Raadsvoorstel beleidsplan Armoede en Schulden 2024-2028
Tekst van het document
Raadsvoorstel Aan: de gemeenteraad Datum: 5 november 2024 Raadsvergadering: 21 november 2024 Commissie: Organisatieonderdeel: College van B&W Portefeuillehouder: Wethouder Van Uden Naam behandelend ambtenaar: Mathilda Nuij Registratienummer: 21554 Ter inzage: Bijlage(n): Bijlage 1 - Gemeente De Ronde Venen-Beleidsplan Armoede en schulden 2024-2028 Bijlage 2 - Advies Adviesraad SD op Beleidsplan armoede en schulden 2024-2028 Bijlage 3 - Reactie college op advies Adviesraad Sociaal Domein
Onderwerp: Raadsvoorstel beleidsplan Armoede en Schulden 2024 – 2028 Voorstel 1. Het beleidsplan Armoede en Schulden 2024 – 2028 vast te stellen. Inleiding De afgelopen jaren is steeds duidelijker geworden dat armoede meer is dan alleen een tekort aan materiële welvaart. Een tekort aan financiële middelen gaan vaak samen met ongunstige levensomstandigheden en werken sociale uitsluiting in de hand. Dit kan tot kortetermijndenken en impulsieve beslissingen versterken, maar dit beïnvloedt ook gezondheid, werk, wonen, opleiding, opvoeding, sociale vaardigheden, politieke participatie, vrijetijdsbesteding en de ontwikkeling van kinderen. Daarnaast hebben recente ontwikkelingen zoals de hoge inflatie, de energiecrisis en de coronapandemie de financiële situatie voor veel inwoners verergerd. Inwoners met een laag inkomen hebben daardoor nog meer moeite om hun financiën op orde te houden. Op 14 februari 2020 heeft de gemeenteraad het beleidsplan Armoede en Schulden 2020-2023 vastgesteld. Dit plan is geëvalueerd. De aandachtspunten uit de evaluatie, huidige ontwikkelingen en inzichten zijn meegenomen in de voorgestelde beleidsplan Armoede en Schulden 2024-2028.
Het nieuwe beleidsplan zet in op: •
Het vereenvoudigen van de aanvraag van minimaregelingen.
blad 1 van 5
•
Het opzetten van een lokale gemeentepas.
•
Het beter in beeld brengen van jongeren met schulden.
•
Een daling van het aan jongeren met schulden.
•
Een uitbreiding van de doelgroep met ouderen die een klein pensioen ontvangen.
De gemeente wil aan het beleidsplan Armoede en Schulden 2024-2028 uitvoering geven door middel van de 3 onderstaande hoofddoelen: 1. De toegang tot minimavoorzieningen laagdrempeliger maken en daarmee het bereik vergroten Het bereik van de minimaregelingen is lager dan gewenst, vooral die van de regeling Iedereen Actief. Zo maakte in 2023 slechts 7% van de rechthebbenden gebruik van de regeling, wat neerkomt op 75 aanvragen. Het vermoeden is dat schaamte en de hoge administratieve lasten om de regeling aan te vragen hierbij drempels vormen. Daarom introduceert de gemeente per 1 januari 2025 een gemeentepas onder de naam ‘De Groene Hart Pas’. Deze pas stimuleert het gebruik van minimaregelingen en maakt de minimavoorzieningen toegankelijker. 2. Het aantal inwoners met problematische schulden verminderen dankzij preventie en vroegtijdige ondersteuning Door preventie en vroegtijdige ondersteuning wordt voorkomen dat schulden ontstaan of dat eerste betalingsachterstanden leiden tot problematische schulden. Huishoudens met betalingsachterstanden worden in een vroeg stadium gesignaleerd en komen daarmee in beeld bij de gemeente. Hierdoor is het mogelijk hen eerder te helpen en hogere kosten te voorkomen. Ook wil de gemeente beter zicht krijgen op jongeren die risico lopen op schulden (zie hiervoor pagina 17 van het beleidsplan Armoede en Schulden 2024-2028). 3.
