Raadsvoorstel beleidsplan maatschappelijk vastgoed

Raadsvoorstel Aan: de gemeenteraad Datum: 15 oktober 2024 Raadsvergadering: 21 november 2024 Commissie: Commissie Wonen & Ruimte Organisatieonderdeel: Bestuur, Directieadvies en Projecten Portefeuillehouder: Wethouder Van Uden Naam behandelend ambtenaar: Henrike Geurkink Registratienummer: 14349 Ter inzage: Bijlage(n): Bijlage 1: Beleidsplan Maatschappelijk Vastgoed Bijlage 2: Inventarisatie vastgoedobjecten

Onderwerp: Raadsvoorstel Beleidsplan Maatschappelijk Vastgoed Voorstel 1. Het Beleidsplan Maatschappelijk Vastgoed vast te stellen en daarmee vast te leggen dat plaatsen voor ontmoeting en verbinding belangrijk zijn voor onze inwoners; 2. Het Beleidsplan uit te voeren aan de hand van een aantal uitgangspunten: a. De gemeente faciliteert in de vier grote dorpen multifunctionele ruimte (op één of meerdere locaties); dit wordt samen met de rest van het maatschappelijk vastgoed maximaal benut, zodat het zo veel mogelijk bijdraagt aan gemeentelijke doelen; voor de overige dorpen worden de bestaande afspraken (in beginsel) gecontinueerd; b. De gemeente helpt bij het huisvesten van maatschappelijke activiteiten als dit niet vanuit de samenleving kan worden geboden; c. De gemeente regelt eigendom, beheer en exploitatie voor vergelijkbaar vastgoed op een vergelijkbare manier die past bij het type vastgoed; d. De gemeente kiest de weg van de geleidelijkheid bij het doorvoeren van de uitgangspunten; 3. Het voor het Werkcentrum beschikbare investeringsbudget van € 314.000 in 2025 te laten vrijvallen en de bijbehorende afschrijvingslasten van € 15.700 ten gunste te brengen van het begrotingsresultaat van 2026 en verder; 4.

Exploitatiebudget beschikbaar te stellen van € 314.000 voor de eenmalige bijdrage voor de verbouwing van de Voedselbank en deze ten laste te brengen van de algemene reserve.

blad 1 van 6

Inleiding In het coalitieakkoord “In het Hart” en het bijbehorende college uitvoeringsprogramma is opgenomen dat het onderhoud en gebruik van maatschappelijk vastgoed wordt verbeterd en dat er beleid komt voor dorpshuizen. Met de Startnotitie Beleidsplan Maatschappelijk Vastgoed (februari 2023) zijn deze onderwerpen met elkaar verbonden. Waarden als zelfredzaamheid, gemeenschapszin, maatschappelijke betrokkenheid en participatie zijn belangrijk voor de gemeente. Deze waarden komen tot leven op plekken waar inwoners elkaar ontmoeten, waar ze hun vragen kwijt kunnen, waar ze mee kunnen doen in sport-, culturele en andere verenigingen en waar initiatieven uit de samenleving tot bloei komen. Dit gebeurt op allerlei plekken en bij uitstek in dorpshuizen. De ontwikkelingen stonden niet stil sinds de behandeling van de startnotitie. Denk bijvoorbeeld aan de veranderingen in de dorpshuisbesturen van De Boei en De Willisstee en de wijzigingen rond De Trekvogel. De uitgangspunten maken duidelijk hoe de gemeente omgaat met maatschappelijk vastgoed. De herhuisvesting vanuit de Trekvogel van de Voedselbank is op dit moment actueel. Vandaar dat de overgangssubsidie voor de Voedselbank aan dit raadsvoorstel is toegevoegd.

In de voorbereiding op het Beleidsplan Maatschappelijk Vastgoed is al een aantal zaken onderzocht, zoals de Atlas Maatschappelijk Vastgoed, de variantennota voor beheer en in juni het onderzoek naar professionele beheer- en exploitatievormen. Deze voorbereidende stukken zijn als raadsinformatiebrieven aan de raad aangeboden. Beoogd effect Transparant en eerlijk omgaan met maatschappelijk vastgoed en organisaties die hier gebruik van maken, met betrouwbaar beheer en voorspelbare kosten. Argumenten 1.1 Het beleidsplan geeft de gemeente houvast om afspraken te maken met partijen over maatschappelijk vastgoed De uitgangspunten en uitwerkingen maken voor iedereen duidelijk hoe de gemeente in verschillende situaties te werk gaat. 2.1

