Informatienota raad Schriftelijke vragen persoons gebonden budget (PGB), bijlage beantwoording vragen

Bijlage AAN DATUM ORGANISATIEONDERDEEL PORTEFEUILLEHOUDER BEHANDELEND AMBTENAAR TOESTELNUMMER

de gemeenteraad 15 februari 2022 SD-S Cees van Uden Femke Vleij 0682053122

REGISTRATIENUMMER TER INZAGE BIJLAGE(N)

Onderwerp Schriftelijke vragen m.b.t. problematiek afhandeling persoonsgeboden budgetten jeugdhulp.

Waarom naar de raad Op 26 januari 2022 hebben de fracties van het CDA en Ronde Venen Belang schriftelijke vragen gesteld over persoonsgebonden budgetten (hierna: PGB) jeugdhulp. In deze bijlage worden de vragen beantwoord.

Inleiding De fracties van het CDA en Ronde Venen Belang hebben vragen gesteld over PGB jeugdhulp naar aanleiding van publicaties in de Nieuwe Meerbode van 1 december 2021. De gemeente heeft als reactie op 15 december 2021 in een ingezonden brief gereageerd.

Kernboodschap De vragen van CDA en RVB staan vetgedrukt. De antwoorden op de gestelde vragen staan eronder vermeld. Algemene vragen 1. Om welke juridische onjuistheden ging het en wat zijn dan wel de juiste feiten op basis van (welke) regelgeving? De gemeente heeft in de ingezonden brief (persbericht) op 15 december 2021 niet gesteld dat er onjuistheden in de berichtgeving stond. Het persbericht dat de gemeente heeft gestuurd is toegevoegd als bijlage. 2. Heeft u in uw ingezonden brief toen ook die door u gesignaleerde feitelijke onjuistheden aangegeven (bijv. in een meegestuurde bijlage) en toegelicht en zo nee, waarom niet?

Informatienota raad - documentnummer: 54532

Zie antwoord op vraag 1 en de bijgevoegde bijlage

3. Bent u met ons van mening dat het juist voor de transparantie en voor een beter begrip bij de inwoners sterk de voorkeur heeft om (als u juridische onvolkomenheden signaleert en meldt) duidelijk aan te geven welke onjuistheden het betreft en wat dan wél juist is op basis van de regelgeving m.b.t. de PGB’s? Zie antwoord op vraag 1 en de bijgevoegde bijlage. 4. Hoeveel PGB’s jeugd zijn er afgelopen jaar 2021 aangevraagd én daadwerkelijk toegekend en hoe verhoudt dat aantal zich tot resp. de jaren 2018, 2019 en 2020? Als er sprake zou zijn van een eventuele afname, wat is dan de reden daarvan? Vanuit het door de gemeenteraad vastgestelde beleid en de Jeugdwet is het niet mogelijk om een aanvraag jeugd PGB in dienen. Wanneer inwoners zorg, hulp of ondersteuning nodig hebben kunnen zij een hulpvraag indienen bij de gemeente (in deze gevallen verzoek tot jeugdhulp). Er moet immers daarop eerst worden vastgesteld wat de hulpvraag van de jeugdige en/of de ouders is, welke hulp naar aard en omvang nodig is en wat de eigen mogelijkheden van het sociale netwerk zijn. Het is aan het college om dit te onderzoeken. Het college beschikt (positief of negatief) op het verzoek om jeugdhulp, op basis van de uitkomsten uit het onderzoek.

Sinds 2017 fluctueert het aantal toekenningen. Op het moment dat bij één partij meerdere PGBcliënten hulp of ondersteuning krijgen, streven wij ernaar om deze partij te contracteren. Op deze manier maken we de hulp of ondersteuning laagdrempeliger toegankelijk en kunnen we beter sturen op kwaliteit.

Toegekende PGB voorzieningen per jaar (Jeugd en WMO) 2017

2018

2019

2020

2021

73

109

95

83

70

Aantal unieke jeugdigen die een PGB toegekend kregen per jaar 2017

2018

2019

2020

2021

27

31

41

35

23

5. Is het u bekend dat inschrijving in het BIG-register op basis van de regelgeving van het ministerie van VWS enkel is voorbehouden aan de volgende 13 beroepen: apotheker, arts, bachelor medisch hulpverlener (tijdelijke registratie), fysiotherapeut, geregistreerdmondhygiënist (tijdelijke registratie), gezondheidszorgpsycholoog, klinisch technoloog, orthopedagoog-generalist, physician assistant, psychotherapeut, tandarts, verpleegkundige en verloskundige? Ja, deze informatie is bekend.

