IVP 2023-2026 Bijlage 01 Evaluatie rapportage 2019-2022 IVP
Tekst van het document
Evaluatie IVP 2019-2022
Evaluatie Integraal Veiligheidsplan (IVP) rapportage 2019-2022
1
Evaluatie IVP 2019-2022
Inleiding In maart 2019 heeft de gemeenteraad het Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2019-2022 vastgesteld. Met deze rapportage we een overzicht van de uitvoering van dit plan over de periode 2019-2022. In de deze rapportage krijgen de vijf vastgestelde prioriteiten van het IVP de aandacht en wordt daarbij aangegeven welke activiteiten lopen dan wel zijn uitgevoerd. De samenwerking tussen Zorg en Veiligheid heeft sinds de vaststelling van het IVP structuur en vaste vorm gekregen. Daar waar vroeger de knelpunten lagen in privacy en informatie uitwisseling, zijn deze opgelost door het afsluiten van (regionale) privacy convenanten en beveiligde systemen (PGAx). Hierdoor kunnen ketenpartners intern en extern effectief samenwerken en per casus maatwerk leveren. Alle partners hebben zo hetzelfde beeld en de voortgang kan goed gevolgd worden en indien nodig kan er snel bijgestuurd worden. Deze samenwerking heeft al duidelijke resultaten binnen de Top X, Persoonsgebonden Aanpak (PGA) en Nazorg gedetineerden. Partners weten elkaar in een vroeg stadium snel te vinden. Het is nog niet 100 % effectief omdat er in veel casussen sprake is van vrijwillige medewerking van de betreffende personen, wat meer inzet en energie vergt voor een positief resultaat. Top X Sinds 2015 wordt gewerkt met de Top X aanpak.
Bij de Top X aanpak worden verschillende juridische zorginterventies vanuit strafrecht, civiel recht en bestuursrecht gecombineerd en afgestemd. Op deze manier kan een sluitende aanpak worden bereikt om recidive te voorkomen. De meeste situaties hebben betrekking op criminaliteit en extreme overlast. Maar in voorkomende gevallen gaat het ook om situaties met een gevaarzetting als gevolg van verward gedrag, huiselijk geweld of radicalisering. 2
Evaluatie IVP 2019-2022
Hierbij wordt de situatie van overige gezinsleden betrokken bij de aanpak Gedurende het jaar worden zaken afgesloten, maar dienen zich ook nieuwe zaken aan. De periode dat iemand in de Top X opgenomen is varieert van een aantal maanden tot twee jaar. Een periode van detentie en onzekerheid over de effectiviteit van een traject zijn hierop van invloed. Bij twijfel wordt een Top X traject nog niet afgesloten. Vanaf 2017 zijn de ‘lichtere’ Top-X-ers opgenomen in de toen ingestelde PGA. jaar
Aantal casussen TOP-X
Aantal afgesloten
In behandeling
2015
11
4
7
2016
11
6
5
2017
6
1
5
2018
7
3
4
2019
7
1
6
2020
7
1
6
2021
4
1
3
2022
3
1
2 Bron: Veiligheidshuis
Persoonsgebonden Aanpak (PGA) De PGA heeft tot doel dat het proces van recidive stopt en dat personen begeleidt terugkeren naar een volwaardige deelname aan de samenleving. Personen waar zorgen om zijn worden ingebracht door alle aangesloten partijen zoals politie, woningcorporatie CazasWonen (voorheen Groenwest), leerplicht en het team Toegang van de gemeente. Gezamenlijk wordt bekeken of de PGA een effectief middel is voor de betrokken inwoner. Een overzicht van het aantal casussen de afgelopen jaren levert het volgende beeld op: jaar
Aantal casussen
Aantal actief in
Aantal afgesloten Niet actief nog
PGA
behandeling
2017
5
5
0
-
2018
10
10
5
-
2019
15
9
3
3
2020
15
9
4
2
2021
19
10
9
-
2022
12
5
7
1
wel in PGA
Bron: Gemeente De Ronde Venen
Ter toelichting op bovenstaande tabellen: het kan voorkomen dat iemand die in de Top X/PGA zit gedurende een periode gedetineerd zit, opgenomen wordt of thuis in behandeling is waardoor het tijdelijk rustig is. De casus is dan niet actief in behandeling maar nog niet zover dat de Top X/PGA afgesloten kan worden. Een casus wordt pas afgesloten als een gecoördineerde aanpak niet meer nodig is. Voorbeelden waarbij de aanpak succesvol is afgerond. In twee gevallen was er sprake van woonoverlast en conflicten met buren. Door bemiddeling en inzet van juiste hulp zijn bewoners naar een andere locatie verhuisd wat voor alle partijen rust heeft gebracht.
3
Evaluatie IVP 2019-2022
Jongeren Op Straatoverleg (JOS) In het JOS bespreken gemeente, jongerenwerk, HALT en politie de trends, overlastmeldingen en locaties om vroeg signalering mogelijk te maken. Ook de samenwerking met scholen of specifieke jeugdthema’s worden tijdens het JOS gedeeld en er worden acties uitgezet. Het JOS komt elke maand bijeen. Groepscan overlastgevende jeugdgroep Vanuit het JOS overleg is de politie gestart met het opstellen van een groepscan van (structureel) overlastgevende jeugd. Aan de hand van een stappenmodel wordt deze groep nauwkeurig in kaart gebracht. Op basis van dat beeld wordt in samenwerking met gemeente, jongerenwerk en andere partners een aanpak georganiseerd. In 2022 is bijvoorbeeld een groepsaanpak gestart op een jeugdgroep in Wilnis. Dit is de zogenoemde Speelwoud groep, een groep van 14 minderjarige jongens. Op deze groep wordt een plan van aanpak gemaakt gericht op de groep als geheel, op de jongens afzonderlijk en op het domein. Uitvoering van de gemeentelijke taak van Nazorg Gedetineerden en effectiviteit De taak van Nazorg gedetineerden is neergelegd bij de nazorg coördinator, die deze taak voor de regio Utrecht West uitvoert. De nazorgcoördinator is gestationeerd in Nieuwegein. Zij ontvangt alle inen uit detentie meldingen. Dit wordt vastgelegd in een systeem (PGAx) waarin de gemeente (medewerkers van team Veiligheid) inzage heeft.
