Raadsbesluit startnotitie Maatschappelijk vastgoed en dorpshuizen

Voorstel raad de gemeenteraad

AAN AGENDAPUNT

REGISTRATIENUMMER TER INZAGE

NUMMER

BIJLAGE(N)

RAADSVERGADERING COMMISSIE ORGANISATIEONDERDEEL PORTEFEUILLEHOUDER BEHANDELEND AMBTENAAR

23 februari 2023 Commissie AZBF/SI PP Cees van Uden Henrike Geurkink

Bijlage 1: Startnotitie Maatschappelijk vastgoed en dorpshuizen Bijlage 2: DMJOP’s Bijlage 3: Rekenkameronderzoek

Onderwerp Startnotitie Beleidsplan maatschappelijk vastgoed en dorpshuizen

Voorstel 1

In te stemmen met de startnotitie als basis voor het beleidsplan maatschappelijk vastgoed en dorpshuizen, zodat in het beleidsplan kan worden uitgewerkt: a. Hoe ver de verantwoordelijkheid van de gemeente strekt bij het faciliteren van maatschappelijke functies; b. Welke beheervorm voor de dorpshuizen het meest gewenst is; c.

2

Op welke wijze het gebruik van maatschappelijk vastgoed kan worden vergroot;

Kennis te nemen van het feit dat het college in overleg met het bestuur van dorpshuis De Willisstee in Wilnis concrete mogelijkheden verkent om tot een meer toekomstbestendige vorm van beheer en exploitatie te komen vooruitlopend op de voorkeursoplossing voor beheer en exploitatie in het beleidsplan.

Inleiding Op het raakvlak tussen de Maatschappelijke agenda en het vastgoedbeleid ontstaan vraagstukken die op dit moment niet met de bestaande kaders te beantwoorden zijn. De startnotitie is de eerste stap om tot een beleidsplan te komen om deze vraagstukken te beantwoorden. Het beleidsplan bestaat uit een centrale doelstelling met daarbij a. een integraal toekomstbeeld van sociaal-maatschappelijke activiteiten en voorzieningen en maatschappelijk vastgoed; b. criteria voor ondersteuning activiteiten en voorzieningen; c. criteria voor toewijzing maatschappelijk vastgoed; d. een voorkeursoplossing voor beheer en exploitatie van dorpshuizen, de Phoenix in Mijdrecht, Veenweidebad in Mijdrecht en overig gemeentelijk maatschappelijk vastgoed;

Voorstel raad - documentnummer: 57758

e. een ontwikkelkader voor dorpshuizen. Het beleidsplan gaat over gemeentelijk maatschappelijk vastgoed en de dorpshuizen, namelijk: De Vijf Bogen in Baambrugge, De Springbok in De Hoef, De Willisstee in Wilnis en De Boei in Vinkeveen. De gebouwen zijn eigendom van, en worden beheerd door, de stichtingsbesturen. Het rekenkameronderzoek “Dorpshuizen in De Ronde Venen” van oktober 2021 (ze bijlage) bevat een aantal aanbevelingen voor de toekomst van de dorpshuizen, die in het beleidsplan worden uitgewerkt. Het beleidsplan wordt de komende maanden met prioriteit opgesteld. Door personeelswisselingen en de noodzaak de acute werkzaamheden rond energielasten, is dit in 2022 niet gelukt. In de raadsinformatiebrief van 29 november 2022 heeft het college toegezegd om af te bakenen waar het beleidsplan wel en niet over gaat. En om de eerste uitgangspunten in een raadsvoorstel voor te leggen. Dit heeft de vorm gekregen van een startnotitie.

Beoogd effect De startnotitie laat zien hoe het beleidsplan wordt opgebouwd en welke uitwerkingen nog nodig zijn om besluiten te kunnen nemen. Het beleidsplan ondersteunt de besluiten die nodig zijn voor het optimaal inzetten van maatschappelijk vastgoed en dorpshuizen voor het bieden van mogelijkheden voor inwoners voor ontmoeten en verbinden.

Argumenten 1.1

Het beleidsplan is nodig om te bepalen welke rol de gemeente heeft bij het faciliteren van ruimte voor sociaal-maatschappelijke activiteiten Hiermee ontstaat een duidelijker beeld tot waar de verantwoordelijkheid van de gemeente reikt en hoe de kracht van de samenleving optimaal wordt benut.

1.2

Het beleidsplan is nodig om vraagstukken rond optimalisering van gebruik van maatschappelijk vastgoed in gemeentelijk eigendom op te lossen Dat gaat niet alleen om welke partijen gebruik kunnen maken van gemeentelijk maatschappelijk vastgoed. Maar ook om mogelijkheden om locaties efficiënter te gebruiken, leegstand te voorkomen en een toekomstbestendige invulling te geven.

