3 Begeleid wonen jongeren 18 tot 23 in gemeente De Wolden juni 2018

BEGELEID WONEN VOOR JONGEREN IN GEMEENTE DE WOLDEN

Datum: 25 april 2018 Peter Hiemstra, Welzijn De Wolden

1

INHOUDSOPGAVE ONDERZOEK NAAR DE WENSELIJKHEID VAN EEN BEGELEID WONEN PROJECT IN GEMEENTE DE WOLDEN Inleiding 3 Het onderzoek 4 Samenvatting 6 Waarom in De Wolden 6 Waarom begeleiding door Welzijn De Wolden 6 Regiegroep CJG 7 Leeftijd 16 tot 18 7 BEGELEID WONEN VOOR JONGEREN IN DE WOLDEN Vorm Doelstelling Huisvesting Begeleiding Inzet vrijwilligers Duur begeleiding Toelating Begeleidingsovereenkomst Persoonlijk plan van aanpak Werkrelatie Methodiek Positieve gezondheid Aandachtspunten Samenwerking Actium Voorstel

7 7 7 7 8 8 8 8 9 9 9 10 11 11

2

ONDERZOEK NAAR DE WENSELIJKHEID VAN EEN BEGELEID WONEN PROJECT IN GEMEENTE DE WOLDEN Inleiding In de nota jeugdhulp staat de volgende doelstelling omschreven: “Onderzoek vanuit Welzijn De Wolden voor het opzetten van een kleinschalig project voor begeleid wonen zonder indicatie voor jongeren van 18-23 jaar. Het betreft dan jongeren die thuis in kwetsbare situaties wonen, problemen van ouders onderling, zoals: vechtscheidingen, drankproblemen e.d. Dit aanbod ondersteunt jongeren op weg naar een zelfstandige woonruimte, werk, inkomen, opleiding, e.d.” De noodzaak van deze voorziening is in de beleving van het CJG van gemeente De Wolden en diverse andere partners in principe aanwezig. Hulpverleners merken dat in voorkomende situaties hulpverlening aan een jongere niet zinvol is vanwege een contraproductieve thuissituatie, bijvoorbeeld: zorgen bij een jongere over een verslaafde vader, of een structureel met suïcide dreigende moeder waar de jongere zich verantwoordelijk voor voelt. Ook terugkerend huiselijk geweld tussen ouders maakt het soms niet haalbaar om de situatie van een jongere te verbeteren. Hij of zij zit thuis soms vast in een destructief systeem.

Dit heeft zijn weerslag op het functioneren van de jongere: tegenvallende schoolresultaten, of zelfs uitval van een opleiding, niet gelukkig voelen, niet toekomen aan de eigen ontwikkeling, het niet aanleren van die vaardigheden die nodig zijn om zelfstandig te kunnen functioneren, gebukt gaan onder de zorgen over ouders, etc. Regelmatig is er met de jongere zelf “niet iets mis”, om het even zo te zeggen, maar wordt zijn/haar ontwikkeling belemmerd door een ongezonde thuissituatie. Deze jongeren krijgen soms langdurig begeleiding, bijvoorbeeld vanuit AMW of SMW om ze te ondersteunen bij het staande houden in de huidige situatie, maar daarbij wordt niet de voortgang geboekt die wenselijk is. Soms is het namelijk gewoon tijd voor meer zelfstandigheid; uit huis gaan, zodat hij/zij kan doorgroeien naar een goed zelfstandig functioneren in de samenleving. Ineens volledig zelfstandig wonen (bijvoorbeeld op kamers in Zwolle) is soms nog een brug te ver. Vaak is er sprake van verminderd zelfvertrouwen en heeft iemand een overgangsperiode nodig om te ontdekken dat hij/zij het zelf kan. Begeleid wonen dus. Of even meer specifiek: begeleid kamerbewonen voor jongeren. Met een aantal andere jongeren in een huis met de nodige begeleiding.

