2. Accountantsverslag 2020 - gemeente De Wolden
Tekst van het document
Accountantsverslag 2020 Gemeente De Wolden 8 juli 2021 – 2107F76D45/BF
Deloitte Accountants B.V. Eemsgolaan 15 9727 DW Groningen Postbus 980 9700 AZ Groningen Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 2889870 www.deloitte.nl
Aan de gemeenteraad van de van de gemeente De Wolden Raadhuisstraat 2 7920 AA ZUIDWOLDE Datum 8 juli 2021 Ons kenmerk 2107F76D45/BF
Behandeld door drs. H. Kuperus RA Director 06 5204 8549 DKuperus@deloitte.nl K. Bakker RA Manager 06 8333 0130 kbakker@deloitte.nl J. Leeuwendal Manager 06 1321 4454 jleeuwendal@deloitte.nl
Geachte leden van de raad, Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2020 van de gemeente De Wolden aan. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2020 van de gemeente De Wolden. De jaarrekening 2020 van de gemeente De Wolden geeft een getrouw en rechtmatig beeld. De jaarrekening 2020 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van uw gemeente. Bij deze jaarrekening hebben wij op 8 juli 2021 een goedkeurende controleverklaring verstrekt. Wij bespreken onze bevindingen met de financiële werkgroep Wij hebben deze rapportage besproken tijdens de bijeenkomst met de financiële werkgroep op 30 juni 2021, en hebben uw vragen over dit verslag beantwoord. Wij hebben de inhoud van dit accountantsverslag afgestemd met de wethouder financiën, de gemeentesecretaris en de controller. Hoogachtend, Deloitte Accountants B.V.
drs. H. Kuperus RA
Op alle opdrachten verricht door Deloitte, behoudens M&A Diensten, zijn de Algemene Voorwaarden Dienstverlening Deloitte Nederland, januari 2020 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel onder nummer 24362837 van toepassing. Deloitte Accountants B.V. is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel te Rotterdam onder nummer 24362853. Deloitte Accountants B.V. is a Netherlands affiliate of Deloitte NSE LLP, a member firm of Deloitte Touche Tohmatsu Limited. Accountantsverslag 2020 | Gemeente De Wolden 2107F76D45/BF
2
Inhoudsopgave
1. Bestuurlijke samenvatting controle 2020
4
2. Financiële positie van uw gemeente
9
3. Belangrijkste bevindingen uit onze controle 12 4. Interne beheersing
21
5. Overige aangelegenheden
23
Bijlagen
25
Accountantsverslag 2020 | Gemeente De Wolden 2107F76D45/BF
3
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Accountantsverslag 2020 | Gemeente De Wolden 2107F76D45/BF
4
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste bevindingen
Toelichting op de belangrijkste bevindingen Financiële positie van uw gemeente De financiële positie van uw gemeente
Getrouwheid en rechtmatigheid
•
Wij hebben een verklaring verstrekt met een goedkeurend oordeel voor de getrouwheid en de rechtmatigheid.
•
De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 0,54 miljoen respectievelijk € 1,62 miljoen. Deze materialiteit ofwel goedkeuringstolerantie bedraagt 1% respectievelijk 3% van de totale in de jaarrekening verantwoorde lasten, inclusief toevoegingen aan de reserves.
•
De jaarstukken en de daarbij gehanteerde grondslagen voor waardering en resultaatbepaling voldoen aan de voorschriften voor verslaggeving uit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en zijn consistent toegepast.
•
Bij de controle hebben wij de door het management toegepaste proces met betrekking tot het toepassen van de belangrijke verslaggevingsvraagstukken geëvalueerd. Hierbij valt te denken aan het proces rondom de waardering van de voorzieningen en de wet normering topinkomens (WNT). Bij processen en jaarrekeningposten waar wij dat nodig achten, hebben wij specialisten betrokken. Zo hebben wij specialisten ingezet om de juistheid van de WNT verantwoording te controleren.
•
Wij hebben ten tijde van de interim-controle vastgesteld dat het opstellen en/of periodiek actualiseren van een frauderisicoanalyse geen zichtbaar onderdeel vormt van de interne-beheersingsomgeving. Bij de uitvoering van de jaarrekeningcontrole hebben wij geconstateerd dat er nog geen opvolging heeft plaats gevonden ten aanzien van deze aanbeveling. Wel constateren wij dat binnen uw organisatie voor dit onderwerp aandacht is gevraagd, en in het najaar van 2021 hieraan een nadere invulling zal worden gegeven.
•
Wij hebben voldoende en geschikte controle-informatie verkregen over de beginbalans. Wij hebben vastgesteld dat de transitorische post voor de CAK bijdrage (€ 40.000) ten onrechte is opgenomen in eindbalans van 2019. De vrijval van deze transitorische post (bate) in 2020 is opgenomen in onze foutenevaluatie over boekjaar 2020. Uit onze controlewerkzaamheden blijken verder geen bijzonderheden.
•
Uit onze controlewerkzaamheden met betrekking tot de Europese Aanbestedingen is gebleken dat voor een bedrag van € 95.000 bij één crediteur niet de juiste aanbestedingsprocedures zijn gevolgd, waardoor de bestedingen in 2020 als onrechtmatig aangemerkt moeten worden.
•
Omdat de waardering van de grondexploitaties onderhevig is aan schattingen, hebben wij de waardering bestempeld als een hoger risico en als zodanig opgenomen in ons controleplan. Onze controlewerkzaamheden hebben geen (ongecorrigeerde) fouten aan het licht gebracht.
•
Wij hebben het schattingsproces beoordeeld en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot correcties.
•
Wij hebben geen (ongecorrigeerde) controleverschillen (fouten) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage 2020 geconstateerd.
Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing Kwaliteit verslaggeving Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Frauderisicoanalyse
Bijlagen Controle beginbalans
Europees Aanbesteden
Grondexploitaties
Voorzieningen
SiSa-bijlage
Accountantsverslag 2020 | Gemeente De Wolden 2107F76D45/BF
5
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste bevindingen
Toelichting op de belangrijkste bevindingen Financiële positie van uw gemeente
•
Glasvezel De Wolden B.V. is een verbonden partij van de gemeente de Wolden. Uw gemeente heeft per 31 december 2020 een deelneming in deze verbonden partij ter waarde van € 1.5 miljoen en heeft eveneens in het verleden leningen verstrekt met een omvang van € 2,36 miljoen.
•
In december 2020 is door het college besluit genomen over de verkoop van de aandelen van gemeente De Wolden in Glasvezel De Wolden B.V. De aandelenoverdracht aan een derde partij vindt plaats in 2021 voor een bedrag gelijk aan de boekwaarde (€ 1.5 miljoen) van de aandelen. Aangezien de verkooprijs gelijk is aan de boekwaarde van de aandelen, leidt dit niet tot een waardevermindering in boekjaar 2020. Deze transactie is toegelicht in het jaarverslag en de gebeurtenissen na balansdatum in de jaarstukken, waarmee wordt voldaan aan de toelichtingsvereisten rondom deze transactie.
