Raadsvoorstel 26, bijlage 2. Ontwerp Jaarrekening 2020

JAARVERSLAG & JAARREKENING 2020 ONTWERPVERSIE 7 APRIL 2020

1 Voorwoord 1.1 Jaarverslag en jaarrekening Voor u ligt het jaarverslag en de jaarrekening van recreatieschap Stichtse Groenlanden over het jaar 2020. Recreatieschap Stichtse Groenlanden is een gemeenschappelijke regeling (GR) op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Binnen deze GR werken de gemeenten De Bilt, De Ronde Venen, Houten, Lopik, Stichtse Vecht, Nieuwegein, Utrecht, Woerden en IJsselstein en de provincie Utrecht samen aan beheer en ontwikkeling van toegankelijke recreatiegebieden voor inwoners en bezoekers van de regio. Recreatieschap Stichtse Groenlanden is in 1999 opgericht “ter behartiging van het belang van de deelnemers bij de intergemeentelijke openluchtrecreatie en de bescherming van natuur en landschap.” Deze taakomschrijving is en blijft ongewijzigd, maar wat hieronder wordt verstaan en hoe hier invulling aan wordt gegeven, is wel aan verandering onderhevig. Het recreatieschap heeft de uitvoering van zijn werkzaamheden - Beheer & Onderhoud, Toezicht & Handhaving, Exploitatie, Bedrijfsvoering en Bestuursondersteuning - belegd bij RMN. RMN is dé uitvoeringsorganisatie voor recreatieschap Stichtse Groenlanden, Plassenschap Loosdrecht e.o. en Routebureau Utrecht. Het jaar 2020 was een turbulent jaar voor het recreatieschap.

Vanwege de corona-crisis en maatregelen om de verspreiding van het coronavirus te beperken, werden onze gebieden vaker en door meer mensen bezocht. De werkzaamheden en de werkdruk voor onze toezichthouders en beheer- en onderhoudsmedewerkers nam hierdoor toe. Tegelijkertijd moesten, vanwege dezelfde maatregelen, een groot deel van onze exploitanten in deze gebieden hun deuren gesloten houden en deden zij een beroep op het schap om minder huur/pacht te betalen. Daarnaast heeft het schap eind 2020 uitgesproken geen toekomst te zien in de wijze waarop de samenwerking momenteel georganiseerd is. Naar verwachting zal uitvoeringsorganisatie RMN geliquideerd worden en wordt het recreatieschap omgevormd tot een ander samenwerkingsverband met een ‘lichtere’ structuur.

1.2 Effect COVID-19 (corona) op de jaarstukken De uitbraak van COVID-19 (corona) in februari 2020 heeft een enorme impact op de samenleving én ook op het recreatieschap. De wereldwijde pandemie leidt tot ongekende omstandigheden. Het COVID-19 (corona) virus heeft financiële gevolgen die zijn verwerkt in voorliggende jaarrekening. De belangrijkste (financiële) effecten zijn: -

-

Niet/nauwelijks inkomsten uit verhuur van terreinen voor evenementen en (groeps-)activiteiten; Tegemoetkomen van huurders/pachters d.m.v. kwijtschelding van (een deel van) de huur/pacht omdat zij vanwege de maatregelen noodgedwongen moesten sluiten en geen inkomsten hebben kunnen genereren. Hogere kosten voor terreinbeheer: extra kosten voor schoonmaak, afvalinzameling, toezicht en handhaving; Extra lasten om de online verkoop van toegangsbewijzen voor de Maarseveense plassen mogelijk te maken en zodoende het bezoek ‘corona-proof’ te organiseren en faciliteren; Uitstel overdracht eigendom/opstallen Oortjespad.

De totale impact van deze effecten op het resultaat bedraagt € 348.900, zie voor meer informatie de bijlage “Toelichting extra kosten en minder inkomsten i.v.m. corona-maatregelen” (pagina 58). 2

1.3 Financiële resultaten Het resultaat (inclusief mutaties reserves), bedraagt € 192.000 negatief ten opzichte van een gepland resultaat van € 931.000 negatief (begroting na wijziging). Het verschil tussen het geplande resultaat en de realisatie wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door beduidend lagere personeelslasten en ook de kosten voor rente en afschrijvingen zijn lager dan begroot. De kosten voor RMN (doorbelaste personeels- en apparaatskosten en inhuur derden) en inhuur personeel derden zijn lager uitgevallen. Enerzijds omdat een aantal openstaande vacatures niet zijn ingevuld, maar intern zijn opgevangen door herverdeling van werkzaamheden binnen de formatie van RMN. Anderzijds omdat Provincie Utrecht kosten voor de transitie op zich heeft genomen. Daarnaast zijn de kosten voor rente en afschrijvingen lager dan begroot. Dit komt vooral omdat vervangingsinvesteringen zijn uitgesteld in verband met de ontwikkeling van het nieuwe MJOP en vertraging in vergunningstrajecten vanwege de PAS-wetgeving (stikstofproblematiek). Tenslotte zijn er als gevolg van de corona-maatregelen inkomsten misgelopen en extra uitgaven gedaan in 2020 die niet waren gepland. Het resultaateffect hiervan bedraagt € 348.900 negatief en is onderdeel van het totale resultaat. Zonder dit resultaateffect zou het resultaat dus € 348.900 positiever zijn geweest.

ONDERTEKENING Aldus vastgesteld in de vergadering van het algemeen bestuur van recreatieschap Stichtse Groenlanden gehouden op dag-datum-jaar te …. / via MS Teams,

Dhr. J.C. R. van Everdingen Voorzitter

Mw. S. Stolwijk Secretaris

Pagina 3 van 58

INHOUD Jaarverslag .............................................................................................................................................. 6 2

Programmaverantwoording ............................................................................................................. 6 2.1

Programma A – Stichtse Groenlanden .................................................................................... 6 Wat wilden we bereiken? ................................................................................................. 6 Wat hebben we bereikt? .................................................................................................. 6 Wat hebben we daarvoor gedaan? ................................................................................. 6 Wat heeft het gekost? .................................................................................................... 12

2.2

Programma B – Vinkeveense Plassen .................................................................................. 13 Wat wilden we bereiken? ............................................................................................... 13 Wat hebben we bereikt? ................................................................................................ 13 Wat hebben we daarvoor gedaan? ............................................................................... 13 Wat heeft het gekost? .................................................................................................... 18

3

Paragrafen ..................................................................................................................................... 19 3.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing ........................................................................... 19 Kengetallen .................................................................................................................... 19 Inventarisatie risico’s per 31 december 2020 ................................................................ 19 Inventarisatie en toelichting beschikbare weerstandscapaciteit per 31 december 2020 22

3.2

Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................ 23 Wegen ........................................................................................................................... 23 Watergangen en oevers Vinkeveense plassen ............................................................. 24 Groen: beplantingen ...................................................................................................... 24 Groen: grasvegetaties ................................................................................................... 24 Schoonhouden en vuilafvoer ......................................................................................... 24 Materieel ........................................................................................................................ 24

3.3

Financiering ........................................................................................................................... 24 Risicobeheer .................................................................................................................. 24 Kasgeldlimiet ................................................................................................................. 24 Renterisiconorm ............................................................................................................. 24

3.4

Bedrijfsvoering ....................................................................................................................... 25

3.5

Verbonden partijen ................................................................................................................ 25

Jaarrekening .......................................................................................................................................... 26 4

Balans per 31 december 2020 ...................................................................................................... 26

5

Overzicht van baten en lasten ....................................................................................................... 28

6

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ...................................................................... 29 6.1

Inleiding ................................................................................................................................. 29

6.2

Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening ........................................... 29 Pagina 4 van 58