Maar is zo’n huis ook haalbaar? Wat zijn de kaders? Welke criteria en welke leeftijdsgrens? En hoe voorkom je dat het op basis van aanbod is, oftewel is er genoeg vraag? Zouden er voldoende jongeren zijn die er baat bij hebben? En mocht dat zo zijn, hoe moet zo’n huis er dan uit zien? En voor hoeveel jongeren? Ondergetekende heeft met Ria Hogervorst van het CJG afgesproken dat hij dit nader gaat onderzoeken en daarna een plan schrijft gebaseerd op de uitkomsten van dit onderzoek. Hierbij is afgesproken dat we breed insteken, dus diverse partners bevragen, zowel intern als extern. Tevens is afgesproken dat we gebaseerd op de vraag het projectplan gaan schrijven. Wat komt vooral boven? Waar denken de professionals van de diverse instellingen waar de behoefte ligt? Ook is afgesproken dat we ook nadrukkelijk aandacht besteden aan de leeftijd van de doelgroep. Is 18 tot 23 het meest gewenst of moet je een voorziening treffen voor jongeren van 16 tot 18? 3

Het onderzoek Samen met twee collega’s, Aïsha Slot en Yvonne Hooijer, is er besproken welke vragen we graag beantwoord wilden hebben. Vervolgens zijn we in gesprek gegaan met een aantal medewerkers van het CJG uit diverse organisaties en disciplines (SMW, procescoördinatie, jongerenwerk, VO). Tevens zijn we op werkbezoek geweest bij een soortgelijk kamertrainingsproject van het Leger des Heils in een andere gemeente. Aldaar zijn we ook in gesprek geweest met twee jongeren die woonachtig waren in een begeleid wonen huis. Daarnaast zijn we in gesprek gegaan met de GGZ, met diverse begeleiders van het Leger Des Heils, het Wmo-loket van de gemeente en de contractmanager jeugd van gemeente De Wolden. Hiervoor hebben we onder andere een aantal van de onderstaande vragen genomen welke we graag beantwoord zouden hebben na de gesprekken: 1. Weet u of er woonbegeleiding/kamertraining in gemeente De Wolden is, voor jongeren van 18-23 jaar zonder indicatie? 2. Denkt u dat er behoefte is aan deze vorm van hulpverlening? 3. Wat vindt u van de genoemde leeftijden? 4. Zijn er nog zaken waar we rekening mee moeten houden bij een begeleid wonen huis? Inmiddels kunnen we de vragen beantwoorden. 1.

Weet u of er woonbegeleiding/kamertraining in gemeente De Wolden is, voor jongeren van 18-23 jaar zonder indicatie? Een begeleid kamerbewoningsproject (een huis) voor jongeren zonder indicatie van 18 tot 23 is er nog niet in de gemeente. Voor de zekerheid is dit gecheckt bij de contractmanager jeugd van de gemeente. Deze beaamde de afwezigheid van een dergelijke voorziening in de gemeente. 2. Is er behoefte aan deze vorm van hulpverlening? De door ons geraadpleegde collega’s waren over het algemeen enthousiast over het idee en gaven aan dat er een duidelijke behoefte is aan een dergelijk huis. Dit vooral omdat hulpverleners zien dat het vaak in het gezinssysteem mis gaat en dit lang niet altijd oplosbaar is terwijl er eigenlijk wel iets moet gebeuren. Wat soms de hulpverlening minder zinnig maakt. Geïndiceerde zorg, zoals begeleid wonen voor jongeren met een verstandelijke beperking is er. Ook is er geïndiceerde zorg mogelijk voor verslaafde of psychiatrische jongeren veelal via gecontracteerde zorgaanbieders. Maar de jongeren die daar niet voor in aanmerking komen, vallen wat betreft voorzieningen buiten de boot. Ook werd er door een aantal collega’s aangegeven dat ze veel mogelijkheden zagen voor jongeren uit de jeugdzorg, die met het bereiken van de 18-jarige leeftijd veelal geen recht meer hebben op voorzieningen, maar nog niet helemaal zelfstandig kunnen wonen.