De nazorgcoördinator zoekt contact met de gedetineerde in de penitentiaire inrichting (PI) en met de casemanager. Dan wordt geïnventariseerd welke hulpvragen de gedetineerde heeft (werk, wonen, schulden, ID, zorg). Samen met de case manager wordt een plan opgesteld. De nazorgcoördinator legt contact met de contactpersonen binnen de gemeente. De casemanager en de nazorgcoördinator hebben contact met de gemeente om de acties uit het plan van aanpak op te pakken. De recidive bij gedetineerden uit DRV is klein. Exacte cijfers zijn er niet maar we zien weinig mensen terugkeren in detentie. Er is een enkeling die steeds weer terugkomt in detentie. Uitstroom in cijfers van De Ronde Venen In onderstaand overzicht is de uitstroom vanuit de PI te zien. Gemiddeld komt het neer op 20 gedetineerden per jaar. Gedurende het jaar is er een uitstroom van gedetineerden tussen de 10 en 15. Er zitten nu 15 mensen vanuit De Ronde Venen gedetineerd. Iedere casus heeft een eigen verhaal. jaar
Uitstroom
2015
19
2016
22
2017
13
2018
23
2019
Niet bekend
(ivm tijdelijke afwezigheid regionale nazorg coördinator)
2020
14
2021
Circa 19
2022
12
Nog niet formeel vastgesteld
Bron: Veiligheidshuis 4
Evaluatie IVP 2019-2022
HALT Halt staat voor Het Alternatief. De jongeren van 12 tot 18 jaar die een strafbaar feiten hebben gepleegd krijgen een alternatieve straf in plaats van een stafblad. In 2022 zijn er totaal 22 jongeren verwezen naar HALT, waarvan 16 jongens en 6 meisjes. De gemiddelde leeftijd is ongeveer 16 jaar en de delicten zijn divers (vermogensdelicten (diefstal), alcohol- en druggerelateerde zaken, mishandeling, baldadigheid en online delicten). Het slagingspercentage van de HALT afdoening is hoog. De ouders worden in alle gevallen betrokken bij de afdoening. In alle gevallen moet de jongere zijn excuus maken bij het slachtoffer. Naast HALT doorverwijzingen verzorgt bureau HALT voor ons ook voorlichtingen op basis- en middelbare scholen. De HALT lessen vinden plaats op alle basisscholen en worden als zeer positief ervaren. Op het Veenlanden College (VLC) neemt HALT vaak deel aan de projectweek. Met het VLC worden ook de uren voor schoolveiligheid ingevuld. Welke lessen de scholen afnemen wordt door de scholen zelf met HALT afgestemd. Het werkplan voor 2023 voorziet in een voortzetting van de activiteiten. Jaarlijks neemt de contactpersoon voor HALT in De Ronde Venen contact op met de basisscholen en het VLC om hun behoeften te inventariseren en de inzet van HALT af te stemmen. jaar
doorverwijzingen
Niet geslaagd
Geslaagd
2015
26
2
24
2016
26
4
22
2017
21
1
20
2018
31
1
30
2019
33
2
31
2020
26
1
24
2021
14
nnb
nnb
2022
22
4
13 – 5 in behandeling
Voorlichtingen 2022
Uitgevoerd
Nog open
Bijzonderheden
50 uur
50
geen Bron: Bureau HALT
Jaarlijks evalueren wij met bureau HALT waar onze prioriteiten liggen en sluiten wij op basis hiervan onze overeenkomst af qua inkoop van HALT-afdoeningen. Wet Tijdelijk Huisverbod Als er sprake is van huiselijk geweld kan de burgemeester op verzoek van de politie een tijdelijk huisverbod opleggen op grond van de Wet Tijdelijk Huisverbod. De geweldpleger krijgt in eerste instantie een huis- en contactverbod van 10 dagen. De hulpverleningsinstanties (Veilig Thuis met betrokkenheid van sociaal team) gaan in gesprek met de partijen en proberen te komen tot (veiligheids)afspraken en een plan van aanpak. Als dit niet in 10 dagen gerealiseerd kan worden is verlenging van het huisverbod met (maximaal) 18 dagen mogelijk (wat in 90% van de gevallen ook gebeurt).