Een of meerder multifunctionele locaties in de vier grote dorpen biedt ruimte voor maatschappelijke activiteiten voor alle inwoners Het is een uitdaging om aantrekkelijke dorpshuizen en andere multifunctionele gebouwen in stand te houden. Daarom is de gemeente aan de slag met het uitbreiden van het aantal gebruikers van De Boei (uitvoering in 2026), de herontwikkeling van De Willisstee (in gebruik name 2028) en de realisatie van een nieuwe plek in het centrum van Mijdrecht op de locatie van het gemeentehuis (2030). Daarbij wordt steeds gezocht naar manieren waarop inwoners zich hiervoor kunnen inzetten. En wordt gestimuleerd dat zo veel mogelijk inwoners en organisaties hiervan gebruik kunnen maken.

blad 2 van 6

2.2 Grotere dorpshuizen en multifunctionele gebouwen redden het niet zonder hulp Daarvoor is het beheer en de exploitatie een te omvangrijke opgave. De gemeente ondersteunt dit op verschillende manieren. Bijvoorbeeld door een exploitatiebijdrage (Sporthuis Abcoude) of door het gefaseerd in eigendom overnemen van het vastgoed (dorpshuizen Wilnis en Vinkeveen). 2.3

De gemeente wil haar eigen maatschappelijk vastgoed inzetten voor de zaken die ze het belangrijkst vindt Dat is nodig, omdat de gemeente niet veel eigen maatschappelijk vastgoed heeft. En omdat aan maatschappelijk vastgoed stevige kosten voor de gemeente verbonden zijn. Deze middelen kan de gemeente niet aan andere doelen uitgeven. De eerste 2 uitgangspunten gaan hierover. Het beleidsplan maakt onderscheid tussen essentiële, beleidsondersteunende en overige activiteiten. Deze indeling bepaalt in hoeverre de gemeente activiteiten ondersteunt. Bibliotheken, servicepunten en buurtkamers in de grote dorpen zijn in het beleidsplan als essentieel aangewezen. Als deze voorzieningen geen onderdak hebben, helpt de gemeente actief dat dit in orde komt. Daarnaast stimuleert de gemeente dat gebouwen multifunctioneel zijn en dat dat ruimten meervoudig gebruikt worden. Dat betekent dat één ruimte zo veel mogelijk door meerdere organisaties gebruikt kan worden. Zo kunnen zoveel mogelijke maatschappelijke activiteiten in het vastgoed plaatsvinden. 2.4

Eigendom, beheer en exploitatie wordt voor vergelijkbaar vastgoed op een vergelijkbare manier geregeld die past bij het type vastgoed Het Beleidsplan Maatschappelijk Vastgoed beschrijft 4 varianten en typen vastgoed, namelijk:  Variant 1: Complex sport en welzijn (in 1 gebouw). Dit gaat bijvoorbeeld om De Phoenix, De Willisstee of De Boei. o Voorkeursoplossing: Gemeentelijk eigendom met exploitatie door professionele





beheerorganisatie. Dit heeft de voorkeur, omdat het beheer van dit soort gebouwen vraagt om deskundigheid die niet bij vrijwilligers of de gemeente te organiseren is. Variant 2: Kleiner dorpshuis met gymzaal o Voorkeursoplossing: Gemeente minimaal eigenaar grond en ondersteunt structureel met subsidie voor activiteiten en instandhouding gebouw Variant 3: Overige gebouwen van derden (vaak met hoofdfunctie en medegebruikers). Dit gaat bij voorbeeld om gebouwen van sport- en andere verenigingen. o Voorkeursoplossing: Geen eigendom van de gemeente of gemeentelijk eigendom van



de grond met recht van opstal. Deze gebruikers hebben bij voorkeur zelf zeggenschap over hun gebouw. Eventuele ondersteuning door de gemeente voor activiteiten via subsidies. Geen structurele ondersteuning ten behoeve van instandhouding van het gebouw. Variant 4: Overige gemeentelijke gebouwen (vaak met specifieke functie). Dit gaat om een beperkt aantal gebouwen met een specifieke functie, zoals bijvoorbeeld het NME gebouw. o Voorkeursoplossing: Gemeentelijk eigendom, gemeente doet het eigenaarsonderhoud. Organisaties die gebruik maken van gebouwen betalen in beginsel kostprijs dekkende huur.