Informatienota raad - documentnummer: 54532 - pagina 2

6. Klopt het dat door of namens u in individuele gevallen toch een BIG (Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg)-registratie is/wordt verlangd (en dat aan ouders wordt vermeld), terwijl duidelijk is dat het bij de contractering helemaal niet zal gaan om iemand die één van die 13 beroepen uitoefent/zal gaan uitoefenen? Nee, er wordt niet in individuele gevallen een BIG-registratie verlangd buiten de genoemde 13 beroepen. Wel wordt er voor Jeugd- en gezinsprofessionals (vanaf functieniveau HBO), pedagogen en psychologen een SKJ (Stichting Kwaliteitsregister Jeugd)-registratie geëist. Voor behandeling waar een BIG-registratie als kwaliteitseis geldt - zal de eis zwaarder zijn dan voor begeleiding, omdat hier sprake is van een SKJ-registratie.

7. Welke (andere) formele registratie-eis(en) hanteert u om kwaliteit bij de jeugdhulp te kunnen waarborgen bij Zorg in Natura en bij PGB en zijn er tussen die twee categorieën verschillen? Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen zorg in natura en PGB. Alle hulpverlening binnen de jeugdhulp moet voldoen aan het kwaliteitskader Jeugd en daarbij de ‘norm verantwoorde werktoedeling’. Er worden geen andere beroepsregistraties vereist los van de orthopedagooggeneralist die u zelf eerder heeft genoemd. Dit is gelijkgesteld met onze inkoopvoorwaarden om te voorkomen dat aanbieders zich niet inschrijven, zodat ze dan niet aan deze eisen hoeven te voldoen.

8. Is het juist, dan wel onjuist dat door of namens u (ambtelijk) is/wordt gesuggereerd of gemeld dat ouders kunnen/moeten werken met een dubbele administratie m.b.t. informele zorgverleners tegen een tarief van € 20,- per uur, waarvoor de gemeente ook een budget verstrekt? Er wordt niet (ambtelijk) gesuggereerd of gemeld dat ouders moeten meewerken aan een dubbele administratie. Het informele tarief is bedoeld voor zorg en ondersteuning die niet geleverd wordt door een zorgaanbieder of zzp’er, maar door iemand uit het sociale netwerk.

9. Ziet u het als een vorm van ondersteuning en service van de gemeente dat ouders vroegtijdig door of namens u worden geïnformeerd over het aflopen van afgesloten zorgcontracten, zodat deze ouders tijdig in onderhandeling met u kunnen voor een nieuw toe te kennen budget? Zo ja, waarom gebeurt dat dan niet in alle gevallen? Het ministerie van VWS heeft uitgezocht over welke vaardigheden je moet beschikken om met een PGB te werken. Meer informatie leest u in deze infographic.

Naar het oordeel van het college hoort het informeren over het aflopen van de zorgcontracten, die door de budgethouder zelf wordt afgesloten, en tijdig een verzoek doen voor verlenging van de jeugdhulp bij de verantwoordelijkheden van de budgethouder. In het geval van pgb’s zijn dat ouders zelf. Citaat uit Nieuwe Meerbode: “De gemeente controleert op geld en niet op de kwaliteit van de zorg die nodig is of is verleend. Kennisdeling of het bijhouden van een goede contractenbank is er ook niet.

Informatienota raad - documentnummer: 54532 - pagina 3

Ouders die via een PGB de beste zorg voor hun kind willen moeten het wiel altijd zelf opnieuw uitvinden en staan altijd alleen met hun zorgkind.”

10. Herkent u zich in bovenstaande constatering en moet een ouder die een PGB aanvraagt zelf het wiel uitvinden of wordt die ouder daadwerkelijk geholpen in zijn of haar zoektocht door het inhoudelijk evalueren en communiceren over de keuze voor een PGB boven in zorg in natura? Zo nee, op welke wijze wordt de keuze van ouders voor een PGB dan door of namens u gerespecteerd? Nee, het college herkent zich niet in bovenstaande constatering. Bij het aanvragen van jeugdhulp kan een ouder of jeugdige altijd ondersteuning vragen van een jeugdconsulent. Zoals in de door de raad vastgestelde verordening beschreven wordt in eerste instantie gekeken naar zorg in natura. Wanneer het gecontracteerde aanbod niet passend blijkt te zijn bestaat daarnaast de mogelijkheid om uit te wijken naar een niet-gecontracteerde aanbieder, mits deze aan de kwaliteitseisen voldoet. Verdere eisen voor pgb’s zijn vastgelegd in de Jeugdwet (artikel 8.1.1)

De gemeente heeft in haar beleidsregels Jeugdhulp in artikel 4.1.2. aangegeven wat deze motivering inhoudt: “Uit de argumentatie moet blijken dat de jeugdige of zíjn ouders zích voldoende hebben georiënteerd op de mogelijkheden voor zorg in natura. De jeugdige of zijn ouders kunnen onderbouwen dat de individuele voorziening, die wordt geleverd door een aanbieder, voor hen niet passend is en beschrijven dit in het budgetplan.

