2.1 Raadsvoorstel Verzamelvoorstel GR'en V2.2

Voorstel voor de raad Datum raadsvergadering

:27 juni 2024

Agendapuntnummer Portefeuillehouder

:VII, punt 9 :Wethouder Rudi Hooch Antink

Aan de gemeenteraad Onderwerp Jaarstukken 2023 en ontwerpbegrotingen 2025 Gemeenschappelijke Regelingen (GR) RUD, Stark, Recreatieschap, VRD, GGD, Publiek Vervoer. Wij willen 1. Sturing geven aan de verschillende GR’en Wij besluiten 1. Kennis te nemen van de ingediende concept-jaarrekeningen 2023 en conceptbegrotingen 2025 van de zes gemeenschappelijke regelingen. 2. Op de volgende conceptbegrotingen 2025 een zienswijzen in te dienen: a. RUD Wel een zienswijze in te dienen. b. Stark Wel een zienswijze in te dienen. c. Recreatieschap Wel een zienswijze in te dienen. d. Veiligheidsregio Drenthe Wel een zienswijze in te dienen. e. GGD Wel een zienswijze in te dienen. f.

Publiek Vervoer Wel een zienswijze in te dienen.

3. Geen zienswijzen in te dienen op de begrotingswijziging 2024 van de RUD en GGD. Want

1. Algemene zienswijze ten aanzien van het aankomende ravijnjaar. Vanaf 2026 staan de gemeenten in Nederland de aangekondigde ravijnjaren te wachten. We zijn van mening dat de stijgende kosten niet alleen door de gemeente opgevangen kunnen worden, maar dat er van de gemeenschappelijke regeling ook een inspanningsverplichting moet worden verwacht. We roepen alle GR’en via een zienswijze op om inspanningen te verrichten om bij te dragen aan het terugdringen van de tekorten op de gemeentelijke begrotingen, door het voorleggen van ombuigingsvoorstellen. Dit is in lijn met kader 8 van de besluitvorming Ombuigingen van april 2024 door uw gemeenteraad. Pagina 1 van 7

Aanvullend worden bij de RUD en de GGD nog specifieke zijnswijzen voorgesteld, die hieronder worden toegelicht. 2. RUD Begroting 2025 Het Dagelijks Bestuur van de RUD heeft aangegeven dat de voorgestelde verhoging voor de begroting 2025 niet akkoord is. Hierbij aansluitend willen we een zienswijze indienen op de aangeleverde begroting. Begrotingswijziging 2024 In de begrotingswijziging 2024 zijn alle voortschrijdende inzichten verwerkt met betrekking tot de begroting 2024. De begrotingswijziging 2024 is onder andere inclusief Jaarprogramma en extra opdrachten 2024, verschuiving bodemtaken door de invoering van de Omgevingswet per 1-1-2024, actualisatie indirecte projecten en werkzaamheden Omgevingswet en herziene indexeringen (prijsindex en ziekteverzuim). De belangrijkste wijziging is het gevolg van de impact van de invoering van Omgevingswet op de uitvoerende werkzaamheden van de RUD. Dit volgt uit de aanname dat de impact van de Omgevingswet leidt tot een structurele urenstijging van 18%. Via uitvoeringskeuzes (bijv. zakelijker, meer prioriteren in werkzaamheden, ook in afdoen van klachten) is de inzet te dempen tot 9%. Hiervan is 5% verwerkt in de ontwerpbegrotingswijziging 2024. De Impactanalyse Omgevingwet RUD is aan de raad ter beschikking gesteld.

De ontwerpbegrotingswijziging 2024 van de RUD is in lijn met de autonome ontwikkelingen en de aannames opgenomen in de Impactanalyse en leidt niet tot een inhoudelijke zienswijze op de nu voorliggende ontwerpbegrotingswijziging 2024. Jaarrekening 2023 De accountant heeft met betrekking tot het Jaarverslag en Jaarrekening 2023 RUD een goedkeurende controleverklaring afgegeven voor zowel het aspect getrouwheid als rechtmatigheid. 3. Stark Beleidsbegroting 2025-2028 De begrote gemeentelijke bijdrage voor 2025 komt uit op € 1.598.000. Het aandeel van gemeente De Wolden in de gemeentelijke bijdrage is € 88.000. De gemeente heeft voor deze post, op basis van de beleidsbegroting van vorig jaar, een bedrag van € 94.000 begroot. Dit is een positieve afwijking van € 6.000. Stark heeft met de deelnemende gemeenten afgesproken ernaar te streven de totale gemeentelijke bijdrage aan Stark niet boven de € 2.000.000 te laten uitkomen. Stark houdt zich binnen de begroting voor 2024 aan deze afspraak met een totale begrote gemeentelijke bijdrage van € 1.598.000. Jaarstukken 2023 In 2023 is een negatief resultaat behaalt van € -54.000. Dit resultaat is € 107.000 hoger dan bij het opstellen van de begroting werd verwacht. De gemeentelijke bijdrage van de deelnemende gemeenten is voor dit jaar een bedrag van € 1.294.000, waarvan € 68.059 als bijdrage van gemeente De Wolden. 4.

