1. DWD raad verzamelvoorstel gr'en

Gemeenteraad Voorstel voor de raad Datum raadsvergadering Agendapuntnummer Portefeuillehouder

: 26 juni 2025 : 25RV026 25 : Wethouder Rudi Hooch Antink W

Aan de gemeenteraad Onderwerp Jaarstukken 2024 en ontwerpbegroting 2026 Gemeenschappelijke Regelingen (GR’en). Wij willen 1. Sturing geven aan de verschillende GR’en. Wij besluiten 1. Kennis te nemen van de ingediende concept-jaarrekeningen 2024 en conceptbegrotingen 2026 van de zes gemeenschappelijke regelingen. 2. Zienswijze Begroting 2026: a. Omgevingsdienst Drenthe, Stark, Recreatieschap, Veiligheidsregio Drenthe (VRD) en Publiek Vervoer; Geen zienswijze in te dienen op de begroting 2026 b. GGD; Wel een zienswijze in te dienen op de begroting 2026. 3. Instemmen met de begrotingswijziging 2025 van de OD Drenthe. 4. Niet in te stemmen met de begrotingswijziging 2025 van de GGD. Want A. Omgevingsdienst Drenthe (OD Drenthe) Begroting 2026 De ontwerpbegroting 2026 bouwt voort op eerder gemaakte afspraken: • Indexering om loon- en prijsstijgingen op te vangen. • Via een jaarlijkse reservering wordt gespaard voor de periodieke aanbesteding van het zaaksysteem, om zo incidentele hoge bijdragen te vermijden. Begrotingswijziging 2025 In de begrotingswijziging 2025 zijn alle voortschrijdende inzichten verwerkt met betrekking tot de begroting 2025. In totaliteit past het jaarprogramma binnen de vastgestelde begroting 2025. Echter, door een bijstelling van de vraag van gemeenten en de provincie vindt er een verschuiving plaats in de deelnemersbijdragen onderling.

Deze verschuiving van de deelnemersbijdrage is verwerkt in de ontwerpbegrotingswijziging die voorligt. We hebben met elkaar afgesproken dat iedere deelnemer uiteindelijk betaalt voor datgene wat deze afneemt. Dat wil zeggen de werkzaamheden uit het jaarprogramma en de extra opdrachten die de Omgevingsdienst Drenthe uitvoert voor iedere deelnemer. Deze verrekening vindt achteraf plaats op basis van het uurtarief. Jaarrekening 2024

De accountant heeft met betrekking tot het Jaarverslag en Jaarrekening 2024 OD Drenthe een goedkeurende controleverklaring afgegeven voor zowel het aspect getrouwheid als rechtmatigheid. B.

Stark Begroting 2026 Het aandeel van De Wolden in de gemeentelijke bijdrage is € 86.000. De gemeente heeft voor deze post een bedrag van € 107.000 begroot. Dit is een positieve afwijking van € 21.000. Jaarrekening 2024 De gemeentelijke bijdrage was in de beleidsbegroting begroot op € 1.983.000. Het uiteindelijke resultaat is een gemeentelijke bijdrage van € 1.752.000. Dit is een positieve afwijking van € 231.000. Het positieve resultaat vloeit naar rato terug naar de deelnemende gemeenten (Hoogeveen, De Wolden en MiddenDrenthe).

C.

Recreatieschap Drenthe Begroting 2026 Het totaal van de gemeentelijke bijdragen aan het Recreatieschap Drenthe ten behoeve van de exploitatie en het fonds recreatie en toerisme daalt ten opzichte van de begroting 2025 met € 34.153. Deze daling is voornamelijk het gevolg van het zoveel mogelijk realistisch begroten i.v.m. het komende ravijnjaar 2026. De gevraagde bijdrage van De Wolden voor 2026 daalt hierdoor met € 4.866. Dit is in lijn met de Kadernota (2025: € 88.303 - 2026: € 83.437). Jaarrekening 2024 Er is een positief resultaat van € 202.313 (na verrekening met bestemmingsreserves) met name door lagere bureaukosten, huisvestingskosten en kosten personeel. Door het DB wordt voorgesteld het resultaat als volgt te bestemmen: - € 127.313 uit te keren aan de deelnemende gemeenten. Voor De Wolden betekent dit een te ontvangen bedrag van € 8.594 (6,75% van € 127.313). - € 15.000 toe te voegen aan de algemene reserve. - € 60.000 toe te voegen aan het Stimuleringsfonds. Met deze toevoeging komt de algemene reserve uit op € 192.277. Hiermee wordt het weerstandsvermogen verhoogd. D. Veiligheidsregio Drenthe (VRD) Begroting 2026 In de Ontwerpbegroting 2026 VRD zijn de opgaven (voor 2026) uit de Beleidsvisie VRD 2025-2028 verwerkt. De geopolitieke spanningen vragen om een versnelling van de uitvoering van de beleidsvisie.

