Programmabegroting 2022 - 2025
Tekst van het document
Programmabegroting 2022 - 2025
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 2 van 207
Inhoudsopgave Inhoudsopgave .......................................................................................................................................3 Bestuurlijke hoofdlijnen .........................................................................................................................5 Leeswijzer ...........................................................................................................................................6 Bestuurlijke aanbieding .......................................................................................................................8 Uiteenzetting financiële positie ...........................................................................................................9 Kerngegevens .................................................................................................................................. 17 Domeinen ............................................................................................................................................. 19 Domein 1 | Sociaal domein .............................................................................................................. 20 Domein 1 | Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? ...........................................
20 Domein 1 | Indicatoren ................................................................................................................... 24 Domein 1 | Verbonden partijen....................................................................................................... 28 Domein 1 | Wat mag het kosten? ................................................................................................... 29 Domein 2 | Economie, wonen en fysieke leefomgeving .................................................................. 31 Domein 2 | Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? ........................................... 31 Domein 2 | Indicatoren ................................................................................................................... 41 Domein 2 | Verbonden partijen....................................................................................................... 43 Domein 2 | Wat mag het kosten? ................................................................................................... 45 Domein 3 | Veiligheid, bestuur, dienstverlening en financiën .......................................................... 47 Domein 3 | Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? ...........................................
47 Domein 3 | Indicatoren ................................................................................................................... 58 Domein 3 | Verbonden partijen....................................................................................................... 60 Domein 3 | Wat mag het kosten? ................................................................................................... 62 Paragrafen ............................................................................................................................................ 65 Lokale heffingen ............................................................................................................................... 66 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................................... 79 Kapitaalgoederen ............................................................................................................................. 87 Financiering ...................................................................................................................................... 91 Bedrijfsvoering .................................................................................................................................
98 Verbonden partijen ......................................................................................................................... 105 Grondbeleid .................................................................................................................................... 113 Verstrekte en ontvangen subsidies en bijdragen ........................................................................... 117 Financiële begroting ......................................................................................................................... 123 01 | Financieel totaaloverzicht........................................................................................................ 124 02 | Overzicht algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting, post onvoorzien en overige stelposten ..................................................................................................................... 127 03 | Beleidsontwikkelingen ............................................................................................................. 133 04 | Financiële effecten van raadsbesluiten tot en met juli 2021 ................................................... 136 05 | Autonome ontwikkelingen .......................................................................................................
138 06 | Ontwikkeling sociaal domein ................................................................................................... 141
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 3 van 207
07 | Borg- en garantstellingen ........................................................................................................ 144 08 | Meerjarenprognose balans en EMU-saldo ............................................................................. 145 09 | Overzicht incidentele baten en lasten 2022 - 2025 ................................................................. 148 10 | Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves 2022 - 2025 ............. 153 11 | De stand en het gespecificeerde verloop van reserves .......................................................... 155 12 | De stand en het gespecificeerde verloop van voorzieningen ................................................. 160 13 | Overzicht investeringen 2022 - 2025 ...................................................................................... 167 14 | Overzicht afschrijvingslasten .................................................................................................. 175 15 | Ombuigingen 2022 - 2025....................................................................................................... 178 16 | Overzicht taakvelden ...............................................................................................................
182 17 | Begrippenlijst ........................................................................................................................... 193 18 | Afkortingen .............................................................................................................................. 200 19 | Overzicht aangenomen amendementen en moties bij de begrotingsbehandeling ................. 206
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 4 van 207
Bestuurlijke hoofdlijnen
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 5 van 207
Leeswijzer Inleiding Deze begroting geeft zicht op de doelstellingen, acties en middelen voor 2022. De opzet hiervoor is opgenomen in de Gemeentewet, het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de financiële verordening gemeente De Ronde Venen. Deze begroting is bedoeld om digitaal te lezen, daarom komt u af en toe een link tegen die in een geprinte versie geen waarde heeft maar digitaal makkelijk is om snel naar een onderwerp door te gaan. De drie belangrijkste bestuurlijke vragen voor de begroting zijn samengevat in een overzicht.
Bestuurlijke vragen
Uitwerking
1. Wat willen we bereiken?
•
Drie domeinen
2. Wat gaan we daarvoor
•
Zevenentwintig doelstellingen
doen?
•
Zesenzestig acties
•
Eenenveertig indicatoren
•
Twintig verbonden partijen
•
Tien programma's
•
Zestig landelijke taakvelden
•
Diverse dwarsdoorsneden in de financiële
3. Wat mag het kosten?
begroting
Bestuurlijke hoofdlijnen In het algemene deel zijn de bestuurlijke hoofdlijnen en de financiële positie van onze gemeente toegelicht. Daarnaast zijn meerjarige kerngegevens opgenomen over onder meer de ontwikkeling van het aantal inwoners en woningen. Domeinen Net als de vorige begroting rangschikt de begroting 2022 de beleidsdoelstellingen naar drie domeinen. Per domein staan de volgende onderdelen vermeld: de visie, doelstellingen, acties, indicatoren en de bijdragen van verbonden partijen om de beoogde resultaten te bereiken. •
De indicatoren die wettelijk verplicht zijn, zijn in de tabellen opgenomen. Deze geven duiding aan de behaalde resultaten maar zijn niet altijd eenduidig of in sommige gevallen alleen rekenkundig. Er zijn ook indicatoren die alleen periodiek worden gemeten en er geen vergelijking is met tussenliggende jaren.
•
Per verbonden partij is toegelicht op welke wijze een verbonden partij een relatie heeft met de beleidsdoelstellingen. Een totaaloverzicht van de verbonden partijen is opgenomen in de gelijknamige paragraaf. Overigens is het goed te melden dat we naast de verbonden partijen (partijen waarin we een bestuurlijk of financieel belang hebben) ook met een veelheid aan andere partijen samenwerken om onze doelstellingen te bereiken.
•
De financiële informatie is opgebouwd uit de tien programma's. Deze programma's zijn vervolgens verdeeld naar zestig landelijke taakvelden. Hierbij geldt dat de bedragen in de
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 6 van 207
begroting zijn afgerond op een veelvoud van 1.000 euro. Hierdoor ontstaan in de presentatie van de financiële tabellen beperkte afrondingsverschillen. Paragrafen Diverse beheersmatige zaken zoals lokale heffingen, bedrijfsvoering en risico's die over verschillende domeinen lopen zijn opgenomen in de paragrafen. Weergave daarvan op een centrale plek in de begroting waarborgt een goede informatievoorziening over deze onderwerpen en maakt de informatie inzichtelijk. 1. Lokale heffingen; geeft inzicht in de opbrengsten van belastingen en heffingen. In deze paragraaf wordt ook inzicht verschaft in de gemiddelde woonlasten en hoe die zich verhouden tot andere gemeenten. 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing; geeft inzicht in de risico’s en in welke mate de gemeente in staat is deze op te vangen. Hierin zijn onder andere kengetallen over de schuldpositie, solvabiliteit en structurele exploitatieruimte opgenomen. 3. Kapitaalgoederen; geeft inzicht in de onderhoudsstaat van de gemeentelijke bezittingen en openbare ruimte. 4. Financiering; geeft inzicht in de schuldpositie en betaalde rente. In deze paragraaf wordt ook dieper ingegaan op de omvang en ontstaan van schulden. Er wordt uitgelegd met welk doel schulden zijn ontstaan, wat de hoogte van de schulden is en wat de vooruitzichten zijn. 5. Bedrijfsvoering; geeft inzicht in de speerpunten van de interne bedrijfsvoering. 6.
Verbonden partijen; geeft inzicht in de samenwerkingsverbanden die de gemeente heeft. 7. Grondbeleid; geeft inzicht in de wijze waarop het grondbeleid binnen de gemeente wordt ingezet. 8. Verstrekte en ontvangen subsidies en bijdragen; geeft inzicht van zowel de verstrekte als de ontvangen subsidies en bijdragen. Financiële begroting De financiële begroting bevat informatie vanuit verschillende invalshoeken. Daarbij geven we onder meer inzicht in het verwachte verloop van investeringen, reserves, voorzieningen en het Sociaal Domein. Daarnaast hebben we gedetailleerde informatie opgenomen over bijvoorbeeld autonome en beleidsontwikkelingen.