blad 3 van 6

Een vastgoedportefeuille waarin vergelijkbare gebouwen ook vergelijkbaar zijn geregeld, is voor de gemeente makkelijker te beheren. Bovendien lag bij de veelheid aan constructies die er in het verleden waren, willekeur op de loer. Dat wordt zo voorkomen. De grote multifunctionele (sport) gebouwen (variant 1) nemen hierbij een bijzondere plaats in. Hiervoor onderzoekt het college of deze ondergebracht kunnen worden bij een joint venture met SRO (Sport-, Recreatie en Onderwijsvoorzieningen). Zodra hier concrete stappen in gezet kunnen worden, wordt het ontwerpbesluit middels een wensen- en bedenkingenprocedure ex artikel 160 lid 2 Gemeentewet aan de gemeenteraad voorgelegd. 2.5

Het is belangrijk om de aanpassingen samen met de gebruikers en andere vastgoedpartners voor te bereiden en gezamenlijk een natuurlijk moment te kiezen voor veranderingen De gemeente kent dus 4 varianten als het gaat om maatschappelijk vastgoed. Niet alle bestaande situaties voldoen daar al aan. Deze aanpassingen doet de gemeente in goed overleg met de betrokken gebruikers en organisaties. Zo wordt bijvoorbeeld in goed overleg met de IJsclub in Baambrugge, de Scouting in Mijdrecht en Tumult in Abcoude gekeken hoe het gebouw overgedragen kan worden in een recht van opstal. En met De 5 Bogen in Baambrugge wordt gewerkt aan een maatwerkoplossing om investeringen in de gymzaal mogelijk te maken met voldoende waarborgen voor beide partijen. 3.1

Het bedrag van € 314.000 is gebaseerd op de investeringskosten die gepland staan voor "het Werkcentrum" voor 2025 Volgens het DMJOP uit 2021 waren deze kosten begroot voor het jaar 2025 om het gebouw in redelijke staat te houden. Het college heeft de afspraak gemaakt met de Voedselbank dat ze elke euro die de Voedselbank zelf ophaalt verdubbelen tot een maximaal bedrag van € 314.000. 3.2

Door overdracht van het gebouw aan de Voedselbank bespaart de gemeente jaarlijks kosten Deze jaarlijkse kosten betreffen de kosten voor gemeentelijke belastingen, energiekosten, waterschapslasten, schoonmaakkosten, exploitatieonderhoud, de dotatie aan de voorziening en afschrijvingslasten. Jaarlijks bedraagt dit ongeveer € 55.000. Deze besparing is nog niet in dit voorstel opgenomen en kan worden verwerkt als het gebouw wordt overgedragen. 3.3

Door overdracht van het gebouw aan de Voedselbank bespaart de gemeente eenmalig kosten In het DMJOP zijn planmatige onderhoudswerkzaamheden opgenomen. Op basis van dit plan wordt er jaarlijks een vast bedrag toegevoegd aan de onderhoudsvoorziening. Wanneer deze onderhoudswerkzaamheden vervallen, dient de voorziening vrij te vallen. Het balanssaldo valt vrij ten gunste van de algemene reserve. Afhankelijk van het overdrachtsmoment bedraagt deze toevoeging aan de algemene reserve € 75.000 in 2025 óf € 92.000 in 2026. Eventuele nog uit te voeren planmatige onderhoudswerkzaamheden worden ten laste van dit saldo gebracht.

blad 4 van 6

4.1 De Voedselbank moet verplaatsen vanwege de herontwikkeling van de Trekvogellocatie Op dit moment is de Voedselbank gevestigd in de Trekvogel. Deze situatie is echter niet meer houdbaar door de hoge energielasten en slechte staat van het gebouw. In raadsinformatiebrieven van 6 februari 2024 en 9 juli 2024 is de gemeenteraad hier al over geïnformeerd. De gemeente heeft samen met de Voedselbank gezocht naar een nieuwe locatie waar de Voedselbank zich voor een langere periode kan vestigen. De locatie aan Rondweg 1a ("Het Werkcentrum") is gevonden als geschikte locatie en biedt voor beide partijen veel kansen. De Voedselbank krijgt een locatie voor de lange termijn die op een zeer geschikte locatie is gelegen en de gemeente raakt een pand kwijt waar nu jaarlijks veel kosten mee gemoeid gaan voor onderhoud van het gebouw. Kanttekeningen 1.1 Vooruitlopend op het beleidsplan worden de uitgangspunten al gebruikt Dat roept de vraag op of het vaststellen van het beleidsplan nog wel nodig is. De ingezette veranderingen kunnen ook zonder het beleidsplan worden voorgezet. Toch is het belangrijk om ze vast te leggen zodat iedereen er kennis van kan nemen. Daarnaast kan de gemeente doorgaan met het toepassen van de uitgangspunten en onderbouwen waarom de gemeente deze keuzes maakt.