6.3

Vaste activa ........................................................................................................................... 29 Immateriële vaste activa ................................................................................................ 29 Materiële vaste activa .................................................................................................... 29 Financiële vaste activa .................................................................................................. 30 Vlottende activa ............................................................................................................. 30 Vlottende passiva .......................................................................................................... 30

7

Toelichting op de balans per 31 december 2020 .......................................................................... 31 7.1

Vaste activa ........................................................................................................................... 31 Immateriële vaste activa ................................................................................................ 31 Materiële vaste activa .................................................................................................... 31 Financiële vaste activa .................................................................................................. 33

7.2

Vlottende activa ..................................................................................................................... 34 Voorraden ...................................................................................................................... 34 Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar ................................... 34 Liquide middelen............................................................................................................ 36 Overlopende activa ........................................................................................................ 36 Eigen vermogen............................................................................................................. 37 Vaste schulden .............................................................................................................. 40 Overlopende passiva ..................................................................................................... 41 Niet uit de balans blijkende verplichtingen .................................................................... 43

8

Toelichting op het overzicht van baten en lasten .......................................................................... 44 8.1

Programma A......................................................................................................................... 44

8.2

Programma B......................................................................................................................... 49

9

Overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld ...................................................... 53

10

Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector ..................... 54

10.1

Bezoldiging topfunctionarissen .............................................................................................. 54

10.2

Overige rapportageverplichtingen op grond van de WNT ..................................................... 55

10.3

Leden en plaatsvervangende leden en secretaris van het bestuur ....................................... 55 Overzicht bestuursleden 2020 ....................................................................................... 55

Bijlagen .................................................................................................................................................. 57 11

Staat van langlopende geldleningen ......................................................................................... 57

12

Toelichting extra kosten en minder inkomsten i.v.m. corona-maatregelen ............................... 58

12.1

Programma A – Stichtse Groenlanden .................................................................................. 58

12.2

Programma B – Vinkeveense Plassen .................................................................................. 58

Pagina 5 van 58

JAARVERSLAG

2 Programmaverantwoording 2.1 Programma A – Stichtse Groenlanden Wat wilden we bereiken? Een belangrijke ontwikkeling is de groei van de regio. Het aantal inwoners in het werkgebied van Stichtse Groenlanden stijgt tussen nu en 2040 met ca. 17% oftewel zo’n 120.000 inwoners. Om die recreatieve druk op te kunnen vangen wil het recreatieschap Stichtse Groenlanden niet het aantal hectare recreatieterrein vergroten, maar de bestaande terreinen beter benutten door meer verschillende bezoekers jaarrond te trekken. In de regio is er een grote diversiteit aan inwoners met verschillende leefstijlen. Uit het leefstijlenonderzoek van de Provincie Utrecht blijkt dat er op dit moment een discrepantie bestaat tussen vraag en aanbod binnen de Utrechtse recreatiegebieden en -voorzieningen. Er is sprake van een “mismatch” ofwel onbenutte potentie (niet alle leefstijlen worden bediend). De recreatiegebieden en -voorzieningen spreken vooral de doelgroep gezinnen (geel) aan. De sportieve inwoners (paars) en de inwoners met behoefte aan ontspanning (lime) en luxe (blauw) worden in mindere mate bediend. In de recreatiegebieden is de gewenste diversiteit nog onvoldoende aanwezig. Het bestuur wil zich inspannen om de bestaande voorzieningen beter aan te laten sluiten bij de verschillende leefstijlen, rekening houdend met natuur en landschap.

Wat hebben we bereikt? Eind 2019 is een herijking van het Investeringsprogramma Stichtse Groenlanden A voor de periode 2019-2022 opgeleverd. Het is een meerjarig ontwikkelkader met bijbehorend projectenoverzicht, planning en financieel overzicht. De doorlooptijd van de meeste projecten is langer dan een kalenderjaar. In 2020 is gewerkt aan vaak dus al langer lopende projecten. Dit heeft bij een aantal projecten heel concrete (tussen)resultaten opgeleverd. Onderstaand is in beeld gebracht welke voortgang er in 2020 geboekt is.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Onderstaand is per project aangegeven in welke mate de voorgenomen doelstellingen in 2020 gerealiseerd zijn. N.B. in de begroting voor 2020 was het Routebureau in de tabel opgenomen als afzonderlijk product/ project. In plaats daarvan worden in onderstaand overzicht de projecten, die samen met het Routebureau zijn gerealiseerd in 2020 beschreven onder dat betreffende project, te weten Wandelroutenetwerk C en Laagraven, inclusief de realisatie van de nieuwe TOP Laagravense Plassen. Maarsseveense Plassen Begroting 2020 Op de Maarsseveense Plassen voorzien we in 2020 geen bijzondere ontwikkelingen. Voor het gebied staat wel een bedrag van €365k op de onderhoudsbegroting van 2020. Het betreft het vervangen van de beschoeiing Elzenpad. Realisatie 2020 In 2020 is bij de Maarsseveense Plassen gewerkt aan de oplossing van afwateringsproblemen op het grote parkeerterrein. Er is een kosteneffectieve oplossing gevonden en afgestemd met de pachters. De beschoeiing Elzenpad is vanwege capaciteitsproblemen niet vervangen, maar zal worden meegenomen in de inspecties ten behoeve van het

Pagina 6 van 58

nieuwe meerjarenonderhoudsprogramma (MJOP). Er is overeenstemming bereikt met de buurman over de verkoop van het voormalig baggerdepot.

Strijkviertel Begroting 2020

Realisatie 2020

We ontwikkelen samen met de gemeente Utrecht en een ondernemer de locatie Strijkviertel. We beogen in ieder geval de realisatie van een horecavoorziening, type “lakehouse”, aan de noordoever van de plas. In 2019 worden de plannen verder uitgewerkt en zou de planologische procedure kunnen starten. In een positief scenario kan de bouw starten in de loop van 2020. In 2020 is meerdere keren overleg geweest met de gemeente Utrecht over de recreatieve doorontwikkeling rond de Strijkviertelplas in relatie tot de ontwikkeling van woonwijk Rijnvliet en bedrijventerrein Strijkviertel door de gemeente. De ontwikkeling van de horecavoorziening aan de plas heeft onder invloed van de gevolgen van de coronacrisis een tijd stilgelegen.

Noorderpark, Ruigenhoek Begroting 2020 We verwachten dat de gemeente de Bilt in het voorjaar van 2019 de planologische procedure afrond die nodig is voor realisatie van de oefengolfbaan in Ruigenhoek. In dat geval kan de ondernemer de benodigde vergunningen aanvragen voor de aanleg van de baan. In een positief scenario kan die later in 2019 starten en kan de baan in 2020 open. Dit leidt in 2020 mogelijk tot de eerste pachtinkomsten voor het schap. Verder zetten we de samenwerking met onze gebiedspartners, provincie Utrecht, gemeente Utrecht, gemeente de Bilt, Staatsbosbeheer voort in Noorderpark/Ruigenhoek. We willen het gebied vooral beter toegankelijk en overzichtelijk maken, onder andere door aantrekkelijke en meer herkenbare bebording. We verwachten, dat we in 2020 te maken krijgen met de aanpak van de Noordelijke Randweg Utrecht. Op termijn zorgt die voor een betere ontsluiting van het recreatiegebied vanuit de wijk Overvecht. Dat is bijvoorbeeld ook in het belang van de exploitatie van de horecavoorziening bij de forelvisvijver. Realisatie 2020 In het voorjaar van 2019 heeft de gemeente de Bilt het nieuwe bestemmingsplan vastgesteld voor de te ontwikkelen golfbaan. Vanuit het schap zijn vervolgens gesprekken gevoerd met de initiatiefnemer.