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 7 van 207
Bestuurlijke aanbieding Op verzoek van de Tweede Kamer liet de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een onderzoek uitvoeren naar de financiële positie van gemeenten. Het onderzoek is aangeboden en de uitkomsten zijn duidelijk: gemeenten zitten financieel in de knel. Dit geldt ook voor gemeente De Ronde Venen. Ondanks deze situatie presenteren wij een sluitende begroting voor 2022. Een jaar waarin de woonlasten in De Ronde Venen niet harder stijgen dan de inflatie van 1,6%. Achter deze sluitende begroting zit een groter verhaal. Mede door de ombuigingen die de raad vorig jaar heeft vastgesteld ligt er nu een sluitende begroting. Ook is er de komende jaren nog een aantal ontwikkelingen die van invloed zijn op onze begroting. Het gaat hier onder andere om de herijking van het gemeentefonds, waarvan de uitkomsten nog niet vaststaan. Ook nemen bijvoorbeeld de investeringen de komende jaren toe, hiermee zorgen we voor veilige wegen en bruggen. Door deze investeringen groeien de afschrijvingslasten en neemt de beïnvloedbare ruimte van de begroting af. De kosten van het sociaal domein in de begroting blijven fors, maar gelukkig zijn er ook positieve ontwikkelingen. In de Kadernota is rekening gehouden met extra middelen vanuit het rijk voor de jeugdzorg. Deze middelen heeft het rijk inmiddels toegezegd.
Dit betekent dat De Ronde Venen in 2022 1,9 miljoen euro extra ontvangt. Voor 2023 en verder zijn extra middelen nog onzeker. Op basis van een afspraak tussen rijk, VNG en provincies nemen we voor de komende jaren 75% van de te verwachten inkomsten op in de begroting. De coronacrisis is in een nieuwe fase beland. De periode van noodmaatregelen, financiële steunpakketten en inperkingen van de bewegingsvrijheid ligt gelukkig bijna achter ons, vooral dankzij de vaccinaties. Er kan steeds meer, maar waakzaamheid blijft geboden. Dit betekent dat wij ons in 2022 meer kunnen focussen op het herstel op de korte en middellange termijn. Dit doen wij op basis van aanbevelingen en initiatieven van VNG en het rijk. De inwoners van De Ronde Venen kiezen in 2022 een nieuwe gemeenteraad. Dit maakt 2022 voor het gemeentebestuur een bijzonder jaar. Inwoners verwachten van ons dat 2022 geen verloren jaar wordt. Onze uitdagingen op het gebied van wonen, mobiliteit, landschap en energie zijn groot. De afgelopen jaren is hard gewerkt om antwoorden te vinden op deze uitdagingen, zodat onze inwoners prettig kunnen wonen, werken en recreëren in acht mooie dorpen, met veel groen en dicht bij de voorzieningen van de grote stad.
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 8 van 207
Uiteenzetting financiële positie Conclusie financiële positie De resultaten van de begroting 2022 - 2025 zijn: •
Voor de jaren 2022 - 2025 is er sprake van een structureel sluitende begroting. De resultaten zijn:
•
o
2022 € 11.000
o
2023 € 181.000
o
2024 € 50.000
o
2025 € 403.000
Voor de nieuwe bestuursperiode zijn middelen beschikbaar voor nieuw beleid. Hiervoor is € 250.000 beschikbaar in 2022 oplopend naar structureel € 450.000 vanaf 2024.
•
De geactualiseerde verhouding tussen risico's en de mogelijkheid om deze te kunnen opvangen vanuit het weerstandsvermogen is "uitstekend" voor 2022 - 2025.
•
De omvang van de algemene reserve neemt af van € 18,7 miljoen in 2020 naar € 9,8 miljoen in 2025 en blijft daarmee nagenoeg bij de ondergrens van € 10 miljoen.
•
Een beperkte stijging van 1,6% van de woonlasten van een meerpersoonshuishouden.
Er zijn vijf kanttekeningen bij de bovenstaande resultaten: 1. Door nog uit te voeren investeringen in wegen, sportvelden, kindcentrum Hofland en beschoeiingen van de legakkers nemen de kosten van afschrijvingen toe met € 1,1 miljoen van € 4,1 miljoen in 2020 naar € 5,2 miljoen in 2025. Dit zorgt ervoor dat de gemeentelijke kosten steeds meer een langdurig karakter hebben. 2. Door onze ambities in de openbare ruimte is er sprake van een oplopende omvang van de boekwaarden van investeringen met een maatschappelijk nut. Hierdoor overschrijden we vanaf 2022 onze eigen norm. In de auditcommissie vindt reeds het gesprek plaats hoe we hier in de toekomst mee om willen gaan. 3. Om de investeringsactiviteiten uit te voeren gaan we geldleningen aantrekken om de activiteiten te financieren. Hierdoor neemt de schuldenpositie toe en dat is zichtbaar in het financieel kengetal 'netto schuldquote'. 4. Door de geplande afname van de algemene reserve naar de ondergrens van € 10 miljoen zijn er minder mogelijkheden om incidentele kosten op te vangen. In samenwerking met de auditcommissie bereiden we een voorstel voor over de wijze waarop we omgaan met incidentele kosten. 5. Er is een herverdeling van het gemeentefonds voorzien vanaf 2023 waardoor onze inkomsten veranderen. De definitieve landelijke besluitvorming hierover verwachten we in 2022.
Financiële resultaten 2022 -2025 In onderstaande tabel zijn de financiële resultaten opgenomen voor de jaren 2022 tot en met 2025. Hierin is opgenomen: •
Het saldo van baten en lasten
•
Incidentele en structurele onttrekkkingen aan de reserves
•
Incidentele toevoeging aan de reserves voor 2022. Na 2023 zijn er geen grondexploitaties of incidentele verkopen van gronden/gebouwen voorzien.
•
Begrotingsresultaten
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 9 van 207
De bedragen in deze begroting zijn afgerond op een veelvoud van € 1.000. Hierdoor ontstaan beperkte afrondingsverschillen in de presentatie van financiële tabellen. Bedragen x €1.000 Programmabegroting
Begroting 2022
Raming 2023
Raming 2024
Raming 2025
2022 - 2025 Lasten
96.763
96.050
95.428
94.412
Baten
95.368
93.846
93.891
94.340
Saldo van baten en
1.395
2.204
1.536
71
Onttrekkingen
-2.923
-2.385
-1.587
-475
Stortingen
1.517
0
0
0
Mutaties reserves
-1.406
-2.385
-1.587
-475
-11
-181
-50
-403
lasten
Begrotingsresultaat (+ = tekort en - = overschot)
Aansluiting ten opzichte van de begroting 2021 -2024 In onderstaand overzicht is een aansluiting opgenomen ten opzichte van de begroting 2021 - 2024.
