Raadsvoorstel Huisvestingsverordening Regio Utrecht 2023, De Ronde Venen

Raadsvoorstel Huisvestingsverordening Regio Utrecht 2023, De Ronde Venen

Raadsvoorstel

Aan: de gemeenteraad Datum: 29-6-2023 Raadsvergadering: Klik of tik om tekst in te voeren. Commissie: Klik of tik om tekst in te voeren. Organisatieonderdeel: Team Ruimte en Economie Portefeuillehouder: Huib Zevenhuizen Naam behandelend ambtenaar: Jeroen Cornelissen Registratienummer: Klik of tik om tekst in te voeren. Ter inzage: Klik of tik om tekst in te voeren. Bijlage(n): Bijlage 1 Huisvestingsverordening Regio Utrecht 2023, De Ronde Venen Bijlage 2 Overzicht en toelichting aanpassingen Bijlage 3 Onderbouwing schaarste in de regio Utrecht 2022 Bijlage 4 RWU monitor

Onderwerp Raadsvoorstel Huisvestingsverordening gemeente De Ronde Venen 2023

Voorstel 1. 2.

Schaarste vast te stellen, op grond van artikel 2 van de Huisvestingswet 2014, in de woningvoorraad in De Ronde Venen; De Huisvestingsverordening regio Utrecht 2023, gemeente De Ronde Venen vast te stellen

Inleiding Volgens de Huisvestingswet 2014 geldt een Huisvestingsverordening voor maximaal vier jaar. Als de schaarste na die vier jaar nog niet is opgelost, mag een nieuwe huisvestingverordening vast worden gesteld. Per 1 juli 2023 vervalt de huidige Huisvestingsverordening van rechtswege. De verordening vormt een belangrijke basis voor ons woonbeleid en daarom is deze nieuwe verordening nodig. De structuur van de huidige verordening stamt uit 2015 en is meerdere malen aangepast en uitgebreid met nieuwe regelingen. De leesbaarheid en begrijpelijkheid zijn hierdoor sterk afgenomen. De nieuwe verordening is qua structuur daarom volledig vernieuwd, waarbij het huidige beleid grotendeels behouden is. Voorliggende verordening betreft dus een beleidsarme Huisvestingsverordening, ofwel een continuering van het huidige beleid met enkele kleine wijzigingen. De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de huidige verordening zijn: 1. Een nieuwe ordening, zodat het beter aansluit bij de VNG modelverordening;

blad 1 van 6

2. De bezettingsnormentabel is aangepast; 3. De rangorde voor toewijzing van (sociale huur) woningen is in overeenstemming gebracht met de praktijk; 4. Het gebruik van het experimentenartikel is alleen toegestaan na een raadsbesluit over het uit te voeren experiment. In de huidige verordening was dit nog een bevoegdheid van B&W. Voor een volledig overzicht met verdere toelichting van de wijzigingen is in bijlage 2 een was-wordt lijst opgenomen. Omdat naar verwachting begin 2024 de Huisvestingswet 2014 wordt vernieuwd, wordt verwacht dat in 2024 grotere beleidswijzigingen worden doorgevoerd in de verordening. Met de voorliggende nieuwe verordening brengen we de basis op orde en scheppen we ruimte om in de nabije toekomst nieuwe elementen toe te voegen. Nut en noodzaak regionale Huisvestingsverordening In totaal zijn er in Nederland negentien woningmarktregio’s vastgesteld. Een woningmarktregio is een begrip in de Huisvestingswet en bepalend voor het niveau waarop samengewerkt moet worden. In onze regio vindt deze samenwerking plaats op de bestuurstafel van de U10. Artikel 6, lid één en twee van de Huisvestingswet is hiervoor het juridisch kader. De Huisvestingsverordening is regionaal door de eenduidige regelgeving en de ‘gereedschapskist’ om lokaal maatwerk toe te passen.

In de Huisvestingsverordening is deze gereedschapskist vertaald naar een aantal keuzes (zie volgende twee kopjes) om het gemeentelijk woonbeleid uit te voeren. Voor een efficiënte en duidelijke uitvoering (met name voor woningzoekenden) is daarbij gekozen voor eenduidigheid. Bijvoorbeeld het gebruik van kernbinding, waarbij de gemeente de keuze maakt van de kernen maar de methodiek regionaal is. Huisvestingsverordening: hoe is deze opgebouwd en waar liggen de bevoegdheden? 1. De Huisvestingsverordening bevat algemene bepalingen in hoofdstuk 1. 2. Hoofdstuk 2 gaat over het verdelen van zelfstandige woonruimte: sociale voorraad tot de liberalisatiegrens en (een deel) tot de middenhuurgrens. Hoofdstuk 2 is afgestemd met de regiogemeenten en de corporaties, zodat de woonruimteverdeling in de regio op een zo eenduidig mogelijke manier plaatsvindt. In dit hoofdstuk zijn de regels voor onder andere urgentie, voorrangsregels naar aard, grootte en prijs van een woning en voorrang op basis van economische en maatschappelijke binding vastgelegd. Zo maakt dit hoofdstuk het mogelijk om betaalbare huurwoningen toe te wijzen aan woningzoekende met een lokale binding. De mogelijkheid van deze regel wordt door de gemeente maximaal benut. 3. Hoofdstuk 3 van de verordening gaat over het wijzigen van de samenstelling van de woonruimtevoorraad.

