Raadsvoorstel toetreden bij Cyclus NV en uittreden bij de AVU

Raadsvoorstel Aan: de gemeenteraad Datum: 16 juli 2025 Raadsvergadering: 25 september 2025 Commissie: Wonen, Ruimte, Samenleven, Veiligheid, Bestuur en bedrijfsvoering en financiën Organisatieonderdeel: Beheer Openbare Ruimte Portefeuillehouder: Wethouder Van der Greft Naam behandelend ambtenaar: Frank Uijtendaal, Frank Donkers, Corina van der Neut Registratienummer: 1133721 Ter inzage: Bijlage(n): Bijlage 1: Afwegingskader publieke inzamelaar (GEHEIM)

Onderwerp: Raadsvoorstel toetreden publieke inzamelaar en uittreden bij AVU Voorstel 1. Eénmalig een bedrag van €800.000,- ter beschikking te stellen voor de aankoop van de benodigde aandelen voor toetreding tot Cyclus NV; 2. Toestemming te verlenen uit de GR-AVU te treden per 31-12-2026 en geen zienswijze in te dienen. Inleiding De gemeente De Ronde Venen staat voor de opgave om per 1 januari 2027 een nieuwe invulling te geven aan de inzameling van huishoudelijk afval vanwege het aflopen van de huidige contracten met PreZero (restafval, PMD en GFTE) en Remondis (Oud Papier en Karton). Op 23 oktober 2024 is de raad hierover per raadsinformatiebrief geïnformeerd. Uit een marktconsultatie van de AVU bleek dat er nog nauwelijks interesse is bij commerciële partijen om huishoudelijk afval in te zamelen. PreZero heeft laten weten zich volledig uit deze markt terug te trekken. Hierdoor dreigt de gemeente in een kwetsbare positie te komen met slechts één mogelijke inschrijver bij een nieuwe aanbesteding. Op 10 februari 2025 heeft het college u geïnformeerd over het besluit om de inzameling van huishoudelijk afval niet langer aan te besteden. Door de zeer beperkte marktwerking is het risico op hoge tarieven en mogelijke uitvoeringsproblemen groot. In plaats daarvan is gekozen om toe te treden tot een publieke inzamelaar. Dit geeft voldoende tijd voor een zorgvuldig selectieproces.

De Ronde Venen heeft hierbij de keuze tussen twee geïnteresseerde partijen: Cyclus NV en Meerlanden NV.

blad 1 van 6

Voor het bepalen van de meest geschikte partij voor onze gemeente is gebruik gemaakt van een afwegingskader. Dit afwegingskader is opgesteld samen met de AVU en ook door andere gemeenten gebruikt. Aangezien het afwegingskader bedrijfsgevoelige informatie bevat, is dit als bijlage toegevoegd onder geheimhouding. Hierbij is, in willekeurig volgorde, onder meer gekeken naar kwaliteit van dienstverlening, beleid, zeggenschap, maatschappelijk verantwoord ondernemen, financiën, ervaring, uitvoerbaarheid, milieuaspecten, logistiek en mogelijkheden van aanvullende dienstverlening. Op 7 mei 2025 is de raad met een raadsinformatiebrief geïnformeerd dat de keuze tussen Cyclus NV en Meerlanden NV in de afrondende fase zat. Uiteindelijk is, op basis van het afwegingskader, op 15 juli 2025 gekozen voor toetreding tot Cyclus NV. Beide partijen zijn goed in staat de inzameling vanaf 2027 uit te voeren. Cyclus heeft echter de voorkeur vanwege de lagere kosten voor het verwerven van aandelen en het ontbreken van een jaarlijkse herijking van het aandelenpakket (zoals jaarlijkse bijkoop). Daarnaast zijn de jaarlijkse uitvoeringskosten bij Cyclus NV lager. Met de toetreding tot Cyclus NV, is ook de mogelijkheid ontstaan om de verwerking van de afvalstromen onder te brengen bij Cyclus NV.

