Raadsvoorstel Re-integratieverordening Participatiewet DRV 2023

Raadsvoorstel

Raadsvoorstel Aan: de gemeenteraad Datum: 14-11-2023 Raadsvergadering: 14 december 2023 Commissie: Commissie Samenleven, Veiligheid, Bestuur en bedrijfsvoering en Financiën Organisatieonderdeel: Team Welzijn en Samenleving Portefeuillehouder: Cees van Uden Naam behandelend ambtenaar: Theijs van Welij Registratienummer: Klik of tik om tekst in te voeren. Ter inzage: Klik of tik om tekst in te voeren. Bijlage(n): 1. Re-integratieverordening De Ronde Venen 2023 2. Transponeringstabel 3. Advies Adviesraad Sociaal Domein 4. Beantwoording college aan Adviesraad Sociaal Domein

Onderwerp Vaststellen Re-integratieverordening Participatiewet De Ronde Venen 2023 Voorstel 1. De Re-integratieverordening Participatiewet De Ronde Venen 2023 vast te stellen Inleiding De Rijksoverheid heeft in het kader van het 'breed offensief' de Participatiewet gewijzigd zodat meer inwoners ondersteund worden op weg naar zo regulier mogelijk werk. Op 29 november 2022 werd het wetsvoorstel Breed Offensief aangenomen door de Eerste Kamer. Het Breed Offensief is een landelijke agenda om onder andere de arbeidsmarktkansen voor mensen met een arbeidsbeperking te vergroten. Doelen van het Breed Offensief zijn: ▪ Het makkelijker maken voor werkgevers om mensen met een arbeidsbeperking aan te nemen; ▪ Mensen met een arbeidsbeperking voor langere tijd aan het werk helpen; ▪ Werk voor mensen met een arbeidsbeperking aantrekkelijker maken; ▪ Zorgen dat werkgevers en werkzoekenden elkaar makkelijker vinden. De Participatiewet is als gevolg van dit Breed Offensief op een aantal plaatsen gewijzigd. Uit deze wetswijziging per 1 juli 2023 vloeit onder andere voort dat de verordening wordt uitgebreid met verschillende re-integratie-instrumenten. Hierdoor wordt de rol van de gemeenteraad op het gebied van de re-integratie verder vergroot. Dit zijn grotendeels instrumenten die reeds in het

blad 1 van 5

gemeentelijke re-integratiebeleid zijn opgenomen en nu dus met het opnemen in de verordening worden bestendigd. Dit geldt bijvoorbeeld voor de proefplaats en het inzetten van jobcoaching. Naast de onderdelen die rechtstreeks voortvloeien uit het breed offensief is de verordening ook uitgebreid met enkele onderdelen die niet direct uit de laatste wetswijziging voortvloeien. Zo is de norisk polis voor werkgevers per 2022 ondergebracht in de Ziektewet en wordt deze nu uitgevoerd door het UWV. Als gevolg van deze centralisatie is de no-risk polis uit de verordening geschrapt. Daarnaast is de individuele studietoeslag uit de Participatiewet in 2022 door het Rijk vernieuwd. De grondslag van de reeds in werking getreden beleidsregels wordt in deze verordening ondergebracht. Tot slot heeft de Tweede Kamer gemeenten verzocht oog te hebben voor de armoedeval die inwoners maken wanneer zij vanuit een uitkeringssituatie betaald werk gaan verrichten en voor minder financiële regelingen en lagere toeslagen in aanmerking komen. Om dit te ondervangen is een uitstroompremie ter preventie van armoedeval opgenomen in de nieuwe verordening. Het college constateert dat een aantal artikelen technisch van aard zijn en niet altijd betrekking hebben op inwoners of ondernemers. Ook zijn artikelen vanwege de juridische waarde overgenomen uit de modelverordening van de VNG.