Meer inwoners naar schuldhulpverlening en de uitval tijdens deze trajecten verkleinen De gemeente heeft geconcludeerd dat weinig inwoners gebruik maken van schuldhulpverlening. Het is daarom belangrijk dat de toegankelijkheid en zichtbaarheid van deze diensten wordt vergroot, bijvoorbeeld door middel van voorlichting en informatiesessies. Daarnaast is het doel om de uitval tijdens schuldhulpverleningstrajecten te verkleinen. Dit wil de gemeente bereiken door aan elke inwoner met schuld een vaste begeleider toe te wijzen, wat zorgt voor consistentie in de begeleiding en het opbouwen van een vertrouwensband. Ook wordt er nadruk gelegd op nazorg om langdurige ondersteuning te bieden. Beoogd effect Het beoogd effect van het beleidsplan is het verminderen van armoede en schulden door de toegang tot minimaregelingen te vereenvoudigen, problematische schulden te voorkomen met preventieve maatregelen en vroegtijdige ondersteuning, en de effectiviteit van schuldhulpverlening te vergroten.
Argumenten 1.1 Door het beleidsplan Armoede en Schulden 2024-2028 vast te stellen, wordt richting gegeven aan de armoede- en schuldenaanpak Maatschappelijke ontwikkelingen zoals de coronapandemie, de energiecrisis en inflatie hebben
blad 2 van 5
geleid tot een toename van schulden en een groter risico op armoede onder inwoners. Het beleidsplan Armoede en Schulden 2024-2028 biedt een duidelijke richting om inwoners te kunnen ondersteunen en faciliteren. Het plan specificeert de doelstellingen van de gemeente en legt uit hoe deze worden gemonitord en wanneer herziening nodig is. 1.2 Met het beleidsplan Armoede en Schulden 2024-2028 geeft gemeente De Ronde Venen invulling aan haar ambitie om zo veel mogelijk inwoners op een zo laagdrempelig manier minimaregelingen aan te bieden Uit de evaluatie beleidsplan Armoede en Schulden 2020-2023 is gebleken dat het gebruik van de minimaregelingen lager is dan gewenst. Door voor de komende jaren in te zetten op het vereenvoudigen van de aanvraag voor een minimavoorziening en de bekendheid van de voorzieningen te vergroten wordt het bereik groter. 1.3 Er is de komende jaren aandacht voor ouderen met een minimum inkomen die extra (financiële) ondersteuning nodig hebben Uit de evaluatie van het beleidsplan Armoede en Schulden 2020-2023 blijkt dat ouderen met een minimuminkomen de grootste doelgroep vormen in De Ronde Venen. Dit werd ook duidelijk bij de aanvragen van de energietoeslag. Voor deze doelgroep wordt via dit beleidsplan het ‘seniorentegoed’ geïntroduceerd.
Zij worden gemonitord aan de hand van de indicatoren (zie hiervoor pagina 17 van het beleidsplan Armoede en Schulden 2024-2028). Aan de hand van de resultaten uit de monitor worden de acties voor deze doelgroep herijkt. 1.4. Door in te zetten op preventie en vroegtijdige ondersteuning wordt het aantal inwoners met problematische schulden verminderd Het doel is om inwoners met problematische schulden vroegtijdig in beeld te krijgen en hen door te verwijzen naar de juiste ondersteuning. Jongeren met schulden vormen een specifieke doelgroep die momenteel onvoldoende onder de aandacht is bij de gemeente. Door gebruik te maken van CAK-lijsten (jongeren die 6 maanden hun zorgpremie niet hebben betaald), kunnen deze jongeren sneller worden geïdentificeerd en kan er vroegtijdig actie worden ondernomen. Hierdoor kan de gemeente hen beter begeleiden en voorkomen dat hun schulden verder escaleren. 1.5 Met het vaststellen van het beleidsplan Armoede en Schulden 2024-2028 voldoet de gemeente aan de wettelijke eisen In artikel 2 van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening is bepaald dat de gemeenteraad voor een periode van ten hoogste 4 jaar een plan vaststelt waarin de hoofdzaken betreffende de integrale schuldhulpverlening en het voorkomen dat inwoners schulden aangaan, zijn vastgelegd. Met deze herijking geeft de gemeente invulling aan deze wettelijke verplichting.