•
Wij kunnen instemmen met de waardering van de leningen zoals deze per 31 december2020 zijn opgenomen op de balans.
•
Uw gemeente heeft voor 2020 een plan van aanpak voor de interne controle van de Jeugdwet en WMO opgesteld. Het doel van het plan van aanpak is onder andere het vaststellen van de getrouwe en rechtmatige verantwoording van de bestedingen in het kader van de Jeugdwet en WMO. Uit onze controlewerkzaamheden op de Persoonsgebonden budgetten (PGB) en reguliere Zorg in Natura (ZIN) blijken geen fouten en onzekerheden. Dit is een mooi resultaat, waaruit blijkt dat uw plan van aanpak en de uitvoering hiervan gedegen is.
•
Continuïteitsbijdrage zorgaanbieders: Wij hebben een rechtmatigheidsonzekerheid geconstateerd met een omvang € 302.000. Dit bedrag is ook door uw organisatie als onzeker aangemerkt vanwege het ontbreken van een vaststellingsovereenkomst (finale kwijting) met de zorgaanbieders.
De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle
Glasvezel De Wolden B.V.
Interne beheersing
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Sociaal domein
Bijlagen
Effecten coronacrisis
•
Waardering vorderingen: als gevolg van financiële problemen of tekorten bij debiteuren en andere soorten schuldenaars bestaat een toegenomen risico op het niet ontvangen van vorderingen. Wij hebben de invorderingsrisico’s en daarmee de waardering van de vorderingen gecontroleerd en wij merken op dat als gevolg van diverse steun- en coulancemaatregelen (door het rijk dan wel de gemeente) (nog) geen sprake is van grote toename in de oninbare vorderingen.
•
Subsidieverstrekkingen: de gemeente heeft in de algemene subsidieverordening een hardheidsclausule opgenomen. Hierin staat dat het college in bijzondere gevallen kan afwijken. Dit houdt in dat ondanks dat gesubsidieerde instellingen soms (nog) niet alle prestaties hebben geleverd, de subsidies op basis van de hardheidsclausule kunnen worden vastgesteld en hiermee als rechtmatig kunnen worden beschouwd
•
Tozo: Eén van de maatregelen die het kabinet gebruikt om ondernemers te steunen tijdens de coronacrisis is de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo). Als onderdeel van de controle van de SiSa-bijlage hebben wij deze regeling gecontroleerd. Wij hebben hierbij vastgesteld dat de Tozo uitkeringen juist en rechtmatig zijn verstrekt. Tevens hebben wij vastgesteld dat uw gemeente een M&O-beleid heeft opgesteld, waarmee ook is voldaan aan deze kwalitatieve vereiste.
Accountantsverslag 2020 | Gemeente De Wolden 2107F76D45/BF
6
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Toelichting op de belangrijkste bevindingen
Toelichting op de belangrijkste bevindingen Financiële positie van uw gemeente De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Onze controleverklaring bij de jaarrekening 2020 Bij de jaarrekening hebben wij een verklaring met goedkeurend oordeel inzake getrouwheid en rechtmatigheid verstrekt. Significant frauderisico - management override In zijn algemeenheid bevindt het management zich in een unieke positie om de binnen de entiteit aanwezige internebeheersingsmaatregelen te doorbreken. Zodoende is er bij elke controle sprake van een risico op ‘management override’. Om dit risico te mitigeren, hebben wij controlewerkzaamheden verricht ten aanzien van: •
Beïnvloeding van de schattingsuitkomsten door het management.
•
Handmatige journaalposten (memoriaalboekingen) verwerkt door het management.
•
Significante transacties buiten het normale verloop van de bedrijfsactiviteiten om.
Bijlagen
Wij hebben geen indicatie voor management override verkregen. Hoger risico - grondexploitatie Omdat de waardering van de grondexploitaties onderhevig is aan (materiële) schattingen, hebben wij dit als een hoog risico bestempeld. Onze controlewerkzaamheden hebben niet geleid tot de signalering van fouten.
Europees Aanbesteden
Continuïteitsbijdrage Sociaal Domein
Uit onze controlewerkzaamheden met betrekking tot de Europese Aanbestedingen is gebleken dat voor een bedrag van € 95.000 niet de juiste aanbestedingsprocedures zijn gevolgd. Deze bestedingen bestempelen we daarom als onrechtmatig.
De rijksoverheid heeft een dringend beroep gedaan op gemeenten om te zorgen voor de zorgcontinuïteit. Hierbij is geadviseerd om de nietgeleverde zorg maar ook de meerkosten als gevolg van COVID door te betalen. Bij de jaarrekeningcontrole hebben wij vastgesteld dat de door de gemeente betaalde omzetcompensatie circa € 302.000 bedraagt. Uw gemeente heeft deze kosten getrouw verantwoord in jaarrekening. Er is echter wel sprake van een onzekerheid omtrent de rechtmatigheid (prestatielevering) van deze betalingen omdat deze niet tijdig, voor afwikkeling van de jaarrekeningcontrole, een vaststellingsovereenkomst (finale kwijting) is overeengekomen met de betreffende zorgaanbieders.
Wij hebben tijdens onze controle over het boekjaar 2020 ook gekeken naar de rechtmatigheid van de bestedingen in het eerste kwartaal van 2021. Uit deze beoordeling blijken geen additionele rechtmatigheidsfouten met betrekking tot 2020. Zie ook pagina 15 voor de verdere toelichting en onze evaluatie van de interne beheersing omtrent Europees Aanbesteden. Glasvezel De Wolden B.V. Bij de verkoop van de aandelen van uw gemeente in Glasvezel De Wolden B.V. zijn nieuwe afspraken gemaakt over verstrekte geldleningen aan Glasvezel De Wolden B.V. De belangrijkste afspraak betreft het opnemen van een aflossingsvrije periode van 3 jaar, waarin ook geen rentebetalingen verschuldigd zijn aan de gemeente. Glasvezel De Wolden B.V. heeft in deze aflossingsvrije periode de tijd om een financiële gezonde organisatie te worden, welke kan voldoen aan haar toekomstige betalingsverplichtingen richting gemeente De Wolden. Daarnaast is uw gemeente zakelijke zekerheidsrechten van hypotheek- en pandrecht overeengekomen in de onderliggende financieringsovereenkomsten. Waardoor wij kunnen instemmen met de waardering van de leningen zoals deze per 31 december 2020 zijn opgenomen op de balans.
Geen feitelijke niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot SiSa
Wij hebben geen controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage 2020 geconstateerd. Geen feitelijke niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) Wij hebben tijdens onze controle geen nietgecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd groter dan onze rapporteringsdrempel die van invloed zijn op de WNT.
Accountantsverslag 2020 | Gemeente De Wolden 2107F76D45/BF
7
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Toelichting op de belangrijkste bevindingen
Toelichting op de belangrijkste bevindingen Financiële positie van uw gemeente De financiële positie van uw gemeente
Onze opdracht is ongewijzigd uitgevoerd
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
Met de opdrachtbevestiging heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2020. Naast de opdrachtbevestiging zijn bepalend voor onze controle:
Interne beheersing
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen
•
Het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado).