Daarbij kwam aan het licht, dat de actuele plannen van de initiatiefnemer niet helemaal pasten binnen het nieuwe bestemmingsplan en ook niet in de voorovereenkomst voor ondererfpacht, die in 2015 met het schap is afgesloten. Hiervoor worden nog oplossingen gezocht. Met de gebiedspartners Staatsbosbeheer, provincie en gemeenten Utrecht en de Bilt is een nieuwe huisstijl voor het gebied Noorderpark Ruigenhoek ontwikkeld. Deze huisstijl met beeldmerk is bedoeld om het gebied beter onder de aandacht te brengen bij potentiële gebruikers. Gebaseerd op de nieuwe huisstijl zijn bij de belangrijke toegangen tot het gebied nieuwe informatiepanelen met plattegronden geplaatst en zijn op het wegdek spuitlogo’s aangebracht. In samenwerking met de gebiedspartners is een nieuwe wandelkaart voor Noorderpark/Ruigenhoek uitgebracht en verspreid. Verder is met de gemeente Utrecht een plan opgesteld voor herontwikkeling van de BMX-baan. De BMX-baan wordt opgeruimd, op een deel van de kavel wordt een nieuwe duurzame wielervoorziening gerealiseerd voor algemeen gebruik. Het andere deel van de kavel wordt weer toegankelijk voor algemene recreatiedoeleinden.

Pagina 7 van 58

Ontwikkeling en aanpak van de Noordelijke Randweg Utrecht en de effecten daarvan op Noorderpark/Ruigenhoek zijn voor meerdere jaren uitgesteld.

Hampoort/ De Rivier Begroting 2020

Realisatie 2020

Oortjespad Begroting 2020

Realisatie 2020

Cattenbroek Begroting 2020

Realisatie 2020

Als we in 2019 de overdracht van het terrein Hampoort van de provincie aan het recreatieschap rond hebben, kunnen we een ondernemer werven. Afhankelijk van het plan van die ondernemer moeten er planologische procedures en een bouwtraject worden doorlopen. Het gebied is aantrekkelijker gemaakt met de opening van fietspad De Rivier. Er ligt een ambitie om nog een aftakking van dit fietspad te realiseren, maar het is onzeker of dat lukt. Dat heeft te maken met grondposities. We verwachten dat we in de loop van 2019 een besluit kunnen laten nemen over het al dan niet verwerven van een voor recreatie te ontwikkelen terrein, dat langs het fietspad ligt. Om uiteenlopende redenen is de grond onder fietspad de Rivier en het terrein Hampoort nog niet overgedragen door de provincie aan het recreatieschap. Wel is er in 2020 meerdere keren gesproken over deze terreinen en is er afgesproken om de toekomstige grondposities in dit gebied nader af te stemmen met vooral gemeente Utrecht. In het kader van de afronding van het programma Recreatie om de Stad is besloten om de genoemde aftakking van fietspad de Rivier niet meer te realiseren. Dat deel van het gebied wordt ontwikkeld als natuur.

Wel is besloten om de provinciale gronden langs fietspad de Rivier gereserveerd te houden voor recreatieve ontwikkeling, conform status in het vigerende bestemmingsplan van de gemeente Utrecht en deze eventueel mee te nemen in een grondtransactie met het recreatieschap.

In 2019 willen we de locatie Oortjespad in erfpacht hebben overgedragen aan ondernemer Kameryck. We zetten in op overdracht van het hele terrein, inclusief kinderboerderij en plas Eend. Per 1 januari 2020 is het beheer van de publieke voorzieningen op Oortjespad overgegaan naar de ondernemer. Het recreatieschap betaalt een publieke bijdrage van €150.000 per jaar. Daar is dan o.a. ook het beheer van plas Eend in opgenomen. Onder invloed van de gevolgen van de Coronacrisis heeft de ondernemer uitstel gevraagd en gekregen van het realiseren van het Oortjespad-plusplan. In dat verband is ook de vestiging van het erfpachtrecht en verkoop van de opstallen van de kinderboerderij uitgesteld.

We verwachten dat we in 2019 de overdracht van het gebied Cattenbroek van de gemeente Woerden aan het schap rond krijgen. In die overdracht is voorzien in een ondernemer, die een horecavoorziening type “lakehouse” wil realiseren aan de zuidoever van de recreatieplas. Hij wil hierbij ook een aanbod voor vrijetijdsactiviteiten realiseren. We zetten in op het beheer van het terrein door deze ondernemer. In 2020 hebben wij verder gewerkt aan deze beoogde overdracht en is onder andere een concept erfpachtovereenkomst opgesteld om de relatie met de ondernemer vorm te geven. Eind 2020 heeft de gemeente Woerden aan het bestuur van het schap laten weten het gebied (vooralsnog) niet over te willen dragen.

Pagina 8 van 58

Salmsteke Begroting 2020

Realisatie 2020

We verwachten dat we deze locatie samen met partners Rijkswaterstaat, Hoogheemraadschap Stichtse Rijnlanden, provincie Utrecht, gemeente Lopik en Staatsbosbeheer verder kunnen ontwikkelen. We bevinden ons in 2020 in de planfase voor het project “Uiterwaard”, waarin we kosten maken ten behoeve van het proces (nadere onderzoeken bijvoorbeeld). De realisatie van de plannen verwachten we vanaf 2022. Eind 2019 heeft het DB van het recreatieschap ingestemd met het gezamenlijk met de partners ontwikkelde voorkeursalternatief voor de combinatie van dijkversterking en herinrichting uiterwaard (het integrale plan) en met de bijdrage van het schap in de investeringskosten. Voor de planuitwerkingsfase en de realisatiefase is een samenwerkingsovereenkomst opgesteld en deze is in het voorjaar van 2020 door alle partijen ondertekend. Op grond daarvan hebben partijen aan het hoogheemraadschap opdracht verstrekt om het integrale plan verder te brengen. In de zomer is het voorlopig ontwerp voor het integrale project afgerond en gepresenteerd aan besturen en publiek. In de tussentijd zijn er diverse onderzoeken uitgevoerd, o.a. naar de technische beheersing van de waterkwaliteit in de beoogde zwemplas en naar de juridische aspecten van de beoogde grondruil tussen partijen.

Laagraven (Heemstede Noord) Begroting 2020 In Laagraven werken we aan de aansluiting van wandelroutenetwerk C aan wandelroutenetwerk B en mogelijk de realisatie van een TOP bij Down Under. We hebben in 2019 gronden verworven in Heemstede Noord, waarvan we een deel doorverkopen aan de gemeente Houten en aan het waterschap. Afhankelijk van de uitkomsten van de herijking van het ontwikkelplan kunnen we in 2020 verder met het opstellen van een ontwikkelvisie voor het gebied. Realisatie 2020 In het voorjaar van 2020 is feitelijk het wandelroutenetwerk Kromme Rijnstreek (C) opgeleverd. Het is in oktober formeel en feestelijk geopend en verbetert de wandelmogelijkheden ook in het gebied Laagraven. De TOP is ook in het voorjaar van 2020 geplaatst bij het grote parkeerterrein Laagravense Plassen. De verwerving van de gronden in Heemstede Noord, inclusief doorverkoop aan gemeente Houten en waterschap is uiteindelijk in 2020 beklonken. Provincie Utrecht heeft vanuit perspectief van de Nieuwe Hollandse Waterlinie in 2020 een gebiedsanalyse gemaakt voor het gebied Laagraven. Daar is met andere gebiedspartners diverse keren over gesproken en deze zal een belangrijk ingrediënt vormen voor de recreatieve ontwikkelvisie voor deelgebied Heemstede Noord.

