1. Ingekomen stuk n.a.v. inspraak - Kansrijk gebied windenergie Ruinerwold Noord (003)

Gemeente De Wolden t.a.v. de gemeenteraad Postbus 20 7920 AA Zuidwolde Onderwerp: Raadsvoorstel Kansrijk gebied windenenergie

23 september 2024 Geachte raadsfracties en gemeenteraad van De Wolden, Tijdens de opiniërende raadsvergadering `Deur spitten` op donderdag 19 september jl. heb ik ingesproken op het onderwerp ‘Kansrijk gebied windenergie’. Ik heb mij bij die mogelijkheid vooral gericht op de communicatie en informatievoorziening tot nu toe. Dat een belanghebbende van plannen voor enorme windturbines pal z’n de achtertuin -zonder enig persoonlijk contact- de krant maar moet lezen om op de hoogte te zijn van informatie- en inspraakmomenten is beschamend. Daar is tijdens de opiniërende raadsvergadering ook het nodige over gewisseld met de raad. Met deze brief richt ik mij inhoudelijk op het raadvoorstel van donderdag 26 september aanstaande. Ik had u deze brief liefst eerder toegezonden, maar zoals tijdens mijn inspraakmogelijkheid toegelicht ben ik pas enkele weken op de hoogte van een ‘kansrijk gebied windenergie’ ten noorden van Ruinerwold. Ik hoop u met deze brief te behoeden voor een slecht en ongefundeerd besluit. De mogelijke plaatsing van enorme windturbines in onze mooie gemeente is geen kwestie van grote stappen, snel thuis en verdient een zorgvuldig, navolgbaar ruimtelijk- en omgevingsproces. De verkenning, presentatie aan de raad en andere documentatie in dit dossier zijn op moment dermate onvolledig en eenzijdig dat de gemeenteraad niet tot zorgvuldige afwegingen kan komen.

Het besluit om nu één kansrijk gebied aan te wijzen, zou u om die reden niet moeten nemen. Onterechte, overhaaste focus op één gebied In de verkenning van Pondera zijn op basis van de geluidsnorm van 45dB uit het Omgevingsbesluit vijf zoekgebieden geïdentificeerd. Dit gaat uit van een afstand van 600 m tot geluidsgevoelige objecten. Dat is een logische, navolgbare stap. De volgende stap die u als raadsfracties en gemeenteraad met het raadsvoorstel dreigt te zetten helaas niet. Ik zal dat uitleggen. Nadat de vijf zoekgebieden zijn geïdentificeerd, is platgezegd de vraag gesteld; “oké, en waar blijven we het verst van objecten?”. Het gebied dat het verst van geluidsgevoelige objecten in een lijnopstelling is Ruinerwold Noord met circa 800m1. Dat staat ook zo in de presentatie die is verzorgd aan de gemeenteraad op 12 september jl. (sheet 9). In welk beleidsstuk van de gemeente De Wolden is vastgelegd dat “de maximaal mogelijke afstand tot woningen en andere geluidsgevoelige objecten2” het enige afwegingscriterium is bij dit soort ruimtelijke ontwikkelingen? Met deze werkwijze wordt in één stap over alle andere denkbare milieuthema’s, effecten en waarden heen gestapt o.a.; ecologie (waaronder weidevogels), landschap, cultuurhistorie (met o.a. de impact op beschermde en gewaardeerde dorpsgezichten), archeologie, bodem en water. Met alle gevolgen en tunnelvisie van dien.

1

Volgens het raadvoorstel ligt gebied A. ten noorden van Drogteropslagen / ten oosten van Linde overigens op grotere afstand van woningen. Hier zou echter geen lijnopstelling mogelijk. Hoe is dit geanalyseerd? Waar is de onderbouwing hiervoor? De verkenning van Pondera gaat ook niet nader op in op dit punt. En stel dat dit uit analyses blijkt, hoe bezwaarlijk is een driehoeksopstelling i.p.v. een lijnopstelling? De Provincie Drenthe hanteert een lijnopstelling van drie windturbines als uitgangspunt, geen voorwaarde of eis. Dit vraagt om een gedegen, situationele beoordeling waarbij alle milieuthema’s, effecten en waarden worden meegewogen. 2 Zoals in het raadsvoorstel beschreven op pagina 4.

Op basis van deze onvolledige, beperkte informatie dreigt Ruinerwold Noord ineens het enige overgebleven gebied te worden om verder te onderzoeken. Dat is het raadsvoorstel zoals 26 september voorligt. Daarmee zijn ten onrechte vier deuren dichtgegaan (gebieden A t/m D). Want wat als één of meerdere van deze zoekgebieden, die voldoen aan de gestelde norm van 45dB uit het Omgevingsbesluit (600m. geluidsgevoelige objecten), minder natuurimpact heeft, minder landschappelijke impact heeft of om andere redenen ruimtelijk beter inpasbaar is? Dit is geen poging tot afschuiven richting andere zoekgebieden, maar wel een vraag zaken zorgvuldig te onderzoeken vóórdat dit soort impactvolle besluiten worden genomen. In het raadsvoorstel wordt kort iets geschreven over o.a. “mogelijke beperkingen” door NNN-gebieden van andere zoekgebieden. Het vereist bij een besluit met zoveel ruimtelijke impact een gedegen onderbouwing en zekerheid over dit soort belangrijke aspecten. Dit gaat hier niet over een overkapping of een dakkapel. Pondera schrijft in haar verkenning zelf dat deze analyse ontbreekt (onder 2.4.7, pagina 17). Zoals uit de stukken bij het raadsvoorstel blijkt, wordt in het PlanMER alleen nog ingezoomd op één zoekgebied. Er staat letterlijk; “alle milieueffecten van de windturbines worden onderzocht in het zoekgebied”3.