5
Evaluatie IVP 2019-2022
jaar
Aantal tijdelijk huisverboden
2015
0
2016
3
2017
2
2018
8
2019
6
2020
3
2021
4
2022
5 Bron: Khonraad
Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) De Wvggz regelt de voorwaarden voor zorg en verplichte opname bij psychiatrische problemen. De wet kent twee wegen die tot gedwongen zorg kunnen leiden: de crisismaatregel als er sprake is van een acute situatie, de zorgmachtiging bij niet-acute situaties. De Wvggz geeft gemeenten een rol in de afweging of het opleggen van verplichte zorg onderzocht moet worden. Dwang is alleen toegestaan voor 'het afwenden van gevaar' voor de personen zelf, anderen of hun omgeving. Alleen als dat gevaar niet op een andere manier is af te wenden, kan een persoon zonder zijn eigen toestemming worden opgenomen of behandeld. De burgemeester is bevoegd om de last tot gedwongen opname af te geven. Belangrijk verschil ten opzichte van de hiervoor geldende wet (BOPZ) is dat er binnen de Wvggz een voorziening getroffen moet worden voor hoorplicht bij de crisismaatregel. Er zijn geen concrete verklaringen te geven voor de sterke stijging in 2021 ten opzichte van 2020 of het relatief lage aantal in 2020 ten opzichte van 2019 en 2021. jaar
Inbewaringstellingen
2015
7
2016
7
2017
7
2018
6
2019
13
2020
6
2021
15
2022
8 Bron: Khonraad
Slotsom: blijvende samenwerking tussen de domeinen Zorg en Veiligheid is noodzakelijk en effectief. Op bestuurlijk vlak wordt in de taskforce Zorg en Veiligheid politieregio Midden Nederland (waar de burgemeester van De Ronde Venen deel van uitmaakt) hier breed aandacht voor gevraagd. Op regionaal niveau werken gemeenten samen met het Veiligheidshuis en Bureau Regionale
6
Evaluatie IVP 2019-2022
Veiligheidsstrategie op het gebied van Top X, PGA, Nazorg gedetineerden en verwarde personen problematiek. Lokaal wordt er intensief samengewerkt met Sociaal Domein, Cazas Wonen, politie, leerplicht en het jongerenwerk. Dit vindt plaats in diverse overleggen over de PGA en het Jongeren Op Straat (JOS) overleg. Door problemen bij jongeren vroeg te signaleren en door te geleiden naar een vorm van hulp kan erger voorkomen worden. Met het komen en gaan van nieuwe (jeugd)generaties blijft het van belang voor alle partners om zichtbaar, herkenbaar en nabij te zijn. Dit vraagt om flexibiliteit en aanpassingsvermogen. Zeker ook om in te kunnen spelen en hen niet uit het oog te verliezen. Met name de “digitalisering van de straat” is een uitdaging voor de komende jaren om die zichtbaarheid en nabijheid in stand te houden.
7
Evaluatie IVP 2019-2022
De uitvoering van het plan van aanpak ondermijning loopt voorspoedig en ligt op schema Het uitvoeringsplan Ondermijning is in november 2020 vastgesteld en ter informatie aangeboden aan de raad. Evenals bij Zorg en Veiligheid is goede en juridisch geborgde informatie-uitwisseling tussen de verschillende veiligheidspartners essentieel. Binnen de constructie van het Regionale Informatieen Expertise Centrum (RIEC) wordt dit mogelijk gemaakt. Hierin werken politie, Openbaar Ministerie, gemeente en instanties als de Belastingdienst samen. Dit leidt tot mooie resultaten die het afgelopen jaar ook weer zichtbaar zijn geworden. Keurmerk Veilig Buitengebied De eerste startbijeenkomst heeft in maart 2021 plaatsgevonden waarbij diverse partners – die werkzaam zijn in het buitengebied – aanwezig waren. Denk aan brandweer, politie, ODRU, Stedin, Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer. Aansluitend is een enquête uitgezet bij ondernemers en inwoners in het buitengebied. Op basis van de resultaten van de enquête en data van de partners, wordt een veiligheidsanalyse gemaakt. Dit moet de basis vormen voor een strategie. Het doel van het project is om het buitengebied meer leefbaar en veiliger te maken door bewoners en bedrijven te wijzene op hun verantwoordelijkheden en mogelijkheden en een blijvende samenwerking tussen de verschillende partners te waarborgen.
Daarnaast is het de bedoeling meer inzicht te krijgen in eventuele ondermijnende activiteiten. Onder regie van de gemeente zijn er twee nieuwsbrieven ontwikkeld waarin informatie staat over onder andere hoe inwoners meldingen kunnen doen over onder andere misstanden in de openbare ruimte, wie de wijkagenten zijn. hoe zij te bereiken zijn en hoe mensen zich door middel van tips kunnen weren tegen ondermijning en cybercrime. In september is er een informatie avond voor agrariërs georganiseerd waarin het thema ondermijning verder is uitgediept.
8
Evaluatie IVP 2019-2022
Integrale controles In 2022 zijn er in totaal 13 controles uitgevoerd waarvan 8 integrale en 6 monodisciplinaire door de gemeente. Twee van de integrale controles waren grootschalig en vonden plaats op risicolocaties zoals bedrijventerreinen. De eerste was op de Genieweg in Mijdrecht en de twee vond plaats op de Hollandse Kade in Abcoude, zie persberichten hieronder. In totaal zijn er 65 (bedrijfs)panden, 14 zeecontainers, 372 opslagboxen en 2 woningen gecontroleerd door gemeente, politie, Douane, milieudienst en Stedin. Eén van de woningen is gecontroleerd door politie en gemeente in verband met het vermoeden van een drugslab. Deze is niet aangetroffen. Naast kleine (milieu)overtredingen zijn er situaties van illegale bewoning geconstateerd, opiumdelicten (verdovende middelen) en een illegale seksinrichting. Abcoude (RTV liep tijdens deze controle mee met de gemeente) https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3491619/op-zoek-naar-wapens-drugs-en-geld-zo-gaat-de-rondevenen-de-strijd-aan-met-ondermijning Mijdrecht https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3406551/grote-ondermijningscontrole-in-mijdrecht-leidt-naarmogelijke-illegale-seksinrichting Opmerkelijke zaken in de media 2022 Op het gebied van ondermijning spelen vanzelfsprekend ook zaken die op een andere manier ontstaan. -
Liquidatie Harbour Club Vinkeveen o https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3501327/om-eist-16-jaar-cel-voor-mislukte-liquidatieharbour-club-vinkeveen-waarbij-schutter-zelf-werd-gedood Drugsdumping synthetisch drugsafval buitengebied o https://petershotnews.nl/nieuws/84262/drugsafval-gedumpt-in-abcoude-weg-volledigafgesloten Internationaal drugsnetwerk uit Mijdrecht ontmanteld o https://www.politie.nl/nieuws/2022/juni/10/03-invallen-na-grootschalig-onderzoeknaar-verdovende-middelen-in-mijdrecht.html Neergelegd explosief blaast woning op in Wilnis o https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3509379/deurbel-filmt-man-die-explosieveroorzaakte-in-appartementencomplex-wilnis Grootste hennepkwekerij (2500 planten) in DRV tot nu toe ontdekt door grote brand Mijdrecht o https://petershotnews.nl/nieuws/84041/man-aangehouden-bij-grote-brand-methennepkwekerij-mijdrecht Groot ondermijningsonderzoek illegaal gokken, drugshandel en witwassen o https://petershotnews.nl/nieuws/83651/aanhoudingen-bij-grootondermijningsonderzoek-naar-illegaal-gokken-drugshandel-en-witwassen
Meldingen van Meld Misdaad Anoniem In 2022 zijn er 13 meldingen binnengekomen. Dit is aanzienlijk minder dan afgelopen jaren. In 2020 (jaar dat wij aangesloten waren bij MMA) en 2021 is er veel geïnvesteerd door politie, gemeente en MMA in publieke communicaties campagnes. Hierin werd getracht de meldingsbereidheid te verhogen. In 2022 is er veel minder media-aandacht besteed aan de meldingsbereidheid.