A
Startpositie vanuit begroting 2021 - 2024 (+ =
2022
2023
2024
2025
-347
-1.913
-2.141
-2.141
1.456
1.211
1.186
1.186
tekort en - = overschot) B
Beleidsontwikkelingen (+ = nadeel en - = voordeel)
C
Raadsbesluiten (+ = nadeel en - = voordeel)
167
1.359
1.267
1.175
D
Autonome ontwikkelingen (+ = nadeel en - =
-1.952
748
613
-624
voordeel) E
Inzet reserves (+ = nadeel en - = voordeel)
666
-1.587
-975
1
F
Afrondingsverschillen (+ = nadeel en - =
-1
1
0
0
-11
-181
-50
-403
voordeel) G
Begrotingsresultaten 2022 - 2025 (+ = tekort en - = overschot)
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 10 van 207
A. Startpositie vanuit begroting 2021 -2024 Hier is weergegeven de startpositie na het vaststellen van de begroting 2021 - 2024 in november 2020. B. Beleidsontwikkelingen In de Kadernota 2022 zijn diverse beleidsontwikkelingen benoemd. De financiële vertaling daarvan is opgenomen in deze begroting. Een specificatie is opgenomen in de financiële begroting bij onderdeel 03 | Beleidsontwikkelingen. C. Raadsbesluiten In de periode november 2020 tot en met juli 2021 heeft de raad diverse besluiten genomen met financiële gevolgen. Een specificatie is opgenomen in de financiële begroting bij onderdeel 04 | Financiële effecten van raadsbesluiten tot en met juli 2021. D. Autonome ontwikkelingen Bij het samenstellen van de programmabegroting 2022 - 2025 zijn er diverse autonome ontwikkelingen. Dit betreft onder andere loon- en prijsontwikkeling en aanpassing van hoeveelheden. Onder de autonome ontwikkelingen is opgenomen een stelpost jeugdzorg. In juli 2021 zijn er landelijke afspraken gemaakt over de wijze waarop gemeenten een stelpost mogen opnemen voor de te verwachte rijkbijdrage ter compensatie van de jeugdzorgkosten. Hierbij is als uitgangspunt gehanteerd dat voor de jaren 2023 tot en met 2025 maximaal 75% meegenomen mag worden in de ramingen. In onderstaande tabel zijn de landelijk genoemde bedragen voor compensatie jeugdzorg omgerekend naar onze gemeente.
Vervolgens is een vergelijking gemaakt met de opgenomen uitgangspunten in de Kadernota 2022.
Afspraken met het Rijk over stelpost Jeugd (bedragen x € 1.000) 2022
2023
2024
2025
1.319.000
1.451.000
1.365.000
1.258.000
100%
75%
75%
75%
1.319.000
1.091.000
1.024.000
944.000
Schatting
1.890
1.560
1.470
1.350
Kadernota 2022
1.475
1.475
1.475
1.475
415
85
-5
-125
Landelijk: Omvang Toegestaan percentage Omvang na correctie percentage Gemeente De Ronde Venen:
Verschil t.o.v. Kadernota 2022
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 11 van 207
In de nog uit te brengen septembercirculaire 2021 wordt de compensatie jeugdzorg voor 2022 geactualiseerd. Hierdoor kan het uiteindelijke bedrag zowel naar boven als naar beneden afwijken na het uitwerken van de septembercirculaire 2021. De landelijke afspraken stelpost voor de jaren 2023 - 2025 biedt geen budgettaire garantie. Een nieuw kabinet zal moeten besluiten over de structurele financiën en noodzakelijke aanpassingen aan het jeugdhulpstelsel om de jeugdzorg in de toekomst effectief en beheersbaar te houden. Hierover volgt meer informatie nadat een nieuw kabinet is gevormd. Een specificatie van de autonome ontwikkelingen is opgenomen in de financiële begroting bij onderdeel 05 | Autonome ontwikkelingen. E. Inzet reserves Voor diverse beleidsontwikkelingen, raadsbesluiten en autonome ontwikkelingen is de algemene reserve ingezet. In de financiële begroting is een totaaloverzicht opgenomen bij onderdeel 11 | De stand en het gespecificeerde verloop van reserves. F. Afrondingsverschillen Betreft beperkte afrondingsverschillen. G. Begrotingsresultaten 2022 - 2025 Dit zijn de begrotingsresultaten 2022 - 2025.
Onderscheid naar incidenteel en structureel resultaat Het onderscheid tussen structurele en incidentele resultaten is van belang voor het inzicht in de financiële positie van de gemeente. In het algemeen geldt dat de gemeente structurele taken uitvoert en daarvoor structurele lasten raamt in de begroting. Structurele lasten en baten zijn de regel, incidentele lasten en baten zijn de uitzondering. Uit onderstaand overzicht blijkt dat incidentele budgetten zijn verrekend met de inzet van de algemene reserve. Voor de volledigheid merken we op dat bestemmingsreserves structureel worden ingezet.
Overzicht incidentele baten en lasten (bedragen x € 1.000) 2022
2023
2024
2025
Lasten
2.407
1.872
1.085
0
Baten
1.517
0
0
0
Saldo van baten en lasten
890
1.872
1.085
0
Inzet van de algemene reserves
-890
-1.872
-1.085
0
0
0
0
0
Resultaat
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 12 van 207
In de financiële begroting is een specificatie opgenomen bij onderdeel 09 | Overzicht incidentele baten en lasten 2022 - 2025. We bereiden in overleg met de auditcommissie een voorstel voor om te komen tot een andere werkwijze voor het opvangen van incidentele lasten.
Lokale heffingen en woonlasten De lokale heffingen vormen een belangrijk onderdeel van de inkomsten van onze gemeente en zijn een onderdeel van het gemeentelijk beleid. In onderstaand overzicht zijn de tarieven voor 2021 en 2022 opgenomen voor een meerpersoonshuishouden. Hierbij is rekening gehouden dat in 2022 de teruggave precario vervalt door het afschaffen van de precariobelasting.
Ontwikkeling algemene reserve De algemene reserve is een buffer voor de instandhouding van de weerstandscapaciteit en voor het opvangen van incidentele kosten. Deze reserve wordt vooral gevoed door rekeningresultaten en winsten uit de grondexploitaties. De verwachting is dat vanaf 2022 de algemene reserve uitsluitend wordt gevoed door rekeningresultaten door de afloop van grondexploitaties. Voor de algemene reserve geldt als ondergrens € 10 miljoen.
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 13 van 207
Investeringen Onder investeringen wordt verstaan het vastleggen van vermogen in objecten waarvan het nut zich over meerdere jaren uitstrekt. De investeringen worden op de balans verantwoord. De lasten voortvloeiende uit de investeringen, zoals onderhoud, afschrijvingen, toegerekende rente, verzekeringen, behoren tot de jaarlijkse exploitatielasten. Voorbeelden van investeringen zijn de aanleg van een weg, riool of de aanschaf van lichtmasten. Voor 2022 is rekening gehouden met 3 miljoen euro aan nieuwe investeringen. Er zijn daarnaast nog investeringsbudgetten die in het verleden beschikbaar zijn gesteld en nog doorlopen in 2022 en verder. De al reeds beschikbaar gestelde investeringsbudgetten zijn niet meegenomen in onderstaande tabel. De verdeling van de nieuwe investeringen naar beleidsonderwerpen is hieronder vermeld.
Nr.
Onderwerp
2022
1
Bedrijfsmiddelen - automatisering
144
2
Bedrijfsmiddelen - voertuigen en materialen
158
3
Bestuur - automatisering
50
4
Openbare ruimte (wegen, bruggen, verlichting e.d.)
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 14 van 207
2.432
Nr.
Onderwerp
2022
5
Riolering
200
6
Sportaccommodaties
99
Totaal
3.083
In de financiële begroting zijn de investeringen toegelicht in 13 | Overzicht investeringen 2022 - 2025.
Waar komt het geld vandaan? Voor het uitvoeren van taken ontvangt de gemeente van verschillende bronnen middelen. De inkomsten zijn € 98,3 miljoen. Hiervan komt 68% van het Rijk in de vorm van de algemene uitkering en doeluitkeringen. De overige 32% heeft betrekking op lokale heffingen, de inzet van reserves en overige opbrengsten. Tegenover de opbrengsten staan € 98,3 miljoen aan bestedingen.
Waar wordt het geld aan besteed? De gemeente voert diverse taken uit zoals onderhoud aan wegen, het verstrekken van bijstandsuitkeringen, jeugdzorg, het verstrekken van een paspoort, het beheer van sportvelden en de brandweerzorg. De bestedingen van € 98,3 miljoen van deze taken zijn verdeeld over drie domeinen.