Recreatieschap Begroting 2025 Het totaal van de gemeentelijke bijdragen aan het Recreatieschap Drenthe ten behoeve van de exploitatie en het fonds recreatie en toerisme stijgt ten opzichte van de begroting 2024 met € 49.353. De stijging is voornamelijk het gevolg van verwachte loon- en prijsontwikkeling 2025 volgens indexen CPB. Pagina 2 van 7

De gevraagde bijdrage van De Wolden voor 2025 stijgt hierdoor met € 3.310. Dit is in lijn met de Kadernota (2024: € 84.993 2025: € 88.303). Jaarrekening 2023 Er is een positief resultaat van € 142.254 (na verrekening met bestemmingsreserves) met name door vacatureruimte, inkomsten uit detachering van personeel en hogere rente-inkomsten door het gestegen rentepercentage. Door het DB wordt voorgesteld het resultaat als volgt te bestemmen: a. € 125.000 uit te keren aan de deelnemende gemeenten. Voor De Wolden betekent dit een te ontvangen bedrag van € 8.437 (6,75% van € 125.000). b. € 17.254 toe te voegen aan de algemene reserve. Met deze toevoeging komt de algemene reserve uit op € 177.277. Hiermee wordt het weerstandsvermogen verhoogd. 5. Veiligheidsregio Drenthe De begroting 2025 is opgesteld volgens de uitgangspunten zoals verwoord in “Samen werken voor Drenthe” en besluitvorming bij de vorige begrotingen. 6. GGD De transitie van Veilig Thuis Drenthe komt niet terug in de begroting van de GGD, terwijl de transitie al wel loopt vanuit de VRD. Er is nog volop onduidelijkheid over de inhoud van de toekomstige taak bij de GGD en de kosten die dat met zich mee gaat brengen. Het besluitvormingstraject moet helder worden voordat we kunnen instemmen met de begroting. Begroting 2025 De uitzetting van de begroting 2025 betreft alleen autonome ontwikkelingen.

De beleidsvoornemens van GGD zijn een voortzetting van het ingezette beleid en de speerpunten uit voorgaande jaren. De speerpunten uit het beleid betreffen versterking van de publieke gezondheid, preventie en gezondheidsbevordering, bescherming tegen infectieziekten, transformatie van de jeugdgezondheidszorg, implementatie ‘geweld hoort nergens thuis’, datagestuurd werken en veiligheid van informatievoorziening en privacy. Deze onderwerpen konden op instemming rekenen van de gemeenteraad en ook hebben de reacties uit de raad geen aanleiding gegeven tot nieuw beleid. Wel hebben we in 2024 onontkoombare uitzettingen; zie het kopje begrotingswijziging 2024. We hebben hier rekening mee gehouden in onze gemeentelijke kadernota 2025. Begrotingswijziging 2024 GGD Drenthe vraagt gemeenten om een extra bijdrage in 2024 om de volgende autonome ontwikkelingen op te vangen. Dit betreft het Rijksvaccinatieprogramma waar de kinkhoestvaccinatie is overgedragen aan de gemeenten en de Jeugdgezondheidszorg voor Oekraïense kinderen (bedragen in gemeentefonds gestort). De lopende GGD-begroting is niet toereikend voor de uitgaven en dat geldt ook voor het weerstandsvermogen. Voor de Wolden gaat het om € 32.309. Deze is aangedragen bij de Berap. De begrotingswijziging 2024 loopt mee met de route van de zienswijze op de GGD-begroting 2024.