9
Evaluatie IVP 2019-2022
MMA-meldingen per jaar 2017
11
2018
16
2019
17
2020
24
2021
27
2022
13 Bron: Meldnet
Lokaal ondermijningsoverleg In het lokaal ondermijningsoverleg (LOO) zijn er in 2022 circa 59 signalen besproken tussen gemeente, politie, Belastingdienst en het RIEC-MN. In 2021 waren dat er nog 35. Dit is te verklaren door de intensivering van de (lokale) samenwerking tussen de partners. Van de 59 besproken signalen is er één casus opgeschaald naar het Districtelijk Team Ondermijning (DTO). Daarnaast is er één casus afgeschaald waardoor het totale aantal RIEC-casussen (peildatum 09-01-23) op twee komt te staan. Hennepkwekerijen en drugspanden In 2022 is er één hennepkwekerij opgerold. Deze is door een zeer grote brand half afgebrand. Echter schat de politie dat het om 2500 planten ging wat maakt dat dit de grootste hennepkwekerij tot nu tot in De Ronde Venen is geweest. Zie de details in het persbericht onder hoogtepunten media 2022. Naast de hennepkwekerij zijn er drie drugspanden geruimd na vondsten van hoeveelheden hard- en/of softdrugs. In totaal is er één woning gesloten, één officiële waarschuwing afgegeven en zijn er afspraken gemaakt met de eigenaar van de woning om herhaling te voorkomen. Bij laatstgenoemde was het zo dat het pand op het punt stond om gesloopt te worden. In de tabel hieronder zie je hoeveel panden er zijn gesloten namens de burgemeester (artikel 13b Opiumwet).
In totaal zijn er twee panden gesloten van de vier panden waar hard- of softdrugs werd aangetroffen. Dit komt op een sluitingspercentage neer van 50%. Daarnaast schommelt de verhouding tussen woningen en bedrijfspanden door de jaren heen, maar blijven woningen toch dominant.
Jaartal
Woning
(Bedrijfs)pand
2017
8 (3 sluiting / 5 waarschuwing)
2 (2 sluitingen)
2018
5 (2 sluiting / 3 waarschuwing)
3 (3 sluitingen)
2019
4 (3 sluiting / 1 waarschuwing)
4 (3 sluitingen / 1 waarschuwing)
2020
6 (4 sluiting / 2 waarschuwing)
5 (5 sluitingen)
2021
5 (3 sluiting / 1 waarschuwing)
2 (2 sluitingen)
2022
3 (1 sluiting / 1 waarschuwing)
1 (1 sluiting) Bron: gemeente DRV
Sinds 2018 lijkt er een trend te zijn waarbij er steeds minder hennepkwekerijen worden aangetroffen en steeds meer vondsten van harddrugs, ofwel drugspanden. Deze trend is overigens landelijk. Waar in 2018 nog vijf hennepkwekerijen en twee drugspanden werden ontmanteld betreffen dat in 2022 één
10
Evaluatie IVP 2019-2022
kwekerij en drie drugspanden. Bij de categorie drugspanden worden naast (verschillende soorten en hoeveelheden) soft- en harddrugs vaak ook vuurwapens en grote geldbedragen gevonden.
Hennepkwekerijen en drugspanden 100% 80% 60% 40% 20% 0% 2018
2019
2020
Hennepkwekerijen
2021
2022
Drugspanden Bron: gemeente DRV
Hoeveelheid hard- en softdrugs 2022 Hieronder staat per categorie vermeld wat dit jaar is opgeruimd door de politie. Een belangrijke nuance is dat het hierbij gaat om panden waar de politie drugs heeft gevonden en waar de gemeente betrokken was vanwege eventuele bestuurlijke sluitingen. In werkelijkheid zal er ongetwijfeld meer zijn opgeruimd op straat of in het verkeer. Daarnaast zijn niet alle acties van de Landelijke Eenheid en andere actoren buiten het basisteam van de politie meegerekend. Hoeveelheid harddrugs In 2022 is er in totaal 3,6 KG harddrugs, 10.000 zegels LSD, tientallen pillen en enkele kilo’s designerdrugs aangetroffen. Het gaat bij de harddrugs in alle gevallen om cocaïne. De designerdrugs zijn niet gewogen en in beslag genomen doordat het wettelijk legaal is. Alle blokken zijn getest door de Douane en in alle gevallen gaf de analyse aan dat het om stoffen gaan die niet op de Opiumlijst staan. Hoeveelheid softdrugs In 2022 is er in totaal enkele tientallen grammen softdrugs en vermoedelijk 2517 hennepplanten aangetroffen. De hennepplanten zijn voornamelijk afkomstig van de hennepkwekerij waar eerder naar gerefereerd wordt. Hoeveelheid wapens en geld In 2022 zijn er in geen vuurwapens aangetroffen, maar wel een nepwapen (BB-handwapen) dat op een echt wapen lijkt. Ook zijn er geen slag-, steek- of stootwapens gevonden.