Er is geprobeerd het effect van artikelen zo duidelijk mogelijk te verwoorden in de toelichting bij de verordening. Resumerend vallen de aanpassingen in de verordening in drie groepen te categoriseren. 1. Verplichte aanvullingen vanuit het Rijk o.b.v. de gewijzigde Participatiewet ▪ Informeren gemeenteraad: artikel 4 lid 2 + 3 ▪ Voorziening proefplaats: artikel 15 ▪ Administratief proces loonkostensubsidie: artikel 21 ▪ Aanvraagprocedure voorzieningen uit breed offensief: artikel 23 ▪ Voorzieningen uit breed offensief: artikel 22 t/m 31 ▪ Ondersteunende voorzieningen: artikel 32 t/m 35 ▪ Individuele studietoeslag: artikel 38

2. Bestendiging (nieuwe) voorzieningen in afstemming met Uithoorn en Ouder-Amstel teneinde versnippering te voorkomen: In De Ronde Venen en de naburige gemeenten Uithoorn en Ouder-Amstel benutten we de vrijheid binnen de Participatiewet om meer mensen aan het werk te helpen. Dit doen we door een breder pakket aan maatwerk aan te bieden teneinde een goede en duurzame re-integratie van inwoners op de arbeidsmarkt te realiseren. Door deze extra stappen wordt het voor werkgevers aantrekkelijker om inwoners in dienst te nemen. ▪ Budgetplafond: artikel 5 Alle voorzieningen kunnen betaald worden vanuit de huidige begroting (re-integratiemiddelen). Indien onverhoopt voor een of meerdere re-integratievoorzieningen een budgetplafond is bereikt zal de betreffende inwoner op een wachtlijst worden gezet totdat er nieuw budget beschikbaar is gesteld. Het college kan via de gemeentelijke planning & control cyclus de raad verzoeken om extra financiële middelen. Ook kan het zijn dat er gedurende het jaar een bijdrage van het Rijk via een circulaire beschikbaar komt, en zo een eventueel tekort wordt ondervangen. ▪ Verbreding doelgroep: artikel 7 lid 4 Inwoners van wie de WW binnen 3 maanden afloopt kan pro-actief vanuit de gemeente een reintegratietraject worden aangeboden met het doel om verblijf in de bijstand te minimaliseren.

▪ Verbreding doelgroep: artikel 7 lid 6 sub c De groep inwoners voor wie re-integratievoorzieningen openstaan wordt verbreed door de inkomensgrens van 110% bijstandsnorm te verhogen naar 130% van de bijstandsnorm.

blad 2 van 5

▪ Ondersteuning bij beheersing Nederlandse taal: artikel 10 Het aanbieden van taalcursussen faciliteert de kans op duurzame uitstroom naar betaald werk. ▪ Werkervaringsplaats: artikel 14 ▪ De voorziening werkervaringsplaats bestaat al, deze was echter niet neergelegd in de verordening. De werkervaringsplaats biedt de werkgever en de inwoner de kans om (met behoud van uitkering) te onderzoeken of de functie past bij hem of haar en om een arbeidsritme op te bouwen, alsmede te ontdekken of er een goede klik is met de organisatie en werkcultuur. Tijdelijke loonkostensubsidie: artikel 16 De doelgroep waarvoor werkgevers loonkostensubsidie kunnen aanvragen wordt verbreed met inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt die geen beroep doen op een bijstandsuitkering. Hiermee wordt arbeidsparticipatie van bijvoorbeeld niet-werkende partners beoogd. ▪ Nazorg: artikel 17 Met het accepteren van werk verdwijnt een inwoner uit beeld van de gemeente. Door middel van het bieden van nazorg wordt beoogd om voor maximaal 6 maanden de inwoner te begeleiden opdat duurzame uitstroom wordt gewaarborgd en uitval voorkomen. ▪ Innovatie: artikel 39 Dit experimenteerartikel faciliteert het college om mee te kunnen doen aan door het Rijk geïnitieerde pilot projecten. Hierbij valt te denken aan de inzet van de no-risk polis voor langdurig werklozen uit onze gemeente.