Hiermee wordt niet alleen marktconforme verwerkingscontracten geborgd, maar ook de regionale samenwerking, belangenbehartiging en kennisuitwisseling. Het college is van mening dat, bij toetreding tot Cyclus NV, het lidmaatschap van de GR-AVU geen meerwaarde meer heeft voor De Ronde Venen. Op 16 juli is de raad via een raadsinformatiebrief geïnformeerd over dit voornemen en het te volgen tijdspad. In de hierboven genoemde raadsinformatiebrief van 16 juli is de raad ook gevraagd naar eventuele wensen en bedenkingen over de toetreding tot Cyclus NV. Met dit voorstel vraagt het college de raad om benodigde financiële middelen beschikbaar te stellen voor de aansluiting bij Cyclus NV. Ook vragen wij om geen zienswijze in te dienen over de uittreding uit de GR-AVU. Figuur 1: Verzorgingsgebied Cyclus NV

blad 2 van 6

Beoogd effect Het doel van toetreding tot Cyclus NV is om samen te werken met een betrouwbare en duurzame partner. Cyclus NV zorgt voor het ophalen en verwerken van huishoudelijk afval. De gemeente houdt zelf de regie: zij kan meebeslissen, behoudt invloed en houdt grip op de uitvoering. Daarnaast zijn de kosten voorspelbaar en blijft er ruimte om het afvalbeleid aan te passen waar en wanneer dat nodig is. Argumenten 1.1. Voor de deelname moet de gemeente éénmalig aandelen verwerven Volgens artikel 160 lid 1 en 2 van de Gemeentewet stelt de gemeenteraad financiële middelen beschikbaar voor de aankoop van aandelen. In juli 2025 heeft Cyclus NV, in samenwerking met accountantsbureau BDO, de waarde bepaald op €17,38. Dit wordt verder toegelicht onder het kopje ‘Financiën’. 1.2. De inzameling van huishoudelijk afval moet geborgd zijn per 1-1-2027 Cyclus NV geeft aan de inzameling per 1-1-2027 zonder problemen uit te kunnen voeren. Door tijdig de keuze te maken, is er voldoende tijd beschikbaar om dit ook uitvoeringstechnisch in te regelen. Hiermee heeft Cyclus NV ook voldoende tijd om mensen en middelen te gaan werven. 1.3. De gemeenteraad kan op grond van de Gemeentewet wensen en bedenkingen naar voren brengen De gemeenteraad mag op grond van artikel 160 lid 2 van de Gemeentewet wensen en bedenkingen uiten bij het besluit van het college om toe te treden tot Cyclus NV.

In de raadsinformatiebrief van 16 juli vraagt het college aan de raad om de wensen en bedenkingen voor de toetreding tot Cyclus NV vóór 25 september 2025 in te dienen. 2.1. De gemeente streeft naar een efficiënte bedrijfsvoering Door zowel de inzameling als de verwerking onder te brengen bij Cyclus NV wordt de bedrijfsvoering efficiënter. Daarnaast gelden de schaalvoordelen die de GR-AVU heeft ook voor Cyclus NV. Op het gebied van inspraak en betrokkenheid is de inspraak bij Cyclus NV groter. Het gaat om een kleiner samenwerkingsverband met gemeenten die veelal gelijk zijn qua stedelijkheidsklasse. De gemeenten zijn eigenaar van Cyclus NV. De betrokkenheid is daarmee minstens net zo hoog als bij de GR-AVU. Daarbij is Cyclus NV een cluster van gemeenten die tegen of naast De Ronde Venen liggen. Dat zijn ook de medeaandeelhouders van de Cyclus NV. De GR-AVU is een samenwerking met veel gemeenten in de provincie Utrecht. Deze samenwerking omvat de gehele provincie Utrecht. Beiden zijn in die zin lokale samenwerkingen, al ligt het gebied van Cyclus NV geografisch dichterbij en dus meer lokaal. Hierdoor komt de meerwaarde van de gemeenschappelijke regeling AVU voor onze gemeente te vervallen. Een gemeenschappelijke regeling moet een meerwaarde hebben. Door de aansluiting bij Cyclus NV vervalt de meerwaarde van de gemeenschappelijke regeling voor onze gemeente.