Dit betreft dus expliciet alleen het gebied Ruinerwold Noord uit het raadsvoorstel. Hieruit valt op te maken dat voor de overige gebieden geen gedegen onderzoek meer plaatsvindt, dit zou wel moeten gebeuren. Alle reëel te beschouwen alternatieven zouden onderdeel moeten zijn van de vervolgfase, niet één gebied op basis van een quickscan/verkenning. Eerst alle essentiële informatie boven tafel, dan een besluit nemen. Niet andersom. Wat u om die reden hooguit zou kunnen besluiten, is dat er vijf zoekgebieden zijn die gedetailleerd moeten worden onderzocht. U bent als raadsfracties en gemeenteraad op dit moment nog onvoldoende goed geïnformeerd om een besluit te nemen over het raadsvoorstel. Als u wel besluit conform het raadsvoorstel, zwemt u in de fuik van maar één zoekgebied op basis van onvolledige informatie. Dat houdt geen stand. Eenzijdig beeld In de presentatie Windenergie in De Wolden van 12 september 2024 is “de toegevoegde waarde” van windenergie benoemd ten opzichte van andere energiebronnen. Daarmee wordt op bijna kinderlijke wijze een éénzijdig beeld geschetst (alle voordelen, geen enkel nadeel). Hoewel de presentatie meer voorbeelden bevat, licht ik er twee uit. Als eerste voorbeeld wordt gesteld dat windmolens “ruimte efficiënt” zijn. Er wordt geen definitie gegeven, maar het ruimte efficiënt lijkt daarbij opgevat als de ‘footprint op maaiveld’.

Ja, die is bij windmolens kleiner dan bij grootschalige zonneweiden. Maar dat is één aspect van ruimte, puur kijkend in het horizontale vlak. Ruimte en de kwaliteit ervan is meer dan efficiëntie in het horizontale vlak. Denk o.a. de belevingswaarde van een gebied en de impact van hoge objecten in de wijde omtrek. In de redenering vanuit ruimte-efficiëntie is er ook wat voor te zeggen om De Wolden vol te bouwen met flatgebouwen om de woningbehoefte in de gemeente het hoofd te bieden... Als tweede voorbeeld is gesteld dat voor windenergie “veel minder grote aansluitingen” op het elektriciteitsnet nodig zijn. Wat is de onderbouwing hierbij? En waarom “beperkt windenergie de hinder op het elektriciteitsnet”? Hiervoor ontbreekt elke onderbouwing in de presentatie. De gemeenteraad is met een presentatie over louter de voordelen een te eenzijdig voorgehouden. Wees open en transparant, ook over de nadelen en ruimtelijke impact.

3

In het raadsvoorstel op pagina 2.

Buurgemeenten Meppel en Westerveld zijn net als De Wolden bezig met de energieopgave. Er is niks op tegen om bij aangrenzende gemeenten het gesprek aan te gaan over deze opgave. Waar het mis gaat, is om de zoektocht van Meppel en Westerveld op dubieuze wijze aan te grijpen als argument bij de keuze voor Ruinerwold Noord. De plannen van Westerveld en Meppel zijn nog met een boel onzekerheid omgeven. De gemeente Westerveld -zo staat in het raadvoorstel geschreven- heeft zelfs “geen concrete plannen voor de opwek van windenergie” 4. Meppel is met de aanwijzing in het Omgevingsprogramma Noord IV een stapje verder, maar ook daar is men nog lang niet zover dat de komst van windturbines een uitgemaakte zaak is. Ik hoop dat u als raadfracties en gemeenteraad meer visie heeft over de toekomst en waarden van De Wolden dan het enten van grootschalige ruimtelijke ingrepen op niet onherroepelijke plannen van buurgemeenten. Illustrerend hierbij is de redenering; omdat een themapark bij de gemeente Meppel niet doorgaat, wordt een gebied voor de gemeente Meppel als ‘terugvalscenario’ interessant voor grootschalige windenergie.

En omdat in Meppel moet worden teruggegrepen naar het terugvalscenario, wordt Ruinerwold Noord een kansrijke plek voor windturbines in De Wolden? Of omgekeerd; als er in Meppel Noord wel een themapark was gekomen, was het zoekgebied voor windturbines Ruinerwold Noord dan minder kansrijk? Tuurlijk, de wereld is continu in verandering en voortschrijdend inzicht bestaat, maar hangt onze gemeente impactvolle ruimtelijke ingrepen als de grootschalige windturbines op aan terugvalscenario’s van buurgemeenten? Waar is de eigen visie van de gemeente? Goed om met de buurgemeenten in gesprek te zijn, maar heb een eigen visie. Ik hoop u dat u de inhoud van deze brief meeneemt bij uw overwegingen over het raadsvoorstel ‘Kansrijk gebied windenergie’. Wanneer u besluit in te stemmen met het raadsvoorstel zoals nu voorligt, begaat u een overhaaste misstap op grond van onvolledige informatie. De Wolden is een prachtige gemeente die het verdient om zorgvuldig met haar leefomgeving, het landschap én haar inwoners om te gaan.

Met vriendelijke groet,

B.J.G. Weinans, Dr. Larijweg Ruinerwold.

4

In het raadsvoorstel op pagina 6.