Raadsinformatiebrief Voortgang duurzaamheid

Informatienota raad AAN DATUM ORGANISATIEONDERDEEL PORTEFEUILLEHOUDER BEHANDELEND AMBTENAAR TOESTELNUMMER

de gemeenteraad 5 april 2022 DV-ADV Cees van Uden Kim Kijk in de Vegt 06 82750417

REGISTRATIENUMMER TER INZAGE BIJLAGE(N)

Onderwerp Update uitvoering Spoorboekje naar een Klimaatneutrale gemeente in 2040, afdoening moties ‘Verbetering communicatie en inspraak (83/21)’, 'Stimulans kleinschalige opwek en Zon op dak (86/21)’ en afdoening motie ‘Gemeentelijke verduurzamingsregeling (142/19).’

Waarom naar de raad Zoals afgesproken ontvangt de raad 3 keer per jaar een informatienota over de uitvoering van het Spoorboekje naar een Klimaatneutrale gemeente in 2040.

Inleiding Gemeente De Ronde Venen wil in 2040 klimaatneutraal zijn (CO2-neutraal) In 2016 nam de gemeenteraad unaniem de motie klimaatneutraal 2040 aan. In 2017 stelde de gemeenteraad het spoorboekje vast. In het spoorboekje staat beschreven welke stappen De Ronde Venen kan nemen om klimaatneutraal te worden. De energietransitie bestaat uit de warmtetransitie en de elektriciteitstransitie. Beide zijn uitgewerkt in een transitieplan. Met deze informatienota geeft het college de raad een update De vorige informatienota ontving de raad in november 2021. Het college laat u als raad weten welke activiteiten vanaf die tijd zijn uitgevoerd.

Kernboodschap In deze informatienota geeft het college u een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen. Dit is onderverdeeld in 6 thema’s: 1. Samenwerking met inwoners en bedrijven 2. Samenwerking met andere overheden/RES U16 3. Uitvoering transitieplan elektriciteit 4. Uitvoering transitievisie warmte 5. Circulaire economie 6. Actuele moties, amendementen en toezeggingen

Informatienota raad - documentnummer: 55145

1

Samenwerking met inwoners en bedrijven

Samenwerking en participatie loopt als een rode draad door onze activiteiten Samenwerking is onmisbaar in het verduurzamingstraject en past bij onze rol als faciliterende en ondersteunende gemeente. De belangrijkste ontwikkelingen: Kerngroep duurzaamheidpartners De kerngroep duurzaamheidpartners is een netwerk van bedrijven en organisaties uit de gemeente. Samen werken zij mee aan een toekomstbestendig De Ronde Venen. De gemeente steunt en helpt de kerngroep. De afgelopen tijd richtten de duurzaamheidpartners zich op het onderzoek naar aardwarmte voor het bedrijventerrein Mijdrecht. Dit onderzoek is bijna afgerond. Het college stelde de subsidieregeling Samen duurzaam in De Ronde Venen op In 2022 heeft de gemeente € 50.000 gereserveerd uit de algemene middelen voor financiële ondersteuning van lokale inwonersinitiatieven en energiecoöperaties. Het college stelde hiervoor een subsidieregeling op. Deze regeling maakt duidelijk wat het afwegingskader is voor het verdelen van het beschikbare budget. Het college werkt samen met initiatieven uit de gemeente Zo gaf het college een subsidie aan Zon op De Ronde Venen. Zon op De Ronde Venen gebruikt deze subsidie voor het leggen van zonnepanelen op het dak van een boerderij aan de Burgemeester Padmosweg in Wilnis. Daarnaast ondersteunt het college het inwonersplatform Energieke Rondeveners. Bijvoorbeeld door het geven van subsidie.