Bijvoorbeeld het beleid ten aanzien van woningsplitsen of opkoopbescherming. Hoofdstuk 3 van de verordening kan elke gemeente op zijn eigen manier inrichten zonder regionale afstemming. Er zijn ook gemeenten in de regio die hier geen beleid voor hebben opgenomen. In de voorliggende Huisvestingsverordening zijn, conform de huidige verordening, regels opgenomen over het onttrekken, samenvoegen, omzetten, woningvormen en kadastraal splitsen van woonruimte. Binnen de huidige mogelijkheden van de Huisvestingswet kunnen er ook regels worden opgenomen over opkoopbescherming. Het invoeren van de opkoopbescherming wordt voorbereid op dit moment. Lokaal beleid

blad 2 van 6

Genoemde hoofdstukken 2 en 3 geven haakjes om een en ander ook in lokaal beleid verder uit te werken, wat dan alleen geldt voor de desbetreffende gemeente. De raad geeft via de verordening de kaders aan, waarin de raad bevoegdheden neer kan leggen bij het college. De voorgestelde aanpassingen van de Huisvestingsverordening zijn de aanleiding om ook de lokale beleidsregels die gekoppeld zijn aan dat hoofdstuk, aan te passen. Dit betreft het aanpassen van de artikelsgewijze verwijzingen. Deze besluiten zullen door B&W worden vastgesteld in de periode voor inwerkingtreding (1 juli 2023), onder voorbehoud van vaststelling van de nieuwe Huisvestingsverordening. Beoogd effect Met deze nieuwe verordening verbetert concreet de leesbaarheid en transparantie en voeren we enkele verbeteringen door in het verdelen van de schaarste. Argumenten 1.1 Het woonruimtetekort is in De Ronde Venen in bepaalde segmenten dusdanig hoog, dat sturing middels een Huisvestingsverordening noodzakelijk is. Met een woningtekort van 5,5 procent heeft de woningmarktregio Utrecht één van de grootste woningtekorten van alle Nederlandse regio’s. De verwachting is dat dit woningtekort de komende jaren nog oploopt naar 27.430 woningen, ofwel 6,5 procent van de woningvoorraad. Alleen de regio’s Den Haag en Nijmegen kennen een groter tekort.

Het tekort in de regio Amsterdam is grofweg even groot als in de regio Utrecht. Het woningtekort betekent in De Ronde Venen schaarste aan goedkope woonruimte en zorgt voor concurrentie tussen huishoudens om een geschikte en betaalbare woning te bemachtigen. Dit leidt tot verdringing van huishoudens, die door de grote concurrentie geen passende betaalbare woning weten te vinden. Hierdoor is het geven van regels voor het in gebruik nemen of geven van goedkope huurwoningen en voor wijzigingen in de bestaande woonruimtevoorraad noodzakelijk. Het bestrijdt de onevenwichtige en onrechtvaardige effecten van schaarste aan goedkope woonruimte. 2.1 De nieuwe verordening is beter leesbaar. De basis voor de huidige verordening stamt uit 2015 en deze basis is bij de vernieuwing in 2019 behouden. De afgelopen acht jaar zijn aan de Huisvestingsverordening verschillende regelingen toegevoegd. Hierdoor is de begrijpelijkheid en de leesbaarheid sterk afgenomen. Het gevolg is dat de huidige ‘constructie’ niet meer geschikt is om op verder te bouwen. De structuur van de verordening is daarom aangepakt en in lijn gebracht met de VNG-modelverordening. Daarnaast zijn reparaties doorgevoerd die uit jurisprudentie voortkomen. Hierdoor is de nieuwe verordening weer geschikt voor toekomst.

Er is rekening gehouden met voorgenomen wetswijzigingen, zodat die eenvoudig in de structuur van de verordening ingepast kunnen worden. 2.2 Door een aanpassing van de bezettingsnormentabel krijgen eenpersoonshuishoudens meer kans op een woning. De aanpassing van de bezettingsnormentabel per 1-1-2022 was voor eenpersoonshuishoudens te beperkend in de mogelijkheden om een woning te vinden. Door een kleine aanpassing in de tabel wordt dit verholpen. Dit is nodig omdat er zeer veel eenpersoonshuishoudens actief zoeken en er niet genoeg kleinere woonruimten zijn om hen te huisvesten en daardoor hun slaagkans

