Raadsvoorstel Startnotitie subsidiebeleid

Raadsvoorstel

Raadsvoorstel

Aan: de gemeenteraad Datum: 30-5-2023 Raadsvergadering: 29 juni 2023 Commissie: Samenleven, Veiligheid, Bestuur en bedrijfsvoering en Financiën Organisatieonderdeel: Programma's en Projecten Portefeuillehouder: Maarten van der Greft Naam behandelend ambtenaar: Henrike Geurkink Registratienummer: Klik of tik om tekst in te voeren. Ter inzage: Klik of tik om tekst in te voeren. Bijlage(n): Bijlage 1: Startnotitie subsidiebeleid Bijlage 2: Subsidieregister 2022 Bijlage 3: Motie november ‘23 Bijlage 4: Rekenkameronderzoek

Onderwerp Startnotitie subsidiebeleid Voorstel 1

Kennis te nemen van de startnotitie subsidiebeleid

2

In te stemmen met de keuzes om: a. Grote subsidieontvangers opnieuw langs meetlat “inkoop, tenzij…” leggen met de intentie om waar mogelijk over te gaan naar inkoop. b. Te werken met een subsidiejaarplan als basis voor de subsidiejaarcyclus. c.

Uit te gaan van geleidelijk bijstellen en verbeteren van het subsidie-instrumentarium.

d. De grens van grote subsidies bij te stellen naar € 100.000. e. Toepassing van Kritieke Prestatie Indicatoren verder te standaardiseren. 3

Kennis te nemen van de onderzoeksvragen ten behoeve van de definitieve besluitvorming over het subsidiebeleid: a. Welke typen subsidies hanteert de gemeente, met welke grondslag en hoe is het budget georganiseerd? b. Is voor alle subsidies de grondslag afdoende of moet deze worden verbeterd? c.

Zijn subsidieplafonds nodig of is dit voldoende geregeld en welke slimme keuzes zijn mogelijk?

d. Hoe kan de gemeente de subsidierelaties met de grote subsidieontvangers verzakelijken?

blad 1 van 6

e. Hoe kan de gemeente het inzicht in maatschappelijke effecten van subsidies verbeteren?

Inleiding De Ronde Venen verleent subsidies om beleidsdoelen te halen; de afgelopen jaren jaarlijks meer dan 6,5 miljoen euro1. Hoewel met deze middelen veel goed werk wordt verzet, is er ruimte voor verbetering. In het coalitieakkoord ‘In het hart’ is opgenomen dat de gemeente een afwegingskader voor subsidies opstelt en dat wordt gekeken hoe wordt bijgedragen aan de doelstellingen van de gemeente. Na toekenning moet actief worden gemonitord of de doelstellingen worden behaald. Deze passage in het coalitieakkoord wordt ondersteund door de aangenomen motie “Herijken subsidiebeleid in 2023” van 3 november 2022 en de evaluatie van het subsidiebeleid door de rekenkamercommissie van 15 juli 2021. De startnotitie Subsidiebeleid is de eerste stap richting verbetering van het systeem van subsidieverlening. De startnotitie analyseert de Rondeveense situatie, doet een aantal concrete voorstellen en bevat een aantal onderzoeksvragen. Op basis hiervan kunnen het subsidiebeleid en het subsidiejaarplan verder worden vormgegeven. Met de uitkomst hiervan wordt de gemeenteraad in positie gebracht om in een eerder stadium in de jaarcyclus dan bij de programmabegroting te kunnen (bij) sturen.

Beoogd effect Met de startnotitie kan de gemeenteraad richting geven aan de invulling van het subsidiebeleid.

Argumenten 1.1

De startnotitie maakt duidelijk wat er nodig is om het systeem van subsidieverlening te verbeteren De doelstelling van de startnotitie is om een integrale verbetering van het systeem van subsidieverlening in De Ronde Venen in gang te zetten. Deze integrale verbetering heeft een procesgerichte en een inhoudelijke kant. Het voorstel is om hiervoor twee nieuwe instrumenten op te stellen: •

Het subsidiebeleid, waarin voor langere tijd vastligt hoe de gemeente het subsidieinstrument inzet.

1 Het subsidieregister 2022 is bijgevoegd. Hier is het saldo ruim 10 miljoen. Dit is het gevolg van een fiscale wijziging per 1

januari 2019 voor de Phoenix en het Veenweidebad die met terugwerkende kracht in 2022 is doorgevoerd. Daarbij is de huur voor deze gebouwen verhoogd naar kostprijsniveau en tegelijkertijd de exploitatiebijdrage met eenzelfde bedrag verhoogd.

blad 2 van 6

•

Een subsidiejaarplan, waarin de raad periodiek (her)ijkt welke thema’s subsidies worden ingezet en welke doelen daarmee worden nagestreefd. Het subsidiejaarplan vat de doelen uit het sectoraal beleid samen en formuleert ze evalueerbaar.

1.2

De startnotitie gaat uit van een subsidiejaarcyclus Daarmee worden alle partijen beter ondersteund om hun rol te kunnen vervullen. De subsidiejaarcyclus bestaat uit twee samenhangende processen. Enerzijds de subsidieverstrekking: Aanvraag – verlenen – uitvoeren – verantwoorden – vaststellen. Anderzijds het beleidsproces: Doelen (bij)stellen – activiteiten uitvoeren – monitoren. Het eerste proces voedt het tweede met informatie. De startnotitie geeft in hoofdlijnen aan waarom het inrichten van een jaarcyclus nodig is. In het subsidiebeleid en het subsidiejaarplan wordt dit verder uitgewerkt.