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 15 van 207
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 16 van 207
Kerngegevens
2017
2018
2019
2020
2021
2022
42.763
43.620
44.059
44.456
44.727
45.000
Levend geboren kinderen
366
375
387
391
380
380
Overledenen
-308
-393
-374
-355
-360
-360
Vestiging in de gemeente
2.616
2.265
2.147
2.079
2.053
2.380
Vertrek uit de gemeente
-1.817
-1.808
-1.763
-1.844
-1.800
-1.800
Aantal per 31 december
43.620
44.059
44.456
44.727
45.000
45.600
17.786
18.145
18.332
18.517
18.580
18.730
Nieuwbouw
360
186
188
202
150
250
Overige toevoegingen zoals splitsing,
38
40
20
35
25
25
-39
-39
-23
-174
-25
-15
18.145
18.332
18.517
18.580
18.730
18.990
Inwoners:
Aantal per 1 januari
Woningen:
Aantal per 1 januari
verbouw of verandering van gebruiksfunctie Sloop en overige verminderingen zoals samenvoeging of verandering van de gebruiksfunctie Aantal per 31 december
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 17 van 207
2017
2018
2019
2020
2021
2022
5.390
5.532
5.701
5.857
5.872
5.892
5.703
5.934
5.984
6.002
6.010
6.030
7.038
7.125
7.200
7.266
7.318
7.378
18.131
18.591
18.885
19.125
19.200
19.300
5.675
5.952
6.243
6.536
6.849
7.179
612,6
631,5
639,5
640,3
641,0
641,5
3,7%
3,0%
2,6%
3,0,%
2,9%
2,9%
Huishoudens:
Eenpersoonshuishoudens Meerpersoonshuishoudens zonder thuiswonende kinderen Meerpersoonshuishoudens met thuiswonende kinderen Totaal
Economische structuur: Aantal vestigingen van bedrijven incl. zpp'ers Aantal banen per 1.000 inwoners van 15 - 64 jaar Werkloosheidspercentage
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 18 van 207
Domeinen
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 19 van 207
Domein 1 | Sociaal domein Domein 1 | Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Visie In onze gemeente kun je gezond en veilig opgroeien en zo gezond mogelijk oud worden. Investeren in de jeugd zien wij als een investering in de toekomst. Dit bereiken we door een gunstig opvoedklimaat te scheppen waar goed onderwijs bereikbaar en passend is, verschillende activiteiten voor kinderen worden georganiseerd, het gezin centraal staat en zorg dichtbij geregeld is. We willen dat inwoners meedoen in de samenleving door het hebben van (vrijwilligers)werk of het volgen van onderwijs, studie en opleiding. We gaan daarbij uit van de eigen kracht van onze inwoners, waarbij de gemeente inspringt als het niet zelfstandig lukt. Onze ouderen worden in staat gesteld voor zichzelf te zorgen en een sociaal netwerk op te bouwen en te behouden. Inwoners zijn betrokken bij hun omgeving en kijken naar elkaar om. Bij hulp, ondersteuning en zorg ligt de nadruk op preventie. Voorkomen is immers beter dan genezen. We richten onze zorg en ondersteuning zoveel mogelijk in dat er sprake kan zijn van vroegsignalering door professionals zoals de huisarts, wijkverpleging, kraamzorg en het onderwijs. Daarbij zijn regels dienend, dit wil zeggen dat wij administratieve lasten verlichten voor het aanvragen van zorg door onze inwoners en voor de professionals die zorg leveren.
Sport en bewegen zijn bijna vanzelfsprekend onderdeel van ieders leven. Naast gezondheid heeft sporten een belangrijke ontmoetingsfunctie en draagt het bij aan sociale cohesie. De leefomgeving van onze inwoners en onze (sport) accommodaties worden nog beter ingezet om bewegen leuker en uitnodigender te maken.
Wat willen we bereiken in 2022? B22 1.1 Iedereen in De Ronde Venen doet mee De Ronde Venen maakt zich er sterk voor dat iedereen deel kan nemen aan de samenleving. In 2022 focussen we ons op een aantal nieuwe ontwikkelingen om deze doelstelling te bereiken. Nieuwkomers moeten zo snel mogelijk mee kunnen doen. Dit gaat niet vanzelf. Hiervoor zijn kennis van de taal, onderwijs en werk de belangrijkste randvoorwaarden. De nieuwe Wet inburgering geeft de gemeente meer regie bij de begeleiding. We organiseren de cursussen zoveel mogelijk lokaal met lokale (welzijns)partner. Zodat mensen zich verbonden gaan voelen met De Ronde Venen. 16 Utrechtse gemeenten hebben een regionale koers ontwikkeld voor maatschappelijke opvang en beschermd wonen. De gemeenteraden hebben deze regionale koers vastgesteld. We willen dat mensen zoveel mogelijk zelfstandig wonen met begeleiding in plaats van wonen in een instelling, zodat ze actief mee kunnen doen in de samenleving. In 2022 leggen we de afspraken vast in een regioplan en wordt dit plan voorgelegd aan de gemeenteraden. Wij maken ons sterk voor goed vervoer voor kwetsbare inwoners. De regiotaxi is openbaar vervoer van deur tot deur voor inwoners die zelfstandig of met begeleiding wil reizen. We kijken hoe we deze
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 20 van 207
vorm van vervoer kunnen vernieuwen, zodat dit financieel houdbaar wordt en blijft. Ook zetten we in op toegankelijkheid van het openbaar vervoer en het stimuleren van alternatieven voor lokaal vervoer. Het Rijk gaf gemeenten in 2021 de opdracht om gedupeerden van de Toeslagenaffaire één op één te begeleiden en ondersteunen. Inwoners kunnen zich tot 1 januari 2024 melden bij de Belastingdienst. De gemeente is gevraagd tot 24 maanden nazorg te leveren. Ondersteuningstrajecten zijn gericht op het weer voldoende zelfredzaam maken van de inwoner om zonder aanvullende ondersteuning het leven op de rit te houden. In 2022 blijven wij ons inzetten om de benodigde ondersteuning te bieden.
Wat gaan we doen in 2022? B22 | 1.1.1 Regie op de ondersteuning van nieuwkomers In 2022 krijgt de gemeente de regie over de uitvoering van de Nieuwe Wet Inburgering. Nieuwkomers leren de taal op hun niveau en participeren in de samenleving, het liefst via betaald werk. De Ronde Venen koopt taallessen in via de U10, een samenwerking van 16 gemeenten in de regio Utrecht.
B22 | 1.1.2 Inwoners die zijn aangewezen op beschermd wonen, krijgen ondersteuning in de eigen omgeving We zijn voorbereid op de komende decentralisatie en leggen hiervoor in U10-verband afspraken vast in het U16-regioplan. Dit plan gaat in op de volgende onderwerpen: •
Afspraken over inkoop, financiering en bekostiging van regionale en lokale voorzieningen;
•
Volume van het beschikbare aanbod regionaal, de kwaliteit en de spreiding van Beschermd Wonen-voorzieningen;
•
Afspraken over de vormgeving van de toegang tot deze voorzieningen;
•
Afspraken over de intergemeentelijke samenwerking na 2022.
B22 | 1.1.3 Blijvende ondersteuning bieden aan gedupeerden toeslagenaffaire In 2022 bieden we de gedupeerden de afgesproken ondersteuning.
Wat willen we bereiken in 2022? B22 1.2 De wijk is een prettige en veilige leefomgeving Om te zorgen dat iedereen in De Ronde Venen een prettige en veilige leefomgeving ervaart, hebben we aandacht voor inclusie in beleidsplannen en uitvoering. Met de inbreng van inwoners en ervaringsdeskundigen kijken we waar we acties inzetten.
Wat gaan we doen in 2022? B22 | 1.2.1 In beleidsuitvoering is er aandacht voor inclusie We hebben aandacht voor inclusie bij het opstellen van beleid en betrekken inwoners vanuit hun ervaringsdeskundigheid bij het uitvoeren van beleid. In 2022 richten we ons met name op Gezondheid en Sport. Het versterken van inclusie wordt een randvoorwaarde voor subsidie binnen het sociaal domein, zodat de activiteiten van de maatschappelijke partners juist de inwoners bereiken die anders minder makkelijk meedoen.