1.3

Het beleidsplan is nodig om vraagstukken rond beheer, onderhoud en exploitatie van dorpshuizen op te lossen Met name De Willisstee in Wilnis en De Boei in Vinkeveen worstelen met de kosten die gemaakt moeten worden voor de instandhouding van het gebouw en de deskundigheid die nodig is om het meerjarig onderhoud goed uit te (laten) voeren. De bekostiging van de dorpshuizen loopt op dit moment via subsidies vanuit het Sociaal Domein. De door de gemeente beschikbaar gestelde subsidie wordt verstrekt in relatie tot de bijdrage die de stichtingen aan de samenleving leveren met (de activiteiten in) de dorpshuizen. De subsidie wordt zowel voor de instandhouding van het gebouw als voor de dagelijkse exploitatie en activiteiten gebruikt. Dat maakt het lastig om specifieke afspraken te maken over de maatschappelijke waarde die met de subsidie wordt toegevoegd.

Voorstel raad - documentnummer: 57758 - pagina 2

1.4

Het beleidsplan helpt de gemeente om een oplossing te vinden voor een aantal concrete dillema’s Naast de dorpshuizen gaat het om vraagstukken rond het duurzaam borgen van exploitatie, verduurzaming, onderhoud en beheer van Sporthal De Phoenix en het Veenweidebad (naar analogie met de grote dorpshuizen). En om afwegingen die spelen rond gebouwen als De Trekvogel, De Brug en Tumult. Daarbij gaat het om het doelmatig gebruik van deze gebouwen. Door samen met gebruikers te kijken naar de behoefte aan ruimte, kan mogelijk meer maatschappelijk en economisch rendement worden gehaald.

1.5

Het beleidsplan bevat in ieder geval de uitwerking van 5 onderwerpen die bijdragen aan het oplossen van de vraagstukken rond maatschappelijk vastgoed en dorpshuizen •

Vanuit een integraal beeld van de huidige situatie (beschikbare m² en aanbod activiteiten en voorzieningen) wordt een voorstel gedaan over hoe het gebruik van gemeentelijk maatschappelijk vastgoed kan worden geoptimaliseerd en leegstand wordt voorkomen.

•

Het integraal toekomstbeeld laat zien welke activiteiten sterk vertegenwoordigd zijn en welke minder sterk. Het beleidsplan bevat enkele eenvoudige criteria op basis waarvan besluitvorming over gemeentelijke ondersteuning van activiteiten kan plaatsvinden.

•

In het beleidsplan wordt een methode opgenomen op basis waarvan beslissingen worden genomen over het wel of niet faciliteren van bepaalde functies in gemeentelijk maatschappelijk vastgoed.

•

Het beleidsplan doet een uitspraak over welke oplossing voor beheer en exploitatie en wijze van bekostiging het meest recht doet aan het doel van het beleidsplan, binnen de gestelde randvoorwaarden. Daarbij is het een reële optie om het eigendom van de grote dorpshuizen als gemeente over te nemen. Sporthal de Phoenix en het Veenweidebad zijn al in eigendom bij de gemeente; ook voor dit vastgoed wordt opnieuw gekeken naar de wijze van beheer en exploitatie.

•

In een ontwikkelkader operationaliseert het beleidsplan de manier waarop dorpshuizen maatschappelijke waarde creëren en waar de kansen liggen om de doelmatigheid te verhogen.

2.1

Een oplossing voor de situatie van De Willisstee kan niet wachten op het beleidsplan De urgentie komt met name voort uit het feit dat het dak van de Willisstee in zeer slechte staat verkeert. Het volledig vervangen van het dak is de enige realistische oplossing, maar vraagt investeringen die de stichting niet kan opbrengen. Het college is met het bestuur in gesprek over de continuïteit van de voorziening. Op korte termijn wordt hiervoor een aantal mogelijke juridische modellen uitgewerkt op basis waarvan een keus voor de toekomst kan worden gemaakt.

2.2

Als de situatie dit vraagt legt het college vooruitlopend op het beleidsplan een specifiek voorstel over De Willisstee aan de raad voor De (financiële) consequenties van een andere constructie voor beheer en exploitatie van De Willisstee zijn afhankelijk van de uitkomst van de verkenning.

Kanttekeningen Geen.

Voorstel raad - documentnummer: 57758 - pagina 3

Financiën Voor een deel van de onderzoeksvragen is mogelijk externe ondersteuning nodig. Bijvoorbeeld voor het in kaart brengen en vormgeven van het integraal beeld. Dit gaat om opdrachten van beperkte omvang (raming € 15.000) waarvoor dekking wordt gezocht in reguliere budgetten of via de 1ste bestuursrapportage. Voor de dorpshuizen, De Phoenix, het Veenweidebad, De Brug en de Eendracht zijn Duurzame Meerjaren Onderhoudsplannen (DMJOP) opgesteld. In de bijlage is een overzicht hiervan opgenomen. Deze DMJOP’s worden gebruikt voor 3 verschillende raadsvoorstellen. Gezamenlijk zorgen deze besluiten voor het borgen van onderhouds- en verduurzamingskosten voor maatschappelijk vastgoed. Het gaat om: -