3. Lokaal ▪ Instellen van een Uitstroompremie ter preventie van armoedeval (artikel 18)

Beoogd effect Meer inwoners breder te ondersteunen bij het aanvaarden van zo regulier mogelijk werk. Argumenten

1.1

Een re-integratieverordening die voldoet aan wet- en regelgeving. Het doel van het nu voorliggende besluit is om de verordening te actualiseren zodat deze in lijn is met de eisen vanuit het Rijk zoals geformuleerd in de laatste wijziging van de Participatiewet. Gezien de verplichte invoeging van een nieuw hoofdstuk, is er voor gekozen een geheel nieuwe verordening op te stellen, de Re-integratieverordening Participatiewet De Ronde Venen 2023.

1.2

Een helder scala aan re-integratie voorzieningen aanbieden voor werknemers en werkgevers. Het achterliggende doel van de wetswijziging en de uitwerking in de verordening is om onze inwoners naar zo regulier mogelijk werk te begeleiden. Immers, de meerwaarde van werk wordt breed erkend. Uitgangspunt is dat gestreefd wordt naar duurzame uitstroom. Hiertoe omvat de verordening een aantal nieuwe voorzieningen. De nieuwe voorzieningen verlagen de drempel voor de werkgever om een langdurig werkloze of inwoner met een arbeidsbeperking aan te nemen.

1.3

Uniformering van re-integratie-voorzieningen teneinde werkgevers eenvoudig te bedienen. Veel grote werkgevers zijn gevestigd in buurgemeenten. Om het voor werkgevers uit de regio aantrekkelijk te maken om ook inwoners uit De Ronde Venen in dienst te nemen hebben de gemeenten van de Arbeidsmarktregio Groot Amsterdam de verordening op de diverse onderdelen op elkaar afgestemd. Deze uniformering voorkomt versnippering voor werkgevers en inwoners.

blad 3 van 5

1.4.

Het ter beschikking stellen van een uitstroompremie ter preventie van armoedeval. Inwoners die vanuit een uitkering naar betaald werk gaan ervaren een armoedeval omdat zij voor minder financiële regelingen en lagere toeslagen in aanmerking komen. Om te voorkomen dat een armoedeval inwoners weerhoudt om aan de slag te gaan, is een uitstroompremie opgenomen die het voor inwoners aantrekkelijk maakt om daadwerkelijk de stap naar betaald werk te maken (werk moet lonen, i.p.v. dat men er op achteruit gaat) bij een arbeidscontract van minimaal 6 maanden (duurzame uitstroom). Om een ‘draaideur-effect’ te voorkomen, wordt de uitstroompremie slechts eens in de 5 jaar én enkel aan langdurig werklozen verstrekt. De hoogte van de uitstroompremie is gebaseerd op aanbeveling 10 uit de initiatiefnota van mevrouw Bruins-Slot waarin een bedrag van € 764,- per jaar wordt genoemd (TK 2015 Kamerstuk 34369, nr. 2). In artikel 18 van de verordening wordt voor de hoogte verwezen naar 25% van het jaarlijks vrij te laten bedrag, dat neerkomt op € 744,75 (peiljaar 2023). Hiermee wordt aangesloten op het bedrag dat de gemeenten Uithoorn en Ouder Amstel reeds uitkeren, te weten € 750,- per jaar.

1.5

Met het instemmen van de re-integratieverordening 2023 wordt de oude Reintegratieverordening uit 2015 ingetrokken. Het college heeft de taak de gemeentelijke regelgeving te actualiseren op basis van nationale wetgeving. Door diverse wetswijzigingen is de re-integratieverordening uit 2015 achterhaald.

