11 d Raadsvoorstel Invulling structurele taakstelling sociaal domein 2022 ev

Voorstel voor de Raad Datum raadsvergadering : 24 juni 2021 Agendapuntnummer : VIII, punt 11.d Portefeuillehouder : Wethouder Egbert van Dijk en wethouder Hilda Mulder Aan de gemeenteraad Onderwerp: Invulling structurele taakstelling sociaal domein. Vooraf: In het Plan van Aanpak ‘Herijking sociaal domein’ dat door college en gemeenteraad in september 2020 is vastgesteld, is als een van de hoofddoelen geformuleerd te komen tot een verantwoorde beheersing van de uitgaven in het sociaal domein. Daarmee wordt bedoeld dat de uitgaven in overeenstemming moeten zijn met de bijdragen die vanuit het Rijk worden ontvangen. Omdat er structureel geen financieel evenwicht is, is een financiële taakstelling berekend. Vervolgens zijn er maatregelen geformuleerd om aan die taakstelling invulling te geven. Bijna alle gemeenten kampen met (grote) tekorten binnen het sociaal domein. Het algemeen onderschreven beeld is dit in belangrijke mate komt door de ontoereikende bijdragen vanuit het Rijk. Het is daarom niet mogelijk om de veelheid van taken binnen het sociaal domein én goed uit te voeren én daarmee ook nog financieel in balans te blijven. Een mening die ook door deskundigen wordt onderschreven. Vanuit de gemeenten is er onder aanvoering van de VDG al geruime tijd een lobby aan de gang voor een hogere rijksbijdrage, vooral voor de uitvoering van de Jeugdwet.

Door het uitblijven van een constructieve houding van het Rijk is die lobby is aangescherpt. Dat heeft onder andere geleid tot het aanspannen van arbitrage door de VNG. De uitkomst van die arbitrage is in feite de erkenning dat er structureel veel meer geld (€ 1,9 miljard) nodig is voor vooral de uitvoering van de Jeugdwet. Op dit moment is het nog onduidelijk wat het kabinet doet met de uitkomst van de arbitrage en wat dat concreet voor onze gemeente betekent. Het enige wat er op dit moment concreet is, is een extra bijdrage voor 2021 waarvan een deel gelabeld is en dus niet inzetbaar om het tekort op het sociaal domein terug te dringen. Uiteraard wil het college niet meer bezuinigen dan noodzakelijk is. Zolang er echter geen duidelijkheid is over een structureel hogere rijksbijdrage, blijft het college van mening urgentie en noodzaak aanwezig zijn om de voorgestelde maatregelen te nemen. Samenvatting: Een van de doelstellingen van de herijking sociaal domein is te komen tot een verantwoorde beheersing van de uitgaven in het sociaal domein. Met een ‘verantwoorde beheersing van de uitgaven’ wordt bedoeld dat de uitgaven in overeenstemming moeten zijn met de in de inkomsten (rijksbijdrage). Omdat dat evenwicht er niet is en er ook geen perspectief daarop is, is in 2020 een financiële taakstelling vastgesteld van € 1,2 miljoen.

Pagina 1 van 3

Op basis van de cijfers van de jaarrekening 2020 is de taakstelling herberekend met als uitkomst een bedrag van € 1,3 miljoen. Bij dit raadsvoorstel hoort de notitie ‘Invulling structurele taakstelling 2022 en volgende jaren’. In die notitie worden maatregelen voorgesteld om aan die taakstelling invulling te geven. Die maatregelen hebben betrekking op de uitvoering van de Jeugdwet, de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en bijzondere bijstand en minimabeleid. De voorgestelde maatregelen zijn in overwegende mate niet nieuw. Ze zijn eerder gepresenteerd in de Kaderbrief 2021-2024 en ook tijdens de raadsbijeenkomst op 3 februari 2021 aan de orde geweest. Wat betreft het onderdeel ‘minimabeleid en bijzondere bijstand’ doen wij een vergelijkbaar voorstel als bij de Kaderbrief 2021-2024. Wij stellen voor om de huidige regelingen te heroverwegen en op basis wat er in deze tijd nodig en wenselijk is, vervolgens te kijken naar de mogelijkheid om een meer geïntegreerd beleid te voeren. Deze integrale aanpak vraagt meedenken, overleg en afstemming van meerdere partijen, vooral de adviesraden. Ook is een onderdeel ‘Interne maatregelen’ opgenomen. Waar voorstellen worden gedaan die (in)directe gevolgen voor inwoners en/of organisaties hebben, acht het college het noodzakelijk om ook aan te geven wat de interne gevolgen zijn.

Wij realiseren ons terdege dat een aantal van de voorgestelde maatregelen een deel van onze inwoners in directe zin treft. Het gaat daarbij vooral om de voorstellen die betrekking hebben op de Wmo en bijzondere bijstand/minimabeleid. Gegeven de vastgestelde financiële taakstelling zien wij echter op dit moment geen andere mogelijkheid dan uw raad deze maatregelen voor te stellen. Fase van besluitvorming: Besluitvormend. Ontwerpbesluit: De notitie ‘Invulling structurele taakstelling 2022 en volgende jaren’ vast te stellen, inclusief de daarin opgenomen maatregelen. Inleiding en aanleiding: In de bij dit raadsvoorstel behorende notitie ‘Invulling structurele taakstelling 2022 en volgende jaren’ is onder andere aangegeven waarom er een financiële taakstelling moet worden vastgesteld en hoe die taakstelling kan worden ingevuld. Voor nadere informatie wordt verwezen naar die notitie. Ontwerpbesluit: toelichting en argumentatie: Het ontwerpbesluit behoeft hier geen nadere toelichting. Alternatief beleid: Voor het invullen van de structurele taakstelling zijn er op dit moment, uitgaande van huidige inzichten en informatie, geen alternatieve voorstellen in te zetten. Financiële effecten: Indien wordt ingestemd met de voorgestelde maatregelen dan is er structureel dekking tot een bedrag van gemiddeld bijna € 1 miljoen jaar.

Er resteert nog een bedrag van gemiddeld ruim € 300.000 per jaar waarvoor op dit moment geen invulling is.

Pagina 2 van 3

Personele effecten: Dit voorstel heeft geen personele gevolgen. Juridische effecten: Indien de gemeenteraad instemt met de voorgestelde maatregelen zal een aantal verordeningen en beleidsregels moeten worden aangepast. Participatie- en communicatieparagraaf: In een memo hebben wij u geïnformeerd over het voorstel dat wij aan de adviesraden hebben voorgelegd om door de gewijzigde planning invulling te geven aan hun adviestraject. Daarover hebben wij contact met de adviesraden. Fatale termijnen: In het kader van de provinciale toezichtfunctie op gemeentelijke begrotingen is aan de provincie Drenthe meegedeeld dat de gemeenteraad voor 1 juli 2021 de financiële taakstelling en de invulling daarvan vaststelt. Aanpak en uitvoering: Na besluitvorming worden de voorgestelde maatregelen voor zover nog nodig in uitvoering genomen. Bijlagen: 1. Notitie ‘Invulling structurele taakstelling 2022 en volgende jaren’. (Digitaal)

Zuidwolde, 10 juni 2021 Burgemeester en wethouders van De Wolden,

Vanessa Gosselink-van Dijk secretaris a.i.

Janny Vlietstra burgemeester

Pagina 3 van 3