces. De uitkomsten laten een overwegend hoge waardering zien voor de huidige uitvoering van het RVP. Tegelijkertijd komt uit de evaluaties naar voren dat er behoefte is aan meer inzicht en flexibiliteit in de beschikbare afspraakmogelijkheden. Deze signalen worden meegenomen in de verdere doorontwikkeling van de dienstverlening. 2025 is de immunisatie van zuigelingen tegen het RS-virus opgenomen in het rijksvaccinatieprogramma De ervaring van 2025 leert dat er in 2026 een toekomstbestendigere informatievoorziening ontwikkeld moet worden. Hiervoor wordt een werkgroep vanuit Gemeenten en de GGD ingericht. Met de toevoeging dat we dit jaar het RVP hebben uitgevoerd vanaf 36 locaties in de provincie. Jaarcijfers Gezette vaccinaties 2025 MENACWY
4.100
BMR
7.784
DTP
424
BMR (2022)
311
HPV
5.824
RS
1.806
Totaal
20.249
6. Seksuele gezondheid GGD Drenthe zet zich in voor een seksueel gezond Drenthe. Dit doen we in samenwerking met Sense Noord-Nederland. We focussen ons op primaire preventie zodat onze inwoners van Drenthe in staat zijn om plezierige, veilige en gelijkwaardige seksuele belevingen aan te gaan. Het doel is dat inwoners van Drenthe dusdanig goed geïnformeerd zijn - en de vrijheid hebben - om keuzes te maken over hun seksuele gezondheid en de keuzes van anderen te respecteren, op het gebied van prettige, vrijwillige en veilige seks beschermd tegen soa, hiv, seksueel geweld en ongewenste zwangerschap. Daarnaast hebben zij toegang tot passende en kwalitatief goede gezondheidsvoorzieningen, ondersteuning en bescherming bij hulpvragen en problemen rondom seksualiteit en seksuele gezondheid inclusief soa en hiv. Wat hebben we bereikt en wat hebben we hiervoor gedaan? In 2025 heeft het team Seksuele Gezondheid belangrijke stappen gezet in teamontwikkeling en kwaliteitsverbetering. De bezetting is op sterkte gebracht door het aannemen van twee verpleegkundigen in vaste dienst en het structureel betrekken van een vaste arts bij het team. Daarnaast is een nieuwe teammanager aangetrokken en is gestart met een traject teamcoaching om de samenwerking en teamvorming verder te versterken.
Samen met het team is een jaarplan ontwikkeld waarin prioriteiten zijn gesteld, mede op basis van de uitkomsten van een eerdere visitatie. Preventie en kwetsbare doelgroepen SG blijft zich kenmerken door uitdagingen op het gebied van beperkte middelen en formatie. Om onze 30
impact te maximaliseren, is in 2025 gekozen voor een gerichte inzet op kwetsbare doelgroepen, waaronder migranten, LHBTQIA+-gemeenschap en jongeren. We hanteren vaker het train-de-trainer principe om kennis en expertise breed beschikbaar te maken. Daarnaast heeft het team een bijdrage geleverd aan de verdere uitvoering van de pilot preconceptielessen door het trainen van drie extra JGZ-trainers, waarmee preventie en samenwerking tussen SG en JGZ verder is versterkt. Verbetering van dienstverlening en vaccinaties In het najaar van 2025 is gestart met een klachtenspreekuur door onze eigen SG-arts in Assen. Hiermee geven we invulling aan eerdere feedback uit de visitatie en bieden we cliënten de mogelijkheid om ook bij specifieke klachten over mogelijke SOA’s terecht te kunnen. Daarnaast is geïnvesteerd in het uitbreiden van verpleegkundige expertise door een extra verpleegkundige op te leiden voor keuzehulpgesprekken, met het oog op continuïteit. Ook zijn we in 2025 begonnen met MPOX-vaccinaties voor een specifieke doelgroep waarmee we bijdragen aan het beperken van gezondheidsrisico’s. Samenwerking en bereikbaarheid De samenwerking met het Treant Scheper ziekenhuis in Emmen is geformaliseerd via een samenwerkingsovereenkomst met de poli dermatologie.
Wekelijks huren wij een spreekkamer waar onze doktersassistent en verpleegkundige spreekuur houden, met directe doorverwijzing naar de dermatoloog indien nodig. Daarnaast werken we nauw samen met het team IZB bij bron- en contactonderzoek voor Hepatitis B. Een belangrijke mijlpaal was de implementatie van een online inplanmodule voor een deel van onze doelgroepen, waardoor cliënten op een passend moment zelf een afspraak kunnen plannen. In 2026 wordt deze functionaliteit verder uitgerold. Regionale samenwerking Ook in 2025 is de samenwerking binnen 3 Noord verder versterkt. Professionals hebben elkaar ontmoet tijdens gezamenlijke themadagen en intervisiebijeenkomsten, terwijl managers samen optrekken in de stuurgroep. Er is een traject gestart om te verkennen hoe een meer effectieve, gezamenlijke aansturing van de drie SG-teams in Noord-Nederland kan bijdragen aan het verminderen van kwetsbaarheid van kleine teams en het beter oppakken van overkoepelende vraagstukken. Dit traject richt zich nadrukkelijk op samenwerking en afstemming met behoud van lokale kwaliteit en toegankelijkheid. Data & vooruitblik In 2025 zagen we een verheffing in enkele soa’s, wat aanleiding geeft om hier in 2026 extra op in te zetten. We verwachten dat het RIVM een landelijke campagne start gericht op condoomgebruik, waarmee wij lokaal zullen aansluiten.
