Raadsinformatiebrief Meicirculaire gemeentefonds 2026

Raadsinformatiebrief Aan: de gemeenteraad Datum: 30 juni 2026 Portefeuillehouder: Wethouder Vijselaar Naam behandelend ambtenaar: Gilbert Okx Organisatieonderdeel: Financiën, Inkoop en Juridische Zaken Registratienummer: 1305075 Ter inzage: Bijlage: Bijlage 1. Meicirculaire gemeentefonds 2026

Onderwerp: Meicirculaire gemeentefonds 2026 Geachte raad, Aanleiding De 342 gemeenten ontvangen meerdere keren per jaar een circulaire van het Rijk waarin de ontwikkeling van de algemene uitkering is weergegeven. De algemene uitkering is de belangrijkste inkomstenbron voor gemeenten. Nu wordt ingegaan op de meicirculaire 2026 die op 29 mei 2026 is uitgebracht en die vervolgens op 8 juni 2026 is herzien vanwege correcties. Na Prinsjesdag in 2026 volgt de volgende circulaire. Kernboodschap De meicirculaire 2026 geeft geen verbetering van de begrotingsresultaten voor de periode 2026 – 2030. Hoewel er in 2027 en 2028 sprake is van een stijging van de algemene uitkering, wordt deze grotendeels tenietgedaan door noodzakelijke reserveringen voor loon- en prijsontwikkelingen en aanvullende beleidsuitgaven voor onder meer het gemeentelijk armoedebeleid. In 2029 wordt er een landelijke korting op huishoudelijke hulp doorgevoerd. Dit is gekoppeld aan een beleidswijziging waarbij huishoudelijke hulp alleen nog als vangnetvoorziening blijft bestaan voor inwoners die het niet zelf kunnen regelen of betalen. Deze korting van ongeveer 1,8 miljoen euro wordt voorlopig opgevangen door het inzetten van stelposten in afwachting van meer duidelijkheid door het Rijk.

blad 1 van 5

Doorwerking naar de Kadernota 2027 De uitkomsten van de meicirculaire gemeentefonds 2026 hebben invloed op de financiële resultaten zoals opgenomen in de Kadernota 2027. Om een goed beeld te geven van de financiële positie van de gemeenten, zijn de resultaten van de Kadernota 2027 weergegeven na verwerking van de meicirculaire 2026. De wijzigingen zijn ‘geel’ gearceerd. Financieel meerjarenperspectief (bedragen x € 1.000 en + = voordeel, - = nadeel) 2027

2028

2029

2030

Startpositie begroting 2026 - 2029

1.262

‑2.840

‑3.509

‑3.509

Raadsbesluiten

‑580

‑579

‑897

‑916

Autonome ontwikkeling: 

Structureel

‑439

‑373

‑317

1.600



Incidenteel

13.907

646

‑1.817

0

Verrekening met reserves

‑13.907

‑646

1.817

0

Eindstand Kadernota 2027

243

-3.792

-4.723

-2.825

Stelpost deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd Uitkomsten meicirculaire 2026

0

1.500

1.500

1.500

-160

-490

-1.390

-1.850

Begrotingsresultaten na uitkomsten meicirculaire 2026

83

-2.782

-4.613

-3.175

Effecten op de begrotingsresultaten 2026 – 2030 De meicirculaire 2026 heeft een negatief effect op de gemeentelijke begroting, dat oploopt van 420.000 euro in 2026 tot 1.850.000 euro in 2030. Effect op de begrotingsresultaten 2026 – 2030 (bedragen x € 1.000) 2026

2027

2028

2029

2030

A. Toe- of afname algemene uitkering Meicirculaire 2026

-240

2.610

1.830

-830

-1.310

B. Af: reservering voor volumeen prijsontwikkelingen 2027

0

-2.320

-2.320

-2.320

-2.320

C. Af: Extra inzet voor alleenverdieners-problematiek

-90

0

0

0

0

D. Af: Extra ondersteuning pleegouders

-30

-30

0

0

0

E. Af: Aanpakken problematische schulden

-30

0

0

0

0

-30

0

0

0

0

G. Af: Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo

0

-420

0

0

0

H. Bij: Stelpost voor

0

0

0

1.760

1.780

F.

