Memo Vuilwatervoorziening 4maart25

Memo Vuilwatervoorziening, versie 4 maart 2025 Aanleiding In het kader van dit bestemmingsplan is gekeken naar eventuele effecten van het bestemmingsplan op de kwaliteit van het oppervlaktewatersysteem in de Vinkeveense Plassen. Een belangrijk aandachtspunt hierbij is de lozing van afvalwater in de huidige praktijksituatie. Het waterschap is verantwoordelijk voor de waterkwaliteit. Vanuit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening en doorwerking vanuit de Kaderrichtlijn Water is het noodzakelijk om ook in de toekomst te zorgen dat de waterkwaliteit niet afneemt en dat lozingen zoveel mogelijk worden voorkomen. Daarom is het van belang om het afvalwater op een zorgvuldige manier te organiseren. In het ontwerpbestemmingsplan is gekozen voor de inzet van een vuilwaterboot. De verwachting is dat hiermee de lozing van afvalwater op de Vinkeveense Plassen sterk zal verminderen of volledig gestopt zal worden. Hierdoor verbetert de waterkwaliteit in het gebied ten opzichte van de huidige praktijksituatie. De inzet van de vuilwaterboot is afgestemd met het waterschap en is voorwaardelijk voor nieuw op te richten bebouwing in het plangebied. Hierover zijn goede afspraken gemaakt met het waterschap en met de provincie, om de waterkwaliteit niet te verslechten door het toestaan van de bebouwing en het gebruik.

Op het ontwerpbestemmingsplan zijn verschillende zienswijzen ingediend met betrekking tot de vuilwaterboot. De inzet van de vuilwaterboot is, mede naar aanleiding van deze zienswijzen, herzien. In deze bijlage wordt ingegaan op een herijkte regeling en de vragen die naar voren zijn gekomen uit de zienswijzen. Kosten en alternatieven voor de vuilwaterboot In veel zienswijzen komt de vraag naar voren waarom de gemeente heeft gekozen voor de inzet van een vuilwaterboot, en of er ook andere mogelijkheden toereikend zijn. De aanleg, uitbreiding en het beheer van riolering op legakkers is vanwege de hoge (meerjarige) kosten en technische bezwaren niet haalbaar. Daarom is door de gemeente, in goed overleg met Waternet, gekeken naar alternatieve methoden. De meest voor de hand liggende methoden zijn als volgt: -

Vuilwaterboot Helofytenfilter Droogtoilet (scheidingstoilet/composttoilet) Droogtoilet (Chemisch toilet)

De afweging tussen deze methoden is nader uitgewerkt in een notitie, die als bijlage bij het vast te stellen bestemmingsplan wordt opgenomen. Tegelijkertijd zijn er diverse zienswijzen ingediend die de haalbaarheid en (financiële) uitvoerbaarheid van de vuilwaterboot in twijfel trekken en wordt gevraagd naar inzicht in de ecologische belasting. Daarom zijn in de notitie ook de verwachte kosten en ecologische effecten meegenomen in de afweging.

Nieuwe regeling Op basis van de notitie is de regeling omtrent de vuilwaterboot tegen het licht gehouden. Dit heeft geleid tot een andere aanpak dan in het ontwerpbestemmingsplan is opgenomen. Hierbij is de inschatting gemaakt dat een andere aanpak de waterkwaliteit ten goede komt en de eigenaren minder geld kost. Vooralsnog zal géén sprake zijn van de inzet van een vuilwaterboot. Kaveleigenaren/gebruikers moeten gebruik maken van een droogtoilet of een chemisch toilet. Die keuze dient te worden aangegeven bij de aanvraag omgevingsvergunning. De integratie van droogtoilet en chemisch toilet kan bijdragen aan een significante verbetering van de waterkwaliteit en het algehele ecologische evenwicht in de Vinkeveense Plassen. Zowel qua uitvoering en het kostenaspect is het droogtoilet de beste optie. De lozingen van de toiletten vinden bij een chemisch toilet plaats bij een van de innamepunten in de jachthavens. Het afval van een droogtoilet kan bij het restafval (jachthaven/thuis). Bij bestaande aansluitingen op het rioolsysteem hoeft geen keuze te worden gemaakt. De vuilwatervoorziening in de vorm van een droogtoilet of chemisch toilet wordt opgenomen als voorwaardelijke verplichting voor recreatief gebruik van gronden met de bestemmingen Groen-Legakker 1, Groen-Legakker 2 en Groen-Legakker 3.