•
Het door de gemeenteraad vastgestelde protocol accountantscontrole 2019 e.v. geldend voor het boekjaar 2020.
De reikwijdte van onze controle staat omschreven in de opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking of wijziging in de reikwijdte van onze controle. Wij achten de reikwijdte van onze controle voldoende voor de doelstelling van onze controle. Er zijn geen belangrijke wijzigingen in de verslaggevingsregels
Significante verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn zeer belangrijk voor de presentatie van de financiële positie en de resultaten van de gemeente. Daarnaast vereisen zij van het management het toepassen van oordeelsvorming ten aanzien van moeilijke, subjectieve en complexe posities, vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. Een goed voorbeeld hiervan betreft de jaarlijkse waardering van de grondexploitaties.
De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van de gemeente zijn uiteengezet in de toelichting in de jaarrekening 2020. Wij hebben het door college van burgemeester en wethouders en het ambtelijk management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen redelijk zijn en consistent worden gebruikt. Wij zijn onafhankelijk van de gemeente De Wolden
Wij hebben de jaarrekeningcontrole 2020 uitgevoerd met inachtneming van de volgende toleranties, zoals opgenomen in de door u vastgestelde controleverordening: •
Voor fouten is de tolerantie 1% van het totaal van de lasten (inclusief toevoegingen aan de reserves): € 540.000
•
Voor onzekerheden is de tolerantie 3% van het totaal van de lasten (inclusief toevoegingen aan de reserves): € 1.620.000
Onze rapporteringtolerantie bedraagt € 27.000
Ons zijn geen relaties bekend tussen Deloitte Accountants B.V. en haar zuster- en/of dochterondernemingen of de memberfirms van Deloitte Touche Tohmatsu Limited en hun respectievelijke zuster- en/of dochterondernemingen en de gemeente, die naar ons professionele oordeel mogelijk van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Onze volledige onafhankelijkheidsbevestiging is te vinden in bijlage C bij deze rapportage.
Accountantsverslag 2020 | Gemeente De Wolden 2107F76D45/BF
8
Financiële positie van uw gemeente
Accountantsverslag 2020 | Gemeente De Wolden 2107F76D45/BF
9
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
De financiële positie van uw gemeente
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Toelichting op de belangrijkste bevindingen Financiële positie van uw gemeente De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle
In dit hoofdstuk geven wij op hoofdlijnen een samenvatting van ontwikkelingen in het vermogen en het resultaat van uw gemeente
Interne beheersing
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen
De vermogenspositie van uw gemeente is ten opzichte van 2019 toegenomen In het BBV, de verslaggevingsregels van gemeentes, wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen worden gemuteerd. De mutaties in het eigen vermogen vinden plaats door middel van resultaatbestemming. Het gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten 2020 bedraagt € 0,95 miljoen voordelig. Per saldo is tussentijds € 0,7 miljoen aan de reserves onttrokken, zodat het uiteindelijk gerealiseerde resultaat over 2020 € 1,65 miljoen voordelig bedraagt. Dit resultaat is afzonderlijk vermeld onder het eigen vermogen in de balans.
Bedragen * € 1.000
2020
2019
Algemene reserve
23.595
31.206
Bestemmingsreserves
14.483
8.490
Gerealiseerd resultaat boekjaar
1.649
-920
Eigen vermogen
39.727
38.776
951
-1.537
Saldo baten en lasten Saldo baten en lasten
Het feitelijke saldo van baten en lasten in een jaar wordt weergegeven als het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten. Daarnaast kent de gemeente ook het gerealiseerde resultaat. Dit is het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemmingen. Deze bestemmingen bestaan uit in de loop van het jaar gedane onttrekkingen uit reserves minus de tussentijdse stortingen in reserves. De stortingen in dan wel onttrekkingen aan reserves vinden plaats op basis van door u genomen besluiten. Het gerealiseerde resultaat is dus mede het gevolg van de politieke besluitvorming.
Accountantsverslag 2020 | Gemeente De Wolden 2107F76D45/BF
10
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
De financiële positie van uw gemeente
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Toelichting op de belangrijkste bevindingen Financiële positie van uw gemeente De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen
Concreet betekent dit voor uw gemeente het volgende:
De exploitatie over 2020 laat een voordelig gerealiseerd saldo van baten en lasten van € 0,95 miljoen zien, ten opzichte van een begroot nadelig saldo van € 0,85 miljoen (na wijziging). Dit is een voordeel van € 1,8 miljoen. In onderstaande tabel is inzichtelijk gemaakt wat de (gesaldeerde) afwijkingen per programma zijn.
Exploitatieresultaat (in € 1.000)
In de toelichting op de programmarekening in de jaarrekening wordt op hoofdlijnen een verklaring gegeven voor de gerealiseerde afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijziging. De gemeente heeft verschillen toegelicht en de belangrijkste financiën in kaart gebracht.
Totale baten
56.245
Totale lasten
55.294
Gerealiseerde saldo van baten en lasten
Verderop in deze rapportage gaan wij nader in op de verschillen tussen de begrote en de werkelijke lasten in het kader van de begrotingsrechtmatigheid.
951
Af: stortingen in reserves
7.046
Bij: onttrekkingen aan reserves
7.744
Saldo mutaties reserves
698
Gerealiseerd resultaat
1.649
Bedragen * € 1.000
Begroot Saldo
Werkelijk
Verschil
1. DWD gastvrij, initiatiefrijk en stimulerend
-2.636
-2.099
537
2. DWD een veilig thuis
-1.971
-1.934
37
3. Duurzaam leven in DWD
-425
-365
60
4. DWD onderneemt
-634
-521
113
-4.938
-4.563
375
6. DWD ontwikkelt met kleur en talent
-10.488
-10.404
84
7. Gezond meedoen in DWD
-10.997
-10.188
809
8. DWD actief en opgeruimd
-1.135
-896
239
9. Alg. dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien
32.373
31.924
-449
-851
951
1.805
5. DWD aantrekkelijk en aangesloten
Totaal
Accountantsverslag 2020 | Gemeente De Wolden 2107F76D45/BF
11
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
Accountantsverslag 2020 | Gemeente De Wolden 2107F76D45/BF
12
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Toelichting op de belangrijkste bevindingen Financiële positie van uw gemeente De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen
Dit hoofdstuk bevat onze bevindingen die, volgens ons professionele oordeel, van belang zijn om te rapporteren
Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening
Als onderdeel van dit vereiste hebben wij de volgende werkzaamheden uitgevoerd:
De jaarstukken 2020 van uw gemeente bestaan uit:
•
Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag de vereiste informatie bevat op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en artikel 26 BBV.