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 21 van 207
B22 | 1.2.2 Herziene aanpak kindermishandeling vaststellen en uitvoeren We evalueren in 2021 in Utrecht-West de regiovisie ‘Veilig Samen Leven’. We bepalen in 2022 welke nieuwe lokale acties we inzetten om huiselijk geweld en kindermishandeling aan te pakken.
Wat willen we bereiken in 2022? B22 1.3 Inwoners leven gezond In 2022 geven we uitvoering aan de gezondheidsnota die in 2021 is vastgesteld. We leggen hierbij verbinding met (regionale en landelijke) ontwikkelingen en kaders zoals Gecombineerde Leefstijlinterventie (GLI). Samenwerking met lokale zorgpartners en ook zorgverzekeraars is hierbij noodzakelijk. En daarbij is het gesprek over de financiering van preventie belangrijk. Thema’s voor 2022 zijn verder de veranderingen na en de gevolgen van corona. Dit gaat dan om de geestelijke gezondheid van met name jongeren en het in beweging krijgen en houden van jongeren en senioren (voortzetten sportakkoord). De lokale samenwerkingsagenda met huisartsen Wilnis/Vinkeveen die in 2020 is opgesteld wordt in 2022 verbreed met andere huisartsen binnen de gemeente. Onder andere vanuit de regionale samenwerking met de zorgverzekeraars.
Wat gaan we doen in 2022? B22 | 1.3.1 Afspraken maken met lokale en regionale gezondheidspartners en zorgverzekeraars over de inzet van preventie We voeren de gezondheidsnota en het preventieakkoord die in 2021 zijn vastgesteld uit. We betrekken (regionale en landelijke) ontwikkelingen en kaders zoals Gecombineerde Leefstijlinterventie (GLI). Hierbij is samenwerking met lokale zorgpartners en ook zorgverzekeraars noodzakelijk. We voeren gesprekken over financiering van preventie. Thema’s voor 2022 zijn verder de gevolgen van corona: de geestelijke gezondheid van met name jongeren en het in beweging krijgen en houden van jongeren en senioren (voortzetten sportakkoord).
B22 | 1.3.2 Meer huisartsen betrekken bij de lokale samenwerkingsagenda De lokale samenwerkingsagenda met huisartsen Wilnis/Vinkeveen is in 2020 opgesteld. In 2022 benaderen we andere huisartsen binnen de gemeente om aan te sluiten. Onder andere vanuit de regionale samenwerking met de zorgverzekeraars. We creëren draagvlak bij de partners van de lokale samenwerkingsagenda om de instroom in de jeugd-GGZ te beïnvloeden.
B22 | 1.3.3 We stimuleren sport en bewegen voor iedereen Alle inwoners krijgen de kans om te bewegen en sporten. We stimuleren sport en beweeginitiatieven met de sportstimuleringssubsidie en budget vanuit het preventieakkoord en sportakkoord. Het lokaal sportakkoord is gekoppeld aan maatschappelijke opgaves.
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 22 van 207
Wat willen we bereiken in 2022? B22 1.4 Ouders voeden op met vertrouwen We werken samen met maatschappelijke partners aan het versterken van het sociale netwerk van ieder gezin. We sluiten aan bij de levensfase van de jeugdigen, zodat zij een positieve ontwikkeling kunnen doormaken. Het uitvoeringsprogramma Jeugd dat in 2020 is vastgesteld vormt ook voor 2022 het kader.
Wat gaan we doen in 2022? B22 | 1.4.1 We werken samen met maatschappelijke partners aan het versterken van het sociale netwerk van ieder gezin In het uitvoeringsplan jeugd heeft het versterken van het sociale netwerk van een gezin prioriteit. In 2021 zijn de jeugdactiviteiten waarvoor we een subsidie geven, gemonitord op hun bijdrage aan deze prioriteit en in gesprekken met maatschappelijke partners sturen we hierop.
B22 | 1.4.2 Start met de bouw van het kindcentrum Volgens planning starten we in het eerste kwartaal van 2022 met de bouw van het Kindcentrum Hofland. Het Kindcentrum biedt straks huisvesting aan twee bestaande basisscholen en kinderopvang.
B22 | 1.4.3 We stimuleren techniekonderwijs Samen met TechNet organiseren we activiteiten op het gebied van techniekonderwijs. Hierbij focussen we ons op thema’s zoals duurzaamheid.
Wat willen we bereiken in 2022? B22 1.5 Inwoners zorgen voor zichzelf We zetten in op het beheersen van de kosten voor jeugd en WMO. Om de kosten niet verder te laten stijgen zetten wij in op een sterke sociale basis. We dagen zowel specialistische ondersteuning, als kernteam en voorliggende voorzieningen uit gebruik te maken van basisvoorzieningen. Daarvoor hebben we onder andere per 1 januari 2022 de nieuwe Regionale Inkoop Jeugd & Wmo gerealiseerd.
Wat gaan we doen in 2022? B22 | 1.5.1 Wij zetten in op een sterke sociale basis We zetten in op vroegsignalering door de signalerende rol van mede-opvoeders, vrijwilligers en professionals in de sociale basis te versterken. En we richten ons op het geven van praktische tips om na een signaal daadwerkelijk te handelen. We voeren continue het gesprek over het vertalen van de transformatievisie in de werkwijze en rolverdeling van specialistische ondersteuning, het kernteam en het voorveld. Denk hierbij aan de samenwerking tussen formele en informele ondersteuning om te komen tot een situatie waarbij de inwoner weer voor zichzelf zorgt.
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 23 van 207
We monitoren de beheersmaatregelen voor de Jeugd en Wmo en sturen daarbij op inzet voor iedereen die het nodig heeft.
B22 | 1.5.2 Het managen van het bijstandsvolume door het, waar mogelijk, minimaliseren van instroom en het maximaliseren en verduurzamen van uitstroom We minimaliseren instroom en maximaliseren de uitstroom van de bijstand. We zetten in op participatieprojecten om inwoners naar werk te geleiden.
B22 | 1.5.3 Het optimaliseren van ondersteuning aan inwoners die in armoede en schulden leven We evalueren het beleidsplan armoede en schulden tussentijds. We sturen bij waar nodig en spelen in op landelijke ontwikkelingen rondom bestaanszekerheid.
Wat willen we bereiken in 2022? B22 1.6 Inwoners kijken om naar anderen Landelijke actieprogramma's zoals Eén tegen Eenzaamheid en Langer Thuis zetten wij, waar mogelijk en haalbaar, in om samen met onze maatschappelijke partners de leefbaarheid binnen de kernen, dorpen en wijken te behouden en te bevorderen. We houden zicht op de (mentale en fysieke) gevolgen van corona voor onze inwoners. We stimuleren bewoners en partners om gebruik te maken van de diverse regelingen die hiervoor door de landelijke overheid worden ontwikkeld.
Wat gaan we doen in 2022? B22 | 1.6.1 We zetten in op een omgeving die ontmoeting stimuleert We richten de fysieke leefomgeving en sociale structuren in de leefomgeving in om ontmoeting tussen mensen te stimuleren en eenzaamheid te verminderen. Samen met onze maatschappelijke partners maken we hier werk van, onder andere door uitvoering van landelijke actieprogramma's zoals 1 tegen Eenzaamheid.
Domein 1 | Indicatoren Indicatoren
Nr.
Naam van de indicator
2019
2020
2021
2022
Meedoen 1
Personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners
161
357,1
300
300
2
Netto arbeidsparticipatie (% van de werkzame
71,5
[*]
70
70
beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking)
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 24 van 207
Nr.