Financiën Dit raadsvoorstel heeft (met uitzondering van de ondersteuning van de Voedselbank) geen directe financiële gevolgen. Het beleidsplan is wel aanleiding geweest om de financiën op orde te brengen. Dit was onder meer nodig omdat:  Met het beleidsplan gekozen wordt voor vier vergelijkbare beheervormen. Hierdoor wijzigen sommige relaties en dit moet herkenbaar worden verwerkt in de begroting.  De grote multifunctionele (sport)gebouwen worden ondergebracht bij een professionele 

partij. Deze waren op verschillende manieren in de begroting opgenomen. Voor De Boei en De Willisstee is in de begroting alleen een subsidiebedrag gereserveerd.

Het meerjarig onderhoud en de verduurzaming van het dorpshuisdeel van deze panden is niet meegenomen in het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) of het Vastgoedbeheerplan. Voor de gymzalen is het onderhoud wel opgenomen in het IHP, maar zijn de middelen nog niet ter beschikking gesteld.  Met het IHP en het Vastgoedbeheerplan veel kosten in beeld zijn gebracht, maar dat op het scheidsvlak (zoals bij gymvoorzieningen) niet volledig duidelijk is wat waar geregeld is. Het was niet mogelijk dit bij het aanbieden van dit beleidsplan gereed te hebben. Bovendien kan de besluitvorming over het beleidsplan hierop nog van invloed zijn. Het overzicht gaat zowel om het verwerken van ontwikkelingen als om het goed borgen van de structurele lasten van een aantal panden. Met het uitwerken van de financiën voor het maatschappelijk vastgoed is het mogelijk om dit meerjarig realistisch in de begroting op te nemen. Dit wordt verwerkt vanaf de Kadernota 2026. De verwachting is dat er positieve consequenties zijn door bijvoorbeeld het afstoten van vastgoed, maar dat de negatieve consequenties aanzienlijk groter zullen zijn. Bijvoorbeeld zal een realistische verwerking van de onderhouds-, verduurzamings- en exploitatielasten van de grote dorpshuizen aanpassing van de budgetten tot gevolg hebben.

blad 5 van 6

Voor het Veenweidebad is een apart raadsvoorstel in voorbereiding. De hoge energielasten en verduurzamingsopgave vragen om snellere besluitvorming. Dit voorstel wordt eind 2024 of begin 2025 aan de raad aangeboden. Betrokkenheid en communicatie Er is advies gevraagd aan de Adviesraad Sociaal Domein. Dit advies is gedeeld bij de raadsinformatiebrief van 11 juli 2024. Daarnaast is in diverse inhoudelijke dossiers met betrokkenen gesproken. Hoewel hierbij niet specifiek over het beleidsplan is gesproken, zijn deze ervaringen wel betrokken bij de totstandkoming ervan. Er heeft daarom geen afzonderlijke inwonerparticipatie plaatsgevonden over het beleidsplan. Vervolg - In het beleidsplan zijn verschillende dossiers beschreven waarop de gemeente toewerkt naar een situatie die past bij de uitgangspunten. Dit wordt voortgezet. - Na de vaststelling van dit beleidsplan is er onderzoek nodig voor de mogelijke overdracht van beheer en exploitatie van grote (sport)complexen naar een joint venture. Het college is dit in overleg met SRO aan het verkennen. Over de uitkomst van deze verkenning wordt de raad geïnformeerd. - De financiële uitwerking wordt verwerkt in de Kadernota 2026. Wanneer de uitwerking daar aanleiding toe geeft, wordt de raad eerder geïnformeerd.

De raad ontvangt minimaal 2 keer per jaar een raadsinformatiebrief met een overzicht van de voortgang van implementatie van het beleidsplan en de daarmee samenhangende ontwikkelingen. Evaluatie Het beleidsplan en de uitgangspunten worden geëvalueerd als de nieuwe beheer- en exploitatievormen een periode geïmplementeerd zijn. Streefdatum voor implementatie is 1 januari 2026. Voor evaluatie wordt uitgegaan van 2027. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van de gemeente De Ronde Venen

Marco Vonk Secretaris

Maarten Divendal burgemeester

blad 6 van 6