Zo gaf het college hen een subsidie vanuit de RREW om inwoners te helpen energie te besparen. 2

Samenwerking met andere overheden/RES U16

We werken in U16-verband samen met gemeenten, waterschappen en provincie aan de energietransitie. De belangrijkste ontwikkelingen: Overleg met Amsterdam en Ouder-Amstel Gemeente De Ronde Venen is onderdeel van een ambtelijke werkgroep van de gemeente Amsterdam. In deze werkgroep wordt de gemeente geïnformeerd over hoe Amsterdam invulling geeft aan de energietransitie. De Ronde Venen stuurde op 24 november 2021 een brief naar de gemeenten Amsterdam, Ouder-Amstel en Woerden om aan te geven dat de raad geen windmolens langs de gemeentegrens wenst. En om hen op te roepen om inwoners van De Ronde Venen te betrekken in hun proces. Hun reacties deelden we op 23 maart 2022 met de raad. De U10 diende 2 subsidieaanvragen in bij provincie Utrecht Het college machtigde de U10 hiervoor. Het gaat om subsidieaanvragen voor 2 kernactiviteiten van UThuis. Dat zijn de activiteiten ‘Jouw Huis Slimmer’ en ‘Ondersteuning initiatieven van onderop’. UThuis is 1 van de initiatieven van het regionaal samenwerkingsverband U10. Zie ook de informatienota met de beantwoording van de raadsvragen van CU-SGP van 29 maart 2022.

Informatienota raad - documentnummer: 55145 - pagina 2

3

Uitvoering transitieplan elektriciteit

Het Transitieplan Elektriciteit is een onderdeel van spoor 2 van het spoorboekje Hierin staat dat de gemeente in 2040 evenveel elektriciteit duurzaam wil opwekken als we als gemeente gebruiken. Ondanks besparingen verdubbelt de vraag naar elektriciteit in de toekomst. Door bijvoorbeeld de opkomst van elektrisch vervoer en warmtepompen. De rol van de gemeente is het ruimtelijk mogelijk maken om duurzame energie op te wekken. Maar ook inwoners te stimuleren energie te besparen en duurzame energie te gebruiken. Hieronder leest u de belangrijkste ontwikkelingen van de afgelopen tijd. Het college helpt Zon op De Ronde Venen met 3 daken voor zonnepanelen De renovatie van de brandweerkazerne in Vinkveen is gestart. Bij de renovatie worden ook zonnepanelen van Zon op De Ronde Venen geplaatst. Het college overlegt met Zon op De Ronde Venen over zonnepanelen op de brandweerkazerne in Wilnis. Daarnaast verbeterde het college de dakbedekking van het Natuur en Milieu Educatie (NME) centrum. Zon op De Ronde Venen maakt een plan voor de zonnepanelen op dit dak. Het college verbetert de aanpak voor zon op dak De gemeente stelt een aanpak voor Zon op dak op. Daarin komt te staan bij welke daktypen nog veel kansen liggen voor zonnepanelen, en welke rol de gemeente daarin het beste kan pakken.

Met die kennis kan de gemeente beter aan de slag met het stimuleren van zonnepanelen op verschillende type daken. Met deze aanpak en de ondersteuning van lokale initiatieven voert het college de motie ‘Stimulans kleinschalige opwek en Zon op dak’ uit. Het college nam een gebiedscoördinator aan voor het gebiedsproces in de eerste zoekgebieden voor zonnevelden De gebiedscoördinator maakte kennis met lokale initiatieven zoals Energiek Baambrugge, Energiek Abcoude, Veenwind en de projectgroep Waardassackerpolder. Dit proces is gepauzeerd om het nieuwe college de ruimte te geven hier op eigen wijze sturing aan te geven. Het college plaatst ledverlichting in straatlantaarns in meerdere wijken Inmiddels hebben de straatlantaarns in het centrumgebied Mijdrecht en in de wijk Molenland in Mijdrecht al ledverlichting. Ook de meeste straatlantaarns langs de hoofdwegen in de gemeente hebben ledverlichting. Op dit moment plaatst het college ook ledverlichting in straatlantaarns in de wijk Proosdijland-Zuid in Mijdrecht. De wijken Veenzijde I en II in Wilnis volgen later dit jaar. De ledlampen worden ’s avonds automatisch gedimd. 4

Uitvoering Transitievisie Warmte

Als onderdeel van het spoor 2 in het spoorboekje stelde de raad vast dat De Ronde Venen in 2040 overstapt op duurzame warmte Vanwege de Strategie Warmtetransitie (november 2018) deed het college onderzoek naar mogelijke andere warmtebronnen dan aardgas, uitgewerkt per wijk. Denk hierbij aan geothermie, aquathermie en warmtepompen. Waterstof kan een rol vervullen als drager van energie (niet als bron). In november 2021 stelde de raad de Transitievisie Warmte vast. De belangrijkste ontwikkelingen voor warmte leest u hieronder.