Dit kan bijvoorbeeld voorkomen als: •

de jeugdhulp niet goed vooraf is in te plannen,

•

de jeugdhulp op ongebruikelijke tijden of op veel korte momenten per dag geboden

moet worden, •

jeugdhulp op verschillende locaties moet worden geleverd,

•

het noodzakelijk is om 24 uur jeugdhulp op afroep te organiseren, of

•

als de ondersteuning door de aard van de beperking door een vaste hulpverlener

moet •

worden geboden.”

11. Op welke wijze wordt aan alle ouders, zowel m b.t. PGB-hulp én hulp in natura, actief en structureel de gelegenheid geboden om schriftelijk hun beoordeling over de kwaliteit van de door de gemeente geboden ondersteuning (bijv. door de jeugdconsulent) kenbaar te maken en hoe borgt en evalueert u die terugkoppeling ten behoeve van het doorvoeren van kwaliteitsverbeteringen? Een cliënttevredenheidsonderzoek is een verplicht onderdeel van alle organisaties binnen de jeugdhulpverlening. Daarmee is het ook verplicht voor gemeente De Ronde Venen. De uitkomsten

Informatienota raad - documentnummer: 54532 - pagina 4

van deze onderzoeken worden bekend gemaakt aan de raad via de monitor sociaal domein. In de uitvoering worden de uitkomsten gebruikt voor het verder ontwikkelen van Toegang 2.1 en het beoordelen van gecontracteerde partners.

Naast de reguliere tevredenheidsonderzoeken kunnen belanghebbenden bezwaar maken tegen beslissingen, kunnen er klachten in worden gediend en kunnen belanghebbenden gebruik maken van de ondersteuning van Stichting Advies- en Klachtenbureau Jeugdzorg (AKJ) en/of de ombudsman.

Uiteraard kunnen ouders en jeugdigen ook direct per brief, mail of telefoon contact opnemen met de consulent in het kernteam om hun beelden en ervaringen te delen rond te prestaties van aanbieders.

Met betrekking tot de kwaliteit van de ondersteuning vanuit een PGB doet de gemeente bij de aanvraag een check of een aanbieder voldoet aan de gestelde kwaliteitseisen. Daarna is het aan de budgethouder (in het geval van pgb’s: ouders) om te beoordelen en te beargumenteren of de geleverde zorg van goede kwaliteit is. Zie ook hiervoor de infographic. Citaat uit Nieuwe Meerbode: “De proceduretijd van maximaal 6 weken wordt door de gemeente niet gehaald vanwege achterstanden. Tijdelijke besluiten moeten worden gemaakt om zorgverleners toch te kunnen uitbetalen, want als de datum bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB) stopt is er ook geen geld. (…) We hadden een prima keukentafelgesprek, maar uiteindelijk meer dan 6 maanden bezig geweest om het bijna opgelost te krijgen.” 12. In hoeveel gevallen ging het om “niet halen van termijnen” m.b.t. jeugdhulp op 1 januari 2021 en om hoeveel gevallen gaat het op 1 januari 2022? In 2021 zijn er in twee gevallen dwangsommen geëist voor het overschrijden van de termijnen. Voor informatie over de wachtlijst heeft u in december 2021 bij griffiebrief nr. 48 een raadsinformatienota ontvangen.

13. Is het juist dat de gemeente ouders wel altijd informeert over het (gaan) overschrijden van termijnen (door de gemeente) maar niet gelijktijdig expliciet meldt (I) wat daarvan de oorzaak is, (II) op welke vertragingsduur de ouders moeten rekenen, (III) dat ouders tegen de overschrijding bezwaar kunnen maken en (IV) de gemeente in gebreke kunnen stellen en (V) wettelijk aanspraak kunnen maken op toekenning van een dwangsom, te betalen door de gemeente? Het klopt dat ouders niet vooraf worden geïnformeerd over de wachtlijst en het overschrijden van de termijn, omdat de gemeente (conform de Algemene wet bestuursrecht (Awb)) verplicht is om op het verzoek tot jeugdhulp binnen 8 weken een besluit te nemen. Een wachtlijst is geen argument om de termijn te verlengen. De raad is in december 2021 bij griffiebrief nr. 48 geïnformeerd over de maatregelen die het college neemt om achterstanden weer in te lopen. Het college onderzoekt op dit moment of er meer ruimte is om ouders meer te informeren over de wachtlijst.

Informatienota raad - documentnummer: 54532 - pagina 5

14. Op welke manier worden ouders standaard bij zorgaanvragen (m.b.t. Jeugdwet en jeugdzorg) op de hun openstaande rechtsmiddelen (zie hierboven I – V) gewezen als de gemeente de termijnen overschrijdt? Ouders worden niet actief geïnformeerd over de rechtsmiddelen die zij kunnen inzetten op het moment dat de gemeente de termijnen overschrijdt. Citaat uit Nieuwe Meerbode: “Ik heb ook de ervaring dat de gemeente graag belt met antwoorden, maar deze niet schriftelijk of per mail beantwoorden. De gemeente grossiert in juridisch gewauwel terwijl ze het vaak zelf niet snappen. De reactie in de Nieuwe Meerbode van december was exemplarisch. Er wordt door de gemeente veel geschreven, maar niets gezegd.”