2.1

De voorgestelde keuzes in de startnotitie maken het mogelijk om het beleid gerichter uit te werken De andere keuzeopties hoeven niet verder te worden uitgewerkt. Het gaat om de volgende keuzes: 1. Grote subsidieontvangers opnieuw langs meetlat “inkoop, tenzij…” leggen met de intentie om (op onderdelen) over te gaan naar inkoop, mits dit financieel niet onevenredig negatief uitpakt en langjarige (subsidie) relaties niet worden geschaad. 2. Het subsidiejaarplan te gebruiken als basis voor de subsidiejaarcyclus. En niet in plaats daarvan extra informatie in de begrotingscyclus op te nemen of extra informatie bij de beleidsverantwoording op te nemen. 3. Uit te gaan van geleidelijk bijstellen en verbeteren. En niet te kiezen voor een volledige reset door alle subsidierelaties op te zeggen en opnieuw toe te kennen. 4. De grens voor grote subsidies (waaraan we de zwaarste eisen stellen) te verhogen van € 50.000 naar € 100.000, zodat de focus hierbij ligt op de grote professionele subsidiepartners. 5. Het werken met kritieke prestatie indicatoren (KPI’s) verder te standaardiseren, zodat ze beter herkenbaar en vergelijkbaar zijn.

3.1

De onderzoeksvragen in de startnotitie richten zich op wat er nodig is om het subsidiebeleid, subsidiejaarplan en de bijbehorende jaarcyclus te kunnen vormgeven Bijvoorbeeld door te onderzoeken of we de juridische mogelijkheden uit de wet en de gemeentelijke verordening beter kunnen benutten, hoe we meer grip kunnen krijgen op prestaties van (professionele) subsidie-ontvangende partijen en hoe we maatschappelijke effecten beter kunnen meten.

blad 3 van 6

Kanttekeningen 1.1

Het op orde brengen van het systeem van subsidieverstrekking kost tijd Met de startnotitie zetten we een eerste stap richting twee nieuwe instrumenten die ons daarbij helpen. Die zijn belangrijk, maar de echte verbetering wordt pas bereikt als alle betrokken partijen ermee leren te werken. Dat is een leer- en veranderproces. De inzet is om hier de komende jaren aan te werken.

2.1

Regionale afspraken en wetgeving geven richting aan subsidiëring van bibliotheken Vanaf 2025 krijgen gemeenten structureel extra geld van het Rijk voor de bibliotheken, met daaraan gekoppeld een zorgplicht. Precieze consequenties en invulling zijn nog niet duidelijk. Daarnaast wordt regionaal gewerkt aan een nieuwe dienstcatalogus voor de bibliotheken, waarin specifiek aandacht wordt gegeven aan activiteiten en huisvesting.

Financiën De startnotitie heeft geen financiële consequenties.

Betrokkenheid en communicatie De startnotitie is opgesteld op basis van interne documenten (zoals het onderzoek van de rekenkamer en het Inkoop- en subsidiebeleid ’Meedoen en doelmatig’), informatie van de VNG en diverse voorbeelden van andere gemeenten. Na vaststelling vragen we de Jongerenadviescommissie en het Participatieplatform om advies over de keuzes, de onderzoeksvragen en het vervolg. Het subsidiebeleid gaat over de manier waarop de gemeente het subsidie-instrument inzet. Hiervoor is geen uitgebreide externe afstemming nodig, maar vooral interne en bestuurlijke afstemming. Het subsidiejaarplan gaat om het meerjarig inzichtelijk maken van subsidiedoelen en deze beter evalueerbaar formuleren. Dit is bij uitstek een klus om samen met subsidie ontvangende partijen op te pakken. Dit loopt de tweede helft van 2023.

Vervolg Het voorstel voor het subsidiebeleid wordt aangeboden voor de raad van 23 november 2023. Het subsidiejaarplan wordt in samenspraak met subsidie ontvangende partijen opgepakt. De verwachte doorlooptijd is 6 tot 9 maanden. Het is de intentie om een eerste subsidiejaarplan mee te laten lopen in de begrotingscyclus 2025.

blad 4 van 6

Evaluatie De (wijze van) evaluatie van het subsidiebeleid en de nieuwe werkwijze is onderdeel van de besluitvorming van november.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van de gemeente De Ronde Venen,

Marco Vonk secretaris

Maarten Divendal burgemeester

blad 5 van 6

De raad van de gemeente De Ronde Venen gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders (raadsvoorstel nr. 00000/00 van 29 juni 2023).

Besluit 1

Kennis te nemen van de startnotitie subsidiebeleid

2

In te stemmen met de keuzes om: a. Grote subsidieontvangers opnieuw langs meetlat “inkoop, tenzij…” leggen met de intentie om waar mogelijk over te gaan naar inkoop. b. Te werken met een subsidiejaarplan als basis voor de subsidiejaarcyclus. c.

Uit te gaan van geleidelijk bijstellen en verbeteren van het subsidie-instrumentarium.

d. De grens van grote subsidies bij te stellen naar € 100.000. e. Toepassing van Kritieke Prestatie Indicatoren verder te standaardiseren. 3

Kennis te nemen van de onderzoeksvragen ten behoeve van de definitieve besluitvorming over het subsidiebeleid: a. Welke typen subsidies hanteert de gemeente, met welke grondslag en hoe is het budget georganiseerd? b. Is voor alle subsidies de grondslag afdoende of moet deze worden verbeterd? c.

Zijn subsidieplafonds nodig of is dit voldoende geregeld en welke slimme keuzes zijn mogelijk?

d. Hoe kan de gemeente de subsidierelaties met de grote subsidieontvangers verzakelijken? e. Hoe kan de gemeente het inzicht in maatschappelijke effecten van subsidies verbeteren? Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente De Ronde Venen, d.d. 29 juni 2023

De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

blad 6 van 6