Af: Aanvullende ondersteuning lokale energiehulp

blad 2 van 5

Effect op de begrotingsresultaten 2026 – 2030 (bedragen x € 1.000) 2026

2027

2028

2029

2030

-420

-160

-490

-1.390

-1.850

Huishoudelijke hulp uit de Wmo I.

Afname begrotingsresultaat

A. B. C t/m H. I.

Zie hiervoor de toelichting “Uitkomsten van de meicirculaire 2026 ten opzichte van de decembercirculaire 2025” in deze Raadsinformatiebrief. Dit betreft een reservering voor de verwachte loon- en prijsstijgingen vanaf 2027.Deze wordt verder uitgewerkt in de Programmabegroting 2027 -2030. Deze posten zijn afzonderlijk toegelicht in de “Uitkomsten van de meicirculaire 2026 ten opzichte van de decembercirculaire 2025” in deze Raadsinformatiebrief. Dit zijn de effecten op de begrotingsresultaten 2026 - 2030.

Uitkomsten van de meicirculaire 2026 ten opzichte van de decembercirculaire 2025 In onderstaande tabel is opgenomen de omvang van de verwachte opbrengst van de algemene uitkering voor de jaren 2026 tot en met 2030. Vervolgens zijn de ontwikkelingen vermeld naar algemene mutaties en taakmutaties. Algemene mutaties hebben gevolgen voor de financiële ruimte van de gemeente. Taakmutaties daarentegen hebben gevolgen voor de uitvoering van gemeentelijke taken en de daarbij behorende kosten en opbrengsten. Ontwikkeling algemene uitkering 2026 – 2030 (bedragen x € 1.000) 2026

2027

2028

2029

2030

Meicirculaire 2026

85.850

89.170

86.970

85.900

87.470

Decembercirculaire 2025

86.090

86.560

85.140

86.730

88.780

-240

2.610

1.830

-830

-1.310

A. Volume- en prijsontwikkelingen

180

2.320

1.990

1.090

630

B. Afrekening ruimte onder BTWcompensatiefonds 2025

-440

0

0

0

0

C. Stelpost onderuitputting BTWcompensatiefonds 2026 - 2030

-160

-160

-160

-160

-160

D. Extra inzet voor alleenverdieners-problematiek

90

0

0

0

0

E. Extra ondersteuning pleegouders

30

30

0

0

0

Aanpakken problematische schulden

30

0

0

0

0

G. Aanvullende ondersteuning lokale energiehulp

30

0

0

0

0

H. Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo

0

420

0

0

0

Verschil Algemene mutaties

Taakmutaties

F.

blad 3 van 5

Ontwikkeling algemene uitkering 2026 – 2030 (bedragen x € 1.000) I.

Huishoudelijke hulp uit de Wmo

Totaal

2026

2027

2028

2029

2030

0

0

0

-1.760

-1.780

-240

2.610

1.830

-830

-1.310

A. Volume- en prijsontwikkelingen De hoogte van de algemene uitkering hangt af van verdeelmaatstaven, zoals het aantal inwoners, jongeren, huishoudens met een laag inkomen en bijstandsuitkeringen. Deze maatstaven worden zowel landelijk als lokaal periodiek aangepast om de middelen eerlijk te verdelen. Daarnaast compenseert het Rijk gemeenten voor prijsontwikkelingen via de prijs van het bruto binnenlands product (pbbp). Door deze ontwikkelingen nemen de rijksbijdragen toe: van 180.000 euro in 2026 tot 630.000 euro in 2030. B. Afrekening BTW-compensatiefonds 2025 Gemeenten kunnen betaalde btw declareren bij het Rijk via het Btw-compensatiefonds. Dit

C.

D.

E.

F.

G.

fonds heeft een vastgesteld budgetplafond. Als gemeenten gezamenlijk meer declareren dan beschikbaar is, wordt het verschil aangevuld vanuit het gemeentefonds. Blijft er geld over, dan vloeit dit terug naar het gemeentefonds. In september 2025 werd verwacht dat gemeenten 428 miljoen euro minder zouden declareren dan het beschikbare budget. De uiteindelijke verwachting is bijgesteld naar 215 miljoen euro. Dit leidt tot een tegenvaller van 213 miljoen euro. Voor de gemeente De Ronde Venen betekent dit een incidenteel nadeel van 440.000 euro in 2026. Stelpost onderuitputting BTW-compensatiefonds 2026 – 2030 In de begroting 2026 – 2030 hield De Ronde Venen rekening met jaarlijkse voordelen vanuit het BTW-compensatiefonds. Door de lagere afrekening over 2025 wordt deze raming structureel verlaagd met 160.000 euro, van 600.000 euro naar 440.000 euro per jaar vanaf 2026. Deze aanpassing past binnen de financiële richtlijnen van het Rijk en de provincie Utrecht. De exacte hoogte van het voorschot voor 2026 wordt bekend in de septembercirculaire 2026. Extra inzet voor alleenverdienersproblematiek In 2026 ontvangt de gemeente eenmalig 90.000 euro om de financiële ondersteuning voor alleenverdieners te verbeteren. Dit bedrag wordt toegevoegd aan het budget voor gemeentelijk armoedebeleid.