2.2 Uittreden uit de GR-AVU mag alleen met toestemming van de gemeenteraad Volgens de wet gemeenschappelijke regelingen (artikel 1, lid 2 en 3) heeft het college daarvoor eerst akkoord van de raad nodig.

blad 3 van 6

Kanttekeningen 1.1 De aandeelhouders dragen gezamenlijk verantwoordelijkheid Alle deelnemende gemeenten van Cyclus NV zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor eventuele extra kosten die kunnen ontstaan door tegenvallende aanbestedingen voor verwerking, stijgende kosten of externe factoren. In de huidige vorm, een aanbesteding, beperkt dit risico zich tot het niet na kunnen leven van het contract. Bij aandeelhouderschap is de gemeente mede-eigenaar en medeverantwoordelijk voor de bedrijfsvoering van Cyclus NV. De verantwoordelijk wordt wel gedeeld onder de deelnemende gemeente wat het risico daarmee verkleind. 2.1 Een zienswijze kan leiden tot een vertraging van het proces van uittreding De opzegtermijn om uit de GR-AVU te treden bedraagt minimaal 12 maanden. Dit betekent dat het college vóór 01-01-2026 aan de GR-AVU kenbaar moet maken uit te willen treden. Wanneer de gemeenteraad nu niet akkoord gaat met de uittreding, kan dit eventueel nog wel op een later moment. Wanneer de verwerkingscontracten van De Ronde Venen nu verlengd gaan worden door de GR-AVU en later ontbonden moeten worden, zijn er hogere desintegratiekosten die dan voor rekening van gemeente De Ronde Venen komen.

2.2 De gemeenteraden van de deelnemende GR- AVU gemeenten kunnen zienswijzen op het door de GR-AVU opgestelde ontwerpuittredingsbesluit indienen bij het algemeen bestuur van de GrAVU Volgens artikel 42 van de gemeenschappelijke regeling AVU die is vastgesteld op 13 december 2023, stuurt de GR-AVU het ontwerpuittredingsbesluit van gemeente De Ronde Venen ten minste acht weken, voordat het algemeen bestuur dit vaststelt, aan de gemeenteraden van de deelnemers. Zij kunnen daarbij eventuele zienswijzen hierop kenbaar maken. Het is daarom belangrijk om de GR-AVU zo snel mogelijk formeel op de hoogte te brengen van het voornemen van het college om uit te treden. Financiën 1) Financiën met betrekking tot de aankoop van aandelen. Om gebruik te kunnen maken van de diensten van Cyclus NV is toetreding tot de naamloze vennootschap vereist, wat gepaard gaat met de aankoop van aandelen. De aandelen zullen in 2026 worden gekocht. De aankoopprijs per aandeel is door Cyclus NV, in samenwerking met accountantsbureau BDO, vastgesteld op €17,38. Deze prijs moet nog worden goedgekeurd door de aandeelhoudersvergadering van Cyclus NV, al worden hierin geen aanpassingen verwacht. Eén aandeel komt overeen met één inwoner op het moment van toetreding. Voor onze gemeente betekent dit een totaal aankoopbedrag van €800.175. Tabel 1: Overzicht aankoop aandelen Cyclus NV

Prijs aandeel

Aantal inwoners Totaal per 1-1-2026 aankoopbedrag

Rente

Rentelasten

€17,38

46.040

3,5%

€28.000

€800.175

De jaarlijkse rentelasten, circa €28.000, komen ten laste van het begrotingsresultaat. Cyclus NV keert geen dividend uit. Op grond van het Besluit Begroting Verantwoording wordt de verwerving van de aandelen aangemerkt als een investering en komt op de balans onder de financiële activa.

blad 4 van 6

Hier staan ook de aandelen van Bank Nederlandse Gemeenten en Vitens. De rentelasten komen op het taakveld Treasury. 2) Financiën met betrekking tot de uitvoering van de afvalinzameling Aan Cyclus NV is gevraagd een prijsopgave te doen op basis van het prijspeil 2025. Deze prijsopgave bestaat uit een door Cyclus NV geformuleerde bandbreedte, waarbinnen de uiteindelijke uitvoeringsprijs zal vallen (aangeduid als Cyclus ‘laag’ en Cyclus ‘hoog’). In onderstaande tabel zijn de huidige kosten voor inzameling en klantcontact opgenomen. Tabel 2: Vergelijking inzamelkosten Cyclus NV prijsopgaaf 2025 met huidig

Omschrijving

Huidig

Cyclus laag

Cyclus hoog

Inzameling (rest, GFTE, PMD, OPK, Glas) en klantcontact.

