Raadsvoorstel Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030
Tekst van het document
Raadsvoorstel Aan: de gemeenteraad Datum: 9 september 2025 Raadsvergadering: 30 oktober 2025 Commissie: Organisatieonderdeel: Beheer Openbare Ruimte Portefeuillehouder: Maarten van der Greft Naam behandelend ambtenaar: Johan Verleun Registratienummer: 1092631 Ter inzage: Bijlage(n): 1. Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030
Onderwerp: Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 Voorstel 1.1 Het Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 vast te stellen zoals bijgevoegd in bijlage 1; 2.1 De afschrijvingstermijnen voor oeverconstructies met de componenten palenrij met gording, hout, kunststof en staal vast te stellen op resp. 20 jaar, 30 jaar, 50 jaar en 80 jaar en bij de eerstvolgende actualisatie in de Nota Activeren, Waarderen en Afschrijven te verwerken; 3.1 Voor 2026 een investeringsbudget van € 1.780.000 voor de aanleg oevervoorziening Angstel (Molenweg-Koppelkade) beschikbaar te stellen en het exploitatiebudget beheer oppervlaktewater te verhogen met € 134.000; 3.2 Kennis te nemen van de financiële effecten op het begrotingsresultaat 2026-2030 zoals opgenomen in het onderdeel financien van dit voorstel en in te stemmen met een herziening van de riool- en waterzorgheffing van € 8,00 vanaf 2026 Inleiding De gemeente De Ronde Venen ligt in een waterrijk gebied. De watergangen binnen onze gemeente vormen een belangrijk onderdeel van de openbare ruimte en hebben een zeer belangrijke functie in de waterhuishouding. Het voorliggende plan is het eerste beheerplan dat over het beheer van oppervlaktewater en oeverconstructies gaat. In het verleden werd alleen onderhoud uitgevoerd bij calamiteiten en werd niet aan planmatig baggeren gedaan.
Met dit beheerplan wordt daar verandering in gebracht.
blad 1 van 5
Het Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 beschrijft de huidige staat van onze oppervlaktewateren en de oeverconstructies, de uitdagingen waarmee we worden geconfronteerd, en de manier waarop we deze uitdagingen willen aanpakken. Het doel van het Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies is het vaststellen en vastleggen van de visie, kaders, de activiteiten en de financiering. Hiermee geeft de gemeente De Ronde Venen de komende jaren gestructureerd invulling aan het efficiënt en doelmatig beheren van de gemeentelijke watergangen en oeverconstructies. Dit draagt bij aan een duurzame en leefbare omgeving. Het plan bestaat uit twee delen. Het eerste deel (A) gaat over het oppervlaktewaterbeheer en het tweede deel (B) gaat over het beheer van de oeverconstructies. Per deel zoomen we in op de onderdelen kaders en verplichtingen, stand van zaken, de uitgangs- en speerpunten, activiteiten, kosten en tenslotte de financiën. Beoogd effect Het doel van het Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies is het vaststellen en vastleggen van de visie, kaders en activiteiten voor de komende jaren waarmee de gemeente De Ronde Venen gestructureerd invulling geeft aan het efficiënt en doelmatig beheren van de gemeentelijke watergangen en oeverconstructies. Dit draagt bij aan een duurzame en leefbare omgeving. Argumenten 1.1.
Verbetering waterkwantiteit en waterkwaliteit In het beheerplan is het speerpunt “wegwerken baggerachterstand” opgenomen. Met de invoering van planmatig baggeren zet de gemeente actief stappen richting een schoner en gezonder watersysteem. Door regelmatig bagger te verwijderen, verbeteren we de doorstroming van watergangen. Dit zorgt voor meer zuurstof in het water en een optimale leefomgeving voor waterplanten en -dieren. Dit draagt direct bij aan een betere ecologische kwaliteit van het water. Bovendien ondersteunt deze aanpak de doelstellingen van de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW), waarmee we als gemeente onze verantwoordelijkheid nemen om uiterlijk in 2027 te voldoen aan de gestelde normen voor waterkwaliteit. 1.2. Verhoging van veiligheid en duurzaamheid van infrastructuur In het beheerplan is het speerpunt vervanging oeverconstructies opgenomen. Het gaat hier om oeverconstructies die in slechte staat verkeren wat leidt tot afkalving van oevers. Hiermee komt de stabiliteit van wegen in gevaar. Op basis van een prioriteringslijst zijn een zestal projecten gedefinieerd die in de planperiode aangepakt worden. 2.1. De afschrijvingstermijnen verwerken in de Nota Activeren, Waarderen en Afschrijven In de Nota Activeren, Waarderen en Afschrijven zijn tot op heden geen afschrijvingstermijnen voor oeverconstructies opgenomen.