Kennisgedreven werken blijft een speerpunt, zodat we trends tijdig signaleren en preventie daarop kunnen afstemmen. Maatschappelijke betrokkenheid In 2025 hebben we extra aandacht besteed aan Coming-Out Dag op 11 oktober door het hijsen van de regenboogvlag bij de GGD, als zichtbaar teken van inclusiviteit en steun aan de LHBTQIA+-gemeenschap.
31
Jaarcijfers
7.
Additionele dienstverlening
Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan? Jeugdgezondheidszorg
32
In de tabel hieronder wordt een overzicht gegeven van de additionele activiteiten die onze JGZ voor de Drentse gemeenten uitvoert. Waar nodig wordt deze verderop in de tekst nader toegelicht. d el rv te es W lo ar na Ty d el nv de or n No de id M he t en Dr p e l ep M n ee ev og Ho en m Em n de ol W De n de or ev n or do
-O
nz Hu
n se As
en
r ge
Co
r Bo
Aa
Additionele activiteiten
e
PRE- EN VOORZORG ZWANGEREN Voorzorg
x
x
Prezorg - per traject
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
ADDITIONELE ACTIVITEITEN VVE Preventief huisbezoek 18 maanden
x
VVE toeleiding
x
x
OPVOEDINTERVENTIES Opvoedondersteuning Kind naar Gezond Gewicht
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
SAMENWERKING MET ONDERWIJS SOVA
x
Rots en water
x
KIES
x
Workshops Seksuele weerbaarheid
x
Zorgoverleg onderwijs (123'tjes)
x
x
x
x
Deelname aan ZAT
x
x
x
x
x
Workshop Gezonde traktatie VERZUIMBEGELEIDING EN ADVIES Verzuimtraject MBO
x
Extra inzet onderwijs zorg structuur
x
GEZONDE SCHOOL ADVISERING Gezonde school - per advies
x
x
x
x
x
VERSTERKING SOCIAAL DOMEIN UVC coördinatie, ondersteuning gezinnen, regievoering, preventief jeugdwerk
x
Expertise jeugdarts/jeugdverpleegkundige aanmeld- en adviesteam
x
x
x
x
HAO Preventieve logopedie
x
x
x
x
x
x x
x
Aansluiten Jeugdteam/buurtteams/sociaal team/gebiedsteam/school
x
x
x
x
Vroeg erbij extra inzet
x
x x
x
x
x x
Kansen4Kinderen SMA per casus
x
x x
Kansrijke Start Vanuit de GGD zijn we in alle 12 de gemeenten betrokken bij de lokale coalities Kansrijke Start vanuit uitvoering, kennis en advies. In een aantal coalities hebben we een rol in de procesbegeleiding (zie onder Gezondheid en Leven). We nemen actief deel aan en zijn aanjager van multidisciplinaire overleggen. We participeren in Verloskundig samenwerkingsverbanden en zijn betrokken bij de adviesraad van het consortium geboortezorg Noord-Nederland en de werkgroep zwangeren in een meer kwetsbare positie. We nemen deel aan landelijke en regionale leernetwerken en we hebben hierin een coördinerende rol in de Provincie. We geven uitvoering aan vrijwel alle interventies verbonden aan de drie actielijnen van Kansrijke Start. We hebben alternatieve geldstromen aangeboord (subsidies) om innovaties betreffende Kansrijke Start te kunnen aanjagen en uitvoeren, met als doel een gezonde generatie in 2040. 33
Kind naar Gezonder Gewicht In 2025 is het aantal gemeenten dat de Ketenaanpak Kind naar Gezonder Gewicht (KnGG) aanbiedt uitgebreid. Eind 2024 boden drie gemeenten KnGG. In 2025 is het aantal uitgebreid met vijf nieuwe gemeenten en begon daarnaast in één gemeente een kleine pilot. Inmiddels zijn voor de ondersteuning van de kinderen die meedoen aan de ketenaanpak in totaal 20 jeugdverpleegkundigen speciaal opgeleid om de rol van Centrale Zorgverlener bij deze ketenaanpak te vervullen. Huisartsondersteuning Jeugd In de gemeente Emmen zijn in 2025 5 jeugdverpleegkundigen werkzaam als Huisartsondersteuner Jeugd (HAO). De HAO's zijn beschikbaar voor alle huisartsenpraktijken in de gemeente. Ouders en jongeren kunnen door de inzet van de HAO snel terecht met opvoed- en opgroeivragen. Deze vragen hebben met name betrekking op mentale gezondheid, gedragsproblematiek en ouderschap. De ondersteuning is laagdrempelig, dicht bij huis en in nauwe samenwerking met andere betrokkenen in buurt of school. Een eventuele verwijzing naar specialistische zorg kan hierdoor beter onderbouwd worden. De gemeente Emmen heeft de GGD verzocht de opdracht voor de huisartsondersteuning uit te breiden met 24 uur per week voor in ieder geval het jaar 2026.
De aanleiding hiervoor is de beweging die in gang gezet moet worden vanuit de Hervormingsagenda Jeugd: er moet meer gewerkt worden vanuit normalisering, en de pedagogische basis rondom het kind en het gezin dient versterkt te worden. Extra ondersteuning van gezinnen en jeugd in samenwerking met partners in het voorliggend veld Ook in 2025 is in verschillende gemeenten vanuit de JGZ extra inzet gerealiseerd op de ondersteuning van gezinnen en jeugdigen. De jeugdverpleegkundige heeft ondersteund bij vragen over opvoeden en opgroeien met als uitgangspunt; normaliseren, ondersteunen vanuit een oplossingsgerichte methodiek en aansluiten op niveau en behoefte van de ouders. De jeugdverpleegkundige heeft een laagdrempelige ingang in gezinnen, omdat via het consultatiebureau en de samenwerking met (voor-)schoolse voorzieningen gezinnen en kinderen in beeld zijn. Ondersteuning is op maat geboden; aansluitend bij de behoefte van ouders/jeugdigen is er gebruik gemaakt van fysieke afspraken, online afspraken of telefonisch contact. Extra inzet op de scholen in de zorgstructuur en met extra activiteiten op school In meerdere gemeenten is de jeugdverpleegkundige vaste partner in het zorgoverleg op de basisscholen, het voortgezet onderwijs en het speciaal onderwijs.