•
Wij hebben, voor zover wij kunnen beoordelen, vastgesteld dat verklaringen van het college van burgemeester en wethouders in het jaarverslag en de andere informatie zoals opgenomen in de jaarstukken verenigbaar zijn met de beweringen en verklaringen die in de jaarrekening zijn opgenomen.
•
Wij hebben vastgesteld dat de verklaringen in het jaarverslag overeenstemmen met de resultaten van de uitgevoerde controlewerkzaamheden.
•
De inleiding op de jaarstukken.
De grondslagen van de jaarrekening zijn aanvaardbaar
•
Het jaarverslag 2020 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen).
De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van uw gemeente zijn uiteengezet in de grondslagen van de jaarrekening 2020. In 2020 zijn er geen significante wijzigingen doorgevoerd in de verslaggevingsvoorschriften BBV.
•
De jaarrekening 2020 (balans met toelichting, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting, en de SiSabijlage).
•
De bijlagen bij de jaarstukken.
Significante (beeldbepalende) verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie van uw gemeente en de baten en lasten in de jaarrekening. Daarnaast vereisen zij van het college dat zij zich een oordeel vormen ten aanzien van soms moeilijke subjectieve en complexe posities, vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn.
In het onderdeel “programmaverantwoording” van het jaarverslag dient informatie opgenomen te worden over de vragen: wat hebben wij gedaan, wat hebben wij bereikt en wat heeft het gekost? De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (zoals weerstandsvermogen en risicobeheersing, bedrijfsvoering, grondbeleid etc.) het jaarverslag.
Wij hebben het door het college toegepaste proces met betrekking tot significante verslaggevingsaspecten geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij hebben specialisten betrokken bij de controle van de WNT.
Op basis van Nederlandse wetgeving en de Nadere Voorschriften Controle- en Overige Standaarden (NVCOS) 720 is de accountant verplicht bepaalde werkzaamheden uit te voeren met betrekking tot het jaarverslag en de andere informatie die in de jaarstukken is opgenomen.
Bij onze controle hebben wij geen tegenstrijdigheden tussen het jaarverslag en de jaarrekening geconstateerd. Het jaarverslag en de jaarrekening zijn met elkaar verenigbaar.
Accountantsverslag 2020 | Gemeente De Wolden 2107F76D45/BF
13
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Toelichting op de belangrijkste bevindingen Financiële positie van uw gemeente De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen
Grondexploitaties
•
Het actualisatie- en waarderingsproces van de gemeente
Het actualisatie- en waarderingsproces van de grondexploitaties vindt plaats na afronding van het boekjaar. Dit proces wordt adequaat uitgevoerd door de gemeente. De onderbouwingen voor de gekozen uitgangspunten zijn in voldoende mate aanwezig. De interne audit afdeling voert op dit moment geen interne-controlewerkzaamheden uit op onderbouwing van de gehanteerde uitgangspunten in de grondexploitatie. Bij deze interne controle kan een kritische beoordeling op bepaalde onderdelen plaats vinden. Dit is belangrijk omdat hiermee eventuele onjuistheden en onvolkomenheden in een tijdig stadium kunnen worden ontdekt en eventueel gecorrigeerd. De gemeente kan hierdoor verassingen achteraf voorkomen. De uitkomsten van onze controlewerkzaamheden Bij onze beoordeling van de door de gemeente gehanteerde veronderstellingen voor actualisatie van de grondexploitaties, zijn vooral de uitgangspunten voor de planning (fasering), programmering, het prijsbeleid, maar ook de parameters voor kosten- en opbrengstenstijging en de gehanteerde rekenrente (renteomslagmethode), in overweging genomen. Onze controle richt zich daarom op de volgende onderdelen: •
Of de afzonderlijke veronderstellingen redelijk lijken, onderling afhankelijk en intern consistent zijn en of de veronderstellingen redelijk lijken wanneer zij collectief of in samenhang met andere veronderstellingen worden beschouwd.
• •
Of de veronderstellingen in de markt de waarneembare veronderstellingen op passende wijze weerspiegelen, met andere woorden is er consistentie met de algemene economische omgeving en de economische omstandigheden in/bij uw gemeente.
Parameters De gemeente heeft de volgende uitgangspunten gehanteerd:
Of de veronderstellingen aansluiten op de (vastgestelde) plannen (besluiten) van de raad. Of de veronderstellingen consistent zijn met de ervaringscijfers van de gemeente (met andere woorden, is historische informatie representatief voor toekomstige situaties).
Wij hebben vastgesteld dat de door de gemeente gehanteerde uitgangspunten en veronderstellingen redelijk zijn tegen de achtergrond van de werkelijke uitkomsten in voorgaande verslagperiodes, de huidige economische ontwikkelingen, en niet strijdig zijn met voornemens en (vastgestelde) plannen van de raad. Wij vatten onze bevindingen samen aan de hand van de 5 p’s: programma, planning, plankosten, parameters en (verkoop)prijzen. Dit leidt tot het volgende overzicht.
•
Projectrente: 0,47%.
•
Disconteringsvoet: 2,00%.
•
Kostenstijging: 2,0%.
•
Opbrengstenstijging woningbouw: 1,0%.
De gemeente heeft de parameters onderbouwd met berekeningen, ervaringscijfers en marktgegevens. Wij hebben op basis van deze onderbouwing vastgesteld dat door de gemeente gehanteerde parameters aannemelijk zijn. Plankosten Een onderdeel van het actualisatie- en waarderingsproces betreft het bepalen van de plankosten. De gemeente heeft de plankosten onderbouwd met offertes, m2-berekeningen, ervaringscijfers en marktgegevens.
Wij hebben op basis van deze onderbouwing vastgesteld dat de door de gemeente gehanteerde plankosten aannemelijk zijn. Verkoopprijzen Uit zowel de gerealiseerde verkopen als uit de conceptovereenkomsten blijkt dat de door de gemeente gehanteerde prijzen aannemelijk zijn.
Een groen bolletje betekent derhalve dat de uitgangspunten op basis van de door de gemeente aangeleverde onderbouwing door ons aannemelijk (i.e. plausibel) worden geacht.
Accountantsverslag 2020 | Gemeente De Wolden 2107F76D45/BF
14
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Toelichting op de belangrijkste bevindingen Financiële positie van uw gemeente De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen
Planning en programmering woningbouw
Europees aanbesteden
Beginbalans
De prognose van de uitgifte van de woningbouw bestrijkt een periode die loopt tot en met 2024. In totaal heeft de gemeente nog 9.635 m2 uit te geven bouwgrond voor woningbouw. Hiervan is circa 70% (6.873 m2) geraamd in 2021, waarna het aanbod vanaf 2022 sterk afneemt. Uw gemeente heeft nog een beperkt aanbod van woningbouw kavels, waardoor het schattingselement hierin beperkt is.
De controle op het naleven van de Europese aanbestedingswetgeving is een belangrijk onderdeel van zowel de interne als de externe controle. De reden hiervoor is dat fouten bij Europees aanbesteden naar hun aard omvangrijk kunnen zijn, en daarmee een directe invloed kunnen hebben op de strekking van onze verklaring.