15. Is het juist dat er in de contacten met en naar ouders m.b.t. jeugdhulp (zo) weinig (mogelijk) op schrift wordt gesteld en is dat standaard beleid? Zo ja, waarom? Zo niet, is dan in alle voorkomende gevallen aan ouders schriftelijk gerapporteerd en is in die rapportages aan ouders standaard een beredeneerde argumentatie voor het besluit van de gemeente (m.b.t. jeugdhulp) verstrekt? Nee, het is niet standaard beleid dat er zo weinig mogelijk op schrift wordt gesteld. Bij een formeel verzoek tot jeugdhulp wordt er altijd een schriftelijke reactie gegeven in de vorm van een beschikking. Het college beschikt alleen (positief of negatief) op het verzoek om jeugdhulp, op basis van de uitkomsten uit het onderzoek. Het college geeft de jeugdige en/of zijn ouders een schriftelijke weergave (ondersteuningsplan) van de uitkomsten van het onderzoek.

Sommige aanvragen worden niet op de juiste manier of onvolledig ingevuld. In dat geval neemt een consulent contact op met de aanvrager om te bespreken op welke manier de beste ondersteuning voor de jeugdige ingezet kan worden. Bij een negatief besluit wordt altijd benoemd wat de reden is voor de afwijzing.

16. Is uit te sluiten dat door of namens u in correspondentie naar ouders sprake is of kan zijn geweest van “juridisch gewauwel”, dan wel het verstrekken van onjuiste en/of onvolledige informatie en hoe typeert u deze uitspraak, gedaan door een ouder? De consulenten worden zo goed mogelijk begeleid en opgeleid om de juiste informatie te geven aan inwoners. Een vorm van miscommunicatie tussen betrokkene en de gemeente is nooit in zijn geheel over alle contacten en communicatie uit te sluiten. Citaat uit Nieuwe Meerbode: “Ik denk dat een dwangsom niet helpt bij deze gemeente. Het is een juridisch instrument en alleen zinvol als je juridisch wordt bijgestaan. Zoals eerder aangegeven zijn de procedures niet transparant, en zet burgers altijd op een juridische kennisachterstand. Immers moet jij binnen 6 weken reageren en doen zij er 6 maanden over. Niet alle ouders hebben de energie, zin of denken invloed te kunnen uitoefenen.

Informatienota raad - documentnummer: 54532 - pagina 6

17. Is het juist dat u inwoners wel houdt aan termijnen, terwijl u dat zelf richting die ouders niet doet en hoe typeert u deze geciteerde uitspraak? Zowel de gemeente als ouders zijn bij een juridische procedure gebonden aan termijnen. Deze termijnen zijn wettelijk bepaald. Op het moment dat ouders een termijn overschrijden kan het dossier gesloten worden. Het dossier kan vervolgens heropend worden op het moment dat ouders alsnog door willen gaan met de aanvraag (verzoek tot jeugdhulp). Vanaf dat moment gaat de termijn opnieuw in. Als de gemeente een termijn overschrijdt kan er een dwangsom worden geëist. Citaat uit Nieuwe Meerbode: “Je staat alleen en hebt altijd een afhankelijke positie ten opzichte van de gemeente. Bestuurders hebben geen idee welke brieven uit hun naam worden gestuurd door ambtenaren.”

18. Herkent u zich (waarom wel of niet) in deze stelling, d.w.z. wat vindt u van de uitspraak over bestuurders? Het college herkent zich deels in deze stelling. Het is juist dat ouders in bepaalde mate afhankelijk zijn van de gemeente. De gemeente geeft beschikkingen af, sluit contracten met zorgaanbieders en betaalt de zorg. Ouders hebben de gemeente nodig om de juiste ondersteuning te krijgen. De beschikkingen worden in mandaat door de consulenten afgegeven en gaan niet langs het college.

19. Heeft u een goed zicht op wat namens u aan deze ouders (op gebied van jeugdhulp) schriftelijk wordt gecommuniceerd? Een bestuurder heeft geen zicht op individuele casussen mede vanwege de privacywetgeving. De contacten en inhoud van de zaak zijn intern enkel bekend bij het kernteam.