Naam van de indicator
2019
2020
2021
2022
3
Banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 65
644,1
[*]
650
650
90,4
130,6
130
130
-
7,8
-
[***]
-
12
-
[***]
[*]
[*]
[*]
[*]
3,8
[*]
4,5
4,5
6,9
6,2[**]
6
6
jaar 4
Reintegratievoorzieningen per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 65 jaar
5
Score voor participatie
Veilig leven 6
Percentage senioren dat aangeeft voldoende ondersteuning te ondervangen om veiliger thuis te kunnen blijven wonen
Gezond leven 7
Percentage niet-wekelijks sporters ten opzichte van bevolking van 19 jaar en ouder
Opvoeden met vertrouwen 8
Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen
9
Percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar
10
Percentage jongeren met jeugdbescherming
0,7
0,8[**]
0,8
0,8
11
Percentage jongeren (12 - 22 jaar) met een
0,3
0,3[**]
0,3
0,3
jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12 - 22 jaar) 12
Relatief verzuim per 1.000 leerplichtigen
21
[*]
25
25
13
Absoluut verzuim per 1.000 leerplichtigen
2,3
[*]
2
2
14
Percentage voortijdig schoolverlaters (alle onderwijsvormen)
1,4
0,9
0,9
0,9
Voor jezelf zorgen 15
Mate van eenzaamheid onder volwassenen
-
8,7
-
[***]
16
Mate van eenzaamheid onder 65-plussers
-
8,5
-
[***]
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 25 van 207
Nr.
Naam van de indicator
2019
2020
2021
2022
17
Cliënten met een maatwerkarrangement WMO per 10.000
420
390
410
430
inwoners 18
Score voor zelfredzaamheid
-
8,3
-
[***]
19
Score voor financiële zelfredzaamheid
-
7,8
-
[***]
Naar elkaar omkijken 20
Percentage volwassen mantelzorgers dat aangeeft zwaar
[***] -
3
-
[***]
-
1
-
[***]
-
6,8
-
[***]
belast of overbelast te zijn 21
Percentage mantelzorgers 65-plussers dat aangeeft zwaar belast of overbelast te zijn
22
Score voor sociale kwaliteit/cohesie
[*] Gegevens niet beschikbaar op de website Waarstaatjegemeente.nl [**] Gegevens over het eerste halfjaar 2020 [***] Indicatoren komen uit de Monitor Sociale Kracht. Vanwege ombuigingen wordt deze niet meer uitgevoerd. We doen een onderzoek naar een alternatief.
Toelichting De indicatoren 1, 2, 3, 4, 8, 9, 10, 11, 12, 13 en 17 worden door alle gemeenten opgenomen in hun begroting en verantwoording. De overige indicatoren zijn specifiek voor de gemeente De Ronde Venen ontwikkeld conform besluitvorming door de raad in juni 2019. De metingen van deze indicatoren heeft in 2018 voor het eerst plaatsgevonden, met een vervolgmeting in 2020. Deze indicatoren komen voort uit de Sociale Kracht Monitor. Vanwege ombuigingen wordt deze meting niet meer uitgevoerd. We onderzoeken hoe we de indicatoren alsnog kunnen meten, bijvoorbeeld via het KPI-model van Sociaal Werk Nederland, GGD of inwonerpanel.
Nr.
Toelichting
1
In verband met corona is er een hogere instroom geweest, we verwachten dat dit afvlakt.
2
De verwachting is dat dit percentage licht daalt.
3
De verwachting is dat deze indicator licht stijgt door de economische situatie.
4
Vanwege de inzet van het Werkcentrum wordt bij bijstandsgerechtigden een reintegratievoorziening ingezet.
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 26 van 207
Nr.
5
6
7
8
9
Toelichting Het heeft betrekking op de mate waarin iemand deelneemt aan de samenleving en aan het maatschappelijk leven. Betere informatievoorziening moet bijdragen aan het verhogen van dit cijfer. Gegevens zijn niet beschikbaar omdat deze om de vier jaar bekend worden gemaakt. De laatst beschikbare cijfers gaan over de jaren 2012 - 2016. Door de stijging van het aantal bijstandsgerechtigden verwachten we dat dit percentage toeneemt. Het aantal kinderen dat jeugdhulp ontvangt daalt, maar de trajecten zijn langer en intensiever.
10
De verwachting is dat dit percentage stabiel blijft.
11
De verwachting is dat dit percentage stabiel blijft.
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
Betreft het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is. Betreft het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school. Percentage van het totaal aantal leerlingen (12-23) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. De mate van eenzaamheid wordt bepaald door een aantal uitspraken over het gevoel van eenzaamheid en het hebben van een al dan niet beperkt sociaal netwerk. Hoe hoger het cijfer, hoe minder de eenzaamheid. Gezien de demografische ontwikkeling in deze gemeente, verwachten we dat dit aantal zal toenemen. Zelfredzaamheid valt uiteen in het zich kunnen redden in het dagelijks leven, het zelf organiserend vermogen en de weerbaarheid. Financiële zelfredzaamheid zegt iets over de draagkracht en -last van mensen. Er wordt steeds meer gevraagd van mantelzorgers, door meer aandacht te hebben voor mantelzorgers en hun draagkracht hopen we dat dit percentage gelijk blijft. Er wordt steeds meer gevraagd van mantelzorgers, door meer aandacht te hebben voor mantelzorgers en hun draagkracht hopen we dat dit percentage gelijk blijft.
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 27 van 207
Nr.
22
Toelichting Sociale samenhang gaat over samenhang of cohesie in de buurt en de bereidheid om zich in te zetten voor de buurt.
Domein 1 | Verbonden partijen Gemeenschappelijke gezondheidsdienst Regio Utrecht (GGDrU) Op grond van de Wet Publieke Gezondheid (WPG) zijn gemeenten verantwoordelijk voor de publieke gezondheid. De 26 gemeenten in de regio Utrecht hebben hiervoor de gemeentelijke gezondheidsdienst: de GGD-regio Utrecht. Taken: •
De organisatie van gezondheidszorg bij rampen, in samenwerking met andere veiligheidsorganisaties
•
Het voorkomen en bestrijden van ziektes en epidemieën
•
De jeugdgezondheidszorg 0 tot 18 jaar
•
Het monitoren van de lokale en regionale gezondheidstoestand
•
Inspectie van de Kindercentra en WMO-toezicht.
Kansis (Stichting Beschut Werk) Bij Kansis werken mensen die onder de Participatiewet vallen of die zijn aangewezen op een beschutte werkomgeving en mensen die een opstap naar de arbeidsmarkt nodig hebben. Bij Kansis werken 13 inwoners van onze gemeente met een afstand tot de reguliere arbeidsmarkt. Werkzaamheden die zij verrichten zijn onder andere: in- en ompakwerkzaamheden, montage- en assemblagewerkzaamheden, magazijnwerkzaamheden, catering- en schoonmaakwerkzaamheden.
Kansis Groen (Stichting Groenwerk) Bij Kansis Groen werken 7 inwoners van onze gemeente met een afstand tot de reguliere arbeidsmarkt.
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 28 van 207
Domein 1 | Wat mag het kosten? Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Rekening 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Raming 2023
Raming 2024
Raming 2025
na wijziging PRG- Programma 04
4 Onderwijs
Lasten
3.470
3.800
3.470
3.729
3.621
3.581
Baten
312
470
471
509
521
521
Totaal
3.158
3.330
2.999
3.221
3.100
3.060
Lasten
41.759
39.204
37.052
36.526
36.319
36.319
Baten
14.103
11.347
8.780
8.922
8.966
8.966
Totaal
27.656
27.858
28.272
27.605
27.354
27.353
30.814
31.188
31.272
30.825
30.454
30.413
Programma 4 Onderwijs PRG- Programma 06
6 Sociaal domein
Programma 6 Sociaal domein Totaal domein 1
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 29 van 207
Aansluiting ten opzichte van begroting 2021 - 2024 De verschillen ten opzichte van de vastgestelde begroting 2021 - 2024 in november 2020 zijn vermeld in onderstaande tabel. Hierbij geldt dat + = nadeel en - = voordeel. Vervolgens zijn deze verschillen toegelicht naar drie onderdelen. Hiervan is een specificatie opgenomen in de financiële begroting.
