9.C raadsvoorstel verplichte participatie DWD.pdf

Voorstel voor de Raad Datum raadsvergadering : 17 februari 2022 Agendapuntnummer : II, punt 9.C Portefeuillehouder : Wethouder Gerrie Hempen-Prent Aan de gemeenteraad Onderwerp: Verplichte participatie bij buitenplanse omgevingsplan activiteiten onder de Omgevingswet Samenvatting: Op 1 juli 2022 is, voor zover nu voorzien, de beoogde inwerkingtreding van de nieuwe Omgevingswet. Participatie is een belangrijke pijler onder de verbeterdoelen van de Omgevingswet. De directe betrokkenheid van inwoners bij besluitvorming én uitvoering wordt door de wet gestimuleerd. Binnen de vergunningverlening is het de bedoeling dat door vooraf de participatie in te vullen de kwaliteit van de uiteindelijke aanvraag verbetert en het aantal formele bezwaren en zienswijzen afneemt. De inwoners voelen zich meer serieus genomen wanneer participatie consequent in de uitvoering wordt toegepast wanneer er sprake is van ingrijpende veranderingen in de leefomgeving. Het afgelopen jaar bent u in meerdere sessies meegenomen in wat deze nieuwe wet betekent voor u en voor onze dienstverlening en heeft u al richting gegeven aan de notitie sturing en participatie. Tevens wordt er op korte termijn een participatieplan opgesteld om voor onze inwoners en initiatiefnemers duidelijkheid te scheppen in wat er van hen verwacht wordt als het om participatie gaat.

Bij iedere aanvraag moet voortaan aangegeven worden wat er aan participatie gedaan is, echter het is niet in alle gevallen verplicht om een participatietraject te doorlopen. Dat is alleen aan de orde in die gevallen waarvoor uw raad een participatietraject vooraf verplicht stelt (artikel 16.55, zevende lid van de Omgevingswet). Met voorliggend voorstel wordt u voorgesteld een lijst van gevallen vast te stellen. Initiatieven waarvoor participatie verplicht kan worden gesteld, zijn initiatieven waarbij sprake is van een buitenplanse activiteit met een sterk effect op de leefomgeving. Juist omdat dergelijke plannen niet standaard zijn, schrijft de Omgevingswet niet voor op welke manier de participatie ingevuld moet worden. In het algemene participatiebeleid, wat nog in voorbereiding is, zal hiervoor een handreiking volgen. Dit heeft echter geen directe relatie met het besluit wat nu voorligt. Fase van besluitvorming: Besluitvormend Ontwerpbesluit: 1. de lijst ‘gevallen verplichte participatie’ vast te stellen; 2. het werken op basis van deze lijst na 2 jaar (of indien nodig sneller) te evalueren en de lijst indien nodig aan te passen op basis van de opgedane ervaringen;

Pagina 1 van 4

3. dat dit besluit in werking treedt op het moment dat de Omgevingswet in werking treedt. Inleiding en aanleiding: De Omgevingswet wil meer ruimte geven voor ideeën van initiatiefnemers en voor lokale afwegingen. Daarin wegen de belangen van betrokkenen nadrukkelijk mee. De wet beoogt dat alle betrokkenen kunnen beschikken over dezelfde informatie en hun ideeën naar voren kunnen brengen in een vroeg stadium. Voor de gemeente is participatie een middel om vroegtijdig inzicht te krijgen in de belangen van derden. Dit is belangrijk omdat de kwaliteit van de uiteindelijke vergunningaanvraag wordt verbeterd wanneer alle ideeën van betrokkenen goed zijn meegenomen. Het is daarom aan te bevelen dat de gemeente initiatiefnemers stimuleert om omwonenden en andere belanghebbenden vroegtijdig te betrekken bij de plannen. Ook kan het vroegtijdig betrekken van belanghebbenden bezwaren later in het traject voorkomen. De raad kan participatie verplicht stellen bij bepaalde buitenplanse activiteiten. In de regel is participatie bij het verlenen van een vergunning niet verplicht. De gemeenteraad kan hier een uitzondering op maken door zelf bepaalde specifieke gevallen aan te wijzen waarbij participatie wel verplicht is. Welke gevallen dit zijn is het besluit wat nu aan u voor ligt.

Problemen of vraagstukken: Nog onbekende werkwijze Participatie in het vergunningsproces is een nieuw element in het besluitvormingsproces. Zowel voor de initiatiefnemer, belanghebbenden als de gemeente zelf is geen “blauwdruk” beschikbaar. Vandaar ook dat er voorgesteld wordt na 2 jaar of eerder indien nodig te evalueren. Geen voorschot op principe medewerking Opgemerkt wordt dat hoewel een lijst van concrete gevallen van mogelijke initiatieven aangegeven wordt waarvoor participatie voorafgaand aan een aanvraag verplicht gesteld wordt, dit niet betekent dat deze mogelijke initiatieven zonder meer doorgang kunnen vinden. Ieder initiatief wordt afgewogen ten opzichte van en getoetst aan het op moment van aanvraag geldende beleid. Deze lijst geeft dus geen voorschot op een principe medewerking. Ontwerpbesluit: toelichting en argumentatie: 1. De raad dient zelf aan te geven in welke gevallen de raad participatie vooraf verplicht wil stellen. Een omgevingsvergunning om af te wijken van het omgevingsplan (buitenplanse omgevingsplanactiviteit) is een bevoegdheid van het college. De gemeenteraad heeft de mogelijkheid (artikel 16.55, zevende lid van de Omgevingswet) om categorieën aan te wijzen waarvoor participatie vooraf verplicht wordt gesteld. Initiatieven waarvoor participatie verplicht kan worden gesteld, kenmerken zich door een uniek karakter.

