Raadsvoorstel zienswijze begroting 2027 SGL

Raadsvoorstel Aan: de gemeenteraad Datum: 21 april 2026 Raadsvergadering: 11 juni 2026 Commissie: Organisatieonderdeel: Projecten Portefeuillehouder: Wethouder Van Uden Naam behandelend ambtenaar: Henrike Geurkink Registratienummer: 1261897 Ter inzage: Bijlagen: Bijlage 1. Aanbiedingsbrief Raden en Staten ontwerpbegroting 2027 SGL Bijlage 2. Ontwerpbegroting 2027 SGL Bijlage 3. Zienswijze ontwerpbegroting 2027 SGL

Onderwerp: Zienswijze ontwerpbegroting Stichtse Groenlanden 2027 Voorstel 1. Kennis te nemen van de ontwerpbegroting 2027 van het Recreatieschap Stichtse Groenlanden; 2. Kennis te nemen van de verhoging van de deelnemersbijdrage met € 297.440 die door het college wordt verwerkt in de Kadernota 2027; 3. Bijgaande zienswijze op de ontwerpbegroting 2027 van het Recreatieschap Stichtse Groenlanden vast te stellen. Inleiding Het Recreatieschap Stichtse Groenlanden (SGL) heeft de ontwerpbegroting 2027 (inclusief vierjarig uitvoeringsplan) aangeboden aan de deelnemende gemeenten. De ontwerpbegroting laat zien dat zonder aanvullende deelnemersbijdragen een structureel tekort ontstaat. Dit tekort komt niet onverwacht. De gemeenteraad is hierover eerder geïnformeerd via raadsinformatiebrief over de begrotingswijziging 2025 SGL (28 oktober 2025) en tijdens de voorbereidende bijeenkomst over dit onderwerp op 19 november 2025. De financiën van SGL zijn georganiseerd rond twee programma’s: SGL-B gaat over de Vinkeveense plassen, SGL-A omvat de overige gebieden. De kosten van SGL-B worden gedeeld door de provincie Utrecht en gemeente De Ronde Venen. Voor SGL-B gaat de ontwerpbegroting uit van hogere deelnemersbijdragen om tot een sluitende begroting te komen. Voor SGL-A wordt dit jaar nog getracht het gat te dichten met een taakstellende bezuiniging.

blad 1 van 5

Beoogd effect Dit raadsvoorstel beoogt de benodigde middelen voor het toekomstbestendig gebiedsbeheer door SGL te borgen in de gemeentebegroting. En om met de zienswijze te sturen op blijvende aandacht voor kostenbesparingen en verhoging van inkomsten. Argumenten 1.1 De ontwerpbegroting 2027 geeft een reëel beeld van de kosten en baten van SGL Op 1 januari 2018 is De Ronde Venen toegetreden tot SGL en is het beheer van de Vinkeveense plassen hier ondergebracht. Sinds 1 januari 2023 zijn de uitvoerende werkzaamheden ondergebracht bij Staatsbosbeheer (SBB). Daarvoor werd dit gedaan door Recreatie Midden Nederland (RMN). Onder RMN zijn grote achterstanden in beheer en onderhoud ontstaan en ontbrak een reëel financieel beeld. De jaren 2023 tot 2025 waren een transitieperiode waarin het gebied in kaart is gebracht middels het Terrein Beheer Model (TBM) van SBB. Hiermee kan de begroting worden opgesteld aan de hand van realistische beheer en onderhoudskosten. De begroting 2026 was de eerste die op basis van TBM tot stand is gekomen. Hierin was voor SGL-B een taakstellende bezuiniging van € 112.000,- opgenomen. In 2025 is gezocht naar invulling van deze taakstelling, maar dit leverde slechts beperkt resultaat op (zie ook de raadsinformatiebrief van 28 oktober 2025).