Landelijk geniet dit onderwerp op het moment ook aandacht. Hoe kunnen we als samenleving beter passen op deze doelgroep? Dit sluit niet alleen aan bij de landelijke tendens maar past ook erg goed bij de nota jeugdhulp 2017-2020. 3. Wat vindt u van de genoemde leeftijden? De meeste hulpverleners gaven aan dat ze de grootste vraag zagen bij de 17 tot 21-jarigen. De voorbeeldsituaties die de hulpverleners ter sprake brachten betrof voornamelijk deze leeftijd. Ouder dan 21 jaar werd slechts eenmaal benoemd, jonger werd soms benoemd. Naast duidelijkheid omtrent de wenselijke leeftijd wilden we ook weten of er behoefte is aan ambulante begeleiding gericht op zelfstandigheid: 4

Is ambulante woonbegeleiding een optie voor deze doelgroep? Een huis voor begeleid wonen zonder indicatie is een tamelijk lichte vorm van ondersteuning. Uiteraard hebben we ook gekeken of het niet nog lichter kan. Kan je het ook ambulant oplossen? Derhalve hebben we de volgende vragen gesteld: Weet u of er ambulante woonbegeleiding in gemeente De Wolden is, voor jongeren van 16 tot 23? Denkt u dat er behoefte is aan deze vorm van hulpverlening? Ambulante woonbegeleiding, dus begeleiding in de huidige thuissituatie specifiek gericht op het vergroten van de zelfstandigheid kon, overwegend, op minder bijval rekenen van de gesproken collega’s. Juist omdat dit het probleem van een destructieve of verstoorde thuissituatie niet oplost. Er werd aangegeven dat je onmogelijk zelfstandigheid kan oefenen zonder deze in meer of mindere mate ook te hebben, zeker niet vanuit een falende thuissituatie. Uiteraard is waar nodig reguliere ambulante begeleiding (niet gericht op zelfstandig wonen) van jongeren wel wenselijk en zinvol. Deze wordt al geboden (met en zonder indicatie). Zonder indicatie gebeurt dit onder andere door het AMW en SMW van Welzijn De Wolden. Deze begeleiding is er onder andere op gericht ervoor te zorgen dat verder afglijden van de jongere in zijn functioneren zoveel mogelijk beperkt blijft.

Tevens kan er dan al begonnen worden met iemand versterken in zijn zelfstandigheid en wijzen op de eigen keuzes (bijvoorbeeld: “Je kunt uiteraard de flessen drank verstoppen zodat je moeder minder drinkt en daar vervolgens ruzie met haar over krijgen. Maar je kan ook proberen om dat niet te doen en het bij haar te laten. Het is haar keuze of ze wil drinken of niet, jij kunt je beter bezighouden met huiswerk maken.”). Ambulante woonbegeleiding kan desalniettemin soms zinnig zijn als er wordt voldaan aan één van de twee voorwaarden: - het zelfstandig gaan wonen ligt dichtbij. Bijvoorbeeld als een jongere binnen zes maanden achttien wordt, dan kun je alvast begeleiding gaan geven om het contact op te bouwen en om iemand voor te bereiden op de komende periode; - de jongere van 18 jaar of ouder woont al zelfstandig maar redt het onverhoopt nog niet helemaal met alles. In dat geval zou ambulante woonbegeleiding een mogelijkheid zijn. Mocht deze vraag zich incidentieel voordoen dan zullen we passende actie ondernemen om te zorgen voor de juiste hulp en/of begeleiding. Als als deze vraag zich vaker voordoet zullen we dat bij de evaluatie met de gemeente meenemen. Dit plan richt zich hier echter niet op. 4.

Zijn er nog zaken waar we rekening mee moeten houden bij een begeleid wonen huis? In willekeurige volgorde waren dit een aantal van de (terugkerende) zaken die de gesprekspartners aangaven: - denk goed na over de vorm. Welk huis? Hoeveel jongeren? (als er aantallen werden genoemd in gesprekken varieerde dit van 3 tot 5); - zorg voor een goed toelatingsgesprek; - hanteer een afgebakende periode; - werk met een duidelijk hupverleningsplan en evalueer tijdig; - hoewel het geen geïndiceerde zorg betreft (juist niet), is het wijs contra-indicaties te hanteren (middelengebruik, agressieproblematiek, ernstige aandoeningen, etc.). 5

-

hoe is de opvolging geregeld als de jongeren uitstromen?