De beginbalans in de jaarrekening weerspiegelt de gevolgen van transacties en gebeurtenissen in eerdere verslagperiodes, en is de uitgangspositie voor toekomstige verslaggevingsperiodes. Voor een eerstejaarsopdracht is het voor de nieuwe accountant van belang voldoende en geschikte controle-informatie te verkrijgen over de beginbalans.
Uit onze controlewerkzaamheden met betrekking tot de Europese Aanbestedingen is gebleken dat voor een bedrag van € 95.000 (tevens geconstateerd door de interne audit) niet de juiste aanbestedingsprocedures zijn gevolgd en hierdoor zijn de bestedingen in 2020 onrechtmatig.
In het kader van een zorgvuldige overdracht hebben wij in het najaar van 2020 afstemming gehad met uw voorgaande accountant (PwC). Tijdens de jaarrekeningcontrole hebben wij gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd ten aanzien van de beginbalans.
Wij hebben de totale woningbouwprognose van de gemeente beoordeeld aan de hand de gerealiseerde verkopen in 2020, bevolkingsprognoses alsmede door de gemeente aangeleverde optielijsten en (concept)koopaktes van verkopen in 2021. Op basis van onze analyse achten wij het woningbouwprogramma van de gemeente aannemelijk.
Toepassing POC-methode De gemeente dient jaarlijks op basis van de percentage of completion (POC) methode te toetsten of er voldoende zekerheid bestaat over de omvang van de winsten in complexen. Volgens het realisatiebeginsel dient in die gevallen de winst dan ook te worden genomen. Tijdens onze controlewerkzaamheden hebben wij geconstateerd dat de gemeente de winstneming correct heeft berekend.
Wij hebben tijdens onze controle over het boekjaar 2020 ook gekeken naar de rechtmatigheid van de bestedingen in het eerste kwartaal van 2021. Uit deze beoordeling blijken geen additionele rechtmatigheidsfouten met betrekking tot 2020. Bij onze controle maken wij zoveel mogelijk gebruik van de interne-controlewerkzaamheden die de gemeente uitvoert. Wij constateren dat de kwaliteit van de spendanalyse, als onderdeel van de interne controle, gedegen is. Ook zien wij dat de kwaliteit van de spendanalyse ten opzichte van de interim-controle (najaar 2020) verder is verbeterd.
Op basis hiervan is één bijzonderheid geconstateerd (CAK bijdrage) welke is opgenomen in onze foutenevaluatie. De eigen bijdrage van de CAK dient op basis het BBV op kasbasis verantwoord te worden in de jaarrekening, waardoor hiervoor geen transitorische post opgenomen dient te worden. Ultimo boekjaar 2019 was dit wel het geval, waardoor de afboeking van deze positie ten onterechte in 2020 is verantwoord.
Verder zijn er geen bijzonderheden naar voren gekomen en concluderen wij dat wij voldoende en geschikte controle-informatie hebben verkregen over de beginbalans.
Accountantsverslag 2020 | Gemeente De Wolden 2107F76D45/BF
15
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Toelichting op de belangrijkste bevindingen Financiële positie van uw gemeente De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen
SiSa De procedure die uw gemeente moet naleven bij de aanlevering van de bestanden aan het CBS is ten opzichte van vorig jaar niet wezenlijk gewijzigd. Uw gemeente dient in een vast, voorgeschreven stramien diverse documenten aan het CBS aan te leveren. Wij hebben de SiSa-bijlage gecontroleerd op basis van de Nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2020. Hierbij evalueren wij de getrouwheid en de rechtmatigheid van de in de SiSa-bijlage verantwoorde gegevens (indicatoren). Wij willen benadrukken dat u als gemeente zelf verantwoordelijk bent voor de volledigheid van de te verantwoorden indicatoren zoals opgenomen in de SiSa-bijlage. Indien een ‘0’ is ingevuld, zijn wij bij uw organisatie nagegaan of deze ‘0’ terecht is ingevuld. U hebt dit aan ons bevestigd. De (verplichte) tabel met fouten en onzekerheden wat betreft de specifieke uitkeringen is opgenomen in bijlage B2 van dit accountantsverslag. Tijdens de controle hebben wij geen (ongecorrigeerde) financiële fouten geconstateerd. Voorzieningen Algemeen Uw gemeente heeft voorzieningen gevormd voor verliezen, risico’s of verplichtingen die hun oorsprong vinden in het huidige boekjaar of eerdere boekjaren, maar waarvan de (verwachte) uitgaven in de toekomst liggen.
Binnen de voorzieningen maakt u, conform het BBV, onderscheid naar voorzieningen voor ‘verplichtingen, verliezen en risico’s’, ter ‘egalisering van kosten’ (‘groot onderhoud’), en ‘voor middelen van derden waarvan de bestemming gebonden is’.
Vooral de voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico’s en de voorzieningen ter egalisering van kosten zijn naar hun aard gebaseerd op veronderstellingen en schattingen van het management en het college. Zij schatten op basis van hun kennis van de gemeente en haar omgeving in wat het effect van de te voorziene risico’s, verplichtingen en kosten zal zijn in de komende jaren en wat de omvang van de voorziening moet zijn.
Wet Normering Topinkomens (WNT)
Wij hebben het schattingsproces beoordeeld en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot correcties
Voor gemeentes geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt.
Prestatielevering
Tijdens onze controle stellen wij de rechtmatigheid van uw inkopen vast aan de hand van de geleverde prestaties. Dit doen wij bijvoorbeeld door het aansluiten van facturen met onderliggende contracten, pakbonnen en overige brondocumentatie. Wij hebben geen bevindingen geconstateerd ten aanzien van geleverde prestaties. Wel merken wij op dat het binnen uw organisatie erg lastig is om de juiste informatie te verkrijgen om de prestatielevering vast te stellen. Ook constateren wij dat het belang van de aantoonbaarheid van de geleverde prestaties, en de bijbehorende dossiervorming, niet door iedereen binnen uw organisatie wordt onderkend. Dit heeft geleid tot een tijdrovend en inefficiënt proces, voor zowel de coördinatoren van de jaarrekeningcontrole als voor ons. Eveneens verhoogt deze constatering het risico op onrechtmatige inkopen binnen uw organisatie. Wij hebben in onze Management Letter aan de Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen (bevinding 11) uw organisatie hierover geadviseerd. Wij willen het belang van dit advies nogmaals benadrukken.
De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing. Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen.
De algemene bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2020 niet meer bedragen dan € 201.000 per jaar. Daarnaast dienen gemeentes de salarissen openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief - wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan - ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000. In 2020 hebben wij geen overschrijding van de grensbedragen voor topfunctionarissen en overige medewerkers geconstateerd. Voor één functionaris is vastgesteld dat in de WNT verantwoording in de jaarrekening 2019 de deeltijdfactor ten onrechte 1,0 bedroeg. In de vergelijkende cijfers van de WNT verantwoording in de jaarrekening 2020 is deeltijdfactor aangepast naar 0,8. De aanpassing heeft niet geleid tot een verschuldigde betaling.