Het tekort in 2026 komt terug in de begroting 2027 en groeit verder tot € 405.000,- door:  De extra BOA die op verzoek van de gemeente is aangetrokken.  Wijzigingen in de financierings- en kapitaallasten van investeringen (onder meer de renovatie van toiletgebouwen in 2026).  Extra dotatie aan de onderhoudsvoorziening, omdat een aantal grote uitgaven in de meerjarenonderhoudsplanning binnen de scope van 20 jaar komen.  Indexatie. In de SGL-begroting van 2026 is er -mede in het licht van het verwachte ravijnjaar- voor gekozen om een deel van het groot onderhoud onder te brengen bij de vervangingsinvesteringen. Hiermee kon de dotatie voor de voorziening groot onderhoud kunstmatig iets lager worden gehouden om de begroting sluitend te krijgen. In de ontwerpbegroting 2027 wordt voorgesteld dit deels terug te draaien. Dit levert nu een hogere dotatie op, maar is op termijn voordeliger door besparing op kapitaallasten. Dit doet recht aan de wens om tot een duurzame realistische begroting en onderhoudsplanning te komen. Dit betekent een verdere verhoging van de deelnemersbijdrage met € 135.000,-. In totaal betekent dit een extra deelnemersbijdrage van € 540.000,- voor SGL-B, waarvan € 297.440,- voor De Ronde Venen en € 290.863,- voor de provincie Utrecht.

blad 2 van 5

1.2 Enkele punten uit de ontwerpbegroting en het vierjarig uitvoeringsplan zijn:  De toezichthouders (BOA’s) van SBB zijn niet alleen handhaver van de regelgeving van het recreatieschap, maar ook gastheer in het gebied zodat bezoekers prettig en veilig gebruik kunnen maken van de gebieden. De BOA-capaciteit voor de Vinkeveense plassen is uitgebreid om hier invulling aan te geven. Daarbij wordt de samenwerking met de toezichthouders van de gemeente, het waterschap en de politie versterkt.  In samenwerking met de gemeente wordt gewerkt aan het versterken van de kwaliteit van zandeiland 4. Dat omvat de verplaatsing van de Plashoeve, het invoeren van betaald parkeren en het realiseren van huisvesting voor toezichthouders en beheerders.  De aanbesteding voor de vervanging van 1700 meter harde oeverconstructies loopt in 2026, zodat de uitvoering grotendeels in 2027 kan plaatsvinden. 2.1 Extra deelnemersbijdrage is noodzakelijk Tot 2026 is de begroting tot stand gekomen door jaarlijkse indexatie van de begrotingsposten zoals deze door Recreatie Midden Nederland werden gehanteerd. De begroting was daardoor niet gebaseerd op de voor het beheer van het gebied noodzakelijke werkzaamheden. Met de implementatie van TBM is duidelijk geworden wat de omvang van het achterstallig en toekomstig onderhoud aan de voorzieningen rond de plassen is.

En is zichtbaar geworden dat er een gat zit tussen de middelen die de afgelopen jaren beschikbaar zijn gesteld en wat er nodig is voor het gebied. Het is daarom noodzakelijk de deelnemersbijdrage te verhogen om dit beter met elkaar in balans te brengen. 2.2 Het werken aan structurele besparingen en hogere opbrengsten blijft belangrijk Bij SGL-A kiezen de deelnemers ervoor om opnieuw een taakstellende bezuiniging in de begroting op te nemen en de deelnemersbijdragen (nog) niet te verhogen. Zij gaan opnieuw op zoek naar incidentele besparingen. Naar verwachting is ook daar in 2028 een verhoging van de deelnemersbijdrage nodig. Voor SGL-B is een nieuwe taakstellende bezuiniging en zoektocht naar incidentele besparingen niet realistisch, omdat dit ook in 2026 al niet gelukt is. Dit zou betekenen dat hier veel tijd van SBB en de gemeente in wordt gestopt, terwijl dit naar verwachting niets oplevert. Vandaar dat wordt voorgesteld nu de deelnemersbijdrage te verhogen en de inspanningen te richten op structurele besparingen en extra opbrengsten. Daarbij kan gedacht worden aan het afstoten of ‘vermarkten’ van bepaalde voorzieningen of gebieden. Dit zijn ingrijpende keuzes die meer onderzoek en een langere voorbereidingstijd vragen.