Met name de versterking van de maatschappelijke weerbaarheid is een belangrijk thema. Naast voornemens voor de inhoudelijke pijlers van de VRD (brandweerzorg, crisisbeheersing, GHOR en bedrijfsvoering) is maatschappelijke weerbaarheid overkoepelend benoemd. Jaarrekening 2024 Het jaarverslag geeft een inhoudelijk beeld van de activiteiten die in 2024 door de VRD zijn uitgevoerd. Met name de Koningsdag in Emmen heeft veel capaciteit en inzet gevraagd van de VRD.

E.

GGD Begroting 2026

De beleidsvoornemens van GGD zetten extra in op het beheersbaar houden van de zorgvraag, nu en in de toekomst. Het bestuur van GGD heeft daarom ingestemd met preventieve focus op de thema’s Kansrijke start, waarbij door goede zorg in de eerste 1.000 dagen de gezondheid versterkt en minder hulpvragen ontstaan; Gezonde leefomgeving, de leefomgeving inzetten zodat ze de gezondheid versterkt door altijd een gezonde keuze aan te bieden bijvoorbeeld maatregelen gericht op een gezonde voedselomgeving; en (mentale) gezondheid, de (mentale) gezondheid van jongeren en jongvolwassenen is de laatste jaren drastisch verslechterd en verdient aandacht. De uitzetting van de begroting 2026 wordt veroorzaakt door een loon-en prijscompensatie (2,5%), een toevoeging voor het aanstellen van adviescapaciteit op het thema Gezonde leefomgeving en structurele uitzettingen als gevolg van de begrotingswijziging GGD 2025. Gezonde leefomgeving: is in 2024 en 2025 al incidenteel en additioneel gefinancierd. GGD geeft aan dat de afgelopen jaren is gebleken dat er voldoende behoefte is bij de gemeenten dit mee te nemen in het basistakenpakket en neemt dit structureel op vanaf 2026 en verhoogt hiertoe de deelnemersbijdrage (€275.000).

De structurele uitzettingen vanuit de begrotingswijziging GGD 2025 (zie hieronder) betreffen het rijksvaccinatieprogramma (€138.000) en het elektronisch patiëntendossier (€100.000). Beide zijn onontkoombaar; voor de extra uitgaven van het rijksvaccinatieprogramma worden we in het Gemeentefonds gecompenseerd Begrotingswijziging 2025 GGD Drenthe vraagt gemeenten om een extra bijdrage in 2025 om de volgende autonome ontwikkelingen op te vangen. Dit betreft de Jeugdgezondheidszorg voor Oekraïense kinderen (€521.000), een schemawijziging in het Rijksvaccinatieprogramma (€138.000) en verhoogde kwaliteitseisen bij Inspecties kinderopvang (€44.925); deze bedragen zijn in het gemeentefonds gestort. Verder gaat het om onontkoombare ontwikkelingen op gebied van het elektronisch patiëntendossier (€10.000) en het elektronisch voorschrijfsysteem (€90.00). En inzet op Samen sterk door aanpassingen in werkzaamheden/omstandigheden moet het beschikbare gekwalificeerde personeel zo goed mogelijk worden ingezet. Voor verdere professionalisering van bovenstaande worden de kosten geraamd op € 300.000. De lopende GGD-begroting is niet toereikend voor de uitgaven en dat geldt ook voor het weerstandsvermogen. Voor de Wolden gaat het om €143.712. Deze wordt, indien het AB GGD instemt, aangedragen bij de Berap. De begrotingswijziging 2025 loopt mee met de route van de zienswijze op de GGDbegroting 2026.

Jaarrekening 2024 Het Jaarverslag 2024 van de GGD sluit met een positief resultaat van € 328.244. (In 2023 was het resultaat € 1.950.689 positief). In de 8-maands rapportage werd een prognose afgegeven van een nihil resultaat over 2024. Dit gerealiseerde resultaat is als volgt verdeeld: • JGZ Oekraïne restant ad € 151.000 over te hevelen naar 2025 door een storting in de reserve Organisatieontwikkeling. • Het restant ‘Veilig Thuis Drenthe’ van € 209.000 over te hevelen naar 2025 door een storting in de reserve Organisatieontwikkeling. • Op Additionele taken is een negatief resultaat ontstaan van € 80.000 dit wordt onttrekken aan de Risicoreserve.