20. Wat is vastgelegd in regelgeving, protocollen en servicenormen over de wijze van klantgerichtheid in de beleidsuitvoering en de borging van de inhoudelijke kwaliteit richting de contacten met de ouders en hoe wordt die gemonitord en geëvalueerd? Voor de borging van inhoudelijke kwaliteit zijn er registratie- en inschrijvingseisen. De jeugdconsulenten in het kernteam moeten SKJ geregistreerd zijn en daarom aan de vereisten daarvoor voldoen. Om deze registratie te behouden moet de medewerker aantonen dat hij/zij jaarlijks actief bezig is met bijscholing, reflectie en supervisie. Op deze manier wordt de kwaliteit van de consulenten geborgd.

In de regelgeving en protocollen staat niets over klantgerichtheid. Met de implementatie van iSamenleving en Toegang 2.1 willen wij de kwaliteit naar een hoger niveau tillen.

Vragen op basis van binnengekomen signalen 21. Op welke manier houdt de gemeente zich aan wettelijke regelingen (bijv. Algemene wet bestuursrecht en spelregels van behoorlijk bestuur, zoals het juist, volledig en

Informatienota raad - documentnummer: 54532 - pagina 7

zorgvuldig motiveren van besluiten) en het correct, tijdig, volledig en transparant corresponderen met belanghebbende ouders? Gemeente De Ronde Venen houdt zich aan wettelijke regelingen zoals deze zijn opgenomen in de geldende wet- en regelgeving.

22. Wanneer zijn de gesignaleerde achterstanden ingelopen m.b.t. de Jeugdzorg opgeheven? Zoals aangeven bij de beantwoording van de technische vragen in januari 2022 is de verwachting dat de achterstanden bij gelijke instroom en omstandigheden medio 2022 zijn ingelopen (6 maanden). 23. Past de gemeente (bijv. door regionale samenwerkingsafspraken) een ‘beperkende’ uitleg toe van wettelijke regelgeving, dan wel is beperkende, eigen regelgeving van toepassing? Zo ja, m.b.t. welke aspecten van de Jeugdwet? Nee.

24. Op basis van welke wet- en regelgeving baseert de gemeente haar oordeel dat huisartsen slechts mogen verwijzen naar Zorg In Natura en niet naar ‘niet-gecontracteerden’? De gemeente heeft nooit het omschreven oordeel gegeven. Medisch verwijzers (waaronder huisartsen) mogen vrij verwijzen. De gemeente is echter niet verplicht om de jeugdhulp te vergoeden van niet gecontracteerde aanbieders. Ook niet op het moment dat er een medische verwijzing is.

De huisarts stelt vast wat de hulpvraag van de jeugdige of zijn ouder is. De huisarts bepaalt niet welke hulp er nodig is (en daarmee welk product of voorziening er moet worden ingezet) en ook niet bij welke aanbieder deze zorg moet worden afgenomen.

In veel gevallen stelt de huisarts de hulpbehoefte vast (stap 1). De jeugdhulpaanbieder waar de jeugdige of zijn ouder vervolgens met deze verwijzing naartoe gaat, zal inhoudelijk beoordelen welke zorg de jeugdige precies nodig heeft, met welke frequentie en voor hoe lang (de duur en de omvang). De jeugdhulpaanbieder bepaalt dus de daadwerkelijke inhoud van de voorziening. Daarbij dient de jeugdhulpaanbieder zich te houden aan de afspraken die hij daarover met de gemeente heeft gemaakt in het kader van de contract- of subsidierelatie en met de regels die de gemeente op grond van artikel 2.8 bij verordening stelt.

Gemeenten zijn wettelijk verplicht om jeugdhulp aan te bieden aan een jeugdige, ook na verwijzing van een medisch specialist. De volgende stappen moeten volgens de Algemene wet bestuursrecht (Awb) in samenhang met de Jeugdwet worden doorlopen: 1. Stel vast wat de hulpvraag van de jeugdige of zijn ouder is. 2. Stel vast om welke problemen en stoornissen het gaat: opgroei- en opvoedingsproblemen, psychische problemen of stoornissen. 3. Bepaal welke hulp er nodig is voor de jeugdige om gezond en veilig op te groeien.

Informatienota raad - documentnummer: 54532 - pagina 8

4. Bepaal wie deze zorg moet leveren (zelf, eigen netwerk, individuele voorziening, algemene voorziening).

25. Worden ouders die een PGB-aanvraag doen altijd standaard geattendeerd op de relevante site van resp. de Sociale Verzekeringsbank en van Per Saldo, waar heldere uitleg wordt gegeven? Zo nee, waarom niet? Nee, ouders worden niet actief geattendeerd op deze websites. De gemeente onderzoekt de hulpvraag, stelt het ondersteuningsplan op met de inwoner en bepaalt daarop de beschikking op de aanvraag. Zoals in de beantwoording van eerdere vragen beschreven is een PGB de verantwoordelijkheid van ouders zelf. ● Ouders voelen zich niet serieus genomen als het gaat om communicatie m.b.t. hun PGB-aanvragen. ● Ouders verwachten een excuus voor het negeren van ingediende aanvragen, het te laat reageren en het overschrijden van termijnen. Zo’n excuus is er tot op heden niet gekomen. ● Ouders vragen zich af in hoeverre zij in hun belangen gevrijwaard blijven van een personele problematiek binnen het gemeentelijk apparaat, zoals (hoog) ziekteverzuim, te krappe bezetting en veranderingen m.b.t. ambtenaren die hun zaak/aanvraag behandelen en daarover beslissen.