1.6

Met het instemmen van de re-integratieverordening 2023 wordt de verordening Tegenprestatie uit 2015 ingetrokken. Uit de modelverordening van de VNG blijkt dat de separate verordening ingetrokken kan worden en het gestelde in de Verordening Tegenprestatie opgenomen mag worden in de vernieuwde re-integratieverordening. Dit is opgenomen in artikel 9 van de verordening.

Kanttekeningen Niet van toepassing Financiën De nieuwe maatregelen hebben geen directe gevolgen voor het re-integratiebudget. De wettelijke verruiming van enkele voorzieningen en doelgroepen kan leiden tot meer inzet van deze voorzieningen. Eventuele meerkosten hebben weer het positieve financiële effect van een (toekomstige) besparing op het budget waaruit de bijstandsuitkeringen worden betaald. Aangezien we al verschillende onderdelen uitvoeren zoals de proefplaats en de jobcoaching is de verwachting dat de wijziging van de verordening niet direct grote financiële gevolgen zal hebben. De financiële consequenties van de nieuwe verordening worden op de reguliere Planning & Control momenten met uw raad gedeeld. Uitstroompremie ter preventie van armoedeval (artikel 18) De omvang van de uitstroompremie aan inwoners die een dienstbetrekking aanvaarden bedraagt in het voorstel 25% van het bedrag genoemd in artikel 31, lid 2, sub j, van de Participatiewet. Voor 2023 bedraagt dit 25% van € 2.979,00 = € 744,75. In 2022 bedroeg het aantal uitstromers uit de bijstand naar een arbeidscontract 43 personen. Uitgaande van deze 43 uitstromers kost de regeling € 32.024,25 per jaar en kan gedekt worden uit de huidige middelen.

blad 4 van 5

Inzet extra jobcoach (hoofdstuk 5) Met de wetswijziging van juli 2023 mag een bredere groep inwoners de gemeente zelf verzoeken een jobcoach in te schakelen. Deze verbreding zal zorgen voor een autonome groei van het beroep op de re-integratievoorziening jobcoach. Bovendien wil het college de jobcoach actief onder de aandacht brengen wanneer er perspectief is dat een langdurig werkloze hiermee duurzaam aan betaald werk kan worden geholpen. Omdat de voorkeur uitgaat naar het aanbieden van een jobcoach in natura (artikel 28), wil het college hiervoor de bestaande formatie van jobcoaches in de loop van 2024 uitbreiden met 1 FTE. Deze nieuwe jobcoach kan zich richten op de doelgroep van het breed offensief en de reguliere doelgroep werklozen. Dit wordt meegenomen in de eerste bestuursrapportage. Betrokkenheid en communicatie De nieuwe verordening is opgesteld in nauwe samenwerking met de gemeenten uit de Arbeidsmarktregio Groot-Amsterdam (Aalsmeer, Amstelveen, Amsterdam, Diemen, Haarlemmermeer, Ouder-Amstel, De Ronde Venen en Uithoorn). De concept-verordening is ter advies voorgelegd aan de Adviesraad Sociaal Domein. De ASD heeft een aantal aandachtpunten geformuleerd waarop een reactie is opgesteld. Beide documenten zijn als bijlagen opgenomen bij de stukken die hierbij aan uw raad worden voorgelegd. Onze reactie op de aandachtspunten van de ASD is met hen gedeeld.

De gemeentelijke consulenten werk zullen de nieuwe re-integratievoorzieningen actief onder de aandacht brengen van (potentiële) werkgevers. Vervolg Na vaststelling van de verordening wordt deze gepubliceerd op overheid.nl Evaluatie Conform artikel 4 lid 2 zendt het college jaarlijks aan de gemeenteraad een verslag over de doeltreffendheid en de effecten van deze verordening in de praktijk via de raadsinformatiebrief voortgang Sociaal Domein, waarbij het oordeel van de adviesraad sociaal domein is meegenomen.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van de gemeente De Ronde Venen,

Marco Vonk secretaris

Maarten Divendal burgemeester

blad 5 van 5