3.1 De zienswijze op de ontwerpbegroting vraagt SGL om focus te houden op kostenreductie en het verhogen van opbrengsten De kosten van beheer van het recreatieschap blijven een punt van zorg en aandacht. Dit is niet bij te sturen met eenvoudige ingrepen. In 2025 zijn door SBB in samenwerking met de gemeenten mogelijkheden voor de middellange en lange termijn verkend. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om het afstoten van bepaalde paden en (parkeer) terreinen die worden beheerd of het uitgeven van extra voorzieningen in erfpacht. Deze opties kunnen de kosten ietwat dempen. Het voorstel is om in de zienswijze te vragen om ook verdergaande opties te verkennen, zoals het privatiseren van bepaalde voorzieningen of het verder afstoten van gebieden. Daarnaast vraagt de zienswijze om ook serieus naar de apparaatskosten te kijken.

blad 3 van 5

3.2 Zienswijze is een stimulans aan het schap om te werken aan slagvaardigheid De uitdagingen in de begroting van SGL hebben er de afgelopen jaren toe geleid dat uitvoering en besluitvorming sterk beheersmatig ingericht waren. Begrijpelijk, maar het recreatieschap moet zich primair richten op de recreatieve en landschappelijke kwaliteit van het gebied. Dat vraag om een flexibele en proactieve organisatie, die inspeelt op de kansen in het gebied. Dit kan beter en daarom wordt dit benoemd in de zienswijze. De evaluatie van de samenwerkingsovereenkomst met SBB die in 2026 plaatsvindt, biedt de mogelijkheid hiernaar te kijken. Kanttekeningen 1.1 Het is niet verstandig opnieuw te kiezen voor een taakstellende bezuiniging De deelnemende gemeenten van SGL-A kiezen hier wel voor, omdat het tekort daar relatief kleiner is en omdat het hen vorig jaar nog wel is gelukt om dit met technische en incidentele maatregelen op te lossen. Overigens was het advies van SBB aan SGL-A om ook hier de deelnemersbijdrage te verhogen en is dit de komende jaren niet houdbaar. Het is voor SGL-B onverstandig om voor een taakstellende bezuiniging te kiezen, omdat daarmee de beschikbare uren van SBB worden ingezet op een zoektocht naar incidentele, korte termijn maatregelen met een beperkte verwachting van resultaat. Daarmee wordt het structurele probleem niet kleiner.

Financiën De programmabegroting 2027 van SGL vraagt een deelnemersbijdrage van € 982.510,-. Dit is een stijging van € 297.440,- ten opzichte van 2026. De stijging ontstaat door:  Tekort 2026 (€ 102.500,-, waarvan circa. € 55.000 voor DRV).  Extra BOA capaciteit (€ 157.650,-, waarvan circa € 80.000,- voor DRV).  Terugdraaien overheveling vervangingsinvesteringen (€ 135.000,-, waarvan circa € 70.000,voor DRV).  Wijzigingen financierings- en kapitaallasten.  Extra dotatie aan de onderhoudsvoorziening.  Indexatie met 3,65 %. De extra deelnemersbijdrage wordt verwerkt in de gemeentelijke Kadernota 2027, die in de raadsvergadering van 2 juli wordt behandeld. Gelet op de deadline voor het recreatieschap om de begroting 2027 vast te stellen, moet de zienswijze half juni zijn ingediend. Het is dan ook niet mogelijk om de zienswijze pas na vaststelling van de kadernota te versturen. Betrokkenheid en communicatie Net als De Ronde Venen kunnen ook andere deelnemende gemeenten en de provincie Utrecht hun reacties geven op de aangeboden stukken. Ten tijde van het opstellen van dit voorstel waren de raadsrapporteurs nog niet bekend. Deze worden - zodra de rapporteurs bekend zijn - bijgepraat, zodat ze desgewenst tijdens de behandeling advies kunnen geven.

blad 4 van 5

Vervolg De vaststelling van de SGL-begroting 2027 staat geagendeerd voor de vergadering van het algemeen bestuur van SGL op 10 juli 2026. Het verzoek is om de zienswijze van de raad op de stukken uiterlijk 17 juni 2026 in te dienen bij het recreatieschap. Evaluatie Niet van toepassing Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van de gemeente De Ronde Venen

Marco Vonk secretaris

Rosan Kocken burgemeester

blad 5 van 5