1.6 Met de komst van de Groene Hart Pas wordt de toegang tot de minimaregelingen vereenvoudigd. Inwoners hoeven zich slechts een keer per jaar aan te tonen dat zij tot de doelgroep behoren. Wanneer zij tot de doelgroep behoren, hebben ze automatisch recht op alle vergoedingen op van De Groene Hart Pas. Kanttekeningen 1.1 Het beleidsplan is afhankelijk van de toegekende gelden uit de Kadernota 2025.
blad 3 van 5
Het nieuwe beleidsplan is afhankelijk van de toegekende gelden die per 1 januari 2025 ingaan. Met het oog op de bezuinigingen kan de budgetten van armoede en schulden geen bezuiniging permiteren. Zie kopje financiën. Financiën De raad heeft het budget voor het Armoede- en Schuldenbeleid 2024-2028 opgehoogd met € 100.000,- per 1 januari 2025. Dit bedrag is onderverdeeld in: • € 50.000,- voor Iedereen Actief; • € 25.000,- voor De Groene Hart Pas; • € 25.000,- voor Stichting Urgente Noden. Daarnaast zijn er middelen gekomen uit het programma Aanpak, Geldzorgen, Armoede en Schulden, dat in juli 2022 aan de Tweede Kamer is gepresenteerd. Dit is een bedrag van €50.000,over de jaren 2024 tot en met 2028. Deze extra middelen worden ingezet voor Iedereen Actief en voor extra ad-hocinitiatieven. € x 1000
2024
2025
2026
2027
2028
Kwijtschelden belastingen
151
151
151
151
151
Bijzondere bijstand (inc.
354
354
354
354
354
Collectieve zorgverzekering 157
157
157
157
157
Inkomensondersteuning
90
0
0
0
0
De Groene Hart Pas
0
115
115
115
115
Studietoeslag
25
20
20
20
20
Stichting JongerenActief
75
75
75
75
75
Iedereen Actief
30
80
80
80
80
Zomervoucher /
28
23
23
23
23
Sintactie
7,5
7,5
7,5
7,5
7,5
Vroegsignalering
12,5
12,5
12,5
12,5
12,5
Schuldhulpverlening
175
175
175
175
175
Kansen voor alle kinderen 50
50
50
50
50
Individuele inkomenstoeslag)
Chronisch Zieken en Gehandicapten (ICG)
Seniorentegoed
stopt per 1 september en wordt vervangen door Stichting Leergeld De Ronde Venen Stichting Urgente Noden
0
25
25
25
25
Totaal
1155
1245
1245
1245
1245
Figuur 1 verdeling middelen beleidsplan Armoede en Schulden 2024-2028
blad 4 van 5
Betrokkenheid en communicatie Bij het opstellen van het beleidsplan Armoede en Schulden 2024-2028 zijn de Adviesraad Sociaal Domein (ASD) en de Jongeren Advies Commissie (JAC) geconsulteerd. De ASD heeft laten weten dat zij zich kan vinden in het beleidsplan en in bijlage 3 is er gereageerd op hun vragen. Het JAC heeft ondanks herhaaldelijke oproepen geen reactie of advies uitgebracht. Vervolg Na vaststelling, wordt het plan gedeeld met de maatschappelijke partners en gepubliceerd. Evaluatie Dit beleidsplan is geen statisch, vaststaand beleid voor de komende 4 jaar. Jaarlijks wordt er geëvalueerd of het beleidsplan herijking nodig heeft. Indien dit het geval is, wordt de raad hierover geïnformeerd met een raadsinformatiebrief. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van de gemeente De Ronde Venen
Marco Vonk secretaris
Maarten Divendal burgemeester
blad 5 van 5