Samenvatting Een begeleid wonen huis voor jongeren van 18 tot 23 sluit zeer goed aan bij de vraag. De door ons gesproken mensen voorzien dat er een (sterke) behoefte is aan deze voorziening. Met een dergelijk huis kan je ook situaties voorkomen dat een jongere later alsnog zwaardere en duurdere zorg nodig heeft. Jongeren van deze leeftijd zijn kwetsbaar. Veel mensen die psychiatrische klachten ervaren, krijgen deze klachten vaak voor het eerst rond deze leeftijd. Zelfstandig gaan wonen, werken of studeren, relaties krijgen, je plek in de samenleving vinden. Het is een belangrijke maar ook kwetsbare periode, zeker voor jongeren die uit een niet stabiele thuissituatie komen. Ondersteuning in deze periode is een verstandige keuze. Betrouwbare stabiele begeleiders die de jongeren hierbij, waar nodig, op weg kunnen helpen bij het leren om zelfstandig te functioneren. Als samenleving is het goed om in deze fase van jongeren hun leven te investeren, zeker uit sociaal oogpunt, maar ook om de kans op latere problemen te verkleinen. Waarom in De Wolden? Op dit moment is er geen dergelijke voorziening binnen gemeente De Wolden. Enkel buiten de gemeente zijn mogelijkheden te vinden. Over het algemeen zijn dit dan “zware” geïndiceerde en kostbare voorzieningen welke zich altijd in een andere gemeente bevinden. Soms zelfs op ruime afstand van gemeente De Wolden.

Dit betekent dat je jongeren afkomstig uit een kwetsbare situatie vervolgens in een omgeving plaatst waar ze geen sociaal netwerk hebben, geen vrienden, geen familie. Dat zijn niet helpende factoren. Het is niet ingewikkeld om te concluderen dat het voor jongeren veiliger en prettiger is om in hun vertrouwde omgeving te blijven, binnen hun eigen gemeente. Waarom begeleiding door Welzijn De Wolden Als stichting zijn we, in samenspraak met de gemeente, gekomen tot dit plan omdat we een noodzaak zien. Niet uit commercieel oogpunt maar vanuit een vraag die we zien. Welzijn De Wolden is verweven met de gemeente en zijn inwoners, we onderhouden goede contacten met de scholen, de huisartsen en de organisaties binnen het sociaal domein. We staan letterlijk en figuurlijk dichtbij, zowel voor cliënt alsook voor de gemeente als opdrachtgever en samenwerkingspartner. Daarnaast hebben we veel kennis in huis: buurtwerk, sociale activering, jongerenwerk, jeugdhulpverlening, schoolmaatschappelijk werk. We kennen de omgeving goed maar hebben ook veel kennis van veel voorkomende problematische situaties. Tevens hebben we een prettige samenwerkingsrelatie met andere instellingen. Maar het belangrijkste is onze inhoudelijke kwaliteit; we hebben verscheidene hulpverleners, allen verbonden aan het CJG van De Wolden. Onze medewerkers zijn SKJ geregistreerd, zijn vakkundig en zeer goed opgeleid.

We zijn als organisatie niet zo groot dat het “lange lijnen” zijn, iedereen is goed benaderbaar en bereikbaar. Ook zijn we weer niet zo klein dat we hoeven te werken met ZZP-ers of flexkrachten. We kunnen een erg goede continuïteit borgen. Tot slot is een begeleid wonen huis zonder indicatie een voorziening die goed bij het voorveld past. Bij geïndiceerde zorg vallen mensen soms buiten de boot omdat de problematiek te licht is. Tevens werkt dat systeem in de hand dat casussen zwaarder moeten worden gemaakt om toch in aanmerking te kunnen komen voor een voorziening (er “moet” een diagnose komen). De door ons voorgestelde vorm gaat juist uit van nietgeïndiceerde zorg. Niet streven naar een, op papier, zo zwaar mogelijk beeld maar juist 6

streven naar een lichtere begeleiding. Waarmee je uiteindelijk ook de zwaardere geïndiceerde zorg veelal kan voorkomen. Regiegroep CJG Naast de gesprekken met diverse collega’s van de diverse werkvelden heb ik het plan ook ingebracht in de Regiegroep van het CJG (Stichting MEE, de GGD, WDW, SWW, en de coördinatie van het CJG). Daar werd erg enthousiast gereageerd door de collega-managers van de diverse instellingen. Ik heb afgesproken dat ik het plan verder toelicht als het concreter wordt. Leeftijd 16 tot 18 Tijdens de gesprekken werd regelmatig benoemd dat er ook behoefte is aan een dergelijke woonvoorziening voor 16- tot 18-jarigen. Dat is echter aanzienlijk complexer van opzet. Minderjarigen vereisen meer begeleiding, een 24-uurs bereikbaarheid, structurele aanwezigheid gedurende bepaalde uren van de dag, etc. We zien het nut van een dergelijke voorziening maar erkennen ook dat er veel randvoorwaarden aan verbonden zijn. In mijn beleving zou het dan nog steeds passen binnen het kader van het voorveld: Door jongeren van 16 tot 18 tijdig te ondersteunen kan je uiteindelijk duurdere hulp op langere termijn voorkomen. Ook zou hierin de samenwerking gezocht kunnen worden met andere instellingen. Ons voorstel zou zijn dat we de komende periode gaan inventariseren hoeveel jongeren van 16 tot 18 gebaat zouden zijn bij een dergelijke voorziening.