Wel is er een kogelvrij vest gevonden en is er zwaar vuurwerk in beslag genomen dat vermoedelijk bedoeld was voor plofkraken. In totaal is er 68.040 euro en een Audi A5 sportback aangetroffen en in beslag genomen. Ook is er documentatie gevonden waarop financiële gegevens staan over buitenlande bankrekeningen. Deze bankrekeningen bevatten miljoenen euro’s. Hier wordt onderzoek naar gedaan. Tot slot is er tijdens een controle een geldtelmachine aangetroffen waarbij niet verklaard kon worden waarvoor die nodig was. 11
Evaluatie IVP 2019-2022
12
Evaluatie IVP 2019-2022
Cyberveiligheid: een heel breed begrip, we zetten kleine stappen en kijken goed om ons heen In het IVP 2019-2022 is beschreven, waar de gemeente prioriteit aan geeft. De aanpak van cyberveiligheid kent de volgende twee pijlers: 1.
Eigen huis op orde
2.
Maatschappelijke weerbaarheid
Bij de eerste pijler draait het om het uitstralen van de voorbeeldfunctie van de gemeente. Zo is het belangrijk om te laten zien wat de gemeente zelf allemaal doet om de cyberveiligheid te waarborgen. De aanpak cyberveiligheid van de gemeente De Ronde Venen legt voor wat betreft het IVP vooral focus op de tweede pijler. Zo wil de gemeente een stimulerende rol spelen voor inwoners en ondernemers om te werken aan hun persoonlijke en zakelijke weerbaarheid tegen cybercriminaliteit. Omdat cyberveiligheid zo’n breed begrip is zoeken we naar kadering, begrenzing: waar gaan wij als gemeente wel en niet over, wat voor goede voorbeelden zien we in andere gemeenten, wat is ‘laaghangend fruit’, waar kunnen we in faciliteren. Het afgelopen halfjaar is onder andere het volgende zichtbaar geworden. Project Hackshield De gemeente De Ronde Venen gaf in 2021 via project Hackshield prioriteit aan de weerbaarheid van kinderen tussen 8-12 jaar tegen cybercriminaliteit. Hackshield is een game waarin kinderen op een leuke manier en spelenderwijs basiskennis meekrijgen over de risico’s van het internet. In dit project werd samengewerkt met de politie, jongerenwerk, de basisscholen en de bibliotheken. Het doel was om zoveel mogelijk kinderen dit spel te laten spelen. Zodoende speelden alle bovenbouw klassen van 13
Evaluatie IVP 2019-2022
alle basisscholen in de gemeente het oproepfilmpje af. Aansluitend kregen de kinderen een flyer en een brief namens de burgemeester mee waarin opgeroepen werd om deel te nemen aan Hackshield. Die dag werd ook een persbericht verspreid en riepen alle organisaties via de sociale media kanalen op om het spel te spelen. Toen hadden zich al 184 ‘cyberagents’ aangemeld. Het project duurde een jaar waarbij elke maand een activiteit werd georganiseerd om weer stil te staan bij het onderwerp cyberveiligheid. Denk hierbij aan een Q&A-sessie met de cyberwijkagent of een voorlichting door jongerenwerk. In september is een huldiging georganiseerd waarbij de top-3 beste spelers in het zonnetje zijn gezet door de burgemeester, politie en Jongerenwerk. In die week heeft het Mobiel Media Lab van de politie op meerdere plekken gestaan in de gemeente. Dit is een omgebouwde vrachtwagen waarin kinderen voorlichting kregen over digitale dreigingen. Zie https://0297.nl/nieuws/82426/mobiel-media-lab-bij-winkelcentrum-vinkeveen Webinars cybercrime voor ondernemers In het uitvoeringsplan Cyberveiligheid wordt beschreven dat de gemeente andere organisaties en partijen wil stimuleren om zichzelf weerbaar te maken. In dat kader zijn in mei twee webinars bij de ondernemersverenigingen onder de aandacht gebracht. Deze webinars werden georganiseerd door externe partijen en waren gericht op ondernemers.
In oktober heeft de gemeente via het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) een webinar georganiseerd voor agrariërs waarin tips en tricks werden gedeeld door een cyberexpert. Er waren 16 deelnemers en men was erg enthousiast over de inhoud. Communicatiecampagnes De gemeente en de politie hebben diverse malen communicatiecampagnes gehouden op sociale media. Deze zijn zowel gericht op specifieke doelgroepen als in het algemeen. Denk bij specifieke doelgroepen aan ouderen, jongeren en ondernemers. Enkele campagnes werden vanuit de Rijksoverheid opgezet en beheerd waarbij gemeenten gebruik kunnen maken van kant-en-klare content om te verspreiden op de sociale media en de lokale media middels persberichten.