26. Is het college op de hoogte van deze signalen? Zo ja, wat is dan het beleidsmatige plan van aanpak om de genoemde problematieken op te lossen, structurele verbeteringen te borgen en op welke termijn zal dat beleidsdoel gerealiseerd zijn? Ja, het college is op de hoogte van deze signalen. Over de aanpak om de (wachtlijst)problematiek aan te pakken bent u in december 2021 bij de griffiebrief nr. 48 geïnformeerd via een raadsinformatiebrief. In januari 2022 heeft dit onderwerp op de raadsvergadering gestaan.

Vragen over vaktherapie 27. Waarom werden PGB-aanvragen voor vaktherapie eerder wel toegekend en nu niet meer? Tijdens het opstellen van de Verordening Jeugdhulp in 2020 is geconstateerd dat de uitvoeringsorganisaties niet werkten volgens de geldende wet- en regelgeving als het gaat om PGB (zie antwoord op vraag 10). Nadat de gemeenteraad de ‘Verordening Jeugdhulp 2020’ heeft vastgesteld, zijn sindsdien nieuwe ‘PGB-aanvragen voor vaktherapie’ niet meer afgegeven op basis van deze Verordening. Dit omdat ouders onvoldoende kunnen motiveren waarom het aanbod in natura niet passend is.

28. Waarom wijkt de gemeente af van de adviezen van het ministerie van VWS, de VNG, Besluit Jeugdwet en Kwaliteitskader Jeugd over het gebruik van vaktherapie? De gemeente wijkt niet af van de adviezen van het ministerie van VWS, de VNG, Besluit Jeugdwet en het Kwaliteitskader Jeugd. Het college wil ook wijzen op het feit dat de VNG en de Tweede Kamer hebben uitgesproken enkel in te willen zetten op bewezen effectieve interventies.

Informatienota raad - documentnummer: 54532 - pagina 9

29. Op grond van welke wettelijke bepalingen en/of andere regelgeving is de gemeente bevoegd om huisartsen te benaderen en hen op te dragen geen zelfstandige vaktherapie meer voor te schrijven, met het argument dat die behandeling niet voor vergoeding door de gemeente in aanmerking komt? De gemeente benadert huisartsen op basis van artikel 2.7.4 van de Jeugdwet ‘Het college maakt afspraken met de huisartsen, de medisch specialisten, de jeugdartsen en de zorgverzekeraars over de voorwaarden waaronder en de wijze waarop de verwijzing, bedoeld in artikel 2.6, eerste lid, onderdeel e, plaatsvindt, onverminderd de daarbij te hanteren professionele standaard als bedoeld in artikel 453 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek.’ Er wordt niets aan huisartsen opgedragen. Met huisartsen wordt wel gesproken over de uitvoering van de Jeugdwet en de door de raad vastgestelde Verordening Jeugdhulp.

Tot slot wil het college erop wijzen dat vaktherapie beschikbaar via gecontracteerde.

30. Op grond van welke (hogere) regelgeving baseert de gemeente het besluit dat vaktherapie niet als zelfstandige behandeling is opgenomen? Vanuit de Jeugdwet en de door Verordening Jeugdhulp. De gemeente heeft u als raad hierover in een eerder stadium geïnformeerd via de raadsinformatienota van 3 mei 2021 bij de griffiebrief nr. 18.

Bij de regionale inkoop is ervoor gekozen om enkelvoudige vaktherapie niet via deze weg in te kopen, maar enkel vaktherapeuten in te zetten in combinatie met een BIG- of SKJ geregistreerde professional.

31. Kan worden uitgelegd welke wettelijke bepalingen en wetenschappelijke onderbouwingen de gemeente hanteert voor het niet (willen) verstrekken van PGB’s voor vaktherapie? Zie eerder antwoord op vraag 10. De gemeente verstrekt geen PGB’s op basis van de Jeugdwet en de door de raad vastgestelde Verordening Jeugdhulp, omdat ouders onvoldoende kunnen motiveren waarom het aanbod in natura niet passend is.

32. Hoeveel PGB-aanvragen voor vaktherapie zijn op dit moment door ouders ingediend en/of in behandeling? Er worden geen aanvragen voor vaktherapie specifiek gedaan. Er worden, zoals eerder benoemd, verzoeken voor jeugdhulp gedaan. Samen met de consulent wordt beoordeeld welke hulp het meest passend is.