• •

Bij Publieke Gezondheid Asielzoekers (PGA) is een positief resultaat van € 9.000 ontstaan en dit is gestort in de Egalisatiereserve. Tot slot, het resterende saldo van het resultaat van € 39.000 wordt ook toegevoegd aan de reserve Organisatieontwikkeling

Omdat het gehele resultaat te is gestort in diverse reserves, vloeien en in 2025, over het resultaat van 2024, geen bedragen terug naar de gemeenten. We stellen voor: Niet in te stemmen met de begrotingswijziging 2025 en een zienswijze hierop in te dienen. Redenen hiertoe: • In verband met het ravijnjaar heeft de gemeente haar verbonden partijen aangegeven voorzichtig te zijn met extra uitgaven, behalve daar waar het indexatie betreft. Dit heeft de wethouder ook aangegeven op de Heidag met GGD en de wethouders AB in het najaar 2024. GGD doet een voorstel voor uitzetting van de begroting 2025 van 1,2 miljoen. Deze heeft deels structurele gevolgen voor de toekomst. • Voor de extra €670.000 voor jeugdgezondheidszorg Oekraïne wordt geen onderbouwing gegeven. Bovendien is het bedrag uit het gemeentefonds ook voor twee andere doelen bedoeld. De jeugdgezondheidszorg Oekraïne absorbeert ruim 90% van dit bedrag. Verdeling over de gemeenten dient op basis van het aantal Oekraïners te gebeuren. • Elektronisch patiënten dossier en elektronisch voorschrijfsysteem (€190.000) betreft wettelijke plicht, die GGD niet in haar begroting heeft opgenomen. Wellicht levert de nieuwe werkwijze ook besparingen op, die moeten worden afgewogen tegen de kosten. • Samen sterk, €300.000 voor nieuwe werkwijze en aantrekken en behouden van jeugdgezondheidszorgmedewerkers.

Het voorstel is onvoldoende onderbouwd om op dit moment mee te kunnen instemmen. F.

Publiek Vervoer Medio 2023 is Publiek Vervoer gestart met de voorbereiding voor de aanbesteding van de nieuwe vervoerscontracten. Publiek Vervoer heeft samen met de deelnemers een projectgroep geformeerd; deelnemende gemeenten leveren hiervoor capaciteit. Door personele wisselingen is er vertraging opgetreden in het proces; naar verwachting wordt de ingangsdatum 1 januari 2027.

Maar A. OD Drenthe Er is aandacht voor de ravijnjaren. Bij het opstellen van de meerjarenbegroting is daarom, zoals in de zienswijzen is verzocht, alleen indexering en een jaarlijkse dotatie voor de periodieke aanbesteding van het zaaksysteem opgenomen. De 0-lijn (5%) voor de impact van de Omgevingswet wordt gehanteerd. De complexiteit van deze wet vraagt om extra inzet. De verhoging wordt gedempt door het stellen van prioriteiten en efficiënte uitvoeringskeuzes te maken. De OD Drenthe verhuist eind 2025 naar een groter kantoorpand in Assen vanwege de forse groei sinds de oprichting. De personeelsomvang is bijna verdubbeld van 119 naar 225 fte zonder dat het aantal werkplekken is toegenomen. Vanwege het project huisvesting is een wijziging doorgevoerd in de resultatenrekening. In de eerste jaren van de nieuwe huisvesting zijn de huisvestingskosten wat hoger, deze extra kosten worden via een bestemmingsreserve voldaan (uit het rekeningresultaat 2024). Hierdoor wordt voorkomen dat de deelnemersbijdrage stijgt in tijden waarin lastige keuzes moeten worden gemaakt.