14
Evaluatie IVP 2019-2022
We intensiveren het betrekken van inwoners en buurten bij de aanpak van onveiligheid De zelfstandige, goed opgeleide en goed geïnformeerde burger wil en kan op allerlei manieren meedenken, meebeslissen, mee-uitvoeren met de gemeente. Dit leidt tot vormen van participatie op het veiligheidsgebied, zoals buurtpreventie, toezicht, meedoen aan zoekacties naar slachtoffers en digitaal opsporen van criminaliteit. Ook dit hebben we het afgelopen jaar gedaan. Dit met de ‘disclaimer’ dat je nooit genoeg kan communiceren en door de beperkende COVID-maatregelen een periode van ruim 2 jaar niet altijd zoals we beoogd hadden. Burgernetdeelnemers in De Ronde Venen In 2020 en 2021 is het vanwege het COVID-19 virus niet mogelijk geweest om de jaarmarkten en dergelijke te bezoeken om informatie te verstrekken over het veiligheidsbeleid van de gemeenten en inwoners te werven voor burgernetdeelname. In 2022 is het wel weer voortgezet. Via advertenties in de weekbladen is een aantal keren opgeroepen deelnemer te worden van Burgernet. Daarnaast is een succesvolle burgernetactie garantie voor aandacht en een aantal nieuwe deelnemers.
2015
2016
2017
2018
De Ronde Venen
5050
5637
6248
6559
Obv 44.705 inw
11,3%
12,6%
14,0% 14,7%
2019 6786
2020
2021
2022
6933
6969
7310
15,2% 15,5%
15,6%
16,4%
Bron: Burgernet
Gemeente De Ronde Venen heeft procentueel nog steeds de meeste burgernetdeelnemers in de regio Politie Eenheid Midden Nederland. 15
Evaluatie IVP 2019-2022
We zijn in samenwerking met het regionale Burgernet beheerteam gestart om de mogelijkheden van Burgernet intensiever te benutten. Onder andere door met gebruik van geografische selectie via Burgernetmail deelnemers gericht te informeren of vragen te stellen die op veiligheidsgebied leven. Wij hebben hier direct gebruik van gemaakt door inwoners te vragen een inwonersenquete in te vullen waarin gevraagd werd naar hun veiligheidsbeleving, maar ook waar in het nieuw vast te stellen IVP 2023-2026 voor de inwoners prioriteit heeft.
Daarnaast hebben we op deze wijze inwoners van in verschillende dorpen een waarschuwing gestuurd in verband met een aantal specficieke autoinbraken, autobranden, poging straatroof of (anoniem) melding te doen van een specifieke overlastplek. Burgernetapp De Burgernetapp neemt verder in populariteit toe, met name vanwege het gebruiksgemak, maar ook omdat op basis van locatiegegevens de burgernetdeelnemer die in de buurt van het incident de oproep krijgen om mee te kijken. De app is in 2022 in De Ronde Venen 363 gedownload ten opzichte van 2021 toen deze 473 keer is gedownload. Vanwege die ‘flexibele’ locatievoorzieningen is/wordt de woonplaats van de deelnemer steeds minder relevant en zal registratie via adres er op den duur ook uit gaan. Gegeven dit feit is dit het goede moment vast te stellen dat we sinds 2015 de gemeente zijn met het relatief het hoogst aantal deelnemers in heel regio Midden Nederland. Aan deze claim wordt niet meer getornd. Amberalert De politie gaat de alertering van kindvermissingen voortaan integreren in Burgernet waarmee een einde is gekomen aan Amber Alert. Dit zal het gebruik van en deelname aan Burgernet vermoedelijk vergroten. Voldoende reden om de focus op Burgernet als speerpunt van veiligheidscommunicatie te blijven bewaren. Buurtwhatsappgroepen Het aantal buurtwhatsappgroepen is de afgelopen twee jaar gestegen van 12 naar 24.
De wijkagenten zijn aangesloten op de groepen die in hun wijk zijn gelegen. Buurtwhatsapp werkt ‘crossmediaal’ met Burgernet. Verzoeken via burgernet worden ook in de betrokken buurtwhatsappgroepen doorgezet.
16
Evaluatie IVP 2019-2022
Communicatie en veiligheid in het perspectief van COVID-19 Vanaf het moment dat de eerste maatregelen van het ministerie en de noodverordening vanuit de Veiligheidsregio werden afgekondigd heeft de IVP doelstelling Communicatie en Veiligheid in de jaren 2020 t/m begin 2022 een heel andere invalshoek en dimensie gekregen. Het communiceren van de verordening (en later de Tijdelijke wet maatregelen COVID – Twmc) en de daaruit voortvloeiende regels naar inwoners in het algemeen en doelgroepen in het bijzonder hebben veel extra beslag gelegd op de capaciteit. Voor een deel zijn de kosten hiervan door Rijksoverheid vergoed. Maar niet alleen de uitleg van wat wel en niet meer mocht was belangrijk. Daarnaast is veel (tijd) geïnvesteerd in gedragsbeïnvloeding. Door de gehele periode heen tot op heden worden in samenwerking met de collega’s van Communicaite campagnes opgezet die inspelen op datgene wat actueel is en waar de meeste urgentie ligt. Hierbij wordt, zowel met eigen lokaal maatwerk als met gebruikmaking regionaal ontworpen uitingen ingespeeld op de Rondeveense situatie. In 2022 is ook weer een veiligheidskrant uitgebracht.
En verder communiceert de gemeente via de (sociale) media om inwoners te informeren over acties die zijn ondernomen op gebied van ondermijning (zie pagina 9), verkeersveiligheid en veiligheidszaken in het algemeen. De BOA’s hebben sinds 2022 een eigen instagramaccount en via dat medium wordt veel gecommuniceerd over acties en projecten (fietsverlichting, vuurwerkoverlast).