33. Klopt het dat de praktijk te Reeuwijk de enige gecontracteerde locatie is voor vaktherapie in (door u) verplichte combinatie met een gedragsdeskundige voor ouders en kinderen uit De Ronde Venen? Nee, dat klopt niet. Onder andere Alja Zorg, TherapiePraktijk Zijn, Fivoor en Family Supporters zijn gecontracteerd. Deze aanbieders bieden vaktherapie of werken samen met zzp’ers die vaktherapie

Informatienota raad - documentnummer: 54532 - pagina 10

bieden. Zij voldoen als organisaties aan de kwaliteitseisen. Er zijn dus meerdere locaties voor vaktherapie via gecontracteerde partijen.

34. Vindt het college dat een gewenste situatie die in het belang van betrokken ouders en hun kind(eren) is, mede gelet op het feit dat enkelvoudige vaktherapie in onze eigen gemeente wordt aangeboden? Zie antwoord op vraag 33.

35. Waarom biedt de gemeente duurdere vaktherapie aan in een instelling, als er een goedkopere vorm voorhanden is, zonder extra kosten voor een specialist en een diagnose (die wellicht niet eens nodig blijkt)? Alle vaktherapeuten die voldoen aan de kwaliteitseisen kunnen ingekocht worden.

36. Op basis van welke wet- en regelgeving mag een SKI-geregistreerde vaktherapeut (in onze gemeente) niet zelf zijn/haar werk uitoefenen en dus niet in aanmerking komen voor betaling in het kader van PGB’s Jeugdzorg? Een SKJ-registratie is een van de kwaliteitseisen. Alle jeugdhulpverleners moeten aan alle gestelde kwaliteitseisen voldoen om in aanmerking voor een vergoeding te komen. Alle vaktherapeuten die voldoen aan de kwaliteitseisen kunnen ingekocht worden. Dit komt voort uit de Jeugdwet en de door de gemeente vastgestelde Verordening Jeugdhulp.

37. Op grond van welke wet- of regelgeving dient vaktherapie te worden beschouwd als complementaire zorg (inkoopdocument Utrecht West)? Inkoop en monitoring Utrecht West heeft hier een keuze in gemaakt op basis van de richtlijnen van onder andere de VNG en de NJI. Vaktherapie wordt als complementaire zorg beschouwd omdat resultaten van onderzoek naar vaktherapie te beperkt zijn om eenduidig te kunnen concluderen dat vaktherapie bewezen effectief is bij jeugdigen. Vaktherapie kan om deze reden alleen worden ingezet als aanvulling op bewezen effectieve interventies.

38. Welke omschrijving hanteert het college bij het definiëren van complementaire zorg? Gemeente De Ronde Venen maakt voor haar inkoop & monitoring Jeugdhulp onderdeel uit van de regionale gemeentelijke samenwerking Utrecht-West. Binnen Utrecht-West is voor de inkoop van Jeugdhulp voor 2022 en verder door Inkoop & Monitoring Utrecht West, complementaire zorg als volgt omschreven: “Complementaire zorg valt niet onder de Jeugdwet. Deze vormen van zorg kunnen alleen als onderdeel van een totale behandeling op basis van erkende en effectieve interventies worden ingezet, voor zover aan de richtlijnen voor complementaire zorg wordt voldaan. Vormen van complementaire zorg zijn (niet limitatief): • Vaktherapie • Integratieve jeugd- en kindertherapie

Informatienota raad - documentnummer: 54532 - pagina 11

• Emotioneel en fysiek lichaamswerk • Hypnotherapie Ook vormen van mindfulness, kindercoaching en kinderyoga vallen niet onder de verantwoordelijkheid van de Jeugdwet en worden dus niet ingekocht.”

39. Wordt door het college de mening gedeeld dat vaktherapie daar niet onder valt? Als het college van mening is dat Vaktherapie daar wel onder valt, wat is dan de beredeneerde onderbouwing van dat standpunt? Zie antwoord vraag 38 (vorige vraag).

40. Uit welke concrete inspanningen en inspanningsresultaten blijkt dat de gemeente beleidsmatige uitvoering heeft gegeven en zich (met volle inzet) heeft geconformeerd aan het expliciet geformuleerde gemeentelijke beleid dat gericht is op bijzonder accent en aandacht voor ‘inkoop’ bij lokale aanbieders? De gemeente heeft er belang bij dat zoveel mogelijk lokale aanbieders in te zetten en waar nodig ondersteunen we deze aanbieders ook bij hun inschrijving. Echter, het is altijd aan de aanbieder om zich wel of niet in te schrijven voor de regionale inkoop.