Terreinen Tull & ’t Waal/ Honswijkerplas Begroting 2020 We zijn in dit gebied al bezig met de planologische procedure die nodig is om een recreatief knooppunt ‘t Waal mogelijk te maken. We verwachten die planologische procedure in 2019 af te kunnen ronden, zodat we in 2020 een ondernemer kunnen zoeken. Realisatie 2020 In 2019 is gebleken dat het lastig is om het project voort te zetten, vanwege de knellende verkeerscapaciteit van de Lekdijk. Een nieuw ‘Raad van State-proof’ bestemmingsplan werd niet haalbaar geacht. Inmiddels heeft het DB besloten om de ontwikkeling van recreatief knooppunt ’t Waal ‘on hold’ te zetten. Met de Stichting Leefbaarheid Tull en ‘t Waal zijn gesprekken gevoerd over toekomstige activiteiten op de recreatieterreinen van het schap langs de Lek. Daarbij is door de stichting

Pagina 9 van 58

o.a. nadrukkelijk aandacht gevraagd voor door omwonenden ervaren overlast door waterscooters en jetski’s.

Wandelroutenetwerk C Begroting 2020

Realisatie 2020

De Leijen Begroting 2020

Realisatie 2020

Nedereindse Plas Begroting 2020

Realisatie 2020

We werken aan de realisatie van Wandelroutenetwerk C (Kromme Rijnstreek). Dit netwerk sluit in het gebied Laagraven aan op Wandelroutenetwerk B. Het Wandelroutenetwerk Kromme Rijnstreek (C) is in het najaar van 2020 op gepaste wijze feestelijk geopend, nadat het in het voorjaar technisch was opgeleverd. In het gebied Laagraven is bovendien een nieuwe TOP (Laagravense Plassen) geplaatst om de recreatieve mogelijkheden van dat gebied beter in beeld te brengen.

We willen in de Leijen een recht van erfpacht vestigen met grondeigenaar het Utrechts Landschap. Op basis daarvan kunnen wij een ondernemer aantrekken voor realisatie en exploitatie van een horecavoorziening. Daarmee zou het gebied een impuls kunnen krijgen voor wat intensievere recreatie. Vanwege langdurige uitval van de projectleider heeft dit project in 2020 goeddeels stilgelegen. Eind 2020 is de draad weer opgepakt.

Voor de Nedereindse Plas is €224k begroot voor groot onderhoud ‘na sanering’. Pas als er duidelijkheid is over de afwikkeling van die sanering kan worden bepaald hoe we deze middelen inzetten. In 2019 werken we samen met de gemeente Utrecht, provincie, waterschap en omgevingsdienst aan een bestuurlijk besluit, dat een basis moet leggen onder verdere ontwikkeling van dit gebied, al dan niet met recreatieve voorzieningen. In 2019 hebben bestuurders van het schap, de gemeente Utrecht en de provincie afgesproken om ruimte te maken voor een gemeenschappelijke visie op de recreatieve doorontwikkeling van de Nedereindse Plassen. Een gezamenlijke ambtelijke werkgroep heeft in 2020 een advies opgeleverd. Daarbij waren ook vertegenwoordigers van de gemeenten IJsselstein en Nieuwegein aangesloten. Dat advies is door alle partijen bestuurlijk omarmd. De gemeenteraad van Utrecht heeft besloten af te zien van een sanering waardoor er weer gezwommen zou kunnen worden in de plassen. Tegen deze achtergrond is er eind 2020 door een gezamenlijke juridische werkgroep een advies opgesteld over de toekomstige eigendomsposities en de verhoudingen tussen betrokken partijen en hun doelstellingen en belangen.

Fietspad Verlengde Meerlopad/ Hollandse IJsselpad Begroting 2020 In 2019 bereiden we de realisatie van dit fietspad voor. We verwachten dat het in 2020 kan worden aangelegd met inzet van middelen uit het programma Recreatie om de Stad. De uiteindelijke beheerkosten voor het recreatieschap zijn al opgenomen in de begroting. Realisatie 2020 De beoogde realisatie betrof het Verlengde Meerlopad (Noord-zuid). Dit project is begin 2020 overgenomen van de provincie. We hebben een aanbesteding gedaan en een aannemer geselecteerd. In de afhandeling van de aanvraag omgevingsvergunning en bij de grondoverdracht is onverhoopt forse vertraging ontstaan, waardoor realisatie van het fietspad doorschuift naar 2021.

Pagina 10 van 58

Voor het Hollandse IJsselpad (Oost-west) ligt het initiatief vooralsnog bij de provincie en de gemeente IJsselstein in verband met de benodigde grondposities (onteigening).

Fietspad Reijerscop Begroting 2020

Realisatie 2020

Provincie Utrecht werkt samen met de gemeenten Utrecht, Woerden en Montfoort, het waterschap en het recreatieschap aan de realisatie van een fietspad Reijerscop. Realisatie is nog onzeker. Dat geldt ook voor eventuele overdracht van het pad aan het recreatieschap. Beheerkosten zijn ook nog niet opgenomen in de begroting. Het initiatief voor de ontwikkeling van dit fietspad ligt voorlopig nog bij de provincie. In 2020 is er, in het kader van het beoogde tracé van het fietspad en mogelijke financiering, wel een belangrijk besluit genomen door de gemeente Montfoort inzake de herontwikkeling van een voormalige vuilstortlocatie.

Pagina 11 van 58

Wat heeft het gekost? Begrotingspost

Realisatie 2019

Doorbelaste personeelskosten Doorbelaste apparaatskosten Inhuur personeel derden Rente en afschrijvingen Huur en pachten Bestuurs- en apparaatskosten Belastingen en verzekeringen Energie- en waterkosten Onderhoud en vuilafvoer Voorzieningen Publiciteits- en overige kosten Nagekomen lasten Onvoorzien

1.748.363 752.610 329.834 598.582 46.403 98.237 45.678 53.076 1.241.119 -491.590 105.552 8.071

Totaal lasten

Begroting 2020

Begroting 2020 na wijziging

1.736.500 487.900 320.600 695.800 27.500 64.900 46.900 41.100 992.000 277.400 96.700

1.889.400 932.100 303.000 652.000 27.500 63.600 46.900 41.100 1.232.200 277.400 278.200

4.800 4.535.935

Opbrengsten van eigendommen Rechten Rente Overige baten Nagekomen baten Dekkingsmiddelen Totaal baten

Realisatie 2020

Afwijking begroting realisatie

4.800

1.756.821 753.507 208.639 523.627 33.862 132.357 52.467 43.145 1.259.858 199.495 26.707 -

-132.579 -178.593 -94.361 -128.373 6.362 68.757 5.567 2.045 27.658 -277.400 -78.705 26.807 -4.800

4.792.100

5.748.200

4.990.484

-761.616

1.199.235 4.741 245.363 1.051 3.626.861

922.500 260.900 3.497.300

931.900 309.900 3.658.600

1.008.330 7.588 348.770 59.766 3.690.287

76.430 7.588 38.870 59.766 31.687

5.077.251

4.680.700

4.900.400

5.114.741

214.341

Saldo van baten en lasten

541.316

-111.400

-847.800

124.257

972.057

Toevoegingen aan reserves

27.949

156.118

156.118

Onttrekkingen aan reserves

160.092

89.600

97.600

Gerealiseerd resultaat

673.459

-21.800

-750.200

-97.600 -31.861

718.339

Voor een toelichting op de afwijkingen tussen begroting en jaarrekening verwijzen wij naar §8.1

Pagina 12 van 58

2.2 Programma B – Vinkeveense Plassen Wat wilden we bereiken? Vinkeveense Plassen leveren een belangrijke bijdrage aan het recreatieve aanbod in het noordwestelijk deel van de Provincie Utrecht. Met de toetreding van gemeente De Ronde Venen tot recreatieschap Stichtse Groenlanden met inbreng van de bezittingen van het voormalig recreatieschap Vinkeveense Plassen is een groot en aansluitend gebied tot stand gekomen waarin van verschillende soorten recreatie genoten kan worden. De Vinkeveense Plassen bestaan voor een groot deel uit water en bieden een specifieke vorm van recreatie aan. De ambitie voor het gebied: de Vinkeveense Plassen is een toekomstbestendig (water)recreatiegebied dat aansluit bij de behoefte van de bezoekers. Om dit te bereiken, werken we aan het herkenbaar, vindbaar en bereikbaar maken van het gebied en zetten we in op een aantrekkelijk en gevarieerd recreatief aanbod.