Accountantsverslag 2020 | Gemeente De Wolden 2107F76D45/BF
16
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Toelichting op de belangrijkste bevindingen Financiële positie van uw gemeente De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing
Interne beheersing
Sociaal domein Algemeen Voor de jaarrekeningcontrole 2020 hebben wij - met inachtneming van de Audit Alert Sociaal Domein van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) - de door uw gemeente getroffen maatregelen om te komen tot een getrouwe en rechtmatige besteding van de zorg in natura (Wmo en Jeugdwet) geëvalueerd. Deze maatregelen betreffen:
• Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Extern: de gemeente ontvangt verantwoordingen van zorgaanbieders op basis van het landelijk controleprotocol, en verricht hierop interne-controlewerkzaamheden.
•
Intern: de gemeente verricht aanvullende controlewerkzaamheden op de juistheid en rechtmatigheid van het recht op zorg en de gemeentelijke cliëntenregistratie.
•
Intern: de gemeente verricht controlewerkzaamheden op de prestatielevering voor zorgaanbieders waarvoor geen verantwoording met controleverklaring wordt verwacht.
Bijlagen
Verantwoordingen van zorgaanbieders Net als voorgaande jaren dienen de zorgaanbieders met een omzet van € 125.000 of meer de gemeente te voorzien van deugdelijke verantwoordingsinformatie. Alle zorgaanbieders hebben aan deze verplichting voldaan. Overige bestedingen WMO en Jeugdwet De gemeente heeft controlewerkzaamheden verricht met betrekking tot de getrouwheid en rechtmatigheid van de overige bestedingen van de WMO en Jeugdwet. Wij hebben geen onzekerheden en fouten voor de WMO en Jeugdwet geconstateerd naar aanleiding van onze controlewerkzaamheden.
Prestatielevering Persoonsgebonden budgetten (PGB): Uw gemeente heeft werkzaamheden verricht, in overeenstemming met BADO notitie PGBverantwoording, om de onzekerheden rondom de prestatielevering van PGB-bestedingen weg te nemen. Op basis van onze controlewerkzaamheden stellen wij vast dat uw gemeente de prestatielevering heeft vastgesteld en geen onzekerheden resteren ten aanzien van de PGB-bestedingen.
Tevens hebben wij vastgesteld dat uw gemeente een M&O-beleid ten aanzien de Tozo-regeling heeft opgesteld. Wij hebben vastgesteld dat de opzet van deze M&O procedures adequaat is. De procedures worden door de uw organisatie uitgevoerd. De beoordeling van het bestaan en de werking van de procedures zullen in 2021 worden uitgevoerd.
Zorgcontinuering
Rechtmatigheidscontroles worden uitgevoerd om na te gaan of transacties rechtmatig hebben plaatsgevonden. De interne-controlewerkzaamheden zijn daarmee een belangrijk hulpmiddel voor de gemeente om de interne processen te verbeteren. Gezien de kwaliteit van deze werkzaamheden, maken wij waar mogelijk gebruik van uw eigen werkzaamheden voor de jaarrekeningcontrole.
Uw gemeente heeft diverse handelingen uitgevoerd om ervoor te zorgen dat de levering van de zorg in het kader van de WMO en de Jeugdwet niet in het geding kwam. Voorbeelden hiervan zijn afspraken over de alternatieve levering van zorg en het betalen van continuïteitsbijdrages aan zorgaanbieders. In boekjaar 2021 is door het college een besluit genomen om de rechtmatigheid van de continuïteitsbijdrages vast te stellen door middel van een afrekening tegen finale kwijting. Wij hebben vastgesteld dat de gemeente de continuïteitsbijdrages getrouw heeft verwerkt in de jaarrekening. Ten tijde van de jaarrekeningcontrole is echter nog geen overeenstemming (finale kwijting) bereikt met de zorgaanbieders over de betaalde bedragen. De totale rechtmatigheidsonzekerheid van deze bestedingen bedraagt hierdoor: € 302.000. Tozo en M&O beleid Eén van de maatregelen die het kabinet gebruikt om ondernemers te steunen tijdens de coronacrisis is de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo). De uitvoering van deze regeling is door de gemeente De Wolden zelfstandig uitgevoerd. Als onderdeel van de controle van de SiSa-bijlage hebben wij deze regeling gecontroleerd. Wij hebben hierbij vastgesteld dat de Tozo uitkeringen juist en rechtmatig zijn verstrekt.
Uitkomsten interne-controlewerkzaamheden
Dit betekent dat onze werkzaamheden er vooral op gericht zijn om de kwaliteit van de interne werkzaamheden te beoordelen en, indien uit onze werkzaamheden geen bijzonderheden blijken, deze interne werkzaamheden te valideren. Wij hebben deze interne-controlewerkzaamheden beoordeeld en hierbij geconstateerd dat de internecontrolewerkzaamheden voor zowel de omvang als voor de diepgang van een goede kwaliteit zijn. Wij zien echter ook mogelijkheden tot verbetering in de samenwerking met uw interne audit afdeling. In juni 2021 hebben wij een gesprek gehad met de interne audit medewerkers om de onderlinge samenwerking voor de aankomende controles te verbeteren. Wij vinden dit een positieve ontwikkeling en zien ernaar uit om gezamenlijk de kwaliteit van uw interne-controlewerkzaamheden naar een hoger niveau te tillen.
Accountantsverslag 2020 | Gemeente De Wolden 2107F76D45/BF
17
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Toelichting op de belangrijkste bevindingen Financiële positie van uw gemeente De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen
Begrotingsoverschrijdingen zijn toegelicht in de jaarrekening
Onderdeel van de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2020 is de begrotingsrechtmatigheid. De toe te passen normen voor dit begrotingscriterium zijn gebaseerd op de artikelen 193, 194 en 195 van de Gemeentewet en moeten door de gemeenteraad zelf nader worden ingevuld en geconcretiseerd. Dit gebeurt door middel van de begroting en via de verordening op het financieel beheer ex artikel 216 van de Gemeentewet. Het systeem van budgetbeheer en -bewaking moet waarborgen dat de baten en lasten binnen de begroting blijven en dat belangrijke wijzigingen of dreigende overschrijdingen tijdig worden gemeld aan de gemeenteraad, zodat deze tijdig (binnen het begrotingsjaar) een besluit kan nemen. Een systeem met onvoldoende waarborgen voor tijdige constatering én melding van budgetoverschrijdingen heeft het risico in zich dat inbreuk wordt gemaakt op het budgetrecht van de gemeenteraad. Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota 2018 van de commissie BBV.
Het overschrijden van de begroting is altijd onrechtmatig, maar hoeft niet in alle gevallen te worden meegewogen in het accountantsoordeel. Deze kostenoverschrijdingen moeten dan wel goed herkenbaar in de jaarrekening zijn opgenomen. In het kader van de begrotingsrechtmatigheid moet gekeken worden naar de lastenoverschrijdingen per programma.