Dit betekent dat de extra uitgaven kunnen worden gecompenseerd door het overschot van het bestemmingsresultaat over 2023 van de GGD van € 47.735 voor gemeente De Wolden. Vanaf 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Adviezen aan gemeenten worden op stukbasis afgerekend. Om dit voor te financieren is een voorziening opgenomen in de GGD-begroting. We verwachten dat hier kosten uit voortvloeien. Omdat dit het eerste jaar is kunnen we nog niet zeggen over welk bedrag het gaat. 7. Publiek Vervoer Medio 2023 is Publiek Vervoer gestart met de voorbereiding voor de aanbesteding van de nieuwevervoerscontracten. Samen met onze deelnemers en Publiek Vervoer is Pagina 3 van 7

er een projectgroep geformeerd. Deelnemende gemeenten leveren capaciteit. Ondanks de huidige toezegging voor ondersteuning van de deelnemers, worden er aanvullende kosten verwacht. Dit betreft een incidentele last in 2025. Maar A. RUD Ontwerpbegrotingswijziging 2024 In 2023 is besloten om naar aanleiding van de besluitvorming rond de primaire begroting 2024 van de RUD de verwachte impact van 7% ten gevolge van de invoering van de Omgevingswet niet in de begroting van de RUD en Assen op te nemen maar als reserve in de integrale begroting van De Wolden. B. Stark C. Recreatieschap D. Veiligheidsregio Drenthe E. GGD F. Publiek Vervoer Achtergrond Gemeente De Wolden neemt naast de Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen deel aan zes Gemeenschappelijke regelingen. Ingevolge de Wgr dient de gemeenteraad aan te geven of ze wel of geen zienswijze willen indienen op de ontwerpbegrotingen van deze Gemeenschappelijke Regelingen. Dit jaar is wederom gekozen voor een gebundeld raadsvoorstel waarbij voor iedere GR een aparte oplegger is toegevoegd. Wettelijk dienen de Gemeenschappelijke Regelingen 8 weken vóór besluitvorming in het Algemeen Bestuur de ontwerpbegroting aan te bieden aan de gemeenteraad. Na vaststelling door uw raad zullen de Gemeenschappelijke Regelingen worden geïnformeerd. De financiële gevolgen zijn

De financiële gevolgen zijn weergegeven in het navolgende overzicht: GR RUD Stark Recreatieschap VRD GGD Publiek vervoer

Pagina 4 van 7

Effect op begroting 2025 € 327.264 € -6.000 € 3.310 € 97.641 € -9.717 €5.259

Opgenomen in de Kadernota 2025 € 145.000 €0 €3.310 €0 €-18.000 € 9.000

A. RUD Ontwerpbegroting 2025 De deelnemersbijdrage De Wolden bedraagt op basis van de Ontwerpbegroting 2025 € 1.617.157. Op deze ontwerpbegroting dienen we een zienswijze in. In de kadernota is € 145.000 opgenomen om de primaire begroting gelijk te stellen met de primaire begroting 2024. Indien de begroting van 2025 doorgang vindt dan heeft dit een negatieve bijstelling op de begroting van € 327.264. Ontwerpbegrotingswijziging 2024 De deelnemersbijdrage De Wolden wordt ten gevolge van de ontwerpbegrotingswijziging 2024 € 192.472 verhoogd. De bijdrage gaat van € 1.242.507 naar € 1.434.979. In de primaire begroting 2023 van De Wolden is € 1.289.893 opgenomen. Dit heeft een negatief effect op de primaire begroting van de gemeente De Wolden. Jaarrekening 2023 Het begrotingsjaar 2023 is afgesloten met een positief resultaat van € 349.000. Het gehele bedrag wordt toegevoegd aan de algemene reserve. De deelnemersbijdrage voor De Wolden bedraagt op grond van de verrekensystematiek voor 2023 € 1.113.617. Dit is € 6.997 hoger dat het betaalde voorschot van € 1.106.620. B. Stark Begroting 2025 Het aandeel van De Wolden in de gemeentelijke bijdrage is € 88.000. De gemeente heeft voor deze post, op basis van de beleidsbegroting van vorig jaar, een bedrag van € 94.000 begroot. Dit is een positieve afwijking van € 6.000.

Jaarrekening 2023 De gemeentelijke bijdrage was in de beleidsbegroting begroot op € 1.823.000. Het uiteindelijke resultaat is een gemeentelijke bijdrage van € 1.294.000. Dit is een positieve afwijking van € 529.000. Het positieve resultaat vloeit naar rato terug naar de deelnemende gemeenten (Hoogeveen, De Wolden en Midden-Drenthe). C. Recreatieschap Begroting 2025 Volgens de begroting 2025 van het Recreatieschap komt de bijdrage (incl. bijdrage aan Fonds Recreatie en Toerisme) voor De Wolden uit op € 88.303. In 2024 is dit € 84.993. Een stijging van € 3.310. Jaarrekening 2023 Van het resultaat vloeit € 125.000 terug naar de gemeenten volgens de gangbare verdeelsleutel. Voor De Wolden betekent dit een te ontvangen bedrag van € 8.437 (6,75% van € 125.000).