2022
2023
2024
2025
29.778
29.213
29.025
28.999
72
70
70
70
1.298
1.481
1.458
1.458
3. Autonome ontwikkelingen
124
61
-99
-114
Herziene stand 2022 - 2025
31.272
30.825
30.454
30.413
Basis begroting 2021 - 2024
Mutaties:
1. Beleidsontwikkelingen
2. Raadsbesluiten tot en met juli 2021
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 30 van 207
Domein 2 | Economie, wonen en fysieke leefomgeving Domein 2 | Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Visie Door in te zetten op het behoud van jongeren en jonge gezinnen en het aantrekken van deze doelgroepen vanuit de regio, zorgen wij dat De Ronde Venen een economisch sterke gemeente blijft. De woningvoorraad in De Ronde Venen dient daarvoor betaalbaar, duurzaam en divers te zijn en goed inzetbaar te zijn voor de diverse leeftijds- en doelgroepen. Als gemeente staan wij voor een grote complexe woningopgave. De complexiteit is gelegen in de omvang van de opgave, in relatie tot de mogelijkheden waar we kunnen bouwen gecombineerd met de energietransitie en de druk op de mobiliteit. Hierbij zullen wij alle woonvormen bekijken om te voldoen aan de wensen van de woonvisie. Dat betekent dat deze urgentie ons dwingt tot het maken van keuzes, zodat wij een aantrekkelijke woongemeente blijven. Essentieel hierin is de samenwerking met provincie, woningcorporatie, inwoners, marktpartijen en beleggers. Door dit alles heen speelt onze duurzaamheidsambitie. In 2040 willen we per saldo geen CO2 meer uitstoten. Dit betekent dat op een duurzame wijze voorzien moet worden in de energievraag. Hiermee dragen we bij aan de doelstellingen van het klimaatakkoord van Parijs om de opwarming van de aarde te beperken tot ruim onder de 2°C.
Ons karakteristieke landschap dat sterk is gevormd door winning van veen en turf, zal opnieuw voorzien in onze energievraag. Onze gemeente ontwikkelt zich als circulaire economie; producten eindigen niet langer als afval, maar zijn grondstof van nieuwe producten. De gemeente neemt een stimulerende rol en faciliteert daarnaast initiatieven voor duurzame opwek. We willen daarbij als ‘snelle volger’ op het vinkentouw zitten van ontwikkelingen van koplopergemeenten. Om deze ambities te realiseren zijn wij in grote mate afhankelijk van keuzes en initiatieven van inwoners, boeren en bedrijven. Dit vraagt om nieuwe manieren van samenwerken. We staan open voor initiatieven uit de samenleving. Om dit te ondersteunen vereenvoudigen of schrappen we procedures en zorgen we voor duidelijke en toegankelijke informatievoorziening. Dit vraagt om een proactieve houding, waarin wij inwoners actief informeren over bestaand en komend beleid en uitvoering, wat een andere vraag neerlegt bij de manier van communiceren en een cultuurverandering van de organisatie impliceert. Groen is een essentiële functie van onze openbare ruimte. Onze gemeente is een Groene Hart gemeente, het is belangrijk dat dit te beleven is in elk dorp. We gaan zorgvuldig om met onze bomen en bij bouwontwikkelingen of vervanging van wegen, wordt gekeken naar passende bomen en ingezet op verzorgd eigentijdsgroen.
Door te zorgen voor passend groen verminderen we gezondheidsrisico’s, maar bieden we eveneens ruimte aan jongeren en volwassenen om te bewegen en sporten. We richten onze openbare ruimte in met beweegtuinen en natuurlijke sporttoestellen. Daarnaast geeft ons groen ruimte om elkaar te ontmoeten, op bankjes om van het uitzicht te genieten, te lezen en uit te rusten.
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 31 van 207
Wat willen we bereiken in 2022? B22 2.1 Verbeteren van het ondernemers- en vestigingsklimaat voor ondernemers De Ronde Venen zet verder in op het verbeteren van het ondernemers- en vestigingsklimaat. Dit doen wij in samenwerking met ondernemers en ondernemersverenigingen. Daarbij is aandacht voor de ontwikkeling van detailhandel in de dorpen en de toekomst van de bedrijventerreinen. Hierbij kijken we vanuit economisch perspectief en zien de samenhang met ontwikkelingen en ambities op gebied van duurzaamheid, verkeer en wonen. In 2022 hopen we extra bedrijventerreinen toegekend te krijgen.
Wat gaan we doen in 2022? B22 | 2.1.1 Verbeteren van de samenwerking met ondernemers(verenigingen) en optimalisatie van dienstverleningsprocessen We willen een ondernemersvriendelijke gemeente zijn. Dit doen we door samen te werken met ondernemers(verenigingen). We hebben hierbij aandacht voor alle type ondernemers, zoals maakindustrie, detaillisten, agrariërs en ZZP'ers. We gaan periodiek in overleg met ondernemers(verenigingen) over o.a. ruimtebehoefte en nieuwe initiatieven. Overkoepelende vraagstukken bespreken we met vertegenwoordigers van alle ondernemersverenigingen en De Rondevener Onderneemt (DRO). In deze overleggen toetsen we onze dienstverleningsprocessen en ideeën bij de ondernemers. En voeren we, waar mogelijk, verbeteringen door. Om de ondernemersvriendelijkheid te monitoren voeren we in 2022 de enquête van MKB-Nederland uit. Onze accountmanager bedrijven is zichtbaar en bereikbaar voor ondernemers.
B22 | 2.1.2 Aanpak (her)ontwikkeling Mijdrecht, uitwerken Omgevingsvisie onderdeel werken, samenwerking Utrecht-West In 2022 staat de gecombineerde aanpak van uitbreiding en intensivering c.q. zorgvuldig ruimtegebruik op Bedrijventerrein Mijdrecht centraal. Het doel is lokale bedrijven in hun ruimtebehoefte te faciliteren. In aanloop naar de omgevingsvisie werken we voor dit onderwerp aan toekomstperspectieven per werklocatie. Denk aan: behoud, uitbreiding, transformatie, functiemenging, etc. Eind 2022 staat de volgende regionale programmering wonen-werken op de planning. In samenwerking met Utrecht-West werken we aan een gezamenlijke propositie (beleid) met het oog op behoud en ontwikkeling van de maakindustrie in Utrecht-West. Deze actie houdt verband met actie 2.3.3 Toekomst N201.
Wat willen we bereiken in 2022? B22 2.2 De woningvoorraad in De Ronde Venen moet betaalbaar, duurzaam, voldoende divers zijn en goed inzetbaar voor de diverse leeftijds- en doelgroepen De Ronde Venen heeft woningen nodig om bestaande en toekomstige inwoners goed te laten wonen. We hebben de ambitie om tot 2040 te groeien door 4.800 woningen te bouwen. Met dit programma geven we antwoord op de behoefte door te bouwen aan projecten zoals Maricken II, De Meyert en Hoflandschool. Er is grote diversiteit aan woningzoekenden in onze gemeente. Dit vraagt om een aanbod van woningen en woningtypologieën dat passend is bij de vraag. Het accent ligt op de woonwensen van
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 32 van 207
leeftijdsgroepen tot 35 jaar en op de woonwensen van onze 75+'ers. Aspecten als duurzaamheid, zorg bij langer thuis wonen, doorstroming en betaalbaarheid spelen hierbij een belangrijke rol. Om goed wonen voor onze inwoners te realiseren is goede bereikbaarheid, voldoende recreatieve mogelijkheden en voorzieningen gewenst. Daarnaast wordt integraal gewerkt aan het 'Ruimtelijk Perspectief 2040' voor onze gemeente.