De geconstateerde kostenoverschrijdingen die formeel als onrechtmatig worden aangemerkt, hebben geen gevolgen voor de strekking van onze controleverklaring.
Zoals blijkt uit de figuur op de volgende pagina, is op één programma sprake van een begrotingsoverschrijding op de lasten boven onze rapporteringstolerantie. Het betreft programma 03 Duurzaam leven in DWD. Deze overschrijding is in te delen in de categorieën zoals genoemd in de Kadernota Rechtmatigheid 2018 van de commissie BBV (paragraaf 4.2.3), en zijn in de tabel ook door ons vermeld. Wij verwijzen voor een inhoudelijke analyse van deze overschrijding naar de analyse begrotingsrechtmatigheid zoals opgenomen in de toelichting op de programmarekening. Hiermee legt uw gemeente verantwoording af over de rechtmatigheid van de lasten over 2020. De geconstateerde kostenoverschrijdingen die formeel als onrechtmatig worden aangemerkt, hebben - gezien de oorzaak en de toelichting geen gevolgen voor de strekking van onze controleverklaring. Naast de exploitatiekredieten via de programmarekening heeft u tevens investeringskredieten beschikbaar gesteld. Bij onze controle hebben wij vastgesteld dat voor een bedrag van € 168.000 aan overschrijdingen heeft plaats gevonden. De overschrijdingen tellen voor een bedrag van € 168.000 mee voor ons oordeel. Op de volgende pagina is een nadere toelichting per overschrijding opgenomen.
Accountantsverslag 2020 | Gemeente De Wolden 2107F76D45/BF
18
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Toelichting op de belangrijkste bevindingen Financiële positie van uw gemeente De financiële positie van uw gemeente
Begrotingsoverschrijdingen Programma 03 Duurzaam leven in DWD Totaal € 146.000
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
De totale overschrijding op dit programma kan worden verklaard door: Een overschrijding van € 33.000 als gevolg van een hogere bijdrage aan de RUD Drenthe als gevolg van de nieuwe verrekensystematiek. De gemeenteraad heeft ingestemd met de nieuwe systematiek. Derhalve telt deze niet mee voor ons oordeel. Tevens betreft dit een overschrijding van € 108.000 als gevolg van de administratieve verwerking van de balansmutaties op de grondexploitatie, waaronder de verliesvoorziening en de resultaatneming (POCmethode).Dit past binnen het bestaande beleid. Derhalve telt deze niet mee voor ons oordeel.
Interne beheersing
Interne beheersing
Overige aangelegenheden Kredietoverschrijdingen Overige aangelegenheden
Krediet ‘Herinrichten burgemeestersbuurt Ruinerwold’ Totaal € 36.000
Bijlagen Krediet ‘Kunstgrasvelden Ruinen, Ruinerwold en de Wijk’ Totaal € 132.000
Betreft een overschrijding als gevolg van het hoger uitvallen van investeringen en gemaakte uren voor de inrichting van de burgemeestersbuurt in Ruinerwold’ De overschrijding van dit krediet is niet geautoriseerd door de raad. Derhalve telt deze mee voor ons oordeel. Betreft een overschrijding als gevolg van geconstateerde verontreiniging en de kosten die hiermee samenhangen. De overschrijding van dit krediet is niet geautoriseerd door de raad. Derhalve telt deze mee voor ons oordeel.
Accountantsverslag 2020 | Gemeente De Wolden 2107F76D45/BF
19
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Toelichting op de belangrijkste bevindingen Financiële positie van uw gemeente De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen
De beoordeling door het college van burgemeester en wethouders van het risico van materiële fouten in de jaarrekening als gevolg van fraude of overtredingen van wet- en regelgeving Het college van burgemeester en wethouders is primair verantwoordelijk voor het voorkomen en ontdekken van fraude en voor de naleving van weten regelgeving. Recente ontwikkelingen laten zien dat de handhaving van anticorruptiewetgeving aan globalisering onderhevig is, waardoor ook gemeentes in toenemende mate te maken krijgt met anticorruptieregels. Als onderdeel van onze controle hebben wij u verzocht inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking zou kunnen bevatten als gevolg van fraude of overtreding van wet- en regelgeving (corporate compliance), inclusief de aard, omvang en frequentie van deze inschattingen, het proces dat de directie daarbij hanteert, alsook de communicatie daarover met het personeel en met de gemeenteraad. Tijdens deze gesprekken heeft u aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico’s, waaronder het belang van corporate compliance en de analyse van corruptievraagstukken. Hierbij heeft u ook voorbeelden gegeven van de manier waarop het deze beheerst.
In onze management letter aan de Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen hebben wij u geattendeerd op het belang van periodieke (fraude)risicoanalyses als vast onderdeel van uw interne-beheersomgeving. Tijdens de jaarrekeningcontrole hebben wij geconstateerd dat nog geen opvolging heeft plaats gevonden ten aanzien van deze aanbeveling. Wij raden nogmaals ten zeerste aan om in 2021 een fraude-risico analyse op te stellen en de ambities van de interne audit op dit gebied, zoals toegelicht in de managementreactie van de Management Letter, op korte termijn te gaan realiseren.
Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico en geen aanwijzingen voor fraude De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college van burgemeester en wethouders, inclusief het invoeren en onderhouden van internebeheersingsmaatregelen met betrekking tot de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en de efficiency van de bedrijfsvoering, en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt. Wij hebben deze controle professioneel-kritisch uitgevoerd en professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen.
Jaarverslag Integriteit Met ingang van 2019 is de wet normalisering rechtspositie ambtenaren in werking getreden. Hierin is het volgende opgenomen: “Een overheidswerkgever maakt jaarlijks een verantwoording met betrekking tot de uitvoering van dit artikel openbaar.” Met de invoering van deze wet is sprake van een inhoudelijke toespitsing, omdat voortaan een verantwoording met betrekking tot de uitvoering van het integriteitsbeleid wordt vereist en deze jaarlijks openbaar gemaakt dient te worden. Het college verantwoord via de jaarstukken 2020 over stand van zaken rondom het integriteitsbeleid waarmee invulling wordt gegeven aan het doel van het beleid, de tot nog toe uitgevoerde acties, de plannen die uw heeft en de incidenten in het afgelopen jaar.
Druk
Gelegenheid
Rationalisatie
Accountantsverslag 2020 | Gemeente De Wolden 2107F76D45/BF
20
Interne beheersing
Accountantsverslag 2020 | Gemeente De Wolden 2107F76D45/BF
21
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Interne beheersing
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Toelichting op de belangrijkste bevindingen Financiële positie van uw gemeente De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen
De belangrijkste bevindingen uit onze managementletter 2020 Tekortkomingen in de interne (financiële) beheersing
Significante tekortkomingen (vervolg)
Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij in het najaar van 2020 een interim-controle uitgevoerd.