Informatienota raad - documentnummer: 55145 - pagina 3

Het college organiseert een inkoopactie voor zonnepanelen en isolatiemaatregelen In mei 2022 start een nieuwe advies- en inkoopactie. Met deze actie profiteren eigenaar-bewoners van lage prijzen door inkoopvoordelen. De inkoopactie geldt voor zonnepanelen, vloerisolatie, dakisolatie, spouwmuurisolatie, isolatieglas en hybride warmtepompen. De actie eindigt in juli 2022. De vorige advies- en inkoopactie liep van november 2021 tot en met januari 2022. De waardebon- en inkoopacties betaalt de gemeente uit de RREW-subsidie van het Rijk. Hieronder de cijfers van de RREW-acties tot nu toe: •

Ingediende waardebonnen: 2.619 (huurders)

•

Deelnemers inkoop- en adviesactie: 410

•

Adviezen (aan huis): 325

•

Verleende opdrachten: 91

•

Besparing energielasten per jaar: € 217.312

•

Reductie CO2-emissie per jaar: 457.592 kg

We organiseren 3 buurtacties om inwoners te helpen bij het verduurzamen van hun woning We starten in Vinkeveen Zuiderwaard-Westerheul, Baambrugge Dorp en Mijdrecht Hofland. We kozen de buurten omdat ze ieder veel dezelfde type woningen hebben. Een voorbeeldwoning uit zo’n buurt is daardoor voor bewoners makkelijk te vergelijken met hun woning. Inwoners in die buurten kunnen hun woning opgeven als voorbeeldwoning. Er komt dan een ervaren energieadviseur langs voor een gratis woningonderzoek. De energieadviseur maakt een energierapport met de technische en financiële mogelijkheden om de woning te verduurzamen. Het college deelt deze energierapporten met de rest van de buurt tijdens online bewonersavonden. Zodat eigenaren van bijna dezelfde woningen weten welke maatregelen lonen voor hun woning. Daarnaast leren eigenaren waar ze rekening mee moeten houden bij het (laten) uitvoeren van deze maatregelen. Het financiële onderzoek voor mogelijkheden van duurzame warmte in de Watertuin in Wilnis is klaar Dit onderzoek deed het college na vragen van de bewoners van de Watertuin. Uit het technische onderzoek kwam dat warmte vanuit het oppervlaktewater het meest geschikt blijkt om de woningen aan de Watertuin te verwarmen. Het financiële onderzoek geeft weer dat individuele water-water warmtepompen het meest haalbaar en betaalbaar zijn.

Het college presenteert binnenkort het onderzoek aan de bewoners van de Watertuin tijdens een bewonersbijeenkomst. Het college ontvangt middelen van het Rijk om energieverbruik te verminderen voor mensen met een laag inkomen Mensen met energiearmoede hebben een laag inkomen en hoge energiekosten en/of wonen in een huis dat niet goed is geïsoleerd. Het college zet de uitkering in om deze inwoners op korte termijn te ondersteunen bij het nemen van maatregelen om de energierekening te verlagen. Het college ontwikkelt hiervoor een aanpak. De regeling loopt tot 1 mei 2023. De energietoeslag betaalt het college van een andere uitkering van het Rijk. Het college informeert de raad hier binnenkort over. Het college gaat verder met het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed -

Het college legt de nieuwe beheerplannen medio 2022 aan de raad voor. De meerjarenonderhoudsplannen met duurzaamheidsadviezen vormen de basis voor de beheerplannen.

Informatienota raad - documentnummer: 55145 - pagina 4

-

Het college installeert binnenkort ledverlichting in De Eendracht.

-

Het college onderzocht de constructie van 9 gemeentelijke daken. Om te kijken of het mogelijk is om hier zonnepanelen op te plaatsen. Op de brandweerkazernes in Mijdrecht plaatst het college 168 zonnepanelen.

