Raadsvoorstel 63, bijlage 5 Aanbiedingsbrief IRP

Utrecht, 15 september 2021 Geachte colleges, Met gepaste trots bieden wij u het definitieve Integraal Ruimtelijk Perspectief (IRP) aan en verzoeken u dit voor besluitvorming voor te leggen aan uw gemeenteraad. Het IRP is ons eigen, gezamenlijk toekomstperspectief, met als doel om nu en in de toekomst de groei van de regio op een gezonde en duurzame wijze op te vangen. Het perspectief kijkt naar hoe de regio er in 2040 uit kan zien en hoe dat voor iedereen een aantrekkelijk perspectief kan zijn. Wat in het IRP staat is de uitkomst van een gezamenlijk proces met de 16 gemeenten. Met lokaal beleid en ambities als basis en met regionale keuzes om optimale ontwikkeling van de gehele regio te kunnen realiseren. Samen vinden we dit de beste manier om een plek te geven aan de regionale opgaven die voor ons liggen. Er is intensief gewerkt aan het IRP, naast het gezamenlijke toekomstperspectief heeft het dit ons nader tot elkaar gebracht, begrip voor elkaars opgaven opgeleverd, stedelijk en landelijk dichter bij elkaar gebracht en het heeft ons als regio krachtiger gemaakt. De uitvoering van het IRP zal veel van gemeenten vragen. Door nog deze raadsperiode de besluitvorming van het IRP af te ronden kunnen gemeenten bij de coalitievorming bezien voor welke opgave men staat in de uitvoering en de keuzes die we nog moeten maken.

Het IRP wordt u medio september aangeboden, zodat we hiermee de raden in de gelegenheid stellen om nog in 2021 en voorafgaande aan de komende gemeenteraadsverkiezingen een besluit te kunnen nemen. Waar komen we vandaan en waar staan we nu De afgelopen periode heeft de U16 de stap gemaakt vanuit de Ruimtelijk-Economische Koers (2017), via een gezamenlijk uitgangspuntennotitie en beoordelingskader, de Contour, het concept IRP naar nu een definitief IRP voor de U16. In februari/maart zijn de colleges gevraagd te reageren op het ontwerp IRP. De reacties van de colleges zijn verwerkt in een Concept IRP waarop de raden aan het eind van het voorjaar 2021 hun zienswijze hebben gegeven. Hiermee zijn de raden in de gelegenheid gesteld om, ook in deze fase, aan de voorkant input te leveren en invloed te hebben op de gezamenlijke perspectief. Alle raden hebben hiervan gebruik gemaakt. Met deze zienswijzen is door de raden richting gegeven aan de inhoud van het IRP en ontstaat politiek draagvlak voor de besluitvorming van een gezamenlijk toekomstperspectief voor onze regio. Uit de zienswijze blijkt waardering van de raden voor de wijze waarop in het IRP invulling wordt gegeven aan de maatschappelijke opgave en de wijze waarop product is neergelegd in tekst en beeld.

Besluitvorming IRP In de afgelopen periode hebben we in constant overleg met gemeente gewerkt aan de verwerking van de zienswijze die zijn meegeven. Deze laten zien dat er veel waardering is, daarnaast zijn in de zienswijzen dilemma’s en kanttekeningen gemaakt op inhoud en proces. We hebben recht gedaan aan de zienswijzen. Het IRP is een regionaal perspectief dat richting geeft en waarin nog een aantal onzekerheden bij de uitwerking en realisatie. Het IRP moet daarom ook worden gezien als onze gezamenlijke regionale basis voor de toekomst, waarmee we als U16 de regie houden over de 1