Deze overlegstructuren kenmerken zich door een structureel overleg tussen intern begeleider van school, maatschappelijk werk en de jeugdverpleegkundige of arts/verpleegkundig specialist. Naast dit structurele overleg zijn er korte lijnen waarbij men elkaar consulteert op basis van casuïstiek. Diverse trainingen zijn in 2025 weer geboden waaronder seksuele weerbaarheid, Storm en Rots en Water. Verzuimbegeleiding 18+ In de gemeente Emmen hebben de MBO-scholen de mogelijkheid om leerlingen ouder dan 17 jaar voor verzuimbegeleiding naar de jeugdarts/verpleegkundig specialist te verwijzen. Het gaat hierbij om de begeleiding van jongeren met langdurig of complex schoolverzuim of thuiszitters. Het doel van de begeleiding is het voorkomen van schooluitval en/of het behalen van een startkwalificatie door de jongere. Het grootste deel van de aangemelde leerlingen zijn bekend met jarenlange moeizame schoolgang en complexe problematiek.
34
Preventieve logopedie Preventieve logopedie werd in 10 van de 12 gemeenten uitgevoerd. Preventieve logopedie richt zich op het vroegtijdig signaleren en diagnosticeren van logopedische stoornissen. Preventief werkend logopedisten adviseren bij spraak- en taalstimulering van kinderen, verwijzen naar logopedie voor behandeling, verwijzen naar audiologisch centra voor diagnostiek bij vermoedens van taalontwikkelingsstoornissen, bieden collectieve voorlichting aan en zetten zich in voor deskundigheidsbevordering van professionals in de kinderopvang en het reguliere basisonderwijs. Vanwege een bezuiniging vanuit de Gemeente De Wolden stopt daar Preventieve logopedie. Voor- en vroegschoolse educatie In verschillende gemeenten ligt er een opdracht voor de regisseursrol voor- en vroegschoolse educatie. Het doel hiervan is om peuters met een mogelijke (taal)achterstand beter voor te bereiden op de basisschool en ervoor te zorgen dat kleuters zonder achterstand naar groep 3 kunnen. Kenmerken van deze opdracht bestaan uit de volgende activiteiten waarbij de afspraken per gemeente anders ingevuld kunnen zijn:
Motiveren van ouders met een doelgroep kind. Monitoren toeleiding. Startgesprek. Jaarlijkse evaluatie. Overdrachtsgesprek school. Aanspreekpersoon voor ouders en betrokken partijen.
Publieke gezondheid asielzoekers Drenthe Jeugdgezondheidszorg Kinderen (0-18 jaar) zijn gezien door een jeugdarts en jeugdverpleegkundige tijdens een intake of medisch onderzoek. Hun gezondheid wordt in kaart gebracht en indien nodig wordt aanvullende zorg ingezet. Het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) wordt uitgevoerd en het zorgaanbod wordt flexibel aangepast aan de zorgvraag. Gezondheidsbevordering Samen met COA zijn thema’s voor groepsvoorlichtingen afgesproken, ondersteund door tolken. Onderwerpen zijn onder andere het gezondheidssysteem in Nederland, gezonde voeding, psychische gezondheid, seksuele gezondheid en opvoedondersteuning. In beschermde opvanglocaties wordt een voorlichtingsprogramma uitgevoerd dat voorziet in de behoeften van jongeren. Publieke gezondheid statushouders in Drenthe Sinds 2021 spelen gemeenten een cruciale rol in het nieuwe inburgeringsstelsel. Dit stelsel biedt de perfecte gelegenheid om gezondheidsvoorlichting structureel te integreren in het inburgeringsprogramma voor statushouders. Samen met gemeenten hebben we onderzocht hoe we leefstijl- en gezondheidsvoorlichting een vaste plek kunnen geven binnen dit programma. De thema’s kunnen flexibel worden aangepast aan de behoeften van de deelnemers.
Denk hierbij aan onderwerpen zoals de gezondheidszorg in Nederland, mentale gezondheid, gezonde voeding, opvoeding, en seksuele en reproductieve gezondheid.
35
Jaarcijfers Realisatie 2025
Begroot 2025
Realisatie 2024
Realisatie 2023
Realisatie 2022
Asielzoekers (totaal)
4.268
4.000
4.966
4.349
4.315
Asielzoekers (0-18 jarigen)
1.156
900
1.220
1.067
1.014
Aantal asielzoekers (18 jarigen en ouder)
3.112
3.100
3.746
3.282
3.301
9
6
9,5
6
5
Verpleegkundige intakes (VI) 0-4 jarigen
97
130
127
119
Verpleegkundige intakes (VI) 4-18 jarigen
567
800
554
591
Medische onderzoeken (MO) 0-4 jarigen
86
130
104
132
Medische onderzoeken (MO) 4-18 jarigen
491
800
507
523
Aantal groepsvoorlichtingen
154
150
179
194
Asielzoekerscentra
Nieuw per 2023
Forensische geneeskunde Met ingang van 2025 vindt de uitvoering van forensische geneeskunde voor de drie noordelijke GGD’en onder verantwoordelijkheid van GGD Fryslân plaats. 2025 was een jaar van intensieve transitie binnen de forensische geneeskunde in Noord-Nederland. Met de vorming van één integraal team Forensische Geneeskunde (FG) 3Noord per 1 januari is een basis gelegd voor toekomstbestendige dienstverlening. De implementatie kende echter substantiële knelpunten. Verschillen in werkwijzen moesten worden overbrugd, rolduidelijkheid moest opnieuw worden ingericht en de dienstverlening kwam in het eerste kwartaal onder druk te staan. De aanbesteding van de Medische Arrestantenzorg (MAZ) zorgde daarnaast voor onzekerheid over de operationele continuïteit en financiële voorspelbaarheid. Dit vroeg om stevige bijsturing. Vanaf mei hebben we ingezet op versterkte sturing en organisatieontwikkeling, met een koerswijziging naar integrale aansturing van de volledige FG-dienstverlening. Door scherper te prioriteren, planbaar werk beter te organiseren en de capaciteit van forensisch artsen gericht in te zetten voor acute zorg, nam de operationele druk af. Dit droeg bij aan herstel van vertrouwen binnen de organisatie en bij ketenpartners. De keuze om in deze fase prioriteit te geven aan continuïteit en kwaliteit leidde tot een (tijdelijk) negatief financieel resultaat.