•
Inkopen en betalingen - functievermenging wijzigen crediteurenstamgegevens en betaalbevoegdheden
Deze interim-controle is primair gericht op de opzet, het bestaan en de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing (AO/IB), voor zover van belang voor onze controle op de betrouwbaarheid en rechtmatigheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens.
•
Financial reporting – memoriaalboekingen: Het boeken van memoriaalboekingen in de financiële administratie vindt plaats via een automatische workflow. Wij hebben vastgesteld dat in deze workflow de toepassing van het vier-ogenprincipe niet wordt afgedwongen. Dit geldt overigens alleen in de gevallen dat een budgethouder een memoriaalboeking doorvoert
De bevindingen naar aanleiding van deze controle hebben wij opgenomen in onze managementletter 2020 van de Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen. Significante tekortkomingen
Onze beroepsregels schrijven voor dat de door ons als significant geoormerkte bevindingen worden gerapporteerd aan het toezichthoudend orgaan. Wij hebben onze significante bevindingen uit onze managementletter hieronder toegelicht: •
Inkopen en betalingen- als gevolg van functievermenging in het betaalpakket van de Rabobank is er sprake van een betalingsrisico: Op basis van inspectie van de bevoegdhedenmatrix van de Rabobank hebben wij vastgesteld dat verschillende functionarissen zelfstandige betalingsbevoegdheden hebben binnen deze bankapplicaties. Door het ontbreken van een vier-ogen principe op uitgaande betalingen wordt de juistheid van uitgaande betalingen vanuit de bankapplicaties niet geborgd. Hierdoor bestaat het risico dat er onrechtmatige c.q. frauduleuze betalingen plaatsvinden. Het saldo op deze rekening is echter gering, waardoor de impact hiervan beperkt is.
•
Risicomanagement - fraude-risicoanalyse: Wij hebben vastgesteld dat het opstellen en/of periodiek actualiseren van een frauderisicoanalyse geen zichtbaar onderdeel vormt van de interne-beheersingsomgeving. Het risico bestaat dat u niet voldoende inzicht heeft in de potentiële frauderisico’s en de beheersing van deze risico’s. Hiermee loopt u het risico dat de interne beheersing kwetsbare plekken bevat, welke vatbaar zijn voor fraude die onopgemerkt blijven.
In onze brief aan het bestuur van de Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen d.d. 2 maart 2021 is de reactie van het DB/CMT op deze bevindingen opgenomen
Opmerkingen met betrekking tot de IT-omgeving Als onderdeel van onze jaarrekeningcontrole verkrijgen wij inzicht in de IT-omgeving, risico’s, belangrijkste IT-beheermaatregelen en (significante) tekortkomingen. Bij de start van onze nulmeting hebben wij de opzet en het bestaan van de General IT Controls (GITC’s) voor de applicaties Civision Middelen (financiële administratie) en Civision Samenlevingszaken (zorgadministratie sociaal domein) beoordeeld. Wij hebben tijdens de jaarrekeningcontrole geconstateerd dat aanvullend werkzaamheden benodigd zijn om een volledig beeld te kunnen weergeven van IT-omgeving van deze applicaties. In overleg met uw organisatie gaan wij onze werkzaamheden ten aanzien van de nulmeting verder uitbreiden in de zomermaanden van 2021, zodat wij een volledig beeld kunnen weergeven van uw IT-omgeving. Wij zullen hierover rapporteren nadat deze werkzaamheden zijn afgerond. De geconstateerde detailbevindingen tot en met heden hebben geen impact gehad op onze controleaanpak. Wij hanteren een gegevensgerichte controleaanpak, waarbij wij ‘buiten de systemen om’ de betrouwbaarheid van de ontvangen controleinformatie hebben vastgesteld.
Tijdens de eindejaarswerkzaamheden hebben wij geen andere significante bevindingen geconstateerd dan tijdens onze interim-controle.
Accountantsverslag 2020 | Gemeente De Wolden 2107F76D45/BF
22
Overige aangelegenheden
Accountantsverslag 2020 | Gemeente De Wolden 2107F76D45/BF
23
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Overige aangelegenheden
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Toelichting op de belangrijkste bevindingen Financiële positie van uw gemeente
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
In dit onderdeel geven wij een samenvatting van overige aangelegenheden en bepaalde vereiste communicaties.
Interne beheersing
Onze communicatie met het management
De financiële positie van uw gemeente
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen
Wij hebben het management ter confirmatie een aantal schriftelijke bevestigingen gevraagd aangaande zijn verantwoordelijkheden inzake financiële verslaggeving. Wij hebben van het college van de gemeente De Wolden een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen.
Geen meningsverschil met college en ambtelijk management of beperking in reikwijdte van de controle Er zijn geen meningsverschillen met het management geweest en er waren geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door het management en de medewerkers van de gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.
Accountantsverslag 2020 | Gemeente De Wolden 2107F76D45/BF
24
Bijlagen
Accountantsverslag 2020 | Gemeente De Wolden 2107F76D45/BF
25
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Bijlage A1a - Niet-gecorrigeerde controleverschillen
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Toelichting op de belangrijkste bevindingen Financiële positie van uw gemeente De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing
Interne beheersing
In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van niet-gecorrigeerde controleverschillen.
Aard van de controleverschillen
Rechtmatigheid
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen voorgaande periode (bate)
€ 40.000
€ 40.000
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen huidige periode
€ 105.000
€ 105.000
n.v.t.
n.v.t.
€ 145.000
€ 65.000
n.v.t.
n.v.t.
€ 95.000
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
€ 168.000
n.v.t.
€ 408.000
€ 65.000
Rechtmatigheidsfout is per saldo ook een getrouwheidsfout (Sub)totaal getrouwheidsfouten
Overige aangelegenheden Extra absolute waarde rechtmatigheidsfouten Overige aangelegenheden
Bijlagen
Getrouwheid
Extra foutieve financiële beheershandelingen zonder direct financieel effect vanuit externe regels (EU-aanbesteding/Fido/Etc.) Extra foutieve financiële beheershandelingen zonder direct financieel effect vanuit interne regels (gedoogbeleid) Rechtmatigheidsfouten als gevolg van kredietoverschrijdingen Totaal rechtmatigheidsfouten
* In het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), de Kadernota Rechtmatigheid 2018 en het normenkader 2020 is het kader voor de controle op de financiële rechtmatigheid opgenomen.
Accountantsverslag 2020 | Gemeente De Wolden 2107F76D45/BF
26
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Bijlage A1b - Onzekerheden in de controle
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Toelichting op de belangrijkste bevindingen Financiele positie van uw gemeente De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle
In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van onzekerheden in de controle.
Aard van de onzekerheden
Rechtmatigheid
Getrouwheid
Onzekerheden in de getrouwheidscontrole
n.v.t.
n.v.t.
(Sub)totaal onzekerheden in de getrouwheidscontrole
n.v.t.
n.v.t.
Extra absolute waarde onzekerheden rechtmatigheid
n.v.t.
n.v.t.
Extra financiële beheershandelingen met een onzeker direct financieel effect vanuit externe regels (EU-aanbesteding/Fido/etc.)