Raadsvoorstel Herijking grondstoffenbeleid 2020

Voorstel raad de gemeenteraad

AAN AGENDAPUNT

TER INZAGE

NUMMER RAADSVERGADERING COMMISSIE ORGANISATIEONDERDEEL

PORTEFEUILLEHOUDER BEHANDELEND AMBTENAAR

REGISTRATIENUMMER

BIJLAGE(N)

6 oktober 2022 Commissie RZ Beheer Openbare Ruimte Binnendienst Maarten van der Greft Paul van den Heuvel

Onderwerp Herijking grondstoffenbeleid 2020

Voorstel In 2020 heeft de gemeenteraad het grondstoffenbeleid vastgesteld. Dit raadsvoorstel is een herijking van het grondstoffenbeleid uit 2020.

De raad besluit om het grondstoffenbeleid op de volgende onderdelen te wijzigen 1

Niet over te gaan tot tariefdifferentiatie (Diftar);

2

De frequentie van inzamelen van restafval niet te wijzigen naar de voorgenomen overstap van één keer per vier weken, maar deze één keer per drie weken te houden;

3

In 2023 de afvalstoffenheffing te heffen op basis van éénpersoons- en meerpersoonshuishouden;

4

Vanaf 2024 de afvalstoffenheffing te heffen op basis van grootte van de minicontainer restafval (140 of 240 liter);

5

De afvalstoffenheffing vanaf 2024 voor hoogbouw gelijk te stellen aan het tarief van een 140 liter minicontainer;

6

De te verwachte kosten voor mogelijke omwisselingen te dekken uit het investeringsplan ondergrondse containers en de hiervoor benodigde herschikking van het investeringsbudget en de bijbehorende mutatie van de kosten van rente en afschrijving te verwerken in de programmabegroting 2023.

Inleiding Als gemeente willen we een eenvoudig en eerlijk afvalbeleid dat werkt voor onze inwoners. We zien afval steeds meer als een grondstof. Het is daarom van belang om afval zo veel mogelijk gescheiden aan te leveren. Op het moment dat de mens ingehaald wordt door de techniek en nascheiding gunstiger wordt, onderzoeken we een overstap. We volgen dit als gemeente actief.

Voorstel raad - documentnummer: 57048 - pagina 1

In het raadsbesluit van 4 juni 2020 is ingestemd met tariefdifferentiatie per 2022. Dit besluit is uitgesteld, in afwachting van een evaluatie in 2022. In het coalitieakkoord “In het hart” is afgesproken dat het oorspronkelijke plan voor gedifferentieerde tarieven (Diftar) niet wordt ingevoerd. Dit betekent dat inwoners niet gaan betalen per leging of kilo. De resultaten in 2021 laten zien dat er significant minder restafval is ingezameld in 2021. Een afname van gemiddeld 21 kilo per inwoner is gerealiseerd (202 kilo in 2020 – 181 kilo in 2021). Dit biedt voldoende aanleiding om een herijking van het grondstoffenbeleid voor te stellen. Het niet invoeren van Diftar, maar wel belonen op basis van de grootte van de minicontainer maakt onderdeel uit van een eenvoudiger en eerlijker grondstoffenbeleid. Wij sturen aan op een systeem wat het voor huishoudens mogelijk maakt om beloond te worden wanneer zij minder restafval aanbieden. Wanneer zij kunnen overstappen op een kleine minicontainer, kunnen zij een lagere afvalstoffenheffing verwachten ten opzichte van huishoudens met een grote minicontainer. Dit realiseren wij vanaf 2024.

Beoogd effect Een eerlijk en eenvoudig grondstoffenbeleid dat bijdraagt aan onze doelstelling om 75% afvalscheiding realiseren.

Argumenten 1.1 De hoeveelheid restafval is in 2021 afgenomen van gemiddeld 202 kilo naar 181 kilo per inwoner Door de inzamelfrequentie te wijzigen van één keer per twee weken naar één keer per drie weken in 2020, is met name in 2021 de hoeveelheid ingezameld restafval significant afgenomen (zie tabel 1). Onze inwoners zijn beter afval gaan scheiden, hierdoor is de invoering van Diftar niet nodig om de hoeveelheid restafval te verlagen. Tabel 1: Scheidingspercentage afgelopen vier jaar 2018

2019

2020

2021

Gemiddeld per inwoner

183,18

195,91

202,16

181,1

Scheidingspercentage

61,46%

62,08%

58,84%

66,86%

2.1 De huidige inzamelfrequentie resulteert in een afname van de hoeveelheid restafval Door actief in te zetten op communicatie rondom afvalscheiding stimuleren wij inwoners hun afval nog beter te scheiden en zo de hoeveelheid restafval te reduceren. 2.2 Om het scheidingspercentage te verhogen starten wij een communicatiecampagne Hiervoor wordt een aparte website, www.drvaandebak.nl, per 1 januari 2023 geactiveerd. Bovendien sluiten wij aan bij de afvalcampagne van de AVU gericht op een betere scheiding van GFTE en PMD.