De afbouw van externe artsencapaciteit kon namelijk minder snel plaatsvinden dan voorzien. In 2026 ligt de focus op verdere doorontwikkeling van FG 3Noord, afronding van de MAZ-opgave, versterking van het werkgeverschap en voorbereiding op een landelijk georganiseerd stelsel voor forensische geneeskunde. Dat stelsel treedt mogelijk vanaf 2027 in werking.
36
Jaarcijfers Realisatie 2025
Begroot 2025
Realisatie 2024
Realisatie 2023
Realisatie 2022
Realisatie 2021
Totaal Arrestantenzorg*
n.v.t.
1.700
2.063
2.057
1.842
1.583
Telefonisch consult*
n.v.t.
700
537
694
745
673
Forensisch medisch onderzoek:*
Bloed/DNA afname/urinecontrole
n.v.t.
350
430
394
362
333
Letselbeschrijving
n.v.t.
50
43
66
47
52
Deskundigenrapportage
n.v.t.
10
8
6
10
16
Zedenonderzoek
n.v.t.
25
20
17
30
20
NODO melding
n.v.t.
5
0
4
3
6
Aantal lijkschouwingen Aantal lijkschouwingen per 100.000 inwoners exclusief euthanasie
407
350
436
398
365
361
80
70
86
79
73
73
Aantal lijkschouwingen na euthanasie Aantal lijkschouwingen na euthanasie per 100.000 inwoners
279
200
296
274
235
231
55
40
59
55
47
47
Reizigers- en Beroepsadvisering & vaccineren op maat In 2025 stond Reizigers- en Beroepsvaccinaties in het teken van voorbereiding op groei en uitbreiding van het vaccinatieaanbod. Er is gericht toegewerkt naar de hernieuwde inzet van meerdere vaccinatielocaties vanaf 2026, met Emmen als eerste uitbreidingslocatie. Deze ontwikkeling vraagt om een toekomstbestendige organisatie die flexibel kan inspelen op een veranderende vraag. De voorbereidingen vergden zowel formatieve uitbreiding als gerichte scholing van medewerkers. Daarnaast is ingezet op het opvangen van personele wisselingen door het vertrek van enkele collega’s in 2025. In de loop van het jaar is het managementteam weer stabiel geworden, wat een solide basis biedt voor continuïteit, professionalisering en duurzame groei. Vaccineren op maat: In 2025 is een groot aantal gordelroosvaccinaties uitgevoerd als gevolg van de sterk toegenomen vraag. Dit heeft een positieve impuls gegeven aan de omzet. Voor 2026 wordt rekening gehouden met een afnemende vraag, mede in het licht van de stapsgewijze programmatische invoering van gordelroosvaccinatie vanaf 2027. Deze ontwikkeling creëert ruimte om andere onderdelen van het vaccinatieaanbod verder te versterken. Daarnaast is in 2025 gestart met het intensiveren van beroepsvaccinaties.
De aandacht voor vaccinaties bij onder andere zorginstellingen, afvalverwerkers en gemeenten is vergroot. Hiermee wordt bijgedragen aan infectieziektebestrijding door het voorkomen van uitbraken, het beschermen van risicogroepen en het beperken van gezondheidsrisico’s in werkomgevingen met verhoogde blootstelling. Jaarcijfers Realisatie 2025
Begroot 2025
Realisatie 2024
Realisatie 2023
Realisatie 2022
Aantal 1e consulten (reizigers)advisering
4.414
4.500
4.305
3.612
2.114
Aantal vervolgconsulten
2.247
1.800
1.524
1.206
513
37
8.