Pagina 5 van 7

D. Veiligheidsregio Drenthe Ontwerpbegroting 2025 VRD De begroting 2025 is opgesteld volgens de uitgangspunten zoals verwoord in “Samen werken voor Drenthe” en besluitvorming bij de vorige begrotingen. De uitzetting voor 2025 betreft: - Loon en prijscompensatie 2025 (6,5%) € 2.045.000 Overige mutaties - Impuls brandweerzorg € - 100.000 - Op peil brengen kapitaallasten € 60.000 De totale stijging t.o.v. 2024 is: € 2.005.000 Op basis van de afspraak gemaakt vanuit de VDG-notitie ‘Samen werken voor Drenthe’ vindt de indexatie plaats op lonen en prijzen. Voor 2024 is dat een bedrag van € 2.045.000,-. De meerjarige afspraak voor bijstelling van de kapitaallasten van € 60.000,- komen daar nog bij. Daarnaast is in 2024 een eenmalige impuls ontvangen van € 100.000,- voor een inhaalslag vaccinatie brandweermensen. Deze bijdrage wordt in deze begroting weer gecorrigeerd. Voor De Wolden betekent dit voor 2025 een hogere bijdrage van € 97.641 (het totaal voor 2025 wordt dan € 1.641.308). Jaarrekening 2023 In de jaarrekening 2023 wordt melding gemaakt van een financieel voordeel als gevolg van lagere kapitaallasten. Er is voorgesteld om het gehele resultaat te storten in diverse reserves waardoor er geen bedrag naar de gemeente terug vloeit. E. GGD Begroting 2025 De uitzetting van de begroting 2024 betreft alleen autonome ontwikkelingen.

We hebben hier rekening mee gehouden in onze gemeentelijke kadernota 2024. Op dit moment is er een bijdrage van € 1.409.741 opgenomen in onze begroting. De bijdrage in de begroting van de GGD bedraagt € 1.400.024, hetgeen een voordeel van €9.717 oplevert. In de kadernota is een voordeel van €18.000 opgenomen. Begrotingswijziging 2024 GGD Drenthe vraagt gemeenten om een extra bijdrage in 2024 om de volgende autonome ontwikkelingen op te vangen. Dit betreft het Rijksvaccinatieprogramma waar de kinkhoestvaccinatie is overgedragen aan de gemeenten (bedrag in gemeentefonds gestort) en de Jeugdgezondheidszorg Oekraïense kinderen. De lopende GGD-begroting is niet toereikend voor de uitgaven en dat geldt ook voor het weerstandsvermogen. Voor de Wolden gaat het om € 32.309. Deze is aangedragen bij de Berap. De begrotingswijziging 2024 loopt mee met de route van de zienswijze op de GGD-begroting 2024. Voor de gemeenten betekent dit extra uitgaven, welke kunnen worden gecompenseerd door het overschot van het bestemmingsresultaat over 2023 van de GGD van € 47.735 voor gemeente de Wolden

Pagina 6 van 7

F. Publiek Vervoer Begroting 2025 In de begroting van Publiek vervoer is een bijdrage van de Gemeente de Wolden opgenomen van €24.627. Dit is een uitzetting van €5.259 ten opzichte van de bijdrage opgenomen in onze begroting 2025. Medio 2023 is Publiek Vervoer gestart met de voorbereiding voor de aanbesteding van de nieuwevervoerscontracten. Samen met onze deelnemers en Publiek Vervoer is er een projectgroep geformeerd. Deelnemende gemeenten leveren capaciteit. Ondanks de huidige toezegging voor ondersteuning van de deelnemers, wordt er voor een bedrag van € 520.000 aan aanvullende kosten verwacht. In 2024 verwacht publiek vervoer € 270.000 aan kosten en het restant ad € 250.000 in 2025, daarom wordt een incidentele extra bijdrage van € 9.000 aan Publiek Vervoer verwacht in 2025. In de Kadernota 2025 is een bedrag opgenomen van €9.000 Alternatieven A. Geen zienswijzen in te dienen. Participatie Niet van toepassing Communicatie De 6 gemeenschappelijke regelingen schriftelijk op de hoogte te stellen van het indienen van de zienswijze. Bijlagen Jaarstukken van de Gemeenschappelijke Regelingen (digitaal) (digitaal) Ontwerpbegroting(wijzingen) van de Gemeenschappelijke Regelingen (digitaal) ( Zienswijzen (digitaal) ( Raadsbesluit Zuidwolde, 13 juni 2024

Burgemeester en Wethouders van De Wolden,

Roelof Pieter Koning gemeentesecretaris

Pagina 7 van 7

Inge C.J. Nieuwenhuizen burgemeester