€1.788.000

€2.153.000

€2.266.000

Het tarief van Cyclus NV (prijspeil 2025) is hoger dan ons huidige tarief. De aanbesteding van de oude contracten (2018) waren op een gunstig moment qua prijsstelling. Een stijging was dan ook te verwachten. Met de huidige aflopende contractaanbesteding is er toentertijd geprofiteerd van een scherpe marktprijs door forse concurrentie. De stijging van de inzamelkosten kan mogelijk gedeeltelijk worden gecompenseerd door daling van verwerkingskosten. Deze verwachting is gebaseerd op de actuele marktprijzen voor verwerking. Begin van het derde kwartaal van 2026 komen de aanbestedingsresultaten voor verwerking ingaande 2027 beschikbaar en kan het effect op het tarief voor de afvalstoffenheffing voor 2027 voor inzameling en verwerking worden aangegeven. Het verschil in het tarief tussen onze huidige contracten en het toekomstige tarief bij Cyclus NV wordt opgevangen binnen de afvalstoffenheffing. 3) Financiën met betrekking tot de uittreding uit de GR-AVU Het uittreden uit de GR-AVU brengt financiële consequenties met zich mee. Het gaat hierbij om frictie- en desintegratiekosten. Deze kosten omvatten de beheerskosten en de baten van de vereveningsregeling en worden door de GR-AVU opgesteld. Deze kosten kunnen worden opgevangen binnen de begroting van het taakveld afval.

Betrokkenheid en communicatie De gemeente informeert de inwoners tijdig dat Cyclus NV per 1 januari 2027 de inzameling van het huishoudelijk afval gaat voortzetten. Deze communicatie zullen we samen met Cyclus NV verzorgen. Cyclus NV stelt zich ook aan de inwoners voor. Na 1 januari 2027 verzorgt Cyclus NV samen met de gemeente de reguliere communicatie over het inzamelen van huishoudelijk afval, preventie en het verbeteren van afvalscheiding. Ook gaan we gebruik maken van de inwonersapplicatie van Cyclus NV. Deze zal de huidige Afvalwijzer vervangen. Het hele communicatieproces is een nauwe samenwerking tussen de communicatieteams van Cyclus NV en onze gemeente en team Beheer Openbare Ruimte. Vervolg

blad 5 van 6

Na instemming door de gemeenteraad over het principebesluit tot toetreding tot Cyclus NV, neemt het college het definitieve besluit. Daarin worden eventuele wensen en bedenkingen van de raad meegenomen. De raad ontvangt een raadsinformatiebrief over dit definitieve besluit. Op 4 september 2025 presenteert Cyclus NV zich tijdens een technische toelichting aan de gemeenteraad. Tijdens deze bijeenkomst maakt de raad nader kennis met de organisatie en haar werkwijze. De raad heeft hier ook de mogelijkheid om (technische) vragen te stellen. Na het definitieve besluit door het college tot toetreding wordt samen met Cyclus NV gestart aan de voorbereidingen van de overgang, zodat de inzameling van huishoudelijk afval vanaf 1 januari 2027 zonder problemen door blijft gaan. Onderdeel hiervan is het afsluiten van een dienstverleningsovereenkomst, waarin de afspraken tussen gemeente en Cyclus NV worden vastgelegd. Het college heeft het voornemen tot uittreden uit de GR-AVU kenbaar gemaakt aan de GR-AVU en haar gevraagd een ontwerpuitredingsbesluit op te stellen, waarin de financiële, juridische en praktische consequenties voor De Ronde Venen in beeld worden gebracht. Dit ontwerpuitredingsbesluit verwachten wij nog in september aan u voor te leggen. Dit proces loopt parallel aan de voorbereidingen met Cyclus NV.

Het algemeen bestuur van de AVU zal in juni 2026 de definitieve toestemming tot uittreding verlenen. Het jaar 2026 staat in het teken van transitievoorbereiding en organisatie. De logistieke en administratieve systemen van Cyclus NV en de gemeente worden op elkaar afgestemd als ook de communicatie richting inwoners. Dit om een zorgvuldige en tijdige start van de nieuwe dienstverlening op 1 januari 2027 te borgen. Evaluatie In de eerste twee maanden na de start evalueren de accountmanager van Cyclus NV en onze assetmanager grondstoffen dagelijks de inzamelingen en de klantcontacten. De raad wordt hier voor de zomer van 2027 over geïnformeerd door middel van een raadsinformatiebrief. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van de gemeente De Ronde Venen

Marco Vonk secretaris

Maarten van der Greft loco burgemeester

blad 6 van 6