Het vastgoedbeheerplan – voor het gemeentelijk (maatschappelijk) vastgoed (raadsvoorstel februari 2023)

-

Het Integraal Huisvestigingsplan Onderwijs (IHP) – voor onderwijsgebouwen, inclusief voorzieningen voor gymonderwijs bij dorpshuizen (raadsvoorstel maart 2023)

-

Het Beleidsplan maatschappelijk vastgoed en dorpshuizen – voor de dorpshuizen, exclusief voorzieningen gymonderwijs (raadsvoorstel februari 2023)

Met de kosten die voortkomen uit de Duurzame Meerjaren Onderhoudsplannen voor de dorpshuizen is nog geen rekening gehouden in de gemeentebegroting voor 2024 en verder. In de Kadernota 2024 wordt hier een voorstel voor gedaan voor zover het gaat om de kosten die zijn toe te rekenen aan de dorpshuizen exclusief de gymzalen. Het gaat hierbij om de kosten van verduurzaming en meerjarig onderhoud van De Boei en De Willisstee en kosten van meerjarig onderhoud van De Vijf Bogen en De Springbok. De kosten die zijn toe te rekenen aan de bijbehorende gymzalen worden (zoals hierboven al aangegeven) meegenomen in het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs. In de besluitvorming over het IHP wordt bovendien een voorstel opgenomen voor het op korte termijn uitvoeren van de volledige verduurzaming van De Vijf Bogen en De Springbok. Beide dorpshuizen hebben een stabiel meerjarenperspectief en er is geen aanleiding voor een andere beheervorm. Vandaar dat voor deze dorpshuizen op korte termijn stappen in de verduurzaming kunnen worden gezet, zodat het gewenste energiebesparende effect kan worden gerealiseerd. Bij de verwerking in de Kadernota 2024 worden de inzichten vanuit de voorbereiding van het beleidsplan en de verkenning rond De Willisstee meegenomen.

Betrokkenheid en communicatie In februari 2022 is in een bijeenkomst na het Rekenkameronderzoek van 2021 gesproken met de besturen van de dorpshuizen over het opstellen van een Visie op de Dorpshuizen. Waarbij onder meer is verkend wat de betekenis van de dorpshuizen is voor de thema’s van de maatschappelijke agenda. Er is voor gekozen dit in samenhang met het beleid voor maatschappelijk vastgoed op te pakken in een beleidsplan Maatschappelijk vastgoed en dorpshuizen.

Voorstel raad - documentnummer: 57758 - pagina 4

Op verschillende momenten in 2022 is gesproken met afzonderlijke dorpshuisbesturen over de (financiële) opgaven waarvoor zij zich gesteld zien onder meer als gevolg van de hoge energiekosten. In december 2022 / januari 2023 zijn de dorpshuisbesturen geïnformeerd over het proces dat in gang is gezet richting het beleidsplan Maatschappelijk vastgoed en dorpshuizen.

Vervolg Het beleidsplan wordt voor het zomerreces 2023 aan de raad aangeboden. De komende maanden worden de onderdelen zoals beschreven in de startnotitie uitgewerkt. Voor de uitwerking in het beleidsplan organiseert de gemeente gesprekken met gebruikers en beheerders van (gemeentelijk) maatschappelijk vastgoed. Met deze gesprekken wil de gemeente de consequenties van mogelijke keuzes zorgvuldig in beeld brengen en ervoor zorgen dat alle betrokken belangen in de besluitvorming van de raad kunnen worden meegewogen.

Evaluatie Wanneer en hoe evaluatie plaatsvindt, wordt in het beleidsplan nader ingevuld. Het ontwerpbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van De Ronde Venen, de secretaris,

Voorstel raad - documentnummer: 57758 - pagina 5

de burgemeester,

De raad van de gemeente De Ronde Venen gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders (raadsvoorstel nr. 00000/00 van 23 februari 2023).

Besluit 1

Kennis te nemen van de startnotitie als basis voor het beleidsplan maatschappelijk vastgoed en dorpshuizen, zodat in het beleidsplan kan worden uitgewerkt: a. Hoe ver de verantwoordelijkheid van de gemeente strekt bij het faciliteren van maatschappelijke functies; b. Welke beheervorm voor de dorpshuizen het meest gewenst is; c.

2

Op welke wijze het gebruik van maatschappelijk vastgoed kan worden vergroot;

Kennis te nemen van het feit dat het college in overleg met het bestuur van dorpshuis De Willisstee in Wilnis concrete mogelijkheden verkent om tot een meer toekomstbestendige vorm van beheer en exploitatie te komen vooruitlopend op de voorkeursoplossing voor beheer en exploitatie in het beleidsplan.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente De Ronde Venen, d.d. 23 februari 2023.

De raad voornoemd, de griffier, ValidSigned door Josette Jonker op 24-02-2023

de voorzitter, ValidSigned door Maarten Divendal op 27-02-2023