blad 3 van 6

onevenredig kleiner is geworden. Voor nadere toelichting zie bijlage 2 blz 5. 2.3 Door de raad te laten besluiten over experimenten wordt de democratische legitimiteit van de verdeling van schaarse woonruimte geborgd. Op basis van de Gemeentewet mag de raad bevoegdheden delegeren aan het college. Op basis daarvan is indertijd het experimentenartikel in de Huisvestingsverordening bij het college neergelegd. Uit de evaluatie van de Huisvestingswet 2014, verschenen in 2020, blijkt dat het zeer de vraag is of het wel de bedoeling van de wetgever is om het college ruimte te geven om experimenten in te stellen. De democratische legitimiteit van een besluit over de verdeling van schaarse woonruimte wordt beter geborgd door een raadsbesluit. De vraag is dus of de huidige collegebevoegdheid houdbaar is. Daarom wordt in de nieuwe verordening deze bevoegdheid teruggelegd bij de raad. 2.4 Door het rangordeartikel aan te passen aan de werking in de praktijk is de onderlinge rangorde van voorrangsregelingen helder. De huidige verordening gaf niet in alle situaties duidelijkheid over de onderlinge volgorde van de voorrangsregels. Dit werd vooral veroorzaakt doordat er gedurende de looptijd van de verordening meerdere voorrangsregelingen zijn bij gekomen, aangepast etc.

Voor het correct functioneren van het Woningnetsysteem hebben Aedes, de RWU en corporaties in samenwerking met de gemeenten de voorrangsregels nader uitgewerkt. Deze praktische uitwerking is nu overgenomen in de nieuwe verordening. Zo is de rangorde transparant en inzichtelijk. Voor nadere toelichting zie bijlage 2 bladzijde 5. 2.5 Met de nieuwe verordening worden diverse juridische en technische verbeteringen doorgevoerd. Het gaat dan bijvoorbeeld om aanpassing van wettelijke definities en verduidelijking van begrippen. 2.6 Voor de eenduidigheid richting woningzoekenden is het van belang dat de toewijzingen via Woningnet per 1 juli 2023 op regionaal niveau zo min mogelijk verschillen met de andere regiogemeenten. De Huisvestingsverordening moet uiterlijk 1 juli ingaan, omdat de huidige Huisvestingsverordening dan van rechtswege vervalt. Alle regiogemeenten streven er naar de verordening gelijktijdig in te laten gaan. Voor de regionaal woningzoekenden is dit aan te raden, omdat de toewijzing zo eenduidig mogelijk kan plaatsvinden. Tevens is dit voor de benodigde systeemwijzigingen het meest efficiënt. Kanttekeningen 1.1 Een Huisvestingsverordening mag volgens de wet alleen ingevoerd worden, als er sprake is van schaarste.

De regulering moet noodzakelijk zijn om problemen op de woningmarkt uit het oogpunt van schaarste (woonruimteverdeling) of samenstelling van de woonruimtevoorraad (schaarste en leefbaarheid) aan te pakken. De gemeenteraad moet dit aan kunnen tonen. In bijlage 3 is de hoofdlijn van de onderbouwing opgenomen. Deze onderbouwing is gebaseerd op het onderzoek van de RWU (bijlage 4). Financiën

blad 4 van 6

Dit voorstel heeft geen financiële consequenties. Betrokkenheid en communicatie De corporaties en regiogemeenten zijn betrokken geweest bij de voorgestelde aanpassingen conform de uitgangspunten van de Huisvestingswet 2014. Deze afstemming heeft plaatsgevonden via de regionale bestuurstafels en het SWRU, het samenwerkingsverband van 18 corporaties in de Utrechtse regio. Daarnaast is de voorliggende aanpassing van de verordening ook met Cazas Wonen besproken en akkoord bevonden. De gewijzigde verordening wordt gecommuniceerd via de gemeentelijke website, de U10 en via WoningNet Regio Utrecht. Daarnaast wordt deze gepubliceerd in de landelijke portalen voor wet- en regelgeving. Vervolg De Huisvestingsverordening treedt bij instemming van de raad per 1 juli 2023 in werking. Naar verwachting volgt een aanpassing van de Huisvestingswet 2014 begin volgend jaar. Dit is het moment om nieuw beleid door te voeren. Door de wetswijziging zal naar verwachting onder andere de ruimte om voorrang te geven aan personen met een lokale binding (kernbinding) worden verruimd naar 50%. Binnen de huidige wet is dit nog 25%. Deze aanpassing geeft de gemeente dan de mogelijkheid om vaker lokale woningzoekende voorrang te verlenen. Om snel de mogelijkheden van de aangepaste Huisvestingswet te benutten is het streven snel mogelijk na de wijzing van de wet, de verordening aan te passen.

Evaluatie De Huisvestingsverordening heeft een looptijd van 4 jaar. Dit betekent dat deze afloopt per 1 juli 2027. Bij het opstellen van een nieuwe Huisvestingsverordening worden de effecten van de wijzigingen meegenomen.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van de gemeente De Ronde Venen,

Marco Vonk secretaris

Maarten Divendal burgemeester

blad 5 van 6

De raad van de gemeente De Ronde Venen gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders (raadsvoorstel nr. 00000/00 van 29 juni 2023). Besluit

1. Schaarste vast te stellen, op grond van artikel 2 van de Huisvestingswet 2014, in de woningvoorraad in De Ronde Venen; 2. De Huisvestingsverordening regio Utrecht 2023, gemeente De Ronde Venen vast te stellen. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente De Ronde Venen, d.d. 29 juni 2023

De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

blad 6 van 6