Financiële verantwoording bij het programma Publieke Zorg en Dienstverlening
Programma Publieke Zorg Baten & Dienstverlening
Taak Additioneel
Product Forensische geneeskunde Infectieziektebestrijding JGZ additionele opdrachten gemeenten JGZ overige additionele opdrachten Preventieve logopedie Publieke gezondheid asielzoekers Reizigersvaccinaties Sense Noord Nederland Technische hygiënezorg
Totaal Additioneel Basis Infectieziektebestrijding Infectieziektebestrijding - COVID Infectieziektebestrijding - VIP JGZ gezondheidszorg JGZ gezondheidszorg Oekraïne PZ&D algemeen PZ&D Ondersteuning & Service Rijksvaccinatieprogramma 18+ Rijksvaccinatieprogramma jeugd Seksuele gezondheid Technische hygiënezorg Tuberculose bestrijding Totaal Basis Totaal Baten Lasten
Additioneel
Forensische geneeskunde Infectieziektebestrijding JGZ additionele opdrachten gemeenten JGZ overige additionele opdrachten Preventieve logopedie Publieke gezondheid asielzoekers Reizigersvaccinaties Sense Noord Nederland Technische hygiënezorg
Totaal Additioneel Basis Infectieziektebestrijding Infectieziektebestrijding - COVID Infectieziektebestrijding - VIP JGZ gezondheidszorg JGZ gezondheidszorg Oekraïne JGZ gezondheidszorg transformatie PZ&D algemeen PZ&D Ondersteuning & Service Rijksvaccinatieprogramma 18+ Rijksvaccinatieprogramma jeugd Seksuele gezondheid Technische hygiënezorg Tuberculose bestrijding Totaal Basis Totaal Lasten Reserveringen
Additioneel
Forensische geneeskunde Infectieziektebestrijding JGZ additionele opdrachten gemeenten JGZ overige additionele opdrachten Preventieve logopedie Publieke gezondheid asielzoekers Reizigersvaccinaties Sense Noord Nederland Technische hygiënezorg
Totaal Additioneel Basis JGZ gezondheidszorg JGZ gezondheidszorg Oekraïne JGZ gezondheidszorg transformatie Seksuele gezondheid Totaal Basis Totaal Reserveringen Totaal Publieke Zorg & Dienstverlening
Begroting Begroting Resultaat Resultaat Verschil 2025 voor 2025 na 2024 2025 2025 wijziging wijziging 1.264 113 1.564 21 722 1.206 800 362 7 6.058 991 2.519 1.123 12.766 545 233 724 31 859 231 1.297 569 21.885 27.943 -1.367 -101 -1.451 -20 -608 -1.106 -789 -334 -6 -5.784 -920 -2.519 -1.122 -12.825 -394 -275 -621 -820 -31 -842 -225 -1.268 -564 -22.423 -28.207 -16 -8 -115 -1 -54 -90 -17 -27 -1 -330 31 0 251 0 282 -48 -312
1.142 83 1.519 28 807 1.160 799 361 14 5.914 1.030 756 759 13.594 0 247 769 53 801 245 1.390 591 20.236 26.149 -1.086 -77 -1.407 -26 -746 -1.073 -762 -334 -13 -5.524 -1.030 -756 -759 -13.594 0 0 -247 -769 -53 -801 -245 -1.390 -591 -20.236 -25.760 -56 -6 -112 -2 -61 -87 -36 -27 -1 -389 0 0 0 0 0 -389 0
378 159 1.833 8 754 1.172 1.165 393 15 5.876 2.284 2.100 0 14.036 521 604 686 0 932 331 1.410 489 23.393 29.270 -624 -147 -1.699 -7 -698 -1.086 -1.145 -364 -14 -5.785 -2.284 -2.100 0 -14.051 -672 0 -604 -686 0 -932 -241 -1.410 -489 -23.469 -29.254 246 -12 -135 -1 -55 -85 -20 -29 -1 -92 15 151 0 -90 76 -16 0
400 187 1.870 7 769 1.216 1.166 413 23 6.051 2.232 2.102 0 14.117 522 604 686 0 1.091 331 1.390 523 23.599 29.650 -605 -171 -1.720 -6 -665 -1.048 -1.072 -398 -20 -5.705 -2.203 -1.937 0 -14.099 -471 0 -845 -1.226 0 -1.089 -223 -1.385 -486 -23.965 -29.670 205 -14 -136 -1 -57 -89 -22 -30 -2 -144 0 151 0 -43 108 -36 -56
22 28 37 -1 15 44 0 20 8 174 -52 2 0 82 1 0 0 0 159 0 -20 34 206 380 19 -24 -22 1 34 38 73 -34 -6 79 81 163 0 -48 201 0 -240 -540 0 -156 17 25 3 -495 -416 -41 -2 -1 0 -1 -3 -1 -2 0 -52 -15 0 0 47 32 -20 -56
Forensische geneeskunde Per ingang van 2025 wordt de Forensische Geneeskunde door de GGD Fryslân uitgevoerd (3-Noord) Bij de 2e bestuursrapportage is aangegeven dat het verwacht resultaat negatief uit zou komen op € 246.000. Dit is met name veroorzaakt door de noodzakelijke inhuur van externe artsen. Uiteindelijk bedraagt dit resultaat € 205.000. Dit bedrag is, zoals reeds besloten, onttrokken aan de Risicoreserve. 38
Infectieziektebestrijding Infectieziektebestrijding (IZB) basis en additioneel Het resultaat van de infectieziektebestrijding (basis en additioneel) bedraagt € 31.000 positief. De personeelskosten zijn € 82.000 lager dan geraamd. De opbrengsten komen € 65.000 lager uit. De overige kosten sluiten met een voordeel van € 14.000. Infectieziektebestrijding Covid Het onderdeel Covid sluit met een voordeel van € 164.000. De salariskosten zijn € 307.000 hoger dan geraamd. Hier tegenover staat een voordeel van € 444.000 op inhuurkosten. De overige kosten vielen € 27.000 mee. Infectieziektebestrijding Versterken infectie preventie (VIP) Het onderdeel VIP is budgettair neutraal verwerkt in de jaarrekening aangezien de hiermee gemoeide kosten volledig worden gedekt door een rijksbijdrage (SPUK-gelden). Jeugdgezondheidszorg Oekraïne In 2025 is een budget beschikbaar gesteld van € 672.000. Hiervan is € 470.000 besteed zodat JGZ/Oekraïne afsluit met een positief resultaat van € 202.000. Dit betreft een voordeel op de salariskosten en een voordeel op de overheadkosten. Er zal worden voorgesteld dit voordeel via resultaatbestemming terug te laten vloeien naar de deelnemende gemeenten. Jeugdgezondheidszorg (JGZ) Algemeen JGZ Algemeen sluit met een positief resultaat van € 32.000. De netto-opbrengst voor opleidingen en detachering bedragen € 38.000. Hiervoor waren geen opbrengsten geraamd.