5

Circulaire economie

Het doel is om herbruikbaarheid van producten en grondstoffen te maximaliseren en waarde vernietiging te minimaliseren In januari 2022 stelde het college het uitvoeringsplan circulaire economie 2022 vast. Met platform Energieke Rondeveners organiseert het college een klimaatgesprek voor inwoners en ambtenaren over circulaire economie Het college zet dit jaar in op kennisdeling en bewustwording. Met het klimaatgesprek over circulaire economie vergroten we de kennis en het bewustzijn van collega’s over dit onderwerp. Het gesprek voor ambtenaren wordt gehouden in het voorjaar van 2022. De Energieke Rondeveners organiseren dit gesprek ook voor inwoners. Het college informeerde inwoners over verschillende onderwerpen die te maken hebben circulaire economie Zo deelde het college het nieuws over de nieuwe deelauto in Mijdrecht. Daarmee stimuleert het college de deeleconomie in de gemeente. Daarnaast maakte de NME in samenwerking met de gemeente een themapagina over de opschoondag. Tijdens deze dag zetten inwoners zich in voor een schoon De Ronde Venen zonder zwerfafval. Een van de activiteiten op deze dag is een lezing over leven zonder afval. Het college geeft oude bureautelefoons een nieuw leven Het college gaf deze bureautelefoons aan We-Collect. Zij hergebruiken, herstellen of recyclen (oude) ICT-apparatuur.

Ook ander oude ICT-apparatuur van de gemeente geeft het college aan We-Collect. Zodat we het elektronisch afval verminderen en minder grondstoffen nodig hebben. Daarnaast zorgt dit bedrijf er ook voor dat de inkomsten van de ingeleverde spullen naar een goed doel gaan. Dit bericht deelde het college met de medewerkers van de gemeente. 6

Updates over lopende moties, amendementen en toezeggingen

De gemeentelijke verduurzamingsregeling (GVR) is kansrijk maar is nu nog risicovol Provincie Utrecht liet een onderzoek uitvoeren naar de haalbaarheid van de GVR. De conclusie was dat de GVR een goed instrument is om woningen te verduurzamen. Maar dat de wetgeving rondom baatbelasting aangepast moet worden om juridische en financiële risico’s weg te nemen. Daarover is de provincie in gesprek met het Rijk. Het college houdt de raad op de hoogte van de ontwikkelingen. Hiermee doet het college de motie ‘Ontzorgen vergroot verduurzaming’ (142/19) af. Moties ‘Verbetering communicatie en inspraak’ en ‘Representatief draagvlak’ zijn opgenomen in het participatieplan voor het gebiedsproces De gemeente stelde een participatieplan op voor het gebiedsproces. Daarin staat dat de gemeente meerdere bijeenkomsten organiseert voor inwoners van de zoekgebieden en andere

Informatienota raad - documentnummer: 55145 - pagina 5

belanghebbenden. Daarnaast staat in het plan dat de gebiedscoördinator keukentafelgesprekken voert met grondeigenaren, initiatiefnemers, boeren en andere inwoners. En dat mensen digitaal kunnen participeren. De communicatie tijdens het proces dient feitelijk, eerlijk en laagdrempelig te zijn. Op deze wijze voert het college de motie ‘Verbetering communicatie en inspraak’ uit. En handelt het college in lijn met de eerder afgedane motie ‘Representatief draagvlak.’ De uitvoering van het participatieplan is gepauzeerd om het nieuwe college de ruimte te bieden op hun eigen manier sturing te geven aan het traject.

Consequenties De moties ‘Verbetering communicatie en inspraak (83/21)’, 'Stimulans kleinschalige opwek en Zon op dak (86/21)’ en motie ‘Gemeentelijke verduurzamingsregeling (142/19)’ worden afgedaan.

Communicatie De communicatie over de activiteiten in deze raadinformatienota bestaat uit: •

informeren van inwoners via themapagina's in de lokale krant, de digitale nieuwsbrief (op dit moment 1.557 abonnees), huis-aan-huisbrieven, sociale media, posters en de website www.duurzaamderondevenen.nl

•

samenwerken met bedrijven en inwoners met inkoopacties, waardebonnen en de inzet van de Energieke Rondeveners

Vervolg Een volgende informatienota ontvangt de raad juli 2022.

Informatienota raad - documentnummer: 55145 - pagina 6