Daarmee is een vuilwatervoorziening ook voorwaardelijk voor het verkrijgen van bouwrechten. Deze regeling is niet opgenomen voor de zandeilanden met de bestemming Recreatie – Dagrecreatie 1, waar reeds veelal toilethuisjes en voorzieningen aanwezig zijn. Het is toegestaan om voor meerdere kavels een gedeelde voorziening voor vuilwater aan te leggen, bijvoorbeeld om kosten te drukken. Er kan bijvoorbeeld worden gekozen voor één (droog)toilet voor die kavels. Belangrijke voorwaarde hierbij is dat de afspraken tussen kaveleigenaren op dit punt goed worden vastgelegd in de omgevingsvergunning en de waterkwaliteit niet achteruit gaat. De kwaliteit van het water van de Plassen blijft beoordeeld worden, maar aan de gemeente de taak om goed te monitoren (steekproefsgewijs) dat het gebruik van droogtoilet en chemisch toilet verplicht is/blijft. Kosten De kosten voor de vuilwaterboot zijn op dit moment nog niet bekend en ook niet aan de orde. Er wordt op dit moment ingezet op de bovengenoemde maatregelen, namelijk een droogtoilet of chemisch toilet. Wel wordt er medio 2028 gekeken of deze maatregelen voldoende effectief zijn, of dat andere maatregelen moeten worden getroffen. Mogelijkerwijs is er tegen die tijd nog een ander alternatief voor handen.

Tegen die tijd wordt gekeken naar alternatieven en bijbehorende kosten en worden deze al dan niet gedeeld door alle kaveleigenaren die niet zijn aangesloten op een rioolnetwerk. Kavels die zijn aangesloten op het riool, zijn uitgesloten van een alternatieve voorziening. Handhaving Alle lozingen op oppervlaktewater zijn verboden. Daarmee is het uitgangspunt dat via het bestemmingsplan een lozingsverbod geldt voor vuilwater. Met de verplichte aanvraag omgevingsvergunning voor bebouwing op de kavels moet een keuze worden gemaakt

tussen het gebruik van een droogtoilet, een chemisch toilet of aangegeven worden dat de kavel al is aangesloten op het bestaand riool. Op die manier wordt het afvalwater beter gereguleerd dan in het verleden het geval was. Enkel handhaving op verboden lozingen heeft eerder geleid tot ongewenste vervuiling. De nu voorgestelde regeling is publiekvriendelijk (en de gebruiker betaalt) en geeft de eigenaren/ gebruikers van de kavels een keuze. Daar komt bij dat de toezichthouders (integraal) blijven controleren.

Verschil Droogtoilet en Composttoilet Droogtoilet: ‘klein’ toilet en gebruikt geen chemicaliën en geen water. Urine en fecaliën worden opgevangen in het toilet. In sommige modellen wordt de urine gescheiden van de poep. De poep met papier komt dan alleen in de emmer. Weer andere modellen hebben een ventilatie ingebouwd met als functie dat er geen luchtjes zijn en drogen van de inhoud. Een droogtoilet verzamelt de uitwerpselen zonder ze te verwerken. Ze zijn eenvoudiger qua ontwerp en onderhoud dan composttoiletten. Er is geen compost als eind product. Slechts 1x per 2 -4 weken moet de biologische zak met emmer verwisseld worden. Besparing van water met een droogtoilet is zo’n 15.000L drinkwater per persoon per jaar. Kosten variëren. Composttoilet: Een composttoilet gebruikt ook geen water en geen chemicaliën. Echter het composttoilet vangt alles in een grote tank op onder de vloer van het huis. Door de eigen ventilatie van het systeem is het toilet geurloos en kan de inhoud composteren. De uitwerpselen worden in een composttoilet omgezet in compost door middel van een biologisch afbraakproces en toevoegingen zoals zaagsel. Doordat de toilet groter is, kan worden volstaan met 1x in 2-3 jaar een kruiwagen compost er uit halen. Besparing van water met een droogtoilet is zo’n 15.000L drinkwater per persoon per jaar. Kosten variëren maar is duurder van de droogtoilet.