Wat hebben we bereikt? In 2020 is gewerkt aan de recreatieve ontwikkeling van de Zandeilanden als onderdeel van programma Vinkeveense Plassen. In het eerste kwartaal heeft het bestuur van het recreatieschap het voorkeursscenario vastgesteld en is het ontwikkelscenario toegestuurd aan gemeente De Ronde Venen met het verzoek om het plan ruimtelijk mogelijk te maken in het nieuwe bestemmingsplan. In het plan zijn per eiland ontwikkelvoorstellen gedaan, waarin voornamelijk is gefocust op de eilanden die verbonden zijn met het vasteland. Bij volledige uitvoering van het Ontwikkelscenario wordt aan de financiële opgave van €78.000 voldaan. Vooruitlopend aan de maatregelen die afhankelijk zijn van het bestemmingsplan, is gewerkt aan de beleidsmaatregelen snelvaren, betaald parkeren en liggeld heffen. De beschoeiingen tranche 1 zijn eerder gerealiseerd in 2018. In 2020 heeft de voorbereiding van de aanbesteding van de volgende tranche plaatsgevonden. Tranche 2 wordt, mits alle vergunningen en toestemming worden verleend, in 2021 Europees aanbesteed waarbij de uitvoering verspreid wordt over meerdere jaren. Hierbij worden de oevers met de hoogste prioriteit als eerste worden aangepakt.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Onderstaand is aangegeven in welke mate de voorgenomen doelstellingen gerealiseerd zijn. Basis op orde Begroting 2020

Realisatie 2020

De komende periode wordt een groot gedeelte van de zandeilanden en legakkers in het bezit van het schap voorzien van een nieuwe beschoeiing. De uitvoering van de eerste tranche van het beschoeien van de zandeilanden en legakkers is in 2018 gerealiseerd. Deze vernieuwing is noodzakelijk door het achterblijven van investeringen in de beschoeiingen in de afgelopen periode. De inschatting is dat in 2020 gestart wordt met het vervangen van 3651 m1 aan beschoeiing. We bekijken of het mogelijk is om een deel van de oevers natuurvriendelijk te beschoeien. Op basis van de in 2019 uitgevoerde pilots om de verzonken legakkers zichtbaar te maken en te versterken, wordt in 2020 gekeken of en hoe we dit ook op overige verzonken legakkers kunnen toepassen. Er is budget beschikbaar voor het afgraven van de verzonken legakkers. In 2019 starten we met het verbeteren van de entrees op Winkelpolder en eiland 4 naar het gebied. Mogelijk voeren we hier in 2020 ook nog activiteiten voor uit. Beschoeiingen Begin 2020 is gestart met de voorbereiding van tranche 2 en 3. In de voorbereidingsfase is onderzocht in hoeverre natuurvriendelijke oevers toegepast kunnen worden op de zandeilanden in de Vinkeveense Plassen. De natuurvriendelijke oevers worden meegenomen in de tranches 2 & 3 Pagina 13 van 58

Basis op orde en worden als pilots gerealiseerd. Het vergunningstraject is vertraagd. De omgevingsvergunning is aangehouden, omdat er nader onderzoek moet komen naar de beschermde flora en fauna in het gebied en er ook een Aerius berekening opgesteld dient te worden i.v.m. de PAS-wetgeving. Dit omdat de werkzaamheden nabij een Natura2000 gebied zullen plaatsvinden. Naar verwachting kan eind 2021, mits alle benodigde vergunningen en toestemmingen zijn verkregen, gestart worden met de uitvoering van de vervanging van de beschoeiingen op de legakkers en de zandeilanden. Pilots verzonken legakkers In het voorjaar van 2020 is de pilot Vissenbossen gerealiseerd. Vissenbossen zijn takken onderwater, vastgezet aan de verzonken legakker waar planten op kunnen groeien en zo als het ware een bos voor vissen vormt. Komende jaren wordt de visstand gemonitord en hoe het vissenbos zich in stand houdt qua beheer en onderhoud. Resultaten van de monitoring uit 2020 zijn veelbelovend. In vergelijking met een gewone verzonken legakker zijn er veel meer soorten en aantallen vissen te zien bij de vissenbossen. In 2020 is ook een tweede pilot met een kooiconstructie voorbereid in samenwerking de lokale initiatiefnemer, hierbij wordt een metalen kooiconstructie over een verzonken legakker geplaatst die dient als broed- en paaiplaats voor vissen en plek biedt voor de groei van riet en waterplanten.

Met de initiatiefnemer zijn we tot een aangepast voorstel gekomen. In september 2020 heeft het dagelijks bestuur besloten om te starten met de pilot. De vergunningsaanvraag is ingediend en zodra de omgevingsvergunning is ontvangen, wordt in 2021 gestart met de uitvoering. Quick win maatregelen entrees Winkelpolder en eiland 4 De ‘quick win’ maatregelen voor de entrees Winkelpolder en Eiland 4 zijn maatregelen voor de korte termijn. Doel is het verbeteren van de vindbaarheid en herkenbaarheid van de entrees naar de zandeilanden die bereikbaar zijn vanaf het vasteland. In nauwe samenwerking met gemeente De Ronde Venen is afgelopen zomer gewerkt aan verbeterde wegbewijzering naar de parkeerplaatsen toe. Het resultaat is een bebordingsplan waarmee verkeers- en recreatieve borden worden aangepast, verwijderd of verplaatst.

Recreatieve Ontwikkeling Begroting 2020 De opgave voor de komende jaren richt zich op het verder recreatief ontwikkelen van het gebied, zodanig dat er inkomsten gegenereerd worden om het gebied duurzaam te kunnen onderhouden en te kunnen blijven aansluiten bij de wensen van de bezoekers. Het ontwikkelen van de zandeilanden wordt binnen een project uitgevoerd en bestaat uit een aantal fasen. In 2019 werken we aan businesscases per beoogde ontwikkellocatie (Winkelpolder, eilanden 1 & 2, eilanden 4 & 5 en eiland 13) en vanaf 2020 realiseren we concreet nieuwe voorzieningen in het gebied. De realisatie van deze opgave is afhankelijk van de mogelijkheden die het nieuwe bestemmingsplan Plassengebied van gemeente De Ronde Venen gaat bieden. De planning is dat de raad in het tweede kwartaal van 2020 het herziene bestemmingsplan vaststelt. Op basis van dit vastgestelde bestemmingsplan kan met ondernemers invulling worden gegeven aan de recreatieve ontwikkeling van het gebied. Tot die tijd zijn kleinere activiteiten, bijvoorbeeld het toestaan van tijdelijke activiteiten of evenementen mogelijk. Realisatie 2020 Begin 2020 heeft het bestuur het Ontwikkelperspectief vastgesteld en toegestuurd aan college van B&W van gemeente De Ronde Venen met Pagina 14 van 58