B. C. D. E. F.

Stark Recreatieschap Veiligheidsregio Drenthe GGD Publiek Vervoer

Achtergrond Gemeente De Wolden neemt naast de Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen deel aan zes Gemeenschappelijke regelingen. Ingevolge de Wgr dient de gemeenteraad aan te geven of ze wel of geen zienswijze willen indienen op de ontwerpbegrotingen van deze Gemeenschappelijke Regelingen. Dit jaar is wederom gekozen voor een gebundeld raadsvoorstel waarbij voor iedere GR een aparte oplegger is toegevoegd. Wettelijk dienen de Gemeenschappelijke Regelingen 12 weken vóór besluitvorming in het Algemeen Bestuur de ontwerpbegroting aan te bieden aan de gemeenteraad. Na vaststelling door uw raad zullen de Gemeenschappelijke Regelingen worden geïnformeerd. De financiële gevolgen zijn De financiële gevolgen zijn weergegeven in het navolgende overzicht: GR OD Drenthe Stark Recreatieschap VRD GGD Publiek Vervoer

Effect op begroting t.o.v. kadernota 2026 € 85.679 € -21.000 €0 €0 €0 € -2.377

Opgenomen in de kadernota 2026 € 139.903 €0 € -4.866 € 22.786 € 25.706 €0

A. OD Drenthe Ontwerpbegroting 2026 De deelnemersbijdrage De Wolden bedraagt op basis van de ontwerpbegroting 2026 € € 1.658.475. In de kadernota is € 139.903 opgenomen om de primaire begroting gelijk te stellen met de primaire begroting 2025. Indien de begroting van 2026 doorgang vindt dan heeft dit een negatieve bijstelling op de begroting van € 223.582. Op maandag 26 mei jl. is er een brief vanuit de Omgevingsdienst Drenthe (OD Drenthe) ontvangen waarin wordt aangegeven dat er een onjuiste indexering is opgenomen voor het jaar 2026. Voor het jaar 2026 is in de ontwerpbegroting uitgegaan van een indexcijfer van 4,8%. Dit blijkt onjuist en dient 2% te bedragen. Voor de gemeente De Wolden betekent dit een verlaging van de deelnemersbijdrage met circa € 37.923 als gevolg van de aangepaste indexatie. Het Algemeen Bestuur (AB) van de OD Drenthe wordt voorgesteld om in september de begroting 2026 vast te stellen met toepassing van de juiste indexering.

Begrotingswijziging 2025 De deelnemersbijdrage De Wolden wordt ten gevolge van de ontwerpbegrotingswijziging 2025 € 139.903 verhoogd. De bijdrage gaat van € 1.434.979 naar € 1.574.882. In de primaire begroting 2024 van De Wolden is € 1.434.893 opgenomen. Dit heeft een negatief effect op de primaire begroting van de gemeente De Wolden. Jaarrekening 2024 Het begrotingsjaar 2024 is afgesloten met een positief resultaat van € 1.111.961. Deze wordt toegevoegd aan de algemene reserve. Bij de Begrotingswijziging 2024 waren de baten en lasten in evenwicht, waardoor het resultaat in positieve zin afwijkt van het begrote resultaat. De deelnemersbijdrage voor De Wolden bedraagt op grond van de verrekensystematiek voor 2024 € 1.369.479. Dit is € 65.516 lager dat het betaalde voorschot van € 1.465.377. B. Stark Begroting 2026 Het aandeel van De Wolden in de gemeentelijke bijdrage is € 86.000. De gemeente heeft voor deze post een bedrag van € 107.000 begroot. Dit is een positieve afwijking van € 21.000. In de beleidsbegroting van Stark is nog geen rekening gehouden met de overname van de SW medewerkers van de Stichting Werkgelegenheidsinitiatieven. Jaarrekening 2024 De gemeentelijke bijdrage was in de beleidsbegroting begroot op € 1.983.000. Het uiteindelijke resultaat is een gemeentelijke bijdrage van € 1.752.000. Dit is een positieve afwijking van € 231.000.

Het positieve resultaat vloeit naar rato terug naar de deelnemende gemeenten (Hoogeveen, De Wolden en MiddenDrenthe). C. Recreatieschap Begroting 2026 Volgens de begroting 2026 van het Recreatieschap komt de bijdrage (incl. bijdrage aan Fonds Recreatie en Toerisme) voor De Wolden uit op € 83.437. In 2025 was dit € 88.303. Een daling van € 4.866. Jaarrekening 2024 Van het resultaat vloeit € 127.313 terug naar de gemeenten volgens de gangbare verdeelsleutel. Voor De Wolden betekent dit een te ontvangen bedrag van € 8.594. (6,75% van € 127.313). D. VRD Begroting 2026 De begroting 2026 is opgesteld volgens de uitgangspunten zoals verwoord in “Samen werken voor Drenthe” en besluitvorming bij de vorige begrotingen. De uitzetting voor 2026 betreft: - Loon en prijscompensatie 2026 (2,5%) € 830.000 Overige mutaties - Impuls brandweerzorg € - 500.000 - Op peil brengen kapitaallasten € 60.000 De totale stijging t.o.v. 2025 is dan € 390.000