17
Evaluatie IVP 2019-2022
Toezicht en handhaving in de openbare ruimte is effectief en ontwikkelt zich naar wens Vanaf het moment dat in 2018 gestart is met periodieke handhaving in de blauwe zone is er veel gebeurd op het gebied van toezicht en handhaving in de openbare ruimte. Er staat een effectieve en efficiënte organisatie die in staat is om veel werk te verrichten. Het BOA-team heeft in 2022 intensief samengewerkt met interne en externe partners. Naast de klachten en meldingen die bij de BOA's binnen zijn gekomen en het algemene toezicht dat is gehouden, is op veel gebieden inzet gevraagd. In samenwerking met VTH zijn diverse controles uitgevoerd op ruimtelijke gebied (strijdig gebruik). Daarnaast zijn op verzoek van Burgerzaken regelmatig adrescontroles uitgevoerd. Op verkeersgebied is intensief samengewerkt. Hierin speelde parkeerproblemen een belangrijke rol. Daarnaast is de wegsleepregeling voor autowrakken en fout geparkeerde auto's (weekmarkt) veelvuldig ingezet. Het weesfietsen-/fietswrakkenproject is in 2022 gestart en succesvol uitgevoerd. De samenwerking met politie was in 2022 ook weer intensief en goed. Daar waar de politie zich meer richt op de kerntaken, kunnen BOA's en politie elkaar in de keten versterken. Afstemming en samenwerking met politie en jongerenwerk op gebied van (jeugd)overlast, vuurwerkoverlast is over het algemeen goed en effectief verlopen.
Evenals de samenwerking met de groene BOA's van Recreatieschap Midden Nederland op de Vinkeveense Plassen tijdens de zomermaanden. Verkeersveiligheid Daar waar het gemeentelijk Verkeersbeleidsplan zich richt op de inrichting van een weg, voorlichting, educatie en beïnvloeding verkeersgedrag, komt in dit IVP de handhaving van de verkeersregels aan de orde. Het IVP sluit dus aan op het verkeersbeleidsplan als het gaat om toezicht en handhaving. 18
Evaluatie IVP 2019-2022 ▪
In samenwerking met de politie hebben de BOA-stagiaires diverse malen ‘s ochtends bij scholen gestaan tijdens het brengen en halen van de kinderen om ouders op parkeergedrag aan te spreken.
▪
De BOA-stagiaires hebben de politie ondersteund bij de actie bellen/appen in het verkeer in mei en te hard rijden bij school in november
▪
Een aantal momenten wordt er (op verzoek van inwoners) geposteerd bij de fietspaden in de nabijheid van het VLC (locatie Mijdrecht en Vinkeveen) om leerlingen aan te spreken op rijgedrag.
▪
De BOA-stagiaires draaien mee in het project van het labelen van weesfietsen en wrakken nabij het station, bushaltes.
▪
Sinds september 2021 wordt op verzoek van Natuurmonumenten het recreatiegebied rondom Fort Abcoude regelmatig meegenomen in de surveillance. Toezicht bestaat uit huisregels die er gelden voor bezoekers denk aan: honden aan de lijn, geen vuurtje stoken, verboden te vissen, enzovoorts. Voor de eerstejaar HTV studenten is dit een leerzaam project, zij treden daarop in de rol van gastheer/vrouw waarbij ze mensen aanspreken op hun gedrag.
▪
Tijdens de donkere dagen is er intensief gecontroleerd op fietsverlichting om en nabij de scholen. In plaats van het uitdelen van een boete ontving de overtreder (first offender) een waardebon met 20% korting bij de plaatselijke fietsenmaker de verlichting laten repareren.
▪
Sinds augustus 2018 wordt er actief gehandhaafd in de blauwe zones in de verschillende dorpen. Vanaf 2020 was er meer capaciteit beschikbaar, waardoor ook meer aandacht besteed kon worden aan andere parkeerovertredingen zoals negeren parkeerverboden, parkeren langs gele strepen, op de stoep etc. Dit heeft geleid tot de volgende resultaten:
Handhaving parkeren: blauwe zones, foutief parkeren etc 6 augustus tot 28 augustus 2018 (alleen blauwe zone)
650 waarschuwingen
1 sep – 31 december 2018 (alleen blauwe zone)
315
2019 (alleen blauwe zone)
578
2020
368
2021 waarschuwingen
619
2021 transacties
1240
2022 waarschuwingen
362
2022 transacties
843 Bron: Gemeente DRV en CJIB
In 2020 waren voor een groot deel van het jaar beperkende COVID-maatregelen van kracht, dus waren er sowieso minder parkeerders in de blauwe zone. Er was bovendien ook minder tijd beschikbaar om te handhaven in de blauwe zone omdat er andere prioriteiten (met name COVID-19 gerelateerd) waren. In 2021 zijn er beduidend meer waarschuwingen en sancties uitgeschreven. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door het feit dat er meer handhavingscapaciteit beschikbaar was. Overigens is het schrijven van een boete geen doel op zich. Zeker wanneer een gebied nieuw is, of er wordt na een winterperiode weer gehandhaafd (blauwe zone Vinkeveen 1 apr – 1 okt of de nieuwe blauwe zone in Wilnis, blauwe zone Fluitekruid in Abcoude), dan wordt eerst voor een periode van 2 à 3 weken gewaarschuwd. Hierdoor kan men aan de nieuwe regels wennen.