Er is sprake van een buitenplanse activiteit met een sterk effect op de leefomgeving. Vandaar ook dat enige overlap is met de lijst waarop u bindend adviesrecht heeft. Er zijn echter enkele nuance verschillen. Omdat dergelijke plannen niet standaard zijn, schrijft de Omgevingswet niet voor op welke manier de participatie ingevuld moet worden. In het voor onze organisatie nog op te stellen participatieplan, zullen handvaten hiervoor gegeven worden aan initiatiefnemers. Dit algemene participatiebeleid wordt op een later moment aan u voorgelegd en heeft ook geen directe relatie met de nu vast te stellen lijst met gevallen, maar betreft een algemene handreiking hoe om te gaan met en invulling te geven aan participatie.

Pagina 2 van 4

2. Er wordt een evaluatiemoment voorgesteld, omdat het op dit moment nog onduidelijk is hoe de nieuwe werkwijze gaat lopen en of de nu opgestelde lijst toereikend is. Voorgesteld wordt deze lijst na 2 jaar, of indien nodig sneller te evalueren om vaststellen of de lijsten toereikend zijn of juist versoepeld dan wel aangescherpt moeten worden. In die tijd is ook ervaring op gedaan met de nieuwe werkwijze. 3. Dit besluit is noodzakelijk als de Omgevingswet in werking treedt. Om gelijk na inwerkingtreding van de Omgevingswet van deze bevoegdheid gebruik te kunnen maken, moet dit besluit genomen zijn voor datum inwerkingtreding Omgevingswet, nu voorzien op 1 juli 2022. Alternatief beleid: 1. Geen categorieën voor verplichte participatie vaststellen; Regelt de gemeenteraad niets, dan is er geen verplichting tot het voeren van participatie voorafgaand aan activiteiten die in strijd zijn met het omgevingsplan. De initiatiefnemer dient dan bij de aanvraag alleen te vermelden of er wel of niet iets is gedaan aan participatie. Geen participatie is in dat geval geen reden om te overwegen om de aanvraag buiten behandeling te laten. 2. Geen concrete lijst met gevallen vaststellen, maar werken met het criterium dat verplicht aan participatie gedaan moet worden bij alle initiatieven die ‘niet passend’ zijn binnen de omgevingsvisie, het omgevingsplan en/of vastgesteld beleid’.

In dat geval wordt participatie verplicht bij elke aanvraag die ook maar enigszins buiten de vastgestelde kaders valt. Nadeel hiervan is dat dit dus niet concreet en voor zowel initiatiefnemers, als vergunningverleners, niet overzichtelijk is. Vandaar dat aansluiting gezocht is bij de lijst categorieën gevallen bindend adviesrecht waarvoor u een afzonderlijk voorstel ontvangen hebt. Financiële effecten: Er zijn geen financiële effecten verbonden aan deze lijst, het gaat om een participatie traject te voeren door en voor rekening van de initiatiefnemer. Personele effecten: Niet van toepassing, dit besluit is noodzakelijk voor de uitvoering van de Omgevingswet. Juridische effecten: In die gevallen waarvoor participatie verplicht is gesteld, is dit een indieningsvereiste voor het aanvragen van een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplan activiteit. Dat wil zeggen dat als niets aan participatie is gedaanhet college de aanvraag buiten behandeling kan laten. Alvorens dat te doen, moet het college de aanvrager wel de gelegenheid hebben geven het gebrek te herstellen (artikel 4:5, Algemene wet bestuursrecht (Awb)). Participatie- en communicatieparagraaf: (in te vullen aan de hand van de menukaart) Het besluit van de gemeenteraad zal meegenomen worden in het communicatietraject rondom de invoering van de omgevingswet.

Fatale termijnen: Om gelijk na inwerkingtreding van de Omgevingswet van deze bevoegdheid gebruik te kunnen maken, dienen deze besluiten genomen te zijn voor datum inwerkingtreding omgevingswet, nu voorzien op 1 juli 2022.

Pagina 3 van 4

Aanpak en uitvoering: Na inwerkingtreding van de omgevingswet zal conform vastgestelde lijsten verplichte participatie gewerkt worden als er een omgevingsvergunning wordt aangevraagd voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Bijlagen: • Lijst met gevallen verplichte participatie bij aanvragen omgevingsvergunningen voor buitenplanse omgevingsplanactiviteiten Zuidwolde, 3 februari 2022 Burgemeester en wethouders van De Wolden,

Vanessa Gosselink-van Dijk secretaris a.i.

Inge Nieuwenhuizen burgemeester

Pagina 4 van 4