Voorstel raad - documentnummer: 57048 - pagina 2

3.1 In het jaar 2023 treffen wij de voorbereidingen om inwoners de keuze te geven voor een grote of kleine minicontainer Inwoners bepalen zelf of zij aan een kleine container voldoende hebben bij een inzamelfrequentie van één keer per drie weken. Bestellingen en leveringen van materialen en minicontainers kunnen worden gewaarborgd. Omwisselen van minicontainers vindt uiterlijk plaats in het laatste kwartaal van 2023. Administratieve systemen en koppelingen met gemeentelijke belastingen Amstelland worden tijdig ingericht. 3.2 Huishoudens kunnen tot en met het voorjaar van 2023 bepalen of zij willen overstappen op een andere minicontainer Een dergelijke inventarisatie is essentieel om de overgang naar een beloningssysteem te kunnen waarborgen. Om de overgang soepel te laten verlopen moeten wij tijdig minicontainers en bijbehorende materialen bestellen. En wij hebben tijdig het inzicht in het aantal grote en kleine bakken, dat als grondslag voor de tariefstelling 2024 gebruikt gaat worden. 4.1 Huishoudens die minder restafval produceren en een kleinere container gebruiken, betalen een lagere afvalstoffenheffing ten opzichte van huishoudens met een grote bak Op deze manier wordt scheiden van afval beloond. Op dit moment betalen inwoners op basis van eenpersoons- en meerpersoonshuishoudens ongeacht wat de grootte van de minicontainer is.

Een tariefstelling op basis van het formaat van de minicontainer is eenvoudig en eerlijk. 5.1 Huishoudens in de hoogbouw betalen per definitie het lage tarief Huishoudens in de hoogbouw kunnen geen onderscheid maken tussen een grote of kleine container, aangezien zij aangesloten worden of zijn op gezamenlijke ondergrondse containers. Om deze huishoudens niet te benadelen en om het eenvoudig en eerlijk te houden kiezen wij voor het tarief van de kleine minicontainer. 6.1 Investeringen voor ondergrondse containers en behuizingen gaan deels door Bij het ontwerpen van het plaatsingsplan ondergrondse containers zijn keuzes gemaakt. Hierdoor zijn minder ondergrondse containers geplaatst dan verwacht. De criteria om bestaande bovengrondse containers te vervangen zijn aangepast. Hoogbouwlocaties waar nu een minicontainer gebruikt wordt. worden alleen vervangen voor een ondergrondse container als er geen andere opties zijn. Dit levert een besparing op van € 101.000,-. Deze besparing wordt aangewend voor de aanschaf van minicontainers. 6.2 De aanrechtbakjes voor GFE afval worden niet ter beschikking gesteld Dit budget van € 149.000 wordt aangewend voor de aanschaf van minicontainers.

Kanttekeningen 1.1 Exploitatiekosten nemen minder snel af door beperktere daling in aangeboden kilo’s restafval Bij de vaststelling van het grondstoffenbeleid in 2020 is in de exploitatie, na overgang tot Diftar, een besparing van € 407.500,- opgenomen. Het effect van Diftar zou leiden tot minder restafval, wat zou leiden tot minder verbrandingskosten. Deze besparing is niet verwerkt in de begroting.

Voorstel raad - documentnummer: 57048 - pagina 3

De daling in het aantal kilo’s te verbranden afval is met 21 kilo per inwoner wel fors afgenomen. Door de inzet van de communicatie campagne, het bewust worden van de inwoners van het belang van scheiden en de invloed op de hoogte van het tarief gaan wij ervanuit dat het aantal kilo’s restafval verder daalt. De prijzen van het verbranden zijn minder snel gestegen dan aangenomen. In het raadsvoorstel is uitgegaan van een tarief van € 153,78 per ton (zie tabel 2). Tabel 2: Prijsontwikkeling verbrandingskosten huishoudelijk restafval Prijs per ton

2020

2021

€ 89,23

€ 146,47

2022 € 137,06

2023 € 142,03

1.2 Niet realiseren van de VANG doelstellingen (75% afvalscheiding) In de VANG doelstellingen is opgenomen dat gemeentes per 2021 75% afvalscheiding wordt gerealiseerd. Het scheidingspercentage van onze gemeente is 66,68%. Het programma VANG – Huishoudelijk afval (HHA) is ontwikkeld om gemeenten te helpen de nodige stappen te zetten naar een circulaire economie. Het doel om in 2050 volledig circulair te zijn is met een daling van 21 kilo in een jaar nog realistisch. De komende jaren ligt de focus van dit programma op het nog beter scheiden van restafval en het verbeteren van de kwaliteit van deelstromen. 5.1 Alle huishoudens in de hoogbouw, aangesloten op een ondergrondse container betalen het lage tarief voor afvalstoffenheffing Ongeacht de hoeveelheid restafval die zij aanbieden betalen zij allemaal het lage tarief. Dit komt omdat er geen registratie van individuele hoeveelheden aangeboden restafval wordt bijgehouden. 2.400 huishoudens van de ruim 19.000 huishoudens in de gemeente zijn hoogbouw. In september 2022 zijn daarvan 2.099 een éénpersoonshuishouden.