het verzoek om de voorgestelde ontwikkelingen mogelijk te maken in het nieuw op te stellen bestemmingsplan Plassengebied, waar de Vinkeveense Plassen onder vallen. In het Ontwikkelscenario is een concept uitgedacht en zijn verschillende verbetermaatregelen voorgesteld voor een hotelvoorziening en betaald parkeren op Winkelpolder, als entree naar Eiland 1 en 2. Op Eiland 2 is een recreatieve voorziening voorgesteld. Zodra het bestemmingsplan dit mogelijk maakt, kan er naar een of meerdere ondernemers gezocht worden. Het Ontwikkelscenario bevat ook 3 beleidsmaatregelen die niet afhankelijk zijn van het bestemmingsplan en waartoe het bestuur kan besluiten: invoeren van snelvaren, betaald parkeren bij zandeiland 1 en 4 en het heffen van liggeld aan de zandeilanden. In 2020 is het invoeren van snelvaren en het heffen van leges juridisch onderzocht. Het dagelijks bestuur heeft in het derde kwartaal van 2020 besloten tot het voornemen om snelvaren in te voeren en het voornemen voor te leggen aan de raad van gemeente De Ronde Venen voor wensen en bedenkingen. In december 2020 heeft de raad zich unaniem tegen het voornemen uitgesproken. In het derde kwartaal is gestart met nader onderzoek en uitwerking naar het invoeren van betaald parkeren. Verwachting is dat invoering van betaald parkeren op de parkeerterreinen van zandeilanden 1 en 4 in het najaar van 2021 plaatsvindt.

Maatschappelijke verbreding Begroting 2020 In het programma Vinkeveense Plassen 2019-2024 is bewust gekozen voor een aanpak die vanuit een breder perspectief kijkt naar de uitdagingen die er voor het gebied liggen, maar waar het recreatieschap niet primair aan zet is. In 2019 wordt verkend hoe er, samen met andere partijen, gewerkt kan worden aan de totale kwaliteit van het gebied. Hierbij leggen we de verbinding met natuur- en waterkwaliteit, duurzaamheid, het versterken van het cultuurhistorisch landschap, mobiliteit en marketing, kunst en cultuur. Het is lastig te voorspellen welke concrete activiteiten er in 2020 uitgevoerd kunnen worden en wat hierin van het recreatieschap wordt verwacht. In ieder geval is capaciteitsinzet op deze onderwerpen in 2020 gewenst. Realisatie 2020 Er hebben in 2020 constructieve overleggen plaatsgevonden met belangrijke samenwerkingspartners. Het contact met gemeente De Ronde Venen, de provincie Utrecht, Waternet en diverse andere stakeholders wordt goed onderhouden. Men weet elkaar te vinden. Deze samenwerking maakt het mogelijk om diverse projecten uit de pijler maatschappelijke verbreding op te pakken, zoals de kooiconstructie pilot op een verzonken legakker en de verkenning voor meer aanleg van natuurvriendelijke oevers langs de zandeilanden en legakkers.

Overige terreinen Begroting 2020

Realisatie 2020

Een groot deel van de veenweideterreinen zijn voorafgaand aan de toetreding van De Ronde Venen tot het recreatieschap verkocht. Alleen de fiets/wandelpaden Veenkade West en Veenkade Oost (eigendom Plassenschap Loosdrecht) zijn voor het behoud van de aanwezige routestructuur niet verkocht. Voor deze paden zijn geen ontwikkelingen voorzien in 2020. Uit het convenant Groot Wilnis Vinkeveen kwam afgelopen jaar het verzoek om een projectvoorstel in te dienen voor recreatieve ontwikkeling. Hiervoor was budget (100% financiering) vanuit het convenant. De Veenkade ligt in dit gebied. Het is een druk gebruikt fietspad dat al jaren een herinrichting nodig heeft. Er is een projectvoorstel voor herinrichting opgesteld en ingediend. Uiteindelijk heeft de projectgroep GWV besloten meerdere recreatieve ontwikkelingen te verkennen en enkele onderdelen van het integrale Veenkade projectvoorstel op te pakken (informatie Pagina 15 van 58

voorziening, bebording, enz.). Voor de Veenkade werd geen ontwikkeling voorzien ten tijde van het vaststellen van de begroting 2020 en 2021. Helaas is geen volledige financiering gevonden voor de investering en wordt de herinrichting zoals voorgesteld vooralsnog niet verder uitgevoerd.

Toezicht en Handhaving Begroting 2020 De gemeente De Ronde Venen investeert extra in toezicht & handhaving op de plassen. In 2019 is gestart de verwachtingen op het gebied van toezicht & handhaving te bespreken en inzichtelijk te maken. In 2020 werken we verder aan de optimalisering van de samenwerking in het gebied. Realisatie 2020 Optimalisering samenwerking: Vinkeveen Veilig Gemeente De Ronde Venen stelt jaarlijks € 20.000 aan extra middelen beschikbaar om in te zetten op het gebied van toezicht & handhaving op de Vinkeveense Plassen. Er zijn afspraken dat in de zomermaanden ieder weekend een BOA in het gebied aanwezig is. Ondanks de beperkte capaciteit in de formatie is het in 2020 weer gelukt om de gevraagde inzet te leveren. Afgesproken is prioriteit te geven aan onveilig vaargedrag, de 3 x 24 uur regel en naleving van de regels rondom de waterskibaan. De rapportages over de maanden mei t/m augustus en de eindrapportage zijn verstuurd aan gemeente. In het vierde kwartaal heeft de jaarlijkse evaluatie plaatsgevonden over het afgelopen seizoen. Over de mogelijkheden voor extra BOA-inzet in 2021 worden in het eerste kwartaal van 2021 afspraken gemaakt. Handhaven beschoeiingsplicht (privaatrechtelijk) In 2017 heeft het recreatieschap een groot deel van haar legakker eigendom op een openbare veiling verkocht.

Ongeveer op de helft van de verkochte legakkers zit een plicht om te beschoeien binnen drie jaar na aankoop. De wijze van beschoeien dient daarbij te voldoen aan de gestelde eisen in de verkoopovereenkomst of het Toetsingskader Natuurvriendelijke Oevers. De wijze van beschoeien dient geaccordeerd te worden door het recreatieschap – voor uitvoering. Daarbij is vastgelegd dat kopers niet mogen bouwen op de verkochte legakkers. In beide gevallen is er sprake van een direct opeisbare boete door de verkoper als de koper zich niet aan deze afspraken houdt. In het eerste kwartaal van 2020 is door de BOA van Recreatie Midden-Nederland gecontroleerd of er nieuwe beschoeiingen zijn aangebracht op de verkochte legakkers met een beschoeiingsplicht. De eigenaren van de legakkers die nog niet voldoen aan de beschoeiingsplicht is voor de zomer een brief gestuurd met deze constatering. Daarbij kreeg men uitstel tot 15 maart 2021 om alsnog aan de verplichting te voldoen. Na 15 maart 2021 zullen we gaan handhaven op de beschoeiingsplicht.

Ontheffingen en vergunningen Begroting 2020 Voor de Vinkeveense Plassen worden waterski-, duik-, en pleziervaartuigenontheffingen verleend. In 2018 is een pilot met een dagpenning voor de duikzone gestart. Deze loopt door in 2019. Als dit een positieve uitkomst heeft, wordt dit structureel gemaakt in 2020. Realisatie 2020 Digitalisering ontheffing/vergunningverlening In 2020 zijn er 115 waterskiontheffingen en 84 pleziervaartuigontheffingen verleend. Dit proces verliep tot 2020 voornamelijk handmatig en analoog. In 2020 is het proces gedigitaliseerd, waardoor zowel de facturering als de ontheffingverlening vanaf 2020 digitaal verloopt. Hiermee wordt een enorme kosten- en tijdsbesparing verwacht voor de toekomst. Dagpenning duikzone In 2020 zijn 1755 jaarpenningen, 49 schoolpenningen en 1204 dagpenningen verleend. De dagpenning pilot van de afgelopen twee jaar heeft met een verkoop van gemiddeld boven de 1000 penningen duidelijk Pagina 16 van 58

Ontheffingen en vergunningen aangetoond te voorzien in een behoefte van duik recreanten. Daarbij biedt de dagpenning kansen voor het uitbreiden van de duikactiviteiten voor dagjesmensen die op zoek zijn naar een ‘experience’. In juli 2020 heeft het dagelijks bestuur besloten om de dagpenning definitief in te voeren voor de duikzone van de Vinkeveense Plassen.