De kosten van KD+ zijn, i.v.m. de overgang naar Preventus KD+, met € 64.000 overschreden. De overige kosten zijn € 21.000 lager dan geraamd. De opbrengsten voor de basis – en additionele taken zijn € 37.000 hoger uitgevallen. Rijksvaccinatieprogramma (RVP) Het RVP sluit nagenoeg budgettair neutraal (plus van € 3.000). Tegenover de hogere opbrengsten i.v.m. de schemawijzigingen van de vaccinaties van € 159.000 staan hogere salaris- en inhuurkosten van € 93.000 en hogere algemene kosten van € 63.000. Publieke gezondheid asielzoekers (PGA) PGA sluit met een voordeel van € 79.000. De personeelskosten zijn € 65.000 lager dan geraamd. De opbrengsten zijn € 43.000 meer dan begroot. De overige kosten zijn € 29.000 hoger dan geraamd. Preventieve logopedie Dit onderdeel sluit met een voordeel van € 48.000. De salariskosten zijn € 32.000 lager dan geraamd. De opbrengsten zijn € 13.000 hoger. Publieke Zorg en Dienstverlening (PZ &D) Algemeen Dit onderdeel sluit met een negatief resultaat van € 240.000. De kosten van externe inhuur bedragen
39
€ 106.000. Daarnaast heeft het coaching traject € 25.000 meer gekost dan geraamd. Tot slot hebben er WW uitkeringen plaatsgevonden voor een bedrag van € 127.000. Deze waren niet geraamd. De overige kosten en baten sluiten met een voordeel van € 18.000. Publieke Zorg en Dienstverlening (PZ&D) Ondersteuning en Service Het onderdeel Ondersteuning en Service geeft een negatief resultaat van € 540.000 en wordt met name veroorzaakt door hogere salaris- en inhuurkosten. Door een hoog ziekteverzuimpercentage van ruim 9% en overig verzuim (zwangerschapsverlof) zijn de vervangingskosten € 302.000. Daarnaast is i.v.m. een toenemende druk op ondersteuning extra formatie ingehuurd. De kosten hiervan bedroegen € 209.000. De overige kosten sluiten met een negatief resultaat van € 39.000. Seksuele gezondheid (SG) Seksuele gezondheid en Sense Noord Nederland sluiten af met een voordelig resultaat van € 49.000. Oorzaken hiervan zijn de lagere salariskosten ad € 15.000 en hogere opbrengsten additionele taken ad € 17.000. Daarnaast is m.b.t. het Elektronisch Patiëntendossier (EPS) € 42.000 minder in de reserve gestort dan geraamd aangezien een gedeelte van de uitvoering van het EPS in 2025 heeft plaatsgevonden. Reizigersvaccinaties Reizigersvaccinaties geeft een voordeel van € 73.000. De personeelskosten vielen € 70.000 mee en de bijdrage aan overhead was € 25.000 lager.
Daarnaast is er € 22.000 betaald aan vennootschapsbelasting. Tuberculose (TBC) Het onderdeel TBC sluit met een voordelig resultaat van € 37.000 door met name hogere uitkeringen van de zorgverzekeraars i.v.m. onverzekerde zorg voor een bedrag van € 34.000. Technische hygiëne zorg (THZ) THZ sluit met een klein positief resultaat (plus € 7.000). De opbrengsten van de onvoorziene inspecties zijn € 24.000 lager dan geraamd. De overige kosten en opbrengsten binnen THZ geven per saldo een voordeel van € 31.000.
40
1.1.3 Programma Samen Veilig De kern van het programma Samen Veilig richt zich op de (sociale) veiligheid van alle Drenten en in het bijzonder de kwetsbare doelgroepen. De grootste opgave is het maken van een beweging met als doel te bevorderen dat onze inwoners gezonder en veiliger kunnen leven. Dit vraagt om een maatschappelijke paradigmashift van zorg naar gezondheid en veerkracht met als resultaat meer gezonde en veilige levensjaren. Onze insteek is extern gericht op het leggen van een basis voor een goede multidisciplinaire en integrale aanpak en samenwerking. Professionals moeten ruimte krijgen om zo te functioneren, dat veiligheid (van slachtoffers) voorop staat en van daaruit inzetten op risico-gestuurde en herstelgerichte zorg. Werken vanuit deze grondhouding zorgt ervoor dat er voor kwetsbare inwoners, slachtoffers, daders en hun sociale omgeving een situatie ontstaat waarbij huiselijk geweld en kindermishandeling, binnen multidisciplinaire en systeemgerichte samenwerkingsoplossingen, nationaal, regionaal en lokaal duurzaam worden aangepakt’. Het programma focust in 2025 op: Preventie: Het programma Samen Veilig is er voor kwetsbare mensen met problemen op meerdere terreinen of ingewikkelde problematiek op het gebied van sociale veiligheid.
Kennis en expertisecentrum: Wij hebben expertise op sociale veiligheidsvraagstukken: seksueel geweld, openbare geestelijke gezondheidszorg, huiselijk geweld en kindermishandeling en zorgcoördinatie mensenhandel en psychosociale hulpverlening bij incidenten. Data en informatiegericht werken: Via kennis, data en strategische advisering, innovatie, lef (leren en proberen), verbindend vermogen en partnerschap het verschil maken voor de sociale veiligheid voor en met alle burgers in Drenthe! Integraal samenwerken: Altijd in samenwerking met netwerkpartners. 1. Openbare Geestelijke Gezondheidszorg, Vangnet & Advies Met de vangnetfunctie van de GGD worden gezondheidsrisico’s beperkt voor mensen die in een ongezonde situatie leven en daarbij anderen soms overlast bezorgen, bijvoorbeeld door vervuiling, hoarding, problemen met aantallen huisdieren of ongedierte. Wat hebben we bereikt en wat hebben we hiervoor gedaan?