Wat gaan we doen in 2022? B22 | 2.2.1 Realiseren van 30% sociale huur en 15% middenhuur bij nieuwbouw Bij elk nieuwbouwproject, gemeentelijk of privaat, bedraagt het aandeel sociale huurwoningen minimaal 30%. Bij woningbouwprojecten vanaf 50 woningen wordt, aanvullend ten minste 15% in de middeldure huursector, danwel als goedkope koop gerealiseerd. Dit blijft onverminderd speerpunt van beleid waarbij we de samenwerking met GroenWest voortzetten.
B22 | 2.2.2 Ontwikkeling woningbouwlocaties conform de Ruimtelijke verkenning wonen Het tempo van woningbouwontwikkeling blijft hoog. Door te focussen en de beschikbare ambtelijke capaciteit in te zetten op kansrijke locaties en plannen versnellen we de woningbouwproductie. Dit vraagt lef om ook “nee” te zeggen tegen plannen die geen antwoord geven op de woningbehoefte. We zetten in op vernieuwende woonmilieus, vitale kernen en inbreiding waar mogelijk. Buitenstedelijk bouwen is ook nodig voor onze eigen behoefte en die van de regio. Daarvoor overleggen we met de provincie over de regionale woningbouwprogrammering. Onze woningbouwambitie realiseren we in samenhang met andere ruimtelijke aspecten zoals mobiliteit, energie en natuur. Dit komt samen in het ruimtelijk perspectief 2040.
B22 | 2.2.3 Implementatie vereveningsfonds sociale woningbouw Met het Vereveningsfonds heeft de gemeente een instrument in handen om de voorwaarde van 30% sociale huurwoningen in ieder project te waarborgen. Als fysieke realisatie niet haalbaar is, dan door middel van financiële compensatie in het fonds. Uit dit fonds kan elders in de deelwoningmarkt sociale woningbouw gefinancierd worden. Implementatie van het fonds bestaat uit het instellen van het fondsbeheer. Daarnaast begeleiden we initiatiefnemers bij plannen waarbij financiële compensatie aan de orde is.
Wat willen we bereiken in 2022? B22 2.3 Verbeteren van bereikbaarheid en (fiets)veiligheid Het verbeteren van de bereikbaarheid, leefbaarheid en verkeersveiligheid vergen continue aandacht vanuit de gemeente. In het Beleidsplan Verkeer zijn de doelstellingen op deze gebieden geformuleerd. Voor bereikbaarheid geldt dat we streven naar een vergelijkbare bereikbaarheid in 2030 als in 2014. Voor leefbaarheid is de doelstelling een leefbare gemeente met kleinschalige uitstraling in 2030. De verkeersveiligheid houden we op hetzelfde peil. Om dit te bereiken zijn we met de provincie in gesprek over de toekomst van de N201, hebben we een Strategisch OV-plan, een gemeentelijk fietsplan en een Parkeervisie Abcoude. Verder spelen we in op meldingen vanuit de inwoners en (financiële) mogelijkheden vanuit het Rijk en Provincie. Het jaar 2022 staat in het teken van de verdere uitvoering van deze projecten en plannen. Daarnaast speelt het aspect duurzaamheid een steeds grotere rol bij
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 33 van 207
verkeer. Het gaat daarbij om de elektrische infrastructuur, maar ook op het inspelen op ontwikkelingen als deelauto's en flexibele vormen van vervoer.
Wat gaan we doen in 2022? B22 | 2.3.1 Uitvoering van maatregelen op basis van Fietsplan 2019 - 2022 en van maatregelen om verkeerskundige knelpunten op te lossen Voor 2022 is een geactualiseerde planning van de maatregelen gemaakt op het gebied van stimulering van het fietsgebruik en verbetering van de fietsveiligheid. Deze maatregelen bereiden we in 2022 (verder) voor en voeren ze uit. Ook voeren we maatregelen uit om verkeerskundige knelpunten op te lossen, deels naar aanleiding van meldingen. We zoeken actief naar subsidiemogelijkheden voor deze maatregelen.
B22 | 2.3.2 Actief uitdragen van het Strategisch OV-plan voor de voorbereiding van de concessieverlening 2023 In 2020 heeft de gemeenteraad het Strategisch OV-plan vastgesteld. Er zijn maatregelen in dit plan opgenomen, zoals de aanpassing van bushaltes. Wij gaan in 2022 actief in gesprek met de provincie om deze maatregelen voor de start van de nieuwe concessie in december 2025 te realiseren.
B22 | 2.3.3 Actief inbrengen van de gemeentelijke belangen in het project Toekomst N201 De provincie Utrecht doet onderzoek naar de toekomst van de N201. Deze weg bepaalt voor een groot deel de bereikbaarheid van de gemeente. Daarnaast zijn aspecten als verkeersveiligheid en leefbaarheid belangrijk. We pakken als gemeente een actieve rol in dit project. In 2022 zetten we ons gericht in voor: •
Integrale aanpak van de afsnijding van de bocht in Mijdrecht in samenhang met de studie naar de uitbreiding van het bedrijventerrein
•
Verwerking van ons Strategisch OV-plan in de plannen van de N201
•
Vergroten van de leefbaarheid in Vinkeveen
Wat willen we bereiken in 2022? B22 2.4 De Omgevingswet implementeren, opgavegericht en samen met inwoners De verwachting is dat we in 2022 werken met de Omgevingswet. Hierbij ligt de focus op het oplossen van mogelijke knelpunten en het werken in de geest van de Omgevingswet. Dat betekent proactief samenwerken met inwoners en ketenpartners aan initiatieven en plannen in de fysieke leefomgeving. Het digitale loket (Digitaal Stelsel Omgevingswet) biedt inwoners toegang tot de informatie. Daarnaast starten we met het verder vormgeven van de omgevingsvisie en het opbouwen van het omgevingsplan. Met behulp van deze nieuwe instrumenten worden de doelen van de Omgevingswet steeds beter benut.
Programmabegroting 2022 - 2025 - pagina 34 van 207
Wat gaan we doen in 2022? B22 | 2.4.1 De complete keten voor vooroverleg en omgevingsvergunning is ingericht en getest; besluitvorming die hiervoor nodig is, is gereed De complete keten bestaat uit de volgende onderdelen: •
Het proces vanaf het idee van een initiatiefnemer, via een vooroverleg tot aan de vergunningverlening;
•
De informatie die hij hiervoor nodig heeft (tijdelijk omgevingsplan, Bruidsschat en Verordening Fysieke Leefomgeving), via toepasbare regels;
•
Aanvraagformulieren in de vorm van vragenbomen;
•
De ondersteuning van de keten middels het DSO en lokale applicaties.
Hiervoor zijn raadsbesluiten nodig over: •
Gevallen van buitenplanse omgevingsplanactiviteiten waarvoor de raad adviesrecht heeft;
•
Gevallen van buitenplanse omgevingsplanactiviteiten waarvoor participatie verplicht is;
•
Verordening Nadeelcompensatie (v/h planschadeverordening);
•
Instellen commissie ruimtelijke kwaliteit;
•
Delegatiebesluit aan het college om het omgevingsplan te wijzigen;
•
Legesverordening (waarin gevolgen Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging bij bouwen zijn verwerkt).
Deze actie wordt afgerond voor inwerkingtreding van de wet.
B22 | 2.4.2. Het Omgevingsvisieproces wordt opgestart De uitgangspunten van het Ruimtelijk Perspectief zijn het vertrekpunt voor de Omgevingsvisie. We overleggen met inwoners en maatschappelijke partners. De Omgevingsvisie laat zien waar zowel voor de regio als de gemeente ontwikkelkansen liggen op het grondgebied van De Ronde Venen. Daarvoor wordt de lokale opgave in regionaal perspectief geplaatst. Dit alles met als doel om onze ruimtelijke ambities te realiseren op de thema’s: wonen, gezondheid, werken, mobiliteit, energie, klimaat, natuur, landbouw en recreatie. Dit resulteert eind 2022 in de eerste contouren van de omgevingsvisie. Deze actie houdt verband met actie 3.3.1 Vormen van allianties n.a.v. Integraal Ruimtelijk Perspectief (IRP) en NOVI-gebied Groene Hart.