Extra ondersteuning pleegouders Het Rijk stelt extra middelen beschikbaar om pleegouders te ondersteunen bij kinderopvang en buitenschoolse opvang. Hiermee wordt de eigen bijdrage na kinderopvangtoeslag verlaagd. De gemeente ontvangt hiervoor 30.000 euro in zowel 2026 als 2027. Deze middelen worden toegevoegd aan de budgetten voor jeugd. Aanpakken problematische schulden Het kabinet neemt maatregelen om problematische schulden structureel aan te pakken. In 2026 worden hierover bestuurlijke afspraken gemaakt, onder andere om vroegsignalering te verbeteren. De Ronde Venen ontvangt hiervoor 30.000 euro in 2026. Dit bedrag wordt toegevoegd aan het budget voor minimabeleid. Aanvullende ondersteuning lokale energiehulp

blad 4 van 5

Het Rijk geeft de gemeenten de mogelijkheid om huishoudens met een hoge energierekening en een laag inkomen gericht te benaderen voor passende ondersteuning. Hiervoor ontvangt de gemeente De Ronde Venen incidenteel 30.000 euro in 2026. Dit bedrag wordt toegevoegd aan het budget voor gemeentelijk armoedebeleid. H. Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo De invoering van inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdragen in de Wmo is uitgesteld van 1 januari 2027 naar 1 januari 2028. Hierdoor neemt de algemene uitkering in 2027 incidenteel toe met 420.000 euro. Tegelijkertijd dalen de Wmo-opbrengsten uit eigen bijdragen met hetzelfde bedrag. Per saldo is er geen effect op het begrotingsresultaat in 2027. I. Huishoudelijke hulp uit de Wmo Het Rijk heeft vanaf 2029 een structurele bezuiniging van 1 miljard euro ingeboekt, zonder dat het toekomstige beleid volledig duidelijk is. Voor De Ronde Venen leidt dit tot lagere rijksbijdragen van 1.760.000 euro in 2029, oplopend tot 1.780.000 euro in 2030. Deze korting wordt in de begroting gecompenseerd via een stelpost bij huishoudelijke hulp, om een realistisch financieel beeld te behouden. Deze aanpak volgt het advies van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Overige ontwikkelingen  Herziening van het gemeentefonds





De voorgenomen herziening van het gemeentefonds heeft als doel de verdeling van rijksmiddelen te actualiseren, zodat deze beter aansluit bij de huidige opgaven en kostenstructuur van gemeenten. Deze herziening is uitgesteld tot 2029. Het Rijk heeft meer tijd nodig om te onderzoeken hoe het geld over gemeenten verspreid moet worden. Inflatieverwachting voor 2027 In de meicirculaire 2026 is een schatting opgenomen voor de inflatie in 2027. Deze inflatie wordt geschat op 2,5 procent. Dit percentage wordt gebruikt om de verwachte stijging van kosten te berekenen en voor het indexeren van tarieven van lokale heffingen. Deze uitgangspunten sluiten aan bij de Kadernota 2027. Terugdringen specifieke uitkeringen In de meicirculaire 2026 zijn geen specifieke uitkeringen toegevoegd aan de algemene uitkering. De verwachting is dat op termijn een beperkt aantal specifieke uitkeringen alsnog wordt overgeheveld. Hierover volgt nadere informatie in toekomstige circulaires.

Vervolg De uitkomsten van de meicirculaire 2026 worden opgenomen in zowel de Tweede bestuursrapportage 2026 als in de Programmabegroting 2027 – 2030.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van de gemeente De Ronde Venen

Marco Vonk secretaris

Rosan Kocken burgemeester

blad 5 van 5