samenwerking onderling en met rijk, provincie en andere partners om de hoofdkeuzes scherper te maken en om de benodigde investeringen voor de uitvoering te krijgen. Gezien het intensieve en zorgvuldige proces dat we met elkaar hebben doorlopen, denken we met dit IRP een gedragen basis te hebben voor de U16. Immers, het IRP bevat de optimale balans, ook tussen geven en nemen, een compromis waar de colleges op uit zijn gekomen. In de bijgeleverde handreiking voor het raadsvoorstel wordt de vraag gesteld of de raden kunnen instemmen. De fase na het IRP Met de besluitvorming van het IRP eindigt fase 3. Eventuele moties en amendementen op het definitief IRP worden in fase 4 opgepakt en meegenomen bij een nadere uitwerking op programma, gebieds- en projectniveau en nieuwe ontwikkelingen en afwegingen worden onderdeel van het perspectief middels een adaptief ontwikkelpad. Met het Integraal Ruimtelijk Perspectief ligt er een goed en samenhangend ruimtelijk perspectief op de toekomst van de regio Utrecht. Tegelijk is het goed te beseffen dat dit een perspectief voor de lange termijn is, en geen concreet plan. We weten nu wat we willen, nu moeten we nog scherp krijgen hoe we dat kunnen realiseren. Helder is dat de opgaven en keuzes in de pijlers van het IRP op zichzelf al een schaalsprong vergen, en slim combineren nodig is om tot uitvoering te komen.

Dit vergt een vooruitstrevende omgang met ruimtelijke planning, (ontbrekende) investeringen en samenwerking met publiek-private partners: integraal, adaptief en door de schaalniveaus heen. Deze strategie en aanpak op de uitvoering of realisatie is de kern van wat onze regio de komende jaren te doen staat. En het vergt een commitment, ook financieel, om de opgaven tot uitvoering te brengen In het IRP is de uitvoeringsstrategie opgenomen, dat maakt inzichtelijk hoe we als van een Integraal Ruimtelijk Perspectief komen tot Integraal Programmeren en Realisatie. En concreet plan van aanpak wordt als start van de vervolgfase uitgewerkt. Om de uitvoering in allianties en het Integraal Programma op te kunnen pakken zijn middelen benodigd, waarvoor in het de handreiking raadsvoorstel een begroting en verdeelsleutel is opgenomen. De financiële bijdrage is noodzakelijk, en het is aan gemeenten zelf te bepalen hoe het met de raden daarover in gesprek gaat. Beslispunt 2 in het raadsvoorstel is daarom optioneel. Integratie RES in IRP Over veel onderwerpen is overeenstemming, sommige onderwerpen vragen erom de dialoog voort te zetten. Het thema Energie is een onderwerp waar de dialoog nog voortduurt. Uw raden hebben de mogelijkheid benut om zienswijzen in te dienen op het IRP. Daarin is ook aangegeven dat het niet denkbaar is om een integraal IRP vast te stellen, zonder dat de RES 1.0.

daarin is verwerkt. In het IRP is ervoor gekozen om voor de invulling van het thema energie volledig aan te sluiten op de RES 1.0. De RES wordt in oktober aan de raden voorgelegd. Dat is dus nog voordat besluitvorming over het definitieve IRP in de raden plaatsvindt, maar wel nadat het IRP medio september is aangeboden aan de colleges met het verzoek dit voor te leggen aan hun raden. Met de besluitvorming op het IRP consolideren we de RES 1.0. in het perspectief en de integrale uitwerkingen voor de toekomst. Actualisaties op de RES 1.0. worden meegenomen in de volgende fase van het IRP. 2

Communicatie De wens is om gezamenlijk als 16 gemeenten de media op te zoeken en een feestelijk persmoment te organiseren rondom te oplevering van het IRP. Daarvoor wordt eind oktober een geschikt moment gezocht, op het moment dat alle colleges het IRP hebben vrijgegeven voor besluitvorming aan raden. Wij verzoeken u nadrukkelijk om tot het gezamenlijk persmoment geen aandacht te besteden aan het IRP in de media. Voor de periode daarna u ontvangt een pakket aan communicatiemiddelen ter ondersteuning van gemeentebestuurders. Bijlagen In de bijlage treft u naast het definitieve IRP en handreiking voor een raadsvoorstel aan de verwerking van de zienswijzen van de raden op het concept IRP, een onafhankelijk oordeel in welke mate het IRP voldoet aan het door de 16 raden vastgestelde regionale Beoordelingskader en de uitkomsten participatiebijeenkomst met externe regionale stakeholders. Voor eventuele vragen kunt u terecht bij Sanneke Lisman (opgavemanager) en Mart Langereis (programmasecretaris) via rep@utrecht10.nl Met vriendelijke groet, Klaas Verschuure en Sander Jansen Bestuurlijk opdrachtgevers REP

3