Financiën De kosten van de omruilactie van de minicontainers worden geraamd op € 250.000. Deze kosten kunnen worden gedekt binnen het totaal van de beschikbare investeringsbudgetten van het Uitvoeringsplan Grondstoffen, beschikbaar gesteld bij raadsbesluit van 4 juni 2020. Tabel 3: Investeringsbehoefte in 2023 Uitgaven Omruilen minicontainers 2023

Dekking Besparing nieuwe € 250.000 ondergrondse containers Besparing vervanging container behuizing gft Besparing inwerpzuilen Niet besteden aanrechtbakjes

Totaal

€ 250.000

Voorstel raad - documentnummer: 57048 - pagina 4

€ 63.000 € 30.000 € 8.000 € 149.000 € 250.000

Door herschikking van de investeringsbudgetten wijzigen de bijbehorende kosten van rente en afschrijving. Deze kosten bedragen met ingang van 2024 € 174.000 (was € 200.000). Deze mutatie zal worden verwerkt binnen het taakveld afval (via een wijziging) in de programmabegroting 2023 en heeft geen gevolgen voor het begrotingsresultaat. Tabel 4: Originele investeringsbegroting raadsvoorstel 4 juni 2020 Investering

Status

1. Chipregistratie

€ 100.000 Uitgevoerd

2. Chippen containers

€ 112.000 Uitgevoerd

3. Vervangen inwerpzuilen

€ 79.000 Uitvoering 2022 – 2024; besparing mogelijk

4. Vulgraadmeter

€ 8.000 Uitvoering 2022 – 2024

5. Nieuwe ondergrondse containers

€ 609.500 Uitvoering 2022 – 2024; besparing mogelijk

6. Containerbehuizingen gft

€ 336.000 Uitvoering 2022 – 2024; besparing mogelijk

7. Aanrechtbakjes gft

€ 149.000 Beschikbaar voor minicontainers

8. Passysteem afvalbrengstation

€ 70.000 Uitgevoerd € 1.462.000

Totaal

Betrokkenheid en communicatie Zowel het gelijk houden van de frequentie van inzameling als het invoeren van een nieuwe grondslag voor het tarief heeft gevolgen voor onze inwoners. Dit vraagt in de communicatie om een gestructureerd communicatietraject. Dit zal gericht zijn op informeren, bewustzijn creëren en gedragsbeïnvloeding, om aan inwoners te laten zien dat zij zelf invloed hebben op de hoogte van het tarief.

Vervolg We starten in januari met de inventarisatie van de behoefte naar kleinere bakken (140 liter). We bereiden de overgang naar de nieuwe tariefstructuur voor. De raad legt de nieuwe tarieven voor een grote (240 liter) en kleine (140 liter) minicontainer vast bij het vaststellen van de belastingverordeningen in december 2023. Mochten er ongewenste effecten ontstaan dan informeren wij de raad daarover.

Evaluatie In 2024 en 2025 worden deze herijking en het oorspronkelijke grondstoffenbeleid geëvalueerd en in 2026 wordt er een nieuw grondstoffenbeleid aan de gemeenteraad voorgelegd. Om, indien nodig, bij te stellen en/of aan te sluiten op de doelstellingen van het rijksbeleid Van Afval Naar Grondstof (VANG). Het ontwerpbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van De Ronde Venen, de secretaris,

Voorstel raad - documentnummer: 57048 - pagina 5

de burgemeester,

De raad van de gemeente De Ronde Venen gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders (raadsvoorstel nr. 00000/00 van 6 oktober 2022).

Besluit 1

Om niet over te gaan tot tariefdifferentiatie (Diftar);

2

Om de frequentie van inzamelen van restafval niet te wijzigen naar de voorgenomen overstap van één keer per vier weken, maar deze één keer per drie weken te houden;

3

Om in 2023 de afvalstoffenheffing te heffen op basis van éénpersoons- en meerpersoonshuishouden;

4

Om vanaf 2024 de afvalstoffenheffing te heffen op basis van grootte van de minicontainer (140 of 240 liter);

5

Om de afvalstoffenheffing vanaf 2024 voor hoogbouw gelijk te stellen aan het tarief van een 140 liter minicontainer;

6

Om de te verwachte kosten voor mogelijke omwisselingen te dekken uit het investeringsplan ondergrondse containers en de hiervoor benodigde herschikking van het investeringsbudget en de bijbehorende mutatie van de kosten van rente en afschrijving te verwerken in de programmabegroting 2023.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente De Ronde Venen, d.d. 6 oktober 2022.

De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,