19
Evaluatie IVP 2019-2022
In Vinkeveen zijn maatregelen genomen om de verkeersoverlast op drukke zomerse dagen te beperken. Dit wordt gedaan met tijdelijke verkeersmaatregelen, door inzet van verkeersregelaars en het informeren van bezoekers. Tevens is er een parkeerverbod aan de Baambrugse Zuwe ingesteld in de zomermaanden ter hoogte van zandeiland 4/5. Dit heeft tot 43 bekeuringen geleid. Buitengewoon Opsporingsambtenaar (BOA) Sinds de start van de werkzaamheden door de huidige BOA (nov 2019) is gewerkt aan een opbouw van de toezicht- en handhavingsorganisatie in domein 1 (Openbare ruimte). Vanaf het begin van de coronacrisis is er steeds een stagiair werkzaam geweest, als leertraject, maar ook ter ondersteuning van de werkzaamheden van de BOA. Deze is sinds oktober 2020 in het kader van een werkervaringsplek voor een periode van 1 jaar aangesteld. Per februari 2021 is hij beëdigd als BOA, hetgeen betekent dat we nu beschikking hebben over twee volledig bevoegde BOA’s. Daarnaast blijven er telkens twee tot drie stagiaires aan zodat er twee koppels (1 BOA en 1 stagiair) ‘de straat op kunnen’. In 2022 is de toezicht- en handhavingscapaciteit verder verstevigd door het aanstellen van een BOA in een werkervaringsplek.
Tevens zijn ter uitvoering van het coalitie-akkoord 2023-2026 voorbereidingen getroffen voor het werven van een derde BOA, zodat deze in het nieuwe begrotingsjaar 2023 snel aan de slag kan gaan. Samenwerking met ROC Rijnland De samenwerking met ROC Rijnland de opleider gaat onverminderd voort. De gegarandeerde 10wekelijkse in- en uitstroom van 2-3 stagiaires (1e jaarsstudenten) zorgen voor voldoende sterkte binnen het team. Daarnaast hebben we dit jaar in oktober een uniek moment beleefd, namelijk de beëdiging van 2e jaarsstudenten zodat zij als BOA volledige handhavingsbevoegdheid hebben. https://fb.watch/92DKrepyzk/ Verder zijn we in gesprek met politie, OM, gemeente Utrecht, MBO Rijnland en het ministerie van Justitie en Veiligheid om deze werkwijze structureel te borgen in het tweede jaar van de opleiding. Onlangs hebben we van MBO Rijnland als innovatief leermiddel, maar ook als persoonlijke bescherming van de BOA’s en de stagiaires bodycams ontvangen, waarmee men nu standaard uitgerust is. Handhaving COVID-19 Veel bepalend in de periode 2020 t/m begin 2022 is ook weer de inzet die gepleegd is op toezicht en handhaving op de naleving van de maatregelen die uit de Tijdelijke Wet Maatregelen COVID-19 voortvloeiden. Verder hebben de BOA’s een actieve rol gespeeld in de contacten die we hebben met horeca, winkeliers en ondernemers over de regels die van toepassing waren.
Deze contacten waren voornamelijk gericht op het fungeren als vraagbaak en adviseur over de wijze waarop het beste met de regels omgegaan kon worden. Van stringente handhaving was geen sprake omdat dit niet noodzakelijk was. Toezicht op de Vinkeveense plassen Jaarlijks wordt in februari/maart een uitvoeringsplan vastgesteld ter voorbereiding op het vaarseizoen Vinkeveense plassen dat van 1 april tot 1 oktober loopt. Gemeente, politie en Recreatieschap Midden 20
Evaluatie IVP 2019-2022
Nederland trekken gezamenlijk op als het gaat om toezicht en handhaving op snelvaren, verkeersdrukte richting de plassen en drukte op de eilanden zelf. Uitgangspunten De Boa’s van Recreatie Midden-Nederland houden toezicht en handhaven binnen domein 2, milieu, welzijn in infrastructuur. Voor het project Vinkeveen Veilig zijn de prioriteiten door de gemeente bepaald. In het algemeen wordt bij overtredingen eerst gewaarschuwd en bij een tweede of derde keer wordt er sanctionerend opgetreden. Voor zwaardere overtredingen, zoals snelvaren, lozen en verbranden van afvalstoffen, (vis) stroperij etc. wordt direct sanctionerend opgetreden. De politie had 7 schippers beschikbaar in 2022. Met RMN zijn er 33 diensten gezamenlijk ingevuld. In totaal is er 204 uur gesurveilleerd. Het seizoen 2022 is druk geweest met veel overlast en hard varende boten; vooral waterscooters; in totaal zijn er door politie en RMN 65 processen-verbaal geschreven (voornamelijk op snelheid en geen vaarbewijs). Probleem is dat wordt gekeken of er toezicht op de plassen is en dat wordt via een groepsapp gedeeld. Naar aanleiding hiervan is besloten om in burger te surveilleren. Dat leverde veel informatie op over het gedrag op de plassen en leidde ook tot staande houdingen. Het jaar 2021 was vanwege het weer minder druk en het jaar 2020 stond geheel in het teken van de COVIDmaatregelen.
De gemeentelijke BOA’s (domein 1) hebben in verband met het vaarseizoen met name tijdens drukke dagen toezicht gehouden op het parkeerverbod en blauwe zone. Handhaving parkeren waarschuwingen (W) / transactie (T) vaarseizoen 1 april tot 1 oktober BOA domein 1
2022
2021
2020
2019
W
T
W
T
W
T
W
T
Baambrugse Zuwe
4
50
22
17
0
6
0
10
Herenweg
22
62
23
63
3
11
1
32
Achterbos
3
75
19
11
0
0
0
6
Bron: Gemeente DRV en CJIB
In samenwerking met de Provincie, RMN en het bedrijf Parkeagle kan sinds juli 2021 met behulp van sensoren in het wegdek real time informatie gegeven worden over de actuele parkeerdrukte bij de Zandeilanden 1/2 en 4/5. Dit kan via de druktemonitor, sociale media e.d. live gezet worden, zodat men als bezoeker onderweg naar de Plassen weet waar men aan toe is.
21