We adviseerden en ondersteunden hulpverleners in situaties waarbij hun cliënten kampen met problemen op het gebied van woonhygiëne, hoarding en ongedierte. Met betrokken cliënten en hun hulpverleners maakten we plannen voor de aanpak van woningvervuiling en hoarding, motiveerden cliënten daarin stappen te zetten en coördineerden de uitvoering van (grote) opruim- en schoonmaakacties. We adviseerden gemeenten, hulpverleners en huishoudelijke hulpen over (aanvullend) in te zetten hulpverlening of huishoudelijke ondersteuning om terugval te voorkomen en zelfredzaamheid te vergroten. Deze inzet heeft bijgedragen aan het verbeteren van de kwaliteit van leven van cliënten, beperking van risico’s voor de volksgezondheid en het terugdringen van overlast in de directe woonomgeving.
41
Vangnet- en adviesfunctie De uitvoering van de vangnet- en adviesfunctie is verweven met de additionele OGGZ-taken van de GGD. De sociaal verpleegkundigen OGGZ krijgen verzoeken van hulpverleners om te ondersteunen bij de aanpak van woningvervuiling, hoarding, en problemen als gevolg van huisdieren of ongedierte. De betrokken cliënt staat, anders dan bij de additionele taak OGGZ-bemoeizorg, open voor hulp en ondersteuning. Al is het vaak nog aarzelend. De sociaal verpleegkundige OGGZ voegt specifieke expertise en kennis toe in de aanpak van deze problemen. De inzet is over het algemeen kortdurend en in samenwerking met de reeds betrokken hulpverlener. Soms is de inzet langer omdat er meer tijd en gesprek nodig is, soms met een kop koffie in het buurthuis, voordat mensen hun schaamte overwinnen en stappen durven te zetten. Voorbeelden zijn verzoeken om ondersteuning van GGZ of het ziekenhuis omdat een inwoner is opgenomen en de woning ernstig vervuild blijkt te zijn. In overleg met de cliënt, ziekenhuis of kliniek wordt een woningsanering voorbereid en met een professioneel schoonmaakbedrijf uitgevoerd om zo herstel thuis mogelijk te maken. Of een vraag van een sociaal team medewerker of een woonconsulent om samen een huisbezoek te brengen om de onhygiënische woonsituatie en/of het aanwezige ongedierte te inspecteren en advies uit te brengen over het aanpakken daarvan.
Sinds de invoering van de I28-meldingen halverwege 2023 zien we dat er via het Advies- en Meldpunt Zorgwekkend Gedrag ook I28-politiezorgmeldingen binnenkwamen waarin sprake was van woningvervuiling, hoarding en problemen door huisdieren of ongedierte. De I28-meldmethodiek vervult hierin een belangrijke vroegsignaleringsfunctie. Wanneer agenten bijvoorbeeld tijdens een buurtonderzoek een vervuilde woning aantreffen, kunnen zij dit zorgsignaal laagdrempelig doorgeven via een I28-melding. Deze signalen maken het mogelijk om in een vroeg stadium passende ondersteuning te organiseren en escalatie te voorkomen. De inzet vanuit de vangnet- en adviesfunctie is in 2025 opnieuw gestegen. De stijgende trend lijkt zich dan ook voort te zetten. We merkten dat het door de wachttijden op huishoudelijke hulp soms moeilijker is aansluitend op een woningsanering huishoudelijke hulp in te zetten. Soms resulteerde dit in het uitstellen van een woningsanering, soms zorgde dit ervoor dat er meerdere schoonmaken in een jaar nodig waren. Bij 47 van de hulpvragen is er (ten minste 1x) inzet geweest van een schoonmaakbedrijf en/of ongediertebestrijding onder leiding van de GGD1.
Een verdere inhoudelijke verklaring voor de stijging van de inzet vanuit de vangnet- en adviesfunctie en het aantal woningsaneringen daarbij (naast de vroegsignalering via I28) is moeilijk te geven gezien de beperkte aantallen en vele factoren welke invloed hebben op dit aantal. De wachttijden die we ervaren bij het inzetten van huishoudelijke hulp aansluitend aan een schoonmaak, spelen mogelijk ook een rol bij het ontstaan van vervuilingen. Daarnaast is het een trend die over de gehele OGGZ gezien wordt, ook in andere GGD-regio’s. Het lijkt daarmee een landelijke trend. Jaarcijfers Realisatie 2025 Inzet sociaal verpleegkundige in vangnet en advies
131
Begroot 2025
Realisatie 2024 75
99
Realisatie 2023 77
Realisatie 2022 100
1
Ook vanuit de OGGZ-bemoeizorg worden schoonmaakacties uitgevoerd, dat waren er 23 in 2025. Het totaal aantal woningsaneringen komt daarmee op 70. Zie daarvoor additioneel OGGZ. 42
2. Crises, rampen en incidenten De GGD geeft in Drenthe invulling aan de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) en is verantwoordelijk voor publieke gezondheidszorg tijdens rampen en crises (Over de GHOR wordt gerapporteerd in de jaardocumenten van de Veiligheidsregio Drenthe). Daarnaast organiseert de GGD de Psychosociale hulpverlening bij incidenten en rampen (PSH/PSHOR). Wat hebben we bereikt en wat hebben we hiervoor gedaan? PSH/PSOR GGD Drenthe draagt zorg voor een goed georganiseerde psychosociale hulpverlening bij incidenten en rampen. Hiervoor staat een gespecialiseerd PSH-team paraat om gemeenten te adviseren en te ondersteunen. In 2025 kende het team enkele wisselingen in procesleiders en ondersteuners. Nieuwe procesleiders zijn opgeleid en getraind om hun taken professioneel uit te voeren. Ten opzichte van vorig jaar is het aantal inzetten van PSH afgenomen. Ondanks de afgenomen inzetten van het PSH-protocol, fungeert de PSH als sparringpartner voor de AOV over zaken waar sprake is van maatschappelijke onrust en biedt waar nodig handelingsperspectieven als besloten wordt niet over te gaan tot de inzet van het PSHprotocol. Hierin is een toename te merken. Omdat we voor 2025 deze gegevens niet hebben bijgehouden, besluiten we dit in 2026 wel te gaan registeren. In 2025 zijn de volgende PSH-inzetten aan de orde geweest:
Het PSH-protocol is één keer toegepast. Het PSH-netwerk is drie keer ingezet ter ondersteuning van de bestuurlijke driehoek en de Officier van Dienst Geneeskundig (OVDG).