Mocht blijken dat hier toch sterk behoefte aan is dan willen we graag het gesprek met de gemeente open houden over een mogelijke voorziening voor de leeftijd 16- tot 18-jarigen. Dit plan gaat hier echter niet verder op in maar zoals gezegd houden we wel het gesprek erover open. BEGELEID WONEN VOOR JONGEREN IN DE WOLDEN Vorm Het, zonder indicatie, vanuit Welzijn De Wolden aanbieden van woonbegeleiding met huisvesting in gemeente De Wolden voor jongeren uit kwetsbare thuissituaties van 18 tot 23 jaar uit gemeente De Wolden. Doelstelling Na afloop van de woonbegeleiding kunnen jongeren volledig zelfstandig wonen. Ze beschikken dan over de sociale en praktische vaardigheden om zelfstandig te kunnen wonen. Daarnaast zijn ze ook emotioneel zelfredzamer geworden. Huisvesting Een eengezinswoning in Zuidwolde of De Wijk met drie of vier gestoffeerde slaapkamers voor 3 tot 4 jongeren, met daarin een gezamenlijke huiskamer, gedeelde keuken, badkamer, toilet en tuin. Begeleiding 4 uur per week per jongere. Iedere jongere krijgt een vaste begeleider. Er worden twee begeleiders ingezet vanuit Welzijn De Wolden. Bij voorkeur een jongerenwerker en een schoolmaatschappelijk werker. Dan is er sprake van een goede mix tussen kennis van gezinssystemen en hun invloeden en effecten alsmede kennis van de (be)leefwereld van jongeren.

Dan hebben de betrokken hulpverleners back-up aan elkaar en kunnen ze 7

overleggen en afstemmen. Daarnaast hebben de begeleiders ook een duidelijke rol in het beheer van het huis in zijn geheel: Is het nog netjes, is er geen overlast voor buren; waar nodig spreken ze jongeren aan. De begeleiders worden aangestuurd door ondergetekende (teamleider van AMW/SMW van Welzijn De Wolden). Het belang van een goede werkrelatie tussen jongere en hulpverlener kan bijna niet overschat worden. Juist voor jongeren die niet altijd de betrouwbaarste kant van volwassenen hebben gezien is het erg goed om te ervaren dat ze kunnen terugvallen op begeleiding, dat deze hen waar nodig zal ondersteunen. Na afloop van de periode in het begeleid wonen huis krijgt de jongere nazorg in de vorm van ambulante woonbegeleiding door zijn/haar begeleider van WDW. Gemiddeld genomen zal dit 6 maanden duren. Het betreft een lichte vorm van begeleiding welke zorgt voor een zachte landing bij het helemaal zelfstandig gaan wonen en de kans op succes vergroot. Inzet vrijwilligers Op langere termijn gaan we vanuit Welzijn De Wolden vrijwilligers inzetten welke, onder verantwoordelijkheid van de betrokken begeleider, als buddy aan een jongere gekoppeld kunnen worden. Voordat we vrijwilligers gaan inzetten is het belangrijk voor jongeren alsook begeleiders dat de structuur eerst goed staat en ingebed is.

Tevens zullen de hulpverleners eerst moeten constateren wat voor soort vrijwilliger wenselijk is: Een buddy die bij een specifiek doel helpt zoals bijvoorbeeld het op orde houden van financiën, of een vrijwilliger die helpt met huiswerk maken of een vrijwilliger om mee te gaan vissen of fietsen. Duur begeleiding 1 jaar, met nadien waar nodig de mogelijkheid tot verlenging (per drie maanden). Tot maximaal 18 maanden in totaal. Toelating Jongeren uit gemeente De Wolden kunnen zichzelf aanmelden of aangemeld worden door hun hulpverlener, er is geen indicatie vereist. Wel wordt er een toelatingsgesprek gehouden. Deze gesprekken vinden plaats met de begeleiders van het begeleid kamerbewoningshuis en de leidinggevende van AMW/SMW. In dit gesprek wordt bekeken en bepaald of de jongere in het huis op zijn plek zal zijn.