Voor de afschrijvingstermijnen van de oeverconstructies palenrij met gording, hout, kunststof en staal hanteren we resp. 20 jaar, 30 jaar, 50 jaar en 80 jaar. Bij de eerstvolgende actualisatie wordt de Nota hierop aangepast.
blad 2 van 5
3.1. Verankering in de programmabegroting 2026–2029 Om uitvoering te kunnen geven aan het beheerplan is het noodzakelijk dat de benodigde investerings- en exploitatiebudgetten worden opgenomen in de programmabegroting 2026– 2029. Door deze financiële middelen vast te leggen, wordt geborgd dat de gemeente tijdig en planmatig kan investeren in het onderhoud en de vervanging van watergangen en oeverconstructies. Dit draagt bij aan een stabiele financiële planning en voorkomt ad-hoc besluiten of uitstel van noodzakelijk onderhoud. 3.2. Financiële dekking komt uit beschikbare budgetten aangevuld met een herziening van de rioolen waterzorgheffing vanaf 2026 De kosten van het oppervlaktewaterbeheer worden voor een deel gedekt uit de riool- en waterzorgheffing. In het WRP 2023-2027 is dit uitgangspunt opgenomen. 50% van het budget voor beheer oppervlaktewater kan worden toegerekend aan het taakveld riolering en wordt gedekt door de inkomsten uit de riool- en waterzorgheffing. Tot en met 2029 kan de dekking van de benodigde financiële middelen voor het beheerplan worden gevonden binnen de beschikbare budgetten aangevuld met een herziening van het tarief van de heffing van € 250,80 naar € 258,80. In 2030 is een aanvulling van financiële middelen nodig. Verwezen wordt naar het onderdeel financien van dit raadsvoorstel Kanttekeningen 1.1.
Externe factoren kunnen invloed hebben op het plan De hoeveelheden bagger kunnen variëren door wisselende breedte en diepte van de watergangen. Daarnaast kan de baggeraanwas toenemen door natuurlijke processen. Bij de te vervangen oeverconstructies kunnen door omstandigheden zich situaties voordoen waar mogelijk bijstelling van de benoemde acties noodzakelijk is. Bij gedeelde onderhoudsplicht is de gemeente afhankelijk van de medewerking van andere onderhoudsplichtigen, wat de planning en uitvoering van onderhoud complex kan maken. Financiën In het beheerplan zijn de benodigde budgetten uitgewerkt voor de periode 2026-2030. Verwezen wordt naar onderdeel 5.1 en 9.1 in het beheerplan. Voor 2026 wordt voorgesteld het exploitatiebudget voor beheer oppervlaktewater structureel te verhogen met € 134.000 en een investeringsbudget van € 1.780.000 voor de oeverreconstructie langs de Angstel beschikbaar te stellen. In onderstaande tabel staat een totaaloverzicht van de uitvoeringskosten 2026-2030 met daarbij de financiële dekking en het effect op het begrotingsresultaat.
blad 3 van 5
Samenvatting financieel overzicht Beheerplan
2026
2027
2028
2029
2030
Benodigd budget
€ 537.000
€ 537.000
€ 622.000
€ 718.000
€ 945.000
Beschikbaar budget
€ 403.000
€ 403.000
€ 603.000
€ 603.000
€ 603.000
(1) Aanvullend budget nodig voor
€ 134.000
€ 134.000
€ 19.000
€ 115.000
€ 342.000
Aandeel baggeren
€ 487.000
€ 487.000
€ 487.000
€ 487.000
€ 487.000
50% ten laste van rioolen waterzorgheffing
€ 243.500
€ 243.500
€ 243.500
€ 243.500
€ 243.500
In begroting 2025 ten laste van riool- en waterzorgheffing
€ 82.000
€ 82.000
€ 82.000
€ 82.000
€ 82.000
(2) aanvullende dekking uit toerekening riolering
€ 161.500
€ 161.500
€ 161.500
€ 161.500
€ 161.500
Effect begrotingsresultaat (verschil tussen 1. en 2.)
€ 27.500
€ 27.500
€ 142.500
€ 46.500
€ -180.500
€8
€8
€8
€8
€8
Stijging riool- en waterzorgheffing
In het Water- en Rioleringsplan (WRP) 2023-2027 is opgenomen dat het oppervlaktewater onderdeel uitmaakt van het hemelwaterstelsel, het speelt een belangrijke rol in de berging en afvoer van hemelwater uit het bebouwd gebied. Hiervoor worden 50% van de kosten aan de rioolen waterzorgheffing toegerekend. Het resterende deel 50% van het benodigde bedrag komt ten laste van de algemene middelen. Deze verdeling leidt vanaf 2026 tot een herziening van het tarief voor de riool- en waterzorgheffing van € 8,00. Door deze toerekening aan de riool- en waterzorgheffing ontstaat een structureel positief effect op het begrotingsresultaat van € 27.500. Op basis van de Kadernota 2026 is in de Programmabegroting 2026 een budgetverhoging van € 200.000 vanaf 2028 opgenomen op het taakveld waterwegen. In de jaren 2028 en 2029 blijkt dit bedrag nog niet volledig nodig, waardoor het overschot ten gunste komt van het begrotingsresultaat. Vanaf 2030 zijn aanvullende middelen nodig, als gevolg van stijgende renteen afschrijvingskosten die voortvloeien uit de investeringsplanning binnen het beheerplan.
blad 4 van 5
Betrokkenheid en communicatie Bij de voorbereidingen van dit plan is het waterschap Amstel, Gooi en Vecht om inbreng gevraagd. Deze inbreng is in het plan meegenomen. Vervolg Na vaststelling van het beheerplan wordt gestart met de uitvoering van de beschreven maatregelen. Evaluatie Het beheerplan wordt na vijf jaar geactualiseerd. In 2029 wordt het beheerplan geëvalueerd en waar nodig bijgesteld om te blijven voldoen aan de gestelde doelen en wettelijke verplichtingen.
Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van de gemeente De Ronde Venen
Marco Vonk secretaris
Maarten Divendal burgemeester
blad 5 van 5