Routebureau Begroting 2020

Realisatie 2020

Het recreatieschap is één van de opdrachtgevers voor de werkzaamheden van het Routebureau Utrecht. Uniform beheer en onderhoud, ontwikkeling, informatievoorziening en marketing van routes en routenetwerken voor fietsen, wandelen en varen (sloepen) verlopen via het routebureau. Onder andere de realisatie van het wandelroutenetwerk Kromme Rijnstreek (C) en de ontwikkeling van het Toeristische Overstappunt (TOP) Laagravense plassen in nauwe samenwerking met het routebureau. Voor een compleet overzicht van alle activiteiten van het Routebureau Utrecht, zie http://routebureau-utrecht.nl/jaarplan.

Pagina 17 van 58

Wat heeft het gekost? Begrotingspost

Realisatie 2019

Doorbelaste personeelskosten Doorbelaste apparaatskosten Inhuur personeel derden Rente en afschrijvingen Huur en pachten Bestuurs- en apparaatskosten Belastingen en verzekeringen Energie- en waterkosten Onderhoud en vuilafvoer Voorzieningen Publiciteits- en overige kosten Nagekomen lasten Onvoorzien

881.353 336.887 26.955 112.682 12.666 70.593 19.960 15.611 216.177 -456.964 12.865 1.506

Totaal lasten

Begroting 2020

Begroting 2020 na wijziging

Realisatie 2020

1.012.000 261.100 41.200 146.100 15.000 19.700 22.500 16.100 175.900 75.000 13.500

1.012.000 443.700 46.200 146.100 15.000 19.700 22.500 16.100 223.300 75.000 13.500

1.800 1.250.291

Opbrengsten van eigendommen Rechten Rente Overige baten Nagekomen baten Dekkingsmiddelen Totaal baten

Afwijking begroting realisatie

1.800

772.103 389.174 88.844 113.017 12.557 17.903 17.882 13.454 252.886 12.002 951 -

-239.897 -54.526 42.644 -33.083 -2.443 -1.797 -4.618 -2.646 29.586 -75.000 -1.498 951 -1.800

1.799.900

2.034.900

1.690.774

-344.126

34.286 94.045 84.396 1.391.376

26.800 111.100 1.631.100

23.500 99.400 1.671.900

15.488 104.495 20.000 65 1.404.583

-8.012 5.095 20.000 65 -267.317

1.604.104

1.769.000

1.794.800

1.544.631

-250.169

Saldo van baten en lasten

353.813

-30.900

-240.100

-146.143

93.958

Toevoegingen aan reserves

316.325

-

-

49.774

49.774

Onttrekkingen aan reserves

337.497

59.000

59.000

35.409

-23.591

Gerealiseerd resultaat

374.985

28.100

-181.100

-160.508

20.592

Voor een toelichting op de afwijkingen tussen begroting en jaarrekening verwijzen wij naar §8.2

Pagina 18 van 58

3 Paragrafen Op grond van het BBV is het verplicht om voor zeven programma-overschrijdende thema’s verantwoording af te leggen in een afzonderlijke paragraaf. Voor SGL geldt dat, gelet op de aard van de activiteiten van SGL, niet alle paragrafen van toepassing zijn. Om die reden zijn alleen die paragrafen opgenomen die van toepassing zijn. Paragaaf Lokale heffingen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen Grondbeleid

Wel/niet opgenomen Niet Wel

Toelichting

Wel Wel Wel Wel Niet

Zie §3.2 Zie §3.3 Zie §3.4 Zie §3.5 SGL voert geen actief of passief grondbeleid.

SGL heft geen lokale gemeentelijke belastingen Zie §3.1

3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Kengetallen De kengetallen geven inzicht in de financiële positie van SGL.

Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen Solvabiliteitsratio Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit

Jaarrekening 2019

Jaarrekening 2020

43% 43% 43% nvt -6% nvt

40% 40% 47% nvt 0% nvt

3.1.1.1 Netto schuldquote Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van het RMN ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. 3.1.1.2 Solvabiliteitsratio Dit kengetal drukt het eigen vermogen als percentage van het totale vermogen uit. Hoe hoger het percentage hoe beter SGL in staat is aan de financiële verplichtingen te voldoen. De stijging van de solvabiliteitsratio komt mede door de vrijval van de onderhoudsvoorzieningen in 2019. 3.1.1.3 Structurele exploitatieruimte Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat gekeken wordt naar de structurele baten en de structurele lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken.

Inventarisatie risico’s per 31 december 2020 De risico’s van het recreatieschap hebben met name betrekking op de realisatie van de in de begroting opgenomen opbrengsten. Ook door klimaatveranderingen en kostenstijging als gevolg van de aantrekkende economie, loopt het schap een risico. Binnen recreatieschap Stichtse Groenlanden zijn de risico’s per programma waar nodig beschreven. De generieke risico’s voor geheel het schap worden hier als eerste weergegeven.

Pagina 19 van 58

3.1.2.1 1 2 3

Generieke risico’s per 31 december 2020 Omschrijving risico Bedrag Rente 25.000 Klimaatverandering 85.000 Aantrekkende markt 28.000 Totaal 138.000

Wanneer 2020 e.v. 2020 e.v. 2020.e.v.

Frequentie Jaarlijks Jaarlijks Jaarlijks

1) Rente Het rentepercentage voor het aangaan van vaste geldleningen is voor 2020 geraamd op 2,5%. Op basis van de thans geldende rente voor langlopende leningen moet dat ruim voldoende zijn, maar de markt kan zich altijd anders ontwikkelen. Een rentepercentage van 1,0% hoger bij de huidige leningenportefeuille betekent extra lasten van € 25.000 per jaar. 2) Klimaatverandering Een belangrijke tendens is te zien in de merkbare gevolgen van klimaatveranderingen voor de onderhoudsmaatregelen. Er moet rekening worden gehouden met de volgende aspecten: • • •

langer groeiseizoen (waardoor extra maaibeurten nodig zijn, die extra kosten met zich meebrengen); wateroverlast (beschadiging van oevers, beschoeiingen en beplanting); ontwikkeling van ziektes en exoten.

Elk seizoen is anders en onderhoudswerkzaamheden zijn lastig te vergelijken per jaarschijf. Extra water en extra maaien zijn lastig te kwantificeren. In 2020 zijn er geen grote excessen geweest die direct verband houden met klimaatverandering. 3) Aantrekkende markt Dit risico heeft zich niet voorgedaan in 2020. 3.1.2.2 Risico’s werkgebied Stichtse Groenlanden per 31 december 2020 In onderstaande tabel zijn de belangrijkste risico’s van programma A opgenomen.

4

5 6 7

Omschrijving risico Tegenvallende opbrengsten strandbad Maarsseveense Plassen Contract oefengolf Ruigenhoek Erfpacht & huur (niet nagekomen verplichtingen) Vertraging overdracht beheer Oortjespad Totaal

Bedrag 60.000

Wanneer 2020 e.v.

Frequentie Jaarlijks

15.000

2020 e.v.

25.000

2020 e.v.

Tot definitieve tekening Jaarlijks

90.000

2020.e.v.