Wat daar onder andere de voorwaarden voor zijn: - bereidheid om hulp te accepteren; - voldoende intrinsieke motivatie om er zelf wat van te maken (niet enkel “gestuurd” door familie of betrokken hulpverleners); - beschikt over inkomsten (bijvoorbeeld werk, studiefinanciering of uitkering); - dagbesteding of de bereidheid deze op korte termijn te vinden; - enig inzicht in eigen problematiek en functioneren; - afkomstig uit kwetsbare situatie, er moet een noodzaak zijn; - geldige inschrijving als woningzoekende (zodat iemand tezijnertijd na afloop van de begeleiding ook andere woonruimte kan verkrijgen). Omgekeerd zijn er ook een aantal zaken die juist niet bijdragen aan een succesvolle samenwerking, onder andere: - verstandelijke of ernstige psychiatrische beperking (dan is er namelijk ook geïndiceerde zorg mogelijk via CJG en gemeente); - middelenafhankelijkheid (verslaving aan drugs of alcohol); - delinquenten (geweldsproblematiek).

8

Begeleidingsovereenkomst Na een succesvol verlopen toelatingsgesprek zal de jongere een begeleidingsovereenkomst tekenen. Hierin wordt afgesproken dat hij actief meewerkt aan de begeleiding en dat een kamer onderdeel is van de begeleiding (met andere woorden: er is geen huurbescherming, dus als een jongere zich niet begeleidbaar opstelt dan moet deze het huis verlaten). Tevens staan in de overeenkomst de huisregels vermeld, onder andere: - geen logés tenzij na overleg met begeleiding; - niet roken in het huis; - geen geluidsoverlast; - zorg dragen voor een nette woning met een nette tuin; - geen drugsgebruik in huis; - aanwijzingen van de begeleiding opvolgen. Tevens zal de begeleidingsvergoeding vermeld staan welke de jongere maandelijks betaalt (voor de begeleiding en het gebruik van de kamer). Deze zal als richtlijn tussen de 200 en 250 euro liggen. Persoonlijk plan van aanpak Dit is de basis waarop de begeleiding gestoeld wordt. Er staat in waaraan gewerkt wordt door de jongere. Hierbij is leidend wat de jongere zelf nodig heeft. Te denken valt aan: - leren omgaan met geld; - leren omgaan met conflicten; - leren koken; - leren om op zichzelf te vertrouwen; - gezond dag- en nachtritme hanteren; - leren om op gezonde wijze eigen grenzen aan te geven; - leren om doelstellingen voor jezelf te formuleren en deze te verwezelijken.

Werkrelatie De basis van de begeleiding is de relatie tussen begeleider en jongere. Vertrouwen over en weer is hierbij van groot belang. Tijdens de begeleiding is praktisch ondersteunen ook van belang: samen koken, een keer samen boodschappen doen, een keer mee naar een nieuwe school, dichtbij een jongere staan zodat de begeleider ook als rolmodel kan fungeren. Methodiek Positieve gezondheid Zowel bij het opstellen van het plan van aanpak, alsook bij de begeleiding is positieve gezondheid de basis. Gezondheid als het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren, in het licht van de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen van het leven. Je kunnen aanpassen, kunnen omgaan met dat wat er is en zelf regie houden. Gezond functioneren, zowel je persoon, als je functioneren in de samenleving is gestoeld op hoe je je voelt op verschillende terreinen: - dagelijks functioneren; - lichaamsfuncties; - mentaal welbevinden; - zingeving; - kwaliteit van leven; 9

-

meedoen.