Belangrijke verbeteringen zijn gerealiseerd als volgt:
De aanmeldroute voor externe partners is herzien en vereenvoudigd. De samenwerking met collega’s van de GOR (Gezondheidsonderzoek bij Rampen) is versterkt om in de warme fase van een ramp effectief samen te werken. Ondersteuners zijn uitgerust met een uniforme materialenkit voorzien van het GGD-logo, wat bijdraagt aan een professionele uitstraling.
Daarnaast is eind 2025 een meerjarenplan opgesteld met strategische doelen voor de komende periode. De samenwerking met Friesland en Groningen is verder geïntensiveerd, en trainingen voor ETS-trainers zijn ingepland om de deskundigheid van de teams op peil te houden. Tot slot zijn er drie PSH-oefeningen uitgevoerd en is gestart met de voorbereiding van de PSHOR-oefening in Eelde, waarbij intensief wordt samengewerkt met partners uit verschillende kolommen. 3.
Additionele dienstverlening
Wat hebben we bereikt en wat hebben we hiervoor gedaan? Veilig Thuis Drenthe In Drenthe is veiligheid geen abstract begrip. Het gaat om mensen. Om gezinnen, kinderen, ouderen — om levens die geraakt worden door huiselijk geweld en kindermishandeling. Veilig Thuis Drenthe heeft de afgelopen jaren een ingrijpende transformatie doorgemaakt. Omdat we zagen dat het anders moest. En omdat we geloofden dat het beter kon. In de afgelopen jaren heeft Veilig Thuis Drenthe een transformatie uitgevoerd waarbij het accent lag op het bouwen aan een kennis- en expertisecentrum en het verschuiven van taken naar het lokale veld. De beweging is gebaseerd op de programma’s Geweld Hoort Nergens Thuis en het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. 43
Groeien van meldpunt naar expert in het netwerk In 2021 begon Veilig Thuis Drenthe aan een reis met een duidelijke bestemming: een organisatie die niet alleen reageert, maar ook verbindt, versterkt en voorkomt. De bestuurlijke opdracht was helder: bouw aan een kennis- en expertisecentrum en breng taken dichter bij het lokale veld. Dat betekende niet alleen een andere structuur, maar vooral een andere manier van werken en denken. We kozen voor drie sporen: 1. Een vernieuwde basis – met aandacht voor werkrelaties, cultuur, houding en gedrag. 2. Een kennis- en expertisecentrum – dat trends vertaalt naar de praktijk en professionals ondersteunt. 3. Integrale samenwerking – waarin Veilig Thuis optrekt als verbinder en expert, samen met gemeenten en netwerkpartners. De beweging in de organisatie De transformatie begon van binnenuit. Veilig Thuis Drenthe zette in op het versterken van de interne basis: een stevige formatie, duidelijke werkprocessen en een cultuur waarin medewerkers zich betrokken en gehoord voelen. De sfeer veranderde ten goede. We realiseren ons daarbij dat een sterke basis kwetsbaar blijft. Het is en blijft hard werken om dit te behouden. Het binden en boeien van medewerkers blijven we als prioriteit houden in de organisatie, onder andere door het gedegen en zorgvuldig inwerken van nieuwe medewerkers in de complexe werkprocessen van Veilig Thuis.
Een belangrijk uitgangspunt in deze beweging is het zo vroeg mogelijk signaleren van onveiligheid. Veilig Thuis wil laagdrempelig bereikbaar zijn voor advies, zodat zorgen en signalen niet pas bij escalatie zichtbaar worden. Daarom is er geïnvesteerd in verschillende vormen van contact: telefonisch, via chat en, in nauwe samenwerking met gemeenten en sociale teams, ook live en lokaal. Deze toegankelijkheid maakt het mogelijk om eerder in beeld te zijn en samen met betrokkenen passende stappen te zetten. De oprichting van het Advies- en Meldteam (AMT) is hierin een sleutel. Wie nu contact opneemt, krijgt direct een maatschappelijk werker aan de lijn die meedenkt en doorpakt. Meldingen worden direct en zorgvuldig getaxeerd en snel gerouteerd, met oog voor urgentie en veiligheid. Veilig Thuis Drenthe reageert niet alleen, maar draagt ook actief bij aan het voorkomen van onveiligheid. Dit vergroot de expertise en versterkt de adviesfunctie. In 2023 heeft Veilig Thuis Drenthe de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) geïnformeerd over interne verbetermaatregelen naar aanleiding van organisatorische onrust. De basis van deze interne verbetermaatregelen lag in het transformatieplan. De IGJ heeft het verbetertraject gevolgd. In april 2025 heeft de inspectie geconstateerd dat er substantiële verbeteringen zijn doorgevoerd.