Jaarlijks

190.000

4) Tegenvallende opbrengsten strandbad Maarsseveense Plassen Het bezoekersaantal voor het strandbad wordt geraamd op 80.000 betalende bezoekers. Het daadwerkelijke bezoekersaantal is in grote mate afhankelijk van de weersomstandigheden waardoor het risico bestaat dat dit aantal niet wordt gehaald. Een ander risico is dat de kosten voor bijvoorbeeld inhuur van lifeguards door de ontwikkelingen in de markt sterker stijgen dan geraamd. Deze risico’s hebben zich in 2020 niet voorgedaan. 5) Contract oefengolf Ruigenhoek Voor Ruigenhoek is een overeenkomst met de oefengolfbaan getekend. Het bestemmingsplan, dat de realisatie van de oefengolf mogelijk moet maken, is in 2018 in procedure gebracht door gemeente De

Pagina 20 van 58

Bilt. In de begroting is een bedrag aan inkomsten geraamd van € 15.000, zijnde het eerste jaar van het contract. Gedurende de afstemming van het plan zijn er enkele wijzigingen doorgevoerd. Dit heeft tot gevolg dat niet alle belanghebbenden op één lijn zitten en dat de vergunning nog niet is afgegeven. De inkomsten zijn zodoende nog niet gerealiseerd. 6) Erfpacht & huur (niet nagekomen verplichtingen) De geraamde omzet uit erfpacht, verhuur en evenementen bedraagt ongeveer € 500.000. Het risico dat de exploitanten niet aan hun verplichtingen kunnen voldoen, is aanwezig. Het risico wordt geschat op 5% van de omzet, zijnde € 25.000. 7) Vertraging overdracht beheer Oortjespad Voor Oortjespad is een overeenkomst gesloten met de ondernemer van Kameryck, waarbij de verkoop van de opstallen wordt uitgesteld. Het beheer en onderhoud van het gehele terrein is per 2020 overgedragen aan de ondernemer. De coronacrisis leidt tot een risico voor de ondernemer van Kameryck en daarmee ook voor SGL. 3.1.2.3 Risico’s werkgebied Vinkeveense Plassen per 31 december 2020 In onderstaande tabel zijn de belangrijkste risico’s van programma B opgenomen.

8 9

Omschrijving risico Exploitatie zandeilanden VVP Aanbesteding vervangen beschoeiingen VVP Totaal

Bedrag 78.000

Wanneer 2023 e.v.

Frequentie Jaarlijks

PM

2019 e.v.

Tot afronding beschoeiingsproject

78.000

8) Exploitatie zandeilanden In het Toekomstplan VVP is rekening gehouden met een netto opbrengst van de exploitatie van de zandeilanden van minimaal € 78.000 per jaar in 2023/2024 (Toekomstplan, H7). Er is een risico dat de opbrengsten tegenvallen. Ontwikkeling van de zandeilanden is mede afhankelijk van het nog vast te stellen herziene bestemmingsplan door gemeente De Ronde Venen. De planning hiervan is vertraagd. Vaststelling door de raad valt niet te verwachten eerder dan 2021. Dit geeft een onzeker toekomstbeeld, omdat de jaren gaan dringen. Het schap levert door het aanstellen van een programmamanager en een projectleider zoveel mogelijk inspanning dat vanaf 2023 (moment van wegvallen bijdrage Amsterdam) sprake is van een gezonde exploitatie van het voormalig recreatieschap Vinkeveense Plassen. 9) Aanbesteding vervangen beschoeiingen VVP De aanbesteding van de 1e tranche is geweest. Het bedrag per meter is hoger uitgevallen dan in het Toekomstplan was berekend. Daar tegenover staat dat we door de verkoop van legakkers minder meters hoeven te beschoeien. De verwachting is dat de aanbesteding voor de 2e tranche aanzienlijk hoger zal uitvallen als de 1e tranche. Dit heeft onder andere met de aantrekkende markt en kostenstijging van materiaal e.d. te maken.

Omdat sprake is van een risico ten aanzien van de aanbesteding is het niet mogelijk hiervoor een concreet bedrag te benoemen. 3.1.2.4 Conclusie risico’s recreatieschap per 31 december 2020 In de onderstaande tabel is een totaaloverzicht weergegeven van de risico’s voor recreatieschap Stichtse Groenlanden en de financiële inschatting van deze risico’s. Het totaalbedrag komt uit op € 406.000.

Pagina 21 van 58

1 2 3 4 5 6 7 8 9

Omschrijving risico Rente Klimaatverandering Aantrekkende markt Tegenvallende opbrengsten strandbad Maarsseveense Plassen Contract oefengolf Ruigenhoek

Bedrag 25.000 85.000 28.000 60.000

Wanneer 2020 e.v. 2020 e.v. 2020 e.v. 2020 e.v.

Frequentie Jaarlijks Jaarlijks Jaarlijks Jaarlijks

15.000

2020 e.v.

Erfpacht & huur (niet nagekomen verplichtingen) Vertraging overdracht beheer Oortjespad Exploitatie zandeilanden VVP Aanbesteding vervangen beschoeiingen VVP Totaal

25.000

2020 e.v..

Tot definitieve tekening Jaarlijks

90.000

2020.e.v.

Jaarlijks

78.000 0

2023 e.v. 2019 e.v.

Jaarlijks Tot afronding beschoeiingsproject

406.000

Inventarisatie en toelichting beschikbare weerstandscapaciteit per 31 december 2020 De weerstandscapaciteit is het totaal aan middelen waarover het recreatieschap beschikt om niet begrote financiële tegenvallers op te vangen. Net als tegenvallers kan ook de weerstandscapaciteit worden onderverdeeld in incidenteel en structureel. Incidentele weerstandscapaciteit is aanwezig in de vorm van begrotingsposten voor onvoorzien en aanwezige reserves met een weerstandsfunctie. Structurele weerstandscapaciteit betreft de middelen die permanent ingezet kunnen worden om tegenvallers in de exploitatie op te vangen, zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van bestaande taken. Het gaat dan - naast de mogelijkheid van herschikking binnen bestaande budgetten - om de heffingscapaciteit van het recreatieschap. De omvang van de incidentele en de structurele weerstandscapaciteit worden hieronder gepresenteerd. 3.1.3.1

Incidentele weerstandscapaciteit

Algemene reserve Stille reserves materiële vaste activa1 Post onvoorzien in de begroting Totaal incidentele weerstandscapaciteit

3.1.3.2

Beschikbaar per 31-12-2020 892.304 P.M. n.v.t. 892.304

Structurele weerstandscapaciteit

Onbenutte ruimte heffingen Heroverweging bestaand beleid Totaal structurele weerstandscapaciteit

Beschikbaar per 31-12-2020 0 P.M. 0

1 De materiele vaste activa zijn conform het BBV gewaardeerd op verkrijgings- of vervaardigingprijs dan wel

lagere marktwaarde. Indien de marktwaarde echter boven de verkrijgings- of vervaardigingsprijs ligt dan is sprake van een stille reserve. Deze wordt gekapitaliseerd bij verkoop van het betreffende actief.

Pagina 22 van 58

Onbenutte ruimte leges en heffingen Voor zover de hoogte van leges en andere heffingen niet gebonden is aan landelijk vastgestelde tarieven, is het beleid zoveel mogelijk gericht op 100% kostendekking. Zowel bedrijfseconomische factoren (vraaguitval), draagvlak (relatieve hoogte tarieven in vergelijking tot andere recreatieschappen) en beleidsinhoudelijke argumenten geven in de praktijk een begrenzing aan het volledig benutten van de aanwezige onbenutte capaciteit. Heroverweging bestaand beleid Door bestaand beleid te heroverwegen zijn er mogelijkheden om de structurele nadelen in de begroting op te vangen. 3.1.3.3 Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen geeft de relatie weer tussen de risico’s en de beschikbare weerstandscapaciteit.