Dit is helpend voor een jongere om regie te krijgen over zijn eigen leven. Hij/zij hoeft niet overal een tien te scoren. Als hij/zij zich op adequate wijze aan kan passen en afdoende functioneert op die terreinen waar hij/zij dat zelf belangrijk vindt. Aandachtspunten Een aantal zaken zijn van belang bij de opstart van een begeleid wonen huis. Hieronder een eerste opsomming: - goede relatie en goede afspraken met de woningbouwvereniging vanuit een wederzijds meewerkende houding. Dit om het huis opgestart te krijgen maar ook om doorstroming vanuit het kamerbewoningshuis mogelijk te maken; - de mogelijkheid voor aanvullende bijzondere bijstand indien nodig zodat de jongere de lasten kan betalen gedurende de periode dat hij/zij woonachtig is in het huis; - een vast contactpersoon bij Sociale Zaken/Werkplein; - zorgvuldig contact met de buren van een begeleid wonen huis zodat deze zich gehoord en gezien voelen; - public relations. Het is noodzakelijk dat de begeleiders in het begin ruim tijd besteden aan het informeren van hulpverlenende instanties en jongeren over het bestaan van het begeleid wonen huis en de mogelijkheden die deze biedt voor jongeren uit gemeente De Wolden;

10

-

-

-

-

een goed begin… Het huis dient gestoffeerd te worden en alle kamers voorzien van een bed en een kast. Tevens dient er enig meubilair in de gezamenlijke huiskamer te staan. Als een huis netjes is, dan blijft het ook eerder netjes. Veel van deze zaken kunnen we vanuit Welzijn De Wolden samen met vrijwilligers oppakken. Maar een aantal zaken moeten worden aangeschaft; vanuit ons onderzoek blijkt dat jongeren gemiddeld genomen 15 tot 18 maanden in een dergelijk huis verblijven voordat ze helemaal zelfstandig gaan wonen. Dit betekent dat er gemiddeld 1 keer per 5 tot 6 maanden een nieuwe kandidaat geplaatst kan worden. Ervaring moet uiteindelijk leren of dit volledig aansluit bij de vraag; nazorg na doorstroming. Als een jongere het begeleid wonen huis verlaat om volledig zelfstandig te gaan wonen, krijgt de jongere nog ambulante woongbegeleding van zijn/haar begeleider van WDW, dit om de kans op slagen van het traject verder te vergroten. Deze begeleiding zal gemiddeld genomen nog een half jaar duren. het opstellen van de begeleidingsovereenkomst met bijbehorend gebruik van de kamer dient door een jurist te gebeuren; vanuit AMW en SMW geven we uiteraard al hulp en begeleiding, waar wenselijk, die toegankelijk is voor alle inwoners van De Wolden. Regelmatig geven we ook hulp aan 16- en 17-jarigen.

We gaan komend jaar goed monitoren of we vanuit die doelgroep ook een duidelijke vraag zien naar een woonvoorziening. Mocht dat zo zijn, dan komen we daar bij het CJG op terug om te bespreken of het dan ook raadzaam is aan die vraag tegemoet te komen.

Samenwerking Actium Met Gea Veldmeijer van Actium en Judith Veldman van de gemeente heb ik een positief verkennend gesprek gehad over de mogelijkheden van een begeleid wonen huis. Actium wilde graag meewerken, vind het goed aansluiten bij hun doelstellingen en wil een woning beschikbaar stellen. Ze hebben al een woning in gedachten welke binnenkort beschikbaar komt. Wel moet, bij instemming van de gemeente met dit plan, het een en ander nog op papier wat betreft de samenwerkingsafspraken. Tevens met Actium besproken dat doorstroming van wezenlijk belang is bij een dergelijk huis. Na het afsluiten van het hulpverleningstraject is andere woonruimte wenselijk. Actium gaf aan dat ze dit niet konden garanderen, maar wel mee wilden zoeken. Te denken valt dan aan een appartement welke geschikt is voor jongeren. Uiteraard kan zo nodig ook nog de samenwerking met andere woningbouwverenigingen en/of verhurende particulieren gezocht worden voor wat betreft de vervolghuisvesting. Voorstel Het zo spoedig mogelijk opstarten van een begeleid wonen huis in gemeente De Wolden, zoals hierboven omschreven. Dit als pilot gedurende een periode van drie jaar. Omdat de jongeren 12 tot 18 maanden geplaatst zijn duurt het enige tijd voordat we het gehele project zinvol kunnen evalueren.

Uiteraard kijken we tussentijds wel hoe het gaat en stellen we de werkwijze bij waar nodig of wenselijk, dit in afstemming met de gemeente.

11