41. Hebben alle betreffende ouders, die een PGB-aanvraag hebben gedaan t.b.v. hun kind 1) schriftelijk, 2) duidelijk beargumenteerd en 3) binnen wettelijk genoemde (redelijke) termijnen een reactie van de gemeente ontvangen? Zo niet, hoe draagt u er op een zo kort mogelijke termijn zorg voor dat deze (en mogelijk andere) tekortkomingen in de communicatie naar ouders én in het (eventueel) niet nakomen of niet naleven van de zorgplicht van de gemeente alsnog snel en ruimhartig worden geregeld. Nee, niet alle ouders hebben tijdig een reactie gekregen vanwege de wachtlijsten. De raad is in december 2021 bij de griffiebrief nr. 48 over de wachtlijst en de maatregelen daarop geïnformeerd.

Overig 42. Waarom leidde uitvoering van de aangenomen motie “Vrijgevestigde gediplomeerde aanbieders Jeugdzorg”, d.d. 7 juli 2021, tot een negatief resultaat? De raad is over de uitvoering van deze motie geïnformeerd met een informatienota op 17 november 2021 bij de griffiebrief nr. 45.

43. Het college erkent de wettelijke status van een huisarts als verwijzer in de zogeheten medische verwijsroute, maar waaruit blijkt dat het college die onafhankelijkheid van de huisarts onbelemmerd in stand wil blijven houden? Het college volgt hierin de Algemene wet Bestuursrecht (Awb) in samenhang met de Jeugdwet. Zie antwoord op vraag 24.

Informatienota raad - documentnummer: 54532 - pagina 12

44. Wil het college die bovengenoemde route juist meer via het Kernteam laten lopen en zo ja op welke wijze? Ja, onze gemeente volgt de landelijke trend, de lijn van de VNG en de door de gemeenteraad vastgestelde beleidskaders van Toegang 2.1. Alle vragen van inwoners ziet de gemeente als integrale hulpvraag waarbij er met ouders en kinderen gekeken gaat worden welke knelpunten ervaren worden binnen het gezin. Hiervoor geldt (zoals vastgesteld door de raad): 1 gezin, 1 plan, 1 regisseur. Een verwijzing via huisarts blijft altijd mogelijk. Wij houden nauw contact met huisartsen om gezamenlijk ouders en jeugdigen zo goed mogelijk te kunnen helpen.

45. Op grond van welke wet- of regelgeving acht de gemeente zich bevoegd om het toekennen van PGB’s aan inwoners m.b.t jeugdzorg te onthouden? De gemeente volgt hierin de wet- en regelgeving, zoals artikel 8.1.1. lid 2 van de Jeugdwet (zie antwoord op vraag 10) en jurisprudentie hierover.

46. Waaruit blijkt dat in het kernteam in voldoende mate adequate expertise aanwezig is om zelfstandig casussen uit de Jeugdzorg adequaat en in goed overleg en afstemming met ouders te behandelen en/of naar de juiste behandelaar(s) door te verwijzen? Zie antwoord op vraag 20.

47. Zijn er inderdaad termijnen van procedures m.b.t. jeugdzorg overschreden door de gemeente en hadden belanghebbende ouders daarom de gemeente in gebreke kunnen stellen en dwangsommen kunnen opeisen, om welk tototaal bedrag zou dat dan zijn gegaan in 2021 en welk gedrag aan dwangsommen is in dit verband wel daadwerkelijk uitgekeerd in 2021? Welk bedrag aan dwangsommen zal nu nog moeten worden betaald? Ja, dat klopt. In 4 zaken in 2021 is de termijn verstreken en is er een dwangsom geëist. Het gaat om 2 jeugdzaken (1x €253,- en 1x €160,-) en 2 WMO-zaken (1x €621 en 1x €322,-). Deze dwangsommen zijn betaald.

48. Gaat u belanghebbende ouders alsnog wijzen op hun rechten en wat gaat u doen voor die ouders als (onverhoopt) uit onderzoek zou blijken dat door uw toedoen of nalaten die dwangsommen niet meer in rechte kunnen worden opgeëist?

Op dit moment zijn alle PGB zaken in behandeling. De focus van het college is om alle jeugdige en ouders zo snel mogelijk te helpen. Over de maatregelen die worden genomen om dat doel te bereiken is de raad geïnformeerd in december 2021 bij de griffiebrief nr. 48. Verder zal het college uitvoering geven aan de vastgestelde wet- en regelgeving.

49. Bent u bereid om in dit kader onafhankelijk onderzoek te laten verrichten, mede ingegeven tegen de achtergrond dat daardoor het vertrouwen in het doen en laten van de lokale overheid kan worden vergroot? Zo nee, waarom niet?

Informatienota raad - documentnummer: 54532 - pagina 13

Op dit moment ziet het college daar geen aanleiding toe. Mocht het college na de invoering van isamenleving en de maatregelen die worden genomen om de wachtlijst te beheren geen verbetering zien, dan zal het college dit heroverwegen.

Informatienota raad - documentnummer: 54532 - pagina 14