Op basis van de afspraak gemaakt vanuit de VDG-notitie ‘Samen werken voor Drenthe’ vindt de indexatie plaats op lonen en prijzen. Voor 2025 is dat een bedrag van € 830.000, -. De meerjarige afspraak voor bijstelling van de kapitaallasten van € 60.000, - komen daar nog bij. Daarnaast is in 2025 een eenmalige impuls ontvangen van € 500.000, - voor een inhaalslag vaccinatie brandweermensen. Voor De Wolden betekent dit voor 2026 een hogere bijdrage van € 22.786 (het totaal voor 2026 wordt dan € 1.664.094). Jaarrekening 2024 Het Jaarverslag 2024 sluit met een positief resultaat van € 834.000, -. In de 8maandse rapportage is een prognose afgegeven van een positief resultaat van € 1.200.000, - Het gerealiseerde resultaat is € 366.000, - lager dan bij de 8maandsrapportage werd aangenomen. Het verschil met de 8-maandsrapportage zit in de uitzetting van de personeelskosten door o.a. een nieuwe waarderingssystematiek en RVU-regeling, er werd ingeschat dat deze binnen de reguliere begroting konden worden opgevangen. Er is voorgesteld om het gehele resultaat te storten in diverse reserves waardoor er geen bedrag naar de gemeente terugvloeit. De portefeuillehouder zal tijdens de volgende algemeen bestuursvergadering aandacht vragen voor de oplopende reservepositie van de VRD. E. GGD Begroting 2026 De uitzetting van de begroting 2026 betreft alleen autonome ontwikkelingen.

We hebben hier rekening mee gehouden in onze gemeentelijke kadernota 2026. Op dit moment is er een bijdrage van € 1.449.858 opgenomen in onze begroting. De bijdrage in de begroting van de GGD bedraagt € 1.475.564, hetgeen een nadeel van € 25.706 oplevert. Dit is in de kadernota opgenomen. F. Publiek Vervoer Begroting 2026 In de begroting van Publiek vervoer is een bijdrage van de Gemeente de Wolden opgenomen van € 18.861. Dit is een verlaging van € 2.377 ten opzichte van de opgenomen bijdrage van € 21.238 in onze begroting 2026. Medio 2023 is Publiek Vervoer gestart met de voorbereiding voor de aanbesteding van de nieuwe vervoerscontracten. Publiek Vervoer heeft samen met de deelnemers een projectgroep geformeerd; deelnemende gemeenten leveren hiervoor capaciteit. Door personele wisselingen is er vertraging opgetreden in het proces; naar verwachting wordt de ingangsdatum 1 januari 2027. In de Kadernota 2026 is geen mutatiebedrag opgenomen. Alternatieven A. OD Drenthe Het alternatief is om wel een (concept)zienswijze in te dienen vóór uiterlijk 23 juni 2025. Het indienen van een zienswijze m.b.t. het bovenstaande is niet noodzakelijk, immers de reeds gemaakte afspraken omtrent de (ontwerp) begroting 2026 worden gehandhaafd.

Tevens wordt in onder andere de aanbiedingsbrieven van de OD Drenthe expliciet aangegeven dat er aandacht is/zal zijn voor de komst van de ravijnjaren en de bijbehorende (financiële) zorgen. B. Stark Er worden geen alternatieven voorgesteld.

C. Recreatieschap Er worden geen alternatieven voorgesteld. D. Veiligheidsregio Drenthe (VRD) Er worden geen alternatieven voorgesteld. E. GGD Er worden geen alternatieven voorgesteld. F. Publiek Vervoer Er worden geen alternatieven voorgesteld. Participatie Niet van toepassing. Communicatie De GGD schriftelijk op de hoogte te stellen van het indienen van de zienswijze. Bijlagen Raadsbesluit Jaarstukken 2024 gemeenschappelijke regelingen Conceptbegrotingen 2026 gemeenschappelijke regelingen Begrotingswijzigingen 2025 van de GGD en de Omgevingsdienst Drenthe Brief zienswijze GGD Voorstel gewijzigd vaststellen begroting 2026 OD Drenthe Zuidwolde, 12 juni 2025

Burgemeester en Wethouders van De Wolden,

Roelof Pieter Koning gemeentesecretaris

Inge C. J. Nieuwenhuizen burgemeester