Raadsvoorstel Treffen GR Omgevingsdienst Utrecht (ODU)

Raadsvoorstel Aan: de gemeenteraad Datum: 8 juli 2025 Raadsvergadering: 25 september 2025 Commissie: Wonen, Ruimte, Samenleven, Veiligheid, Bestuur en Bedrijfsvoering en Financien Organisatieonderdeel: Omgeving Portefeuillehouder: Burgemeester Divendal Naam behandelend ambtenaar: Maryem Fizazi en Mick Hoogendoorn Registratienummer: 1130226 Ter inzage: Bijlage(n): Bijlage 1: Concept Gemeenschappelijke regeling ODU Bijlage 2: Concept zienswijzebrief op Ontwerpbegroting en ontwerpbijdrageverordening Bijlage 3: Reactie op zienswijze van gemeente De Ronde Venen Bijlage 4: Voorstel aanpassingen artikelen ontwerp-GR Bijlage 5: Ontwerpbegroting (inclusief kadernota) ODU 2026 Bijlage 6: Ontwerpbijdrageverordening ODU Bijlage 7: Aanbiedingsbrief mogelijkheid zienswijze (ontwerp) bijdrageverordening Bijlage 8: Aanbiedingsbrief mogelijkheid zienswijze (Ontwerp) Programmabegroting

Onderwerp: Treffen GR Omgevingsdienst Utrecht (ODU) Voorstel 1. Het college toestemming te verlenen voor het treffen van de Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Utrecht door middel van bijgevoegde concept-Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Utrecht. 2. De bijgevoegde zienswijze in te dienen op de ontwerpbijdrageverordening en de Ontwerpbegroting (inclusief kadernota) 2026 ODU. Inleiding Op 17 oktober 2024 heeft het algemeen bestuur van de ODRU en de RUD Utrecht de ontwerpGemeenschappelijke regeling ODU vastgesteld. Conform het vereiste in de Wet gemeenschappelijke regelingen (verder: Wgr) hebben de colleges hun gemeenteraden/staten om zienswijzen op dit ontwerp gevraagd. De ingezonden zienswijzen tonen brede steun voor de fusie en het beoogde kwaliteitsvoordeel. Er wordt erkend dat de vorming van één Omgevingsdienst kansen biedt voor synergie en verbetering van de dienstverlening. Verschillende gemeenten hebben aandacht gevraagd voor de financiële consequenties van de fusie en de planning.

blad 1 van 5

Het (gezamenlijk) algemeen bestuur heeft in zijn vergadering van 18 april 2025, naar aanleiding van de zienswijzen, een aangepaste planning en de (zeer beperkt) aangepaste GR ODU vastgesteld, ten einde de GR-ODU te treffen. Bij brief d.d. 22 april 2025 heeft het (gezamenlijk) algemeen bestuur van de ODRU en de RUD Utrecht de colleges een voorstel gezonden tot het treffen van de Gemeenschappelijke regeling ODU (verder: GR-ODU). Die brief met als bijlage de concept-Gemeenschappelijke regeling ODU bevat een reactie op de door gemeente de Ronde Venen ingediende zienswijze. Tevens bevat de brief een toelichting en argumentatie voor de aanpassingen. Op 11 juli heeft het algemeen bestuur van de ODRU en de RUD Utrecht ingestemd met de Ontwerpbegroting ODU 2026 (inclusief kadernota 2026) en de Ontwerpbijdrageverordening ODU. Op 14 juli 2024 heeft het dagelijks bestuur de Ontwerpbegroting ODU 2026 (inclusief kadernota 2026) en de Ontwerpbijdrageverordening ODU ter zienswijzen (bijlage 7 en 8) aan de deelnemende gemeenten en provincie gezonden. Voorgesteld wordt om het college toestemming te verlenen voor het treffen van de GR-ODU en daarnaast een positieve zienswijze in te dienen op de Ontwerpbegroting ODU 2026 en de Ontwerpbijdrageverordening ODU. Na het verlenen van de gevraagde toestemming zal het college het besluit tot het treffen van de GR-ODU bekrachtigen.

Bij een positieve besluitvorming voor de gestelde deadline (8 oktober 2025) kan de ODU per 1-1-2026 alle milieutaken gaan uitvoeren.

Beoogd effect Eén robuuste omgevingsdienst per 1 januari 2026 in de provincie Utrecht die vanuit kennis en kunde inspeelt op maatschappelijke ontwikkelingen. Deze Omgevingsdienst Utrecht bereikt beter haar doelen, draagt bij aan een gezonde, veilige en duurzame leefomgeving. Daarbij levert zij een gelijk speelveld op voor inwoners en bedrijven voor de hele provincie Utrecht. Argumenten 1.1 Er is brede steun voor de voorgestelde GR-ODU De deelnemende gemeenten en provincie Utrecht hebben in hun zienswijzen brede steun en betrokkenheid uitgesproken naar het algemeen bestuur van de ODRU en de RUD Utrecht. 1.2 De raad heeft een inhoudelijke reactie ontvangen op uw zienswijze op de ontwerp gemeenschappelijke regeling ODU. De beantwoording van deze zienswijze komt volledig tegemoet aan het verzoek om tijdig de financiële consequenties voor gemeente De Ronde Venen in beeld te brengen. Het proces en de planning is nu zodanig aangepast dat het college nu inclusief de financiële consequenties het verzoek aan de raad kan doen om toestemming te verlenen tot het treffen van de nieuwe gemeenschappelijke regeling (en deelname hierin). De (financiële) consequenties voor de gemeente als gevolg van de nieuwe Omgevingsdienst ODU zijn helder. 1.3 Het college heeft toestemming van de raad nodig voordat zij de GR ODU kan treffen.

blad 2 van 5

Het college is volgens artikel 51, eerste lid, van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) bevoegd een gemeenschappelijke regeling te treffen tussen gemeenten en de provincie. Hiervoor is op grond van artikel 51, vierde lid Wgr voorafgaand toestemming nodig van de raad. De gemeenteraad kan deze toestemming alleen weigeren op grond van strijd met het recht of strijd met het algemeen belang. Zij kan geen voorwaarden aan de toestemming verbinden. 2.1 De raad heeft de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen op de Ontwerpbegroting (inclusief kadernota) 2026 en ontwerpbijdrageverordening van de Omgevingsdienst Utrecht. De basis voor de Ontwerpbegroting (inclusief kadernota) en ontwerpbijdrageverordening zijn de bestuurlijke afspraken zoals deze zijn verwoord in het Richtingsplan. Ook is ingegaan op kwaliteitsverbetering, innovatie en de actuele robuustheidscriteria waar Omgevingsdiensten aan moeten voldoen. De Ontwerpbegroting 2026 en de bijdrageverordening zijn zorgvuldig tot stand gekomen. Met de twee voorliggende producten (verordening en Ontwerpbegroting) is de vaste formatie van de nieuwe Omgevingsdienst bekend. Kanttekeningen 1.1 In principe is er geen realistisch alternatief Indien de gemeenteraad geen toestemming geeft tot het treffen van de gemeenschappelijke regeling is de gemeente per 1 januari 2026 geen deelnemer in de Omgevingsdienst Utrecht.

De gemeente is verplicht om de aangewezen wettelijke milieutaken te beleggen bij de Omgevingsdienst van de provincie waarin zij zich bevindt. Vanaf 1 januari 2026 is er binnen de provincie Utrecht nog maar één Omgevingsdienst, de ODU. De RUD en ODRU zijn op dat moment niet meer operationeel. 1.2 De gemeenschappelijke regeling RUD en de gemeenschappelijke regeling ODRU blijven in verband met een zorgvuldige liquidatie voorlopig nog naast de gemeenschappelijke regeling ODU bestaan. Vanuit de gemeenschappelijke regeling RUD en de gemeenschappelijke regeling ODRU worden per 1 januari 2026 géén inhoudelijke (VTH) taken meer uitgevoerd. 2.1 De gemeentelijke financiële bijdrage staat voor de aankomende twee jaar vast. In de gemeenschappelijke regeling ODU is opgenomen dat na de vaste periode van twee jaar weer wijzigingen mogelijk zijn. Hieraan zijn net als in de huidige gemeenschappelijke regeling ODRU in bepaalde situaties voorwaarden en verplichtingen gekoppeld (zoals bijvoorbeeld een doorrekening van frictiekosten). 2.2 Bij niet voorziene grote ontwikkelingen en/of milieucalamiteiten kan de bijdrage hoger uitvallen. Wanneer op jaarbasis het aantal afgesproken DVO-uren wordt overschreden met 10% of meer, vindt er een herrekening plaats van de vaste bijdrage. Door monitoring en zo mogelijk prioritering houden we dit risico beperkt.

Financiën De Ontwerpbegroting 2026 (inclusief kadernota) en bijdrageverordening samengevat De bijdrageverordening regelt de wijze van financiering van de ODU (wie, wat wanneer betaalt).

blad 3 van 5

De vaste bijdrage per deelnemer wordt vastgesteld naar rato van het totaal aantal af te nemen uren, zoals dat in dienstverleningsovereenkomst (DVO) is opgenomen. Conform de Ontwerpbegroting ODU 2026 (in samenhang met de Ontwerpbijdrageverordening ODU) wordt jaarlijks 25.602 uur en bedraagt de jaarlijkse bijdrage van gemeente De Ronde Venen aan de ODU € 3.202.636, -. Dit is een positief verschil van € 63.752, - ten opzichte van het jaar 2025 (ODRU). Onderstaande tabel geeft dit schematisch weer:

GR -ODU Rudimentaire begroting

2025 ODRU Uur Euro 26.556 €3.266.388

Uurtarief € 123,-

2026 ODU Uur 25.602

Euro € 3.202.636,

Uurtarief € 125,09

€ 3.572.000

Bovenstaande deelnemersbijdrage voor 2026 wordt verwerkt in de programmabegroting 20262029. Aanvullende opdrachten Voor aanvullende opdrachten geldt een hoger uurtarief en bij een overschrijding van het aantal uur dat meer is dan 10 % van de meerjarige dienstverleningsovereenkomst (DVO) vindt een herrekening van de vaste bijdrage plaats. Projectmatige opdrachten zijn ook mogelijk. Voor projecten geldt een hoger uurtarief (opslag van 15% dan wel minimaal de verwachte inhuurkosten indien deze hoger zijn dan het reguliere uurtarief). Betrokkenheid en communicatie De programma organisatie ontvangt de zienswijzebrief van de raad per mail. Verder worden net als in 2024 de raadsleden door middel van nieuwsbrieven op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen. Vervolg Na verkregen toestemming van de gemeenteraad kan het college definitief overgaan tot het tot het treffen van de gemeenschappelijker regeling ODU. De uiterste datum hiervoor is 8 oktober 2025. De gemeenschappelijke regeling ODU komt tot stand nadat alle in de ODRU en RUD Utrecht deelnemende colleges hebben ingestemd met het treffen van de regeling. De tekst van de regeling wordt bekendgemaakt in het provincieblad Utrecht. Het provinciebestuur zorg dat de gewijzigde tekst wordt gepubliceerd bij de decentrale regelgeving op overheid.nl. De dag na de bekendmaking in het Provincieblad treedt de regeling ODU in werking.

Na de inwerkingtreding van de GR ODU worden de benodigde inschrijvingen bij de kamer van koophandel, Belastingdienst, UWV, BNG, etc. worden gerealiseerd.

blad 4 van 5

Na de start van de Omgevingsdienst Utrecht per 1 januari 2026 zullen de colleges en raden/staten worden betrokken in het besluitvormingsproces om te zijner tijd de huidige gemeenschappelijke regeling RUD Utrecht en ODRU op te heffen. Evaluatie n.v.t.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van de gemeente De Ronde Venen

Marco Vonk secretaris

